12. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 99-100 Cevapları Ordinat Yayınları
Metni Anlama ve Çözümleme
1. Şiirin temasını, konusunu ve iletisini belirtiniz.
Tema : Sıla Hasreti
Konu : Şairin yurduna duyduğu özlem
İleti : İnsanların gurbette iken memleketlerini özlemeleri. Anadolu’nun doğal güzelliklerine, insanlarına ve yaşam tarzına olan özlemin yansıtılmasıdır.
2. Şiirde söyleyici kimdir? Söyleyicinin ruh hâliyle ilgili neler söyleyebilirsiniz?
Cevap : Şiirde söyleyici, şairdir. Şair, Anadolu’ya olan özlemini ve Anadolu’yu özlediği kadarıyla anlatır. Şairin ruh hali, özlem dolu, hüzünlü ve içten bir duygu ile doludur.
3. Söyleyiciyi, Anadolu’ya duyarlılığı açısından değerlendirip düşüncelerinizi açıklayınız.
Cevap : Şair, Anadolu’ya duyarlı bir şekilde yazmıştır. Şiirde Anadolu’nun doğal güzelliklerine ve insanlarına olan özlem ve sevgi hissedilir. Şair, Anadolu’yu özlemiş ve ona duyduğu saygı ve sevgiyi dile getirmiştir.
4. Şiirinin biçim özelliklerine yönelik aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
| Ölçü : 11’li hece ölçüsü |
| Nazım birimi : Dörtlük |
| Nazım biçimi : Serbest Şiir |
| Kafiye örgüsü : aaab / cccb/ dddb |
| Kafiye türleri : Düz kafiye |
| Redifler : geçer’ler rediftir. “lar” ekleri de rediftir. |
| Kelime tekrarı : damlar kelimesi şiirde tekrar edilmektedir. |
| Ses tekrarı: Şiirde en çok e sesleri ile r ve s seslerinin tekrar ettiğini okuruz. |
5. Şiirin bütününden hareketle aşağıdaki ifadeleri açıklayınız.
- “İçinden bir gümüş çağlayan geçer” ifadesi, doğanın güzelliklerine ve canlılığına vurgu yapar.
- “Gözümün yaşında ürperir sıla” ifadesi, şairin Anadolu’ya olan özlemini ve bu özlemin kendisini derinden etkilediğini anlatır.
6. Şiiri dil ve anlatım özellikleri açısından inceleyiniz.
Cevap : Şiirde sade bir dil kullanılmıştır. Doğanın güzellikleri ve Anadolu’nun özlemi anlatılırken, anlatımın içten ve samimi olduğu görülür.
7. Şiirde açık ve örtük ileti örnekleri bularak gösteriniz.
Örtük ileti : Sıla Hasreti
Açık ileti: Şairin yurduna duyduğu özlem
8. Şiirin Millî Edebiyat geleneğinin devamı niteliğinde olduğunu gösteren özellikleri nelerdir? Açıklayınız.
Cevap : Şair, şiirlerinde izlenimci bir gözle algıladığı doğayı, ülke gerçekleri ve bireysel duyarlılığını özgün bir yaklaşımla yansıtır. Bu şiirinde de tamamen bu duyguları ve özellikleri görmek mümkündür.
Şiir, Millî Edebiyat geleneğinin bir devamı niteliğindedir. Şair, Anadolu’ya ve Anadolu insanına duyduğu sevgiyi ve bağlılığı dile getirir, bu da Millî Edebiyat’ın temel konularından birini oluşturur. Şiirin dilinde ve anlatımında da Millî Edebiyat’ın etkileri görülür.
1. ETKİNLİK
Aşağıdaki şiirleri tabloya göre karşılaştırınız.
| Yazılış Amacı | Hedef Kitle | Tema | |
| Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor | Halkın milli ve manevi duygularını arttırmak | Bütün şiir severler | Bayrak-vatan-millet |
| Anadolu Hasreti | Anadolu’nun güzelliği ve ona hasret kalan birinin duyguları | Bütün şiir severler | Anadolu’nun güzellikleri, vatan ve yurt özlemi |
2. ETKİNLİK
Aşağıdaki şiirleri işlediği temalara göre sınıflandırınız.
| Bireysel Temaları İşleyen Şiirler | Toplumsal Temaları İşleyen Şiirler | |
| Bursa’da Zaman | Bireysel | |
| Olvido | Bireysel | |
| Bu Eller miydi? | Bireysel | |
| Kerem Gibi | Toplumsal | |
| Duvar | Toplumsal | |
| Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor | Toplumsal |
3. ETKİNLİK
Okuduğunuz vatan temalı şiirlerde yer alan millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirleyiniz.
Cevap : Okuduğumuz şiirlerde vatan toprağının kutsallığı, onun korunması gerektiği, bayrak gibi milletin bağımsızlık sembolü ve barış gibi evrensel temaların işlendiğini söyleyebiliriz.