ÇÖZEREK ÖĞRENİN

1. Aşağıdaki sorularda I. tepkimede verilenlerden faydalanarak II. tepkimedeki ısı değerlerini, tepkimede girenler/ürünler veya soru işareti ile belirtilen yere yazınız. Tepkimelerde ısı alınır mı, verilir mi belirtiniz.

a) 2Ag(k) + PbCl2(k) —► 2AgCl(k) + Pb(k) 4Ag(k) + 2PbCl2(k) —► 4AgCl(k) + 2Pb(k)
AH = +105 kj AH = ? kj

Cevap: +210 kj/(ısı alınır)

b) 2Ag(k) + PbCl2(k) —► 2AgCl(k) + Pb(k)
2Ag(k) + PbCl2(k)+ ………..■ 2AgCl(k) + Pb(k)+ ……
AH = +105 kj

Cevap: girenler tarafındaki boşluğa 105 kj/(ısı alınır)

c) 2Al(k) + Fe2O3(k) —► Al2O3(k) + 2Fe(s)
2Al(k) + Fe2O3(k)+……….. Al2O3(k) + 2Fe(s)+ ….
AH = -845,60 kj

Cevap: ürünler tarafındaki boşluğa 845,6 kj/(ısı verilir)

ç) C3H8(g) + 5O2(g) —► 3CO2(g) + 4H2O(g)
C3H8(g) + 5O2(g)+ ………..■ 3CO2(g) + 4H2O(g)+ .
AH = -2044 kj

Cevap: ürünler tarafındaki boşluğa 2044 kj/(ısı verilir)

d) C(k) + O2(g) —► CO2(g) + 393,5 kj C(k) + O2(g) —► CO2(g)
AH = ? kj

Cevap: -393,5 kj/(ısı verilir)

NELER KAZANILDI?

1. 2XY3(g) + 3Z2(g) X2(g) + 6YZ(g) + 400 kj tepkimesinden faydalanarak aşağıdaki tepkimelerin entalpilerini yazınız.
I. 4XY3(g) + 6Z2(g) 2X2(g) + 12YZ(g) ΔH1 = ? kj
II. XY3(g) + 2
3 Z2(g) 2
1 X2(g) + 3YZ(g) ΔH2 = ? kj
III. X2(g) + 6YZ(g) 2XY3(g) + 3Z2(g) ΔH3 = ? kj

Cevap: I. (-800 kj), II. (-200 kj), III. (+400 kj)

2. Aşağıdaki tepkimelerin hangilerinde standart molar oluşum entalpisi verilmiştir? Yazınız.
I. N2(g) + 3H2(g) 2NH3(g) ΔH = –92 kj
II. H2(g) + 2
1 O2(g) H2O(s) ΔH = –285,8 kj
III. C(k) + 2
1 O2(g) CO(g) ΔH = -110,5 kj
IV. H2O(k) H2O(s) ΔH = + 6,01 kj
V. NO(g) + 2
1 O2(g) NO2(g) ΔH = – 57,2 kj

• Cevap: II, III

3. Aşağıda verilen tepkimelerden hangisi ya da hangileri standart molar oluşum tepkimesidir?
a) CO(g) + 2
1 O2(g) CO2(s) + ΔH1 kj
b) H2(g) + 2
1 O2(g) H2O(s) + ΔH2 kj
c) H2(g) + 2
1 O2(g) H2O(g) + ΔH3 kj
çç) H2(g) + I2(k) + ΔH4 kj 2HI(g)

Cevap: B

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTEYİ BİTİRİRKEN

Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle doldurunuz. Verilen soruları yanıtlayınız.

 (a) kimyasal denge, (b) denge sabiti, (c) Kc, (ç) Kp, (d) Le Chatalier, (e) sıcaklık, (f) basınç, (g) derişim, (h) azaltacak, (ı) oto-iyonizasyon, (i) hidrojen, (j) hidroksit, (k) pH, (l) pOH, (m) Brönsted-Lowry, (n) eşlenik, (o) kuvvetli, (ö) zayıf, (p) asitlik, (r) bazlık, (s) tampon, (ş) nötralleşme, (t) titrasyon, (u) indikatör, (ü) çözünürlük çarpımı,

Belirli koşullardaki kimyasal tepkimede, tepkimeye girenlerin ve ürünlerin derişimlerinin zamanla değişim göstermediği duruma (a)…………………. ………………denir. Tersinir bir tepkimede denge anında ürünlerin derişimlerinin tepkimeye girenlerin derişim oranına (b)………………………………..denir. Derişimler cinsinden denge sabiti (c)……. ile, kısmi basınçlar cinsinden denge sabiti ise(ç)…………şeklinde gösterilir. (d)……………………….İlkesi’ne göre dengedeki sisteme dışarıdan (e)…………….., (f)…………….., (g)……………..değişikliği yapıldığında sistem tekrar dengeye ulaşıncaya kadar bu etkiyi (h)…………………. yönde eğilim gösterir. Su molekülü de kendi iyonlarıyla denge hâlindedir. Suyun iyonlarına ayrışmasına (ı)……………………….denir. Saf su ayrıştığında oluşan (i)……………..iyonu ve (j)…………….iyonu tüm sulu çözeltilerde bulunur. [H+]’nin negatif logaritmasına (k) ve [OH-]’in negatif logaritmasına (l)…….denir ve bu iyonların derişimi çözeltinin asidik, bazik veya nötr olarak değerlendirilmesini sağlar. (m) …………………………… tanımına göre proton (H+) veren maddeler asit, proton (H+) alan maddeler bazdır ve asit-baz tepkimelerinde proton, asitten baza transfer edilir. Aralarında bir proton farkı olan asit-baz çiftine (n) …………………………..asit-baz çifti denir. Suda çözündüğünde %100 iyonlaştığı varsayılan asit-baza (o)……………., suda kısmen iyonlaştığı varsayılan asit-baza (o)…………….asit-baz denir. Zayıf asit ve bazların iyonlarına ayrışma denge sabitlerine sırasıyla (p)……………. sabiti ve (r)…………….sabiti denir. Bu denge sabitleri sırasıyla Ka ve K^ şeklinde gösterilir. Az miktarda asit veya baz eklenmesi ile pH değişimine direnç gösteren ve zayıf konjuge asit veya baz çiftlerini içeren çözeltilere (s)………………çözelti denir. Bir asit ile baz çözeltisi karıştırıldığında asitten gelen H+ iyonunun mol sayısı ile bazdan gelen OH- iyonu mol sayısı eşit olduğunda (ş)…………………… gerçekleşir. Derişimi bilinen asit veya bazı kullanarak derişimi bilinmeyen asit veya bazın derişimini bulmak için yavaş yapılan nötralleşme işlemine (t)………………… denir ve çözeltinin nötralleşme anını tespit etmek için (u)………………………kullanılır. Bir tuzun suda çözünmesi sırasında da denge oluşur. 25 oC’ta suda az çözünen tuzların doygun çözeltilerindeki denge sabitine (u)……………………………….. denir ve Kçç sembolü ile gösterilir. Bu değer çözünen maddeye ve sıcaklığa bağlıdır.

1. Tepkimedeki girenlerin ve ürünlerin miktarının sabit kalabilmesi ve tepkimenin denge hâlinden söz edebilmek için hangi şartlar olmalıdır?

Cevap: kapalı kap, sabit sıcaklık

2. Maksimum düzensizlik ve minimum enerji eğilimi nedir? Açıklayınız.

Cevap: maksimum düzensizlik: aralarındaki etkileşimin en az olması, minimum enerji: düşük enerjili durum

3. Sistem dengeye gelmeden önce ve denge anında ileri ve geri tepkime hızları nasıl değişir?

Cevap: Dengeye gelmeden ileri tepkime hızı fazladır, zamanla azalır. Geri tepkime hızı
düşüktür, zamanla artar. Dengede eşitlenir

4. 2N2O(g) + 3O2(g) ^=5: 4NO2(g) denge tepkimesi için

a) Derişimler cinsinden denge sabitini yazınız.

b) Kısmi basınçlar cinsinden denge sabitini yazınız.

c) İki denge sabiti arasındaki ilişkiyi yazınız.

5. Mekanizmalı tepkimelerde denge sabiti hangi tepkimeye göre yazılır? Ara basamaklara bağlı mıdır? Yazınız.

Cevap: net tepkimeye göre yazılır

6. a) Bir kimyasal tepkime ters çevrildiğinde ve tepkime denklemi herhangi bir katsayıyla çarpıldığında denge sabitinin (Kc) değeri nasıl değişir?

Cevap: ters çevrilince rasyonel sayı olarak tersi olur, bir sayı ile çarpılınca Kc’ye üs yapılır

b) Kimyasal tepkime iki veya daha fazla kimyasal tepkimenin toplamı şeklinde yazılabiliyorsa toplam tepkimenin denge sabiti, toplanan tepkimelerin denge sabitlerine hangi işlem uygulanarak bulunur?

Cevap: çarpılır

7. Ekzotermik tepkimede sıcaklık artışı sonucunda tepkime hangi yöne ilerler? Sıcaklık artışının denge sabitinin değerini nasıl etkileyeceğini açıklayınız.

Cevap: girenlere, küçültür

8. a) Sabit sıcaklıkta gaz bileşeni olan bir denge
tepkimesinin hacmi azaltıldığında (basıncı arttığında) tepkime hangi yönde ilerler? Sebebini açıklayınız.

Cevap: gaz derişimi az olan yöne ilerler

b) Hacmin azaltılması denge sabitinin sayısal değerini değiştirir mi? Belirtiniz.

Cevap: K_c sıcaklığa bağlıdır, değiştirmez

9. Katalizör dengeyi nasıl etkiler? Açıklayınız.

Cevap: sadece kısa sürede dengeye ulaşmasını sağlar

10. Suyun oto-iyonizasyonunu gösteren denge tepkimesini ve denge bağıntısını yazınız.

Cevap:  

11. Kuvvetli asit/bazlar ile zayıf asit/bazların iyonlaşma yüzdelerini, asitlik ve bazlık sabitlerini ve elektrik iletkenliklerini karşılaştırınız.

12. 25 °C’ta [H+] = 10-4 M olan çözelti için
a) pH değerini,
b) pOH değerini,
c) Çözeltideki OH- iyonu derişiminin kaç mo- lar olduğunu,
ç) Ortamın asit/bazlığını yazınız.

Cevap: a) pH : 4, b) pOH : 10, c) [OH^–] : 1×10^-10, ç) asidik

13. Aşağıdaki tuzların iyonlaşma tepkimelerini ve çözünürlük denge bağıntılarını (çözünürlük çarpımı) yazınız.
a) PbBr2
b) Fe2S3
c) Mg3(PO4)2

Cevap:

14. HS- + H2O < * H2S + OH- tepkimesinde eşlenik (konjuge) asit-baz çiftlerini belirleyiniz.

Cevap: Baz 1 + Asit 2 Asit 1 + Baz 2

15. Katısı ile dengede bulunan Ca(OH)2 çözeltisindeki Ca2+ iyonları molar derişimi 4×10-5 mol/L’dir. Ca(OH)2’in çözünürlük çarpımı kaçtır?

Cevap: 256×10^-15

16. Belli sıcaklıkta çözünürlük çarpımı 2×10-10 olan AgCl tuzunun aynı sıcaklıkta 0,01 M NaCl çözeltisindeki çözünürlüğünü hesaplayınız.

Cevap: 2×10^-8 M,

17. Aşağıda az çözünen bir tuzun doygun çözeltisine ait derişim-zaman grafiği verilmiştir.

Cevap: 32×10^-30

18. Kimyasal denge ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Dengenin kurulabilmesi için tepkime kapalı bir kapta gerçekleşmelidir.
B) Dengeden söz etmek için sıcaklık sabit olmalıdır.
C) Denge anında ileri tepkime hızı, geri tepkimeden daima yüksektir.
D) Denge dinamik bir olaydır.
E) Denge anında gözlenebilen özellikler sabit kalır.

Cevap: C

19. H2(g) + Cl2Cg) 2HCl(g) + ısı tepkimesi ile ilgili
I. Maksimum düzensizlik eğilimi ürünler yönündedir.
II. Sıcaklık artırılırsa denge girenler yönüne ilerler.
III. Minimum enerjiye eğilim girenler yönündedir. ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

Cevap: B

20. Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri kesinlikle doğrudur?
I. Kuvvetli asitler sulu çözeltilerinde %100 iyon- laşır.
II. Bir asitteki hidrojen atomu sayısı arttıkça asit- lik kuvveti artar.
III. Zayıf asit ve bazların sulu çözeltileri elektriği iyi iletir.
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız IIID) II ve III E) I, II ve III

Cevap: A

21. 25 oC’taki hidroksit iyonları derişimi 0,05 molar olan bir çözeltinin pH’ı kaçtır? (log 5= 0,7)
A) 1,3 B) 3,8 C) 8,2 D) 12,7 E) 13,3

Cevap: D

22. PbF2 bileşiği için 25 oC’ta çözünürlük çarpımı 4×10-9 dur.
Aynı sıcaklıkta hazırlanan doymuş çözelti için
I. Kurşun iyonları derişimi 1x 10-3 Molardır.
II. Florür iyonları derişimi 1×10-3 Molardır.
III. Saf sudaki çözünürlüğü 1×10-3 Molardır. ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III

Cevap: D

23. Şule, tabloda verilen doğru/yanlış türündeki ifadeleri aşağıdaki gibi işaretlemiştir.

Buna göre Şule hangisini yanlış işaretlemiştir?

A) I ve V B) II ve III C) I ve IIID) I, II ve IV E) I, II, IV ve V

Cevap: D

24. AgI’ün suda çözünmesi endotermiktir.Aşağıdaki maddelerin hangisinde Agl’ün çözünürlüğü en azdır?
A) 25 ^oC’ta saf su
B) 20 ^oC’ta 0,1 M AgCl çözeltisi
C) 20 ^oC’ta 0,1 M KI çözeltisi
D) 15 ^oC’ta 0,2 M CaI2 çözeltisi
E) 25 ^oC’ta 0,5 M AgF çözeltisi

Cevap: E

25. N2O4(g) + ısı < * 2NO2(g) tepkimesine ait
derişim-zaman grafiğinin aşağıdaki gibi olması için

I. Sıcaklığı artırmak
II. Hacmi artırmak
III. Kaptan N2Ü4 gazı çekmek işlemlerinden hangisi ya da hangileri yapılmalıdır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

Cevap: B

26. 2 L ’lik bir kapta 2 mol PCl5 gazı ile başlatılan
PC^(g) PCl3(g) + Cl2 (g) tepkimesi
PCl5’ün %50’si harcanınca dengeye ulaşıyor.
Buna göre tepkimenin derişimler cinsinden denge sabiti nedir?
A) 0,1 B) 0,2 C) 0,3D) 0,4 E) 0,5

Cevap: E

27. X2(g) + 2Y2(g) X2Y4 (g) tepkimesine göre belirli bir sıcaklıkta denge sabiti 2’dir. Aynı sıcaklıkta 2 litrelik kapta 6 mol Y2 gazı ve bir miktar X2 gazı ile başlatılan tepkime dengeye ulaştığında kapta 2 mol X2Y4 gazı vardır.
Başlangıçtaki X2 gazı kaç moldür?
A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6

Cevap: B

28. KBr tuzunun sulu çözeltisi ile ilgili
I. K+ iyonları hidroliz olur.
II. Br- iyonları hidroliz olur.
III. Sulu çözeltisinin pH değeri 7’dir. yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) II ve III

Cevap: C

29. N2Ü4(g) + ısı < * 2NO2(g) tepkimesi dengedeyken
bir etki sonucunda derişimleri grafikteki gibi oluyor.

I. Tepkime endotermiktir.
II. Sıcaklık artırılmıştır.
III. II. dengenin denge sabiti, I. dengenin denge sabitinden büyüktür.
yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız IIID) I ve III E) I, II ve III

Cevap: A

30. PbCl2(k) * > Pb2+(suda) + 2Cl-(suda) tepkime dengede iken aynı sıcaklıkta çözeltiye bir miktar CaCl2 ilave edilirse
I. Kçç değeri büyür.
II. Pb2+ iyonları derişimi azalır.
III. PbCl2 katısı artar.
ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve IID) I ve III E) II ve III

Cevap: E

31. XCI tuzunun 0,01 M MgCI2 çözeltisindeki çözünürlüğü 2×10-6 molar olduğuna göre XCI tuzunun çözünürlük çarpımı (Kçç) aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap: D

32…..kimesinin denge sabiti K3 nedir?

Cevap: A

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTEYİ BİTİRİRKEN

Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle doldurunuz. Verilen soruları yanıtlayınız.

 (a) kimyasal denge, (b) denge sabiti, (c) Kc, (ç) Kp, (d) Le Chatalier, (e) sıcaklık, (f) basınç, (g) derişim, (h) azaltacak, (ı) oto-iyonizasyon, (i) hidrojen, (j) hidroksit, (k) pH, (l) pOH, (m) Brönsted-Lowry, (n) eşlenik, (o) kuvvetli, (ö) zayıf, (p) asitlik, (r) bazlık, (s) tampon, (ş) nötralleşme, (t) titrasyon, (u) indikatör, (ü) çözünürlük çarpımı,

Belirli koşullardaki kimyasal tepkimede, tepkimeye girenlerin ve ürünlerin derişimlerinin zamanla değişim göstermediği duruma (a)…………………. ………………denir. Tersinir bir tepkimede denge anında ürünlerin derişimlerinin tepkimeye girenlerin derişim oranına (b)………………………………..denir. Derişimler cinsinden denge sabiti (c)……. ile, kısmi basınçlar cinsinden denge sabiti ise(ç)…………şeklinde gösterilir. (d)……………………….İlkesi’ne göre dengedeki sisteme dışarıdan (e)…………….., (f)…………….., (g)……………..değişikliği yapıldığında sistem tekrar dengeye ulaşıncaya kadar bu etkiyi (h)…………………. yönde eğilim gösterir. Su molekülü de kendi iyonlarıyla denge hâlindedir. Suyun iyonlarına ayrışmasına (ı)……………………….denir. Saf su ayrıştığında oluşan (i)……………..iyonu ve (j)…………….iyonu tüm sulu çözeltilerde bulunur. [H+]’nin negatif logaritmasına (k) ve [OH-]’in negatif logaritmasına (l)…….denir ve bu iyonların derişimi çözeltinin asidik, bazik veya nötr olarak değerlendirilmesini sağlar. (m) …………………………… tanımına göre proton (H+) veren maddeler asit, proton (H+) alan maddeler bazdır ve asit-baz tepkimelerinde proton, asitten baza transfer edilir. Aralarında bir proton farkı olan asit-baz çiftine (n) …………………………..asit-baz çifti denir. Suda çözündüğünde %100 iyonlaştığı varsayılan asit-baza (o)……………., suda kısmen iyonlaştığı varsayılan asit-baza (o)…………….asit-baz denir. Zayıf asit ve bazların iyonlarına ayrışma denge sabitlerine sırasıyla (p)……………. sabiti ve (r)…………….sabiti denir. Bu denge sabitleri sırasıyla Ka ve K^ şeklinde gösterilir. Az miktarda asit veya baz eklenmesi ile pH değişimine direnç gösteren ve zayıf konjuge asit veya baz çiftlerini içeren çözeltilere (s)………………çözelti denir. Bir asit ile baz çözeltisi karıştırıldığında asitten gelen H+ iyonunun mol sayısı ile bazdan gelen OH- iyonu mol sayısı eşit olduğunda (ş)…………………… gerçekleşir. Derişimi bilinen asit veya bazı kullanarak derişimi bilinmeyen asit veya bazın derişimini bulmak için yavaş yapılan nötralleşme işlemine (t)………………… denir ve çözeltinin nötralleşme anını tespit etmek için (u)………………………kullanılır. Bir tuzun suda çözünmesi sırasında da denge oluşur. 25 oC’ta suda az çözünen tuzların doygun çözeltilerindeki denge sabitine (u)……………………………….. denir ve Kçç sembolü ile gösterilir. Bu değer çözünen maddeye ve sıcaklığa bağlıdır.

1. Tepkimedeki girenlerin ve ürünlerin miktarının sabit kalabilmesi ve tepkimenin denge hâlinden söz edebilmek için hangi şartlar olmalıdır?

Cevap: kapalı kap, sabit sıcaklık

2. Maksimum düzensizlik ve minimum enerji eğilimi nedir? Açıklayınız.

Cevap: maksimum düzensizlik: aralarındaki etkileşimin en az olması, minimum enerji: düşük enerjili durum

3. Sistem dengeye gelmeden önce ve denge anında ileri ve geri tepkime hızları nasıl değişir?

Cevap: Dengeye gelmeden ileri tepkime hızı fazladır, zamanla azalır. Geri tepkime hızı
düşüktür, zamanla artar. Dengede eşitlenir

4. 2N2O(g) + 3O2(g) ^=5: 4NO2(g) denge tepkimesi için

a) Derişimler cinsinden denge sabitini yazınız.

b) Kısmi basınçlar cinsinden denge sabitini yazınız.

c) İki denge sabiti arasındaki ilişkiyi yazınız.

5. Mekanizmalı tepkimelerde denge sabiti hangi tepkimeye göre yazılır? Ara basamaklara bağlı mıdır? Yazınız.

Cevap: net tepkimeye göre yazılır

6. a) Bir kimyasal tepkime ters çevrildiğinde ve tepkime denklemi herhangi bir katsayıyla çarpıldığında denge sabitinin (Kc) değeri nasıl değişir?

Cevap: ters çevrilince rasyonel sayı olarak tersi olur, bir sayı ile çarpılınca Kc’ye üs yapılır

b) Kimyasal tepkime iki veya daha fazla kimyasal tepkimenin toplamı şeklinde yazılabiliyorsa toplam tepkimenin denge sabiti, toplanan tepkimelerin denge sabitlerine hangi işlem uygulanarak bulunur?

Cevap: çarpılır

7. Ekzotermik tepkimede sıcaklık artışı sonucunda tepkime hangi yöne ilerler? Sıcaklık artışının denge sabitinin değerini nasıl etkileyeceğini açıklayınız.

Cevap: girenlere, küçültür

8. a) Sabit sıcaklıkta gaz bileşeni olan bir denge
tepkimesinin hacmi azaltıldığında (basıncı arttığında) tepkime hangi yönde ilerler? Sebebini açıklayınız.

Cevap: gaz derişimi az olan yöne ilerler

b) Hacmin azaltılması denge sabitinin sayısal değerini değiştirir mi? Belirtiniz.

Cevap: K_c sıcaklığa bağlıdır, değiştirmez

9. Katalizör dengeyi nasıl etkiler? Açıklayınız.

Cevap: sadece kısa sürede dengeye ulaşmasını sağlar

10. Suyun oto-iyonizasyonunu gösteren denge tepkimesini ve denge bağıntısını yazınız.

Cevap:  

11. Kuvvetli asit/bazlar ile zayıf asit/bazların iyonlaşma yüzdelerini, asitlik ve bazlık sabitlerini ve elektrik iletkenliklerini karşılaştırınız.

12. 25 °C’ta [H+] = 10-4 M olan çözelti için
a) pH değerini,
b) pOH değerini,
c) Çözeltideki OH- iyonu derişiminin kaç mo- lar olduğunu,
ç) Ortamın asit/bazlığını yazınız.

Cevap: a) pH : 4, b) pOH : 10, c) [OH^–] : 1×10^-10, ç) asidik

13. Aşağıdaki tuzların iyonlaşma tepkimelerini ve çözünürlük denge bağıntılarını (çözünürlük çarpımı) yazınız.
a) PbBr2
b) Fe2S3
c) Mg3(PO4)2

Cevap:

14. HS- + H2O < * H2S + OH- tepkimesinde eşlenik (konjuge) asit-baz çiftlerini belirleyiniz.

Cevap: Baz 1 + Asit 2 Asit 1 + Baz 2

15. Katısı ile dengede bulunan Ca(OH)2 çözeltisindeki Ca2+ iyonları molar derişimi 4×10-5 mol/L’dir. Ca(OH)2’in çözünürlük çarpımı kaçtır?

Cevap: 256×10^-15

16. Belli sıcaklıkta çözünürlük çarpımı 2×10-10 olan AgCl tuzunun aynı sıcaklıkta 0,01 M NaCl çözeltisindeki çözünürlüğünü hesaplayınız.

Cevap: 2×10^-8 M,

17. Aşağıda az çözünen bir tuzun doygun çözeltisine ait derişim-zaman grafiği verilmiştir.

Cevap: 32×10^-30

18. Kimyasal denge ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Dengenin kurulabilmesi için tepkime kapalı bir kapta gerçekleşmelidir.
B) Dengeden söz etmek için sıcaklık sabit olmalıdır.
C) Denge anında ileri tepkime hızı, geri tepkimeden daima yüksektir.
D) Denge dinamik bir olaydır.
E) Denge anında gözlenebilen özellikler sabit kalır.

Cevap: C

19. H2(g) + Cl2Cg) 2HCl(g) + ısı tepkimesi ile ilgili
I. Maksimum düzensizlik eğilimi ürünler yönündedir.
II. Sıcaklık artırılırsa denge girenler yönüne ilerler.
III. Minimum enerjiye eğilim girenler yönündedir. ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

Cevap: B

20. Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri kesinlikle doğrudur?
I. Kuvvetli asitler sulu çözeltilerinde %100 iyon- laşır.
II. Bir asitteki hidrojen atomu sayısı arttıkça asit- lik kuvveti artar.
III. Zayıf asit ve bazların sulu çözeltileri elektriği iyi iletir.
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız IIID) II ve III E) I, II ve III

Cevap: A

21. 25 oC’taki hidroksit iyonları derişimi 0,05 molar olan bir çözeltinin pH’ı kaçtır? (log 5= 0,7)
A) 1,3 B) 3,8 C) 8,2 D) 12,7 E) 13,3

Cevap: D

22. PbF2 bileşiği için 25 oC’ta çözünürlük çarpımı 4×10-9 dur.
Aynı sıcaklıkta hazırlanan doymuş çözelti için
I. Kurşun iyonları derişimi 1x 10-3 Molardır.
II. Florür iyonları derişimi 1×10-3 Molardır.
III. Saf sudaki çözünürlüğü 1×10-3 Molardır. ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III

Cevap: D

23. Şule, tabloda verilen doğru/yanlış türündeki ifadeleri aşağıdaki gibi işaretlemiştir.

Buna göre Şule hangisini yanlış işaretlemiştir?

A) I ve V B) II ve III C) I ve IIID) I, II ve IV E) I, II, IV ve V

Cevap: D

24. AgI’ün suda çözünmesi endotermiktir.Aşağıdaki maddelerin hangisinde Agl’ün çözünürlüğü en azdır?
A) 25 ^oC’ta saf su
B) 20 ^oC’ta 0,1 M AgCl çözeltisi
C) 20 ^oC’ta 0,1 M KI çözeltisi
D) 15 ^oC’ta 0,2 M CaI2 çözeltisi
E) 25 ^oC’ta 0,5 M AgF çözeltisi

Cevap: E

25. N2O4(g) + ısı < * 2NO2(g) tepkimesine ait
derişim-zaman grafiğinin aşağıdaki gibi olması için

I. Sıcaklığı artırmak
II. Hacmi artırmak
III. Kaptan N2Ü4 gazı çekmek işlemlerinden hangisi ya da hangileri yapılmalıdır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

Cevap: B

26. 2 L ’lik bir kapta 2 mol PCl5 gazı ile başlatılan
PC^(g) PCl3(g) + Cl2 (g) tepkimesi
PCl5’ün %50’si harcanınca dengeye ulaşıyor.
Buna göre tepkimenin derişimler cinsinden denge sabiti nedir?
A) 0,1 B) 0,2 C) 0,3D) 0,4 E) 0,5

Cevap: E

27. X2(g) + 2Y2(g) X2Y4 (g) tepkimesine göre belirli bir sıcaklıkta denge sabiti 2’dir. Aynı sıcaklıkta 2 litrelik kapta 6 mol Y2 gazı ve bir miktar X2 gazı ile başlatılan tepkime dengeye ulaştığında kapta 2 mol X2Y4 gazı vardır.
Başlangıçtaki X2 gazı kaç moldür?
A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6

Cevap: B

28. KBr tuzunun sulu çözeltisi ile ilgili
I. K+ iyonları hidroliz olur.
II. Br- iyonları hidroliz olur.
III. Sulu çözeltisinin pH değeri 7’dir. yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) II ve III

Cevap: C

29. N2Ü4(g) + ısı < * 2NO2(g) tepkimesi dengedeyken
bir etki sonucunda derişimleri grafikteki gibi oluyor.

I. Tepkime endotermiktir.
II. Sıcaklık artırılmıştır.
III. II. dengenin denge sabiti, I. dengenin denge sabitinden büyüktür.
yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız IIID) I ve III E) I, II ve III

Cevap: A

30. PbCl2(k) * > Pb2+(suda) + 2Cl-(suda) tepkime dengede iken aynı sıcaklıkta çözeltiye bir miktar CaCl2 ilave edilirse
I. Kçç değeri büyür.
II. Pb2+ iyonları derişimi azalır.
III. PbCl2 katısı artar.
ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve IID) I ve III E) II ve III

Cevap: E

31. XCI tuzunun 0,01 M MgCI2 çözeltisindeki çözünürlüğü 2×10-6 molar olduğuna göre XCI tuzunun çözünürlük çarpımı (Kçç) aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap: D

32…..kimesinin denge sabiti K3 nedir?

Cevap: A

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTEYİ BİTİRİRKEN

Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle doldurunuz.

Cevap: (a) enerji, (b) endotermik, (c) ekzotermik, (ç) yanma, (d) negatif, (e) ürünlerin, (f) girenlerin, (g) ürünler, (h) endotermik, (ı) pozitiftir, (i) küçüktür, (j) girenler, (k) entalpi, (l) basınçta, (m) standart tepkime entalpisi, (n) standart oluşum entalpisi, (o) bağın, (ö) bağ enerjisi, (p) Hess

Verilen soruları yanıtlayınız.

Kimyasal tepkimeler sırasında (a)………………alınır ya da verilir. Tepkime gerçekleşirken ortamdan ısı alıyorsa (b)……………….., ortama ısı veriyorsa (c)……………………..tepkime olarak adlandırılır. (ç)…………………….tepkimeleri, genellikle ortama ısı verdiği için ekzotermik tepkimedir. Ekzotermik tepkimelerde ortama ısı verildiği için AH değeri (d)………………… olur (AH < 0). Ekzotermik olayda )……………………..entalpileri toplamı (f……………………entalpileri toplamından daha küçüktür. Isı (g)………………bölümüne yazılır. (h)……………………..tepkimelerde çevreden ısı alındığı için AH değeri(ı)………………… (AH > 0). Endotermik olayda girenlerin entalpileri toplamı ürünlerin entalpileri toplamından daha (i)………………. Isı®…………………bölümüne yazılır. Kimyasal tepkimelerdeki enerji değişimleri (k)………………. ile ifade edilir. Sabit (l)………………….bir sistemin dışarı verdiği veya dışarıdan aldığı ısı, entalpi değişimine eşittir.Tepkime 1 atm ve 25 °C’ta gerçekleşiyorsa ısı alışverişine (m)……………………………………………………….denir ve AH° ile gösterilir. Bileşiğinstandart şartlarda (1 atm ve 25 °C) 1 molü elementlerinden oluşuyorsa bu sıradaki entalpi değişimine (n)……………………………………………………..denir ve AHf ile gösterilir. Kimyasal olaylarda moleküldeki bazı bağlar kopar, yerine yeni bağlar oluşur. Standart şartlarda (o)…………… kırılması için gerekli olan enerjiye (ö)………………………….denir ve AHB ile gösterilir.Tepkimedeki entalpi değişiminin tepkime basamaklarının entalpi değişimleri toplamına eşit olmasına (p)…………Yasası denir.

1. Endotermik ve ekzotermik tepkimelerde ısı alışverişini açıklayınız.

Cevap: Isı Alan (Endotermik) Tepkime: Isı alarak gerçekleşen kimyasal olaylara endotermik tepkime denir. Isı alarak gerçekleşen bir kimyasal tepkime denkleminde girenler tarafında ısı alındığı belirtilir. Örneğin; kireçtaşı (kalsiyum karbonat) ısıtıldığında kalsiyum oksit ve karbon dioksit oluşur. Bunun tepkime denklemi şöyledir:
CaCO3 + Isı —–>  CaO + CO2  Bu denklemde de görüldüğü gibi endotermik reaksiyonlarda ısı girenler tarafında yazılır.

Isı Veren (Ekzotermik) Tepkime: Isı vererek gerçekleşen kimyasal olaylara ekzotermik tepkime denir.Isı vererek gerçekleşen bir kimyasal tepkime denklemi yazılırken çıkanlar tarafında dışarı ısı verildiği belirtilir. Örneğin karbonun oksijenle tepkimeye girmesi sonucu karbon dioksit gazı ve ısı açığa çıkar. Bu olayın tepkime denklemi;  C + O2 —–>  CO2 + Isı şeklinde belirtilir. Yanma tepkimeleri, maddelerin oksijenle tepkimeye girmesiyle gerçekleşir. Yanma tepkimelerinin tamamı ısı veren tepkimedir.

2. Standart oluşum entalpisi nedir? Açıklayınız.

Cevap: Sabit basınç altında reaksiyondaki ısı değişimi reaksiyonun entalpisi olarak adlandırılır. Standart entalpi değişimi DHº şeklinde ifade edilir. Oluşumentalpisinden (DHº_o) bahsedildiği için reaksiyona giren ve ürün olarak çıkan her bileşiğin oluşum entalpisi bilinmelidir.

3. Endotermik ve ekzotermik tepkimelerde tepkimeye girenlerin ve ürünlerin potansiyel enerjilerini karşılaştırınız.

4. Bağ enerjisi nedir? Oluşan ve kırılan bağlarda enerji değişimini açıklayınız.

Cevap: Atomlar arasındaki kovalent bağı kırmak için gerekli olan enerjidir. Oluşan bağlarda dışarı enerji verilir, kırılan bağlarda enerji alınır.

5. Hess Yasası’nı açıklayınız.

Cevap: Bir reaksiyon birden fazla basamakta gerçekleşiyorsa reaksiyonun entalpi değişimi, her basamaktaki entalpi değişiminin toplamına eşittir. Bu olay HESS kanunu olarak bilinir. Etil alkolun oksijen ile reaksiyonu sonunda CO₂  ve H₂O oluşur. Bu tepkimenin standart oluşma entalpisini Hess kanunundan faydalanarak bulabiliriz.

6.Tepkimesine göre 6 gram NO’in normal şartlarda 2,24 L O2 gazıyla yakılması sonucunda kaç kj ısı açığa çıkar? (N: 14 g/mol, O: 16 g/mol)

Cevap: 11,44 kj

7. Bağ uzunluğunu tanımlayınız.

Cevap: Kovalent bağ yapan iki atomun çekirdekleri arasındaki uzaklıktır.

8. Tablo 4.3.1’den yararlanarak aşağıda verilen kimyasal türler arasındaki
I. C / C
II. C = C
III. C-C
a) Bağ uzunluklarını karşılaştırın.

Cevap: a) III>II>I

b) Bağ sağlamlıklarını karşılaştırın.

Cevap: b) III<II<I

9. C3H gazının molar yanma entalpisi -1600 kj’dür.
a) Tepkime denklemini yazarak denkleştiriniz.

Cevap: a) C3H6 + 9/2O2——► 3CO2 + 3H2O + 1600 kj,

b) 0,6 mol CO2 gazının oluşması sonucu açığa çıkan ısı kaç kj’dür?

Cevap: b) 320 kj,

c) 80 kj enerji elde etmek için O2 gazı yeteri kadar C3H6 gazı ile tepkimeye girmektedir. Buna göre O2 gazının 273 oC ve 2 atm basınçtaki hacmi kaç litredir?

Cevap: c) 5,04 L,

ç) 8,8 g C3H6 gazı ile 32 g O2 gazı tepkimeye girdiğinde en çok kaç kj enerji açığa çıkar?
(C: 12 g/mol, H: 1 g/mol, O: 16 g/mol)

Cevap: ç) 320 kj,

10. Aşağıda verilen denklemlerin entalpi değerlerini büyükten küçüğe doğru sıralayınız.

Cevap:  AH2 > AH3 > AH1 > AH4

11…olduğuna göre H2O2’in elementlerinden oluşma entalpisi nedir?

Cevap: -32,6 kkal

12. CaH2(k), H2O(g) ve Ca(OH)2(k) bileşiklerinin standart molar oluşum ısıları sırasıyla -188,5 kj, -285,5 kj ve -985,6 kj olduğuna göre
CaH2(k) + 2H2O(g) —► Ca(OHMk) + 2^(g)
tepkimesinin standart koşullarda entalpi değişimi (AH) kaç kj’dür?

Cevap: A

13. X(k) + O2(g) —► XO2(k) + 200 kkal
24 gram XO2 bileşiği elementlerinden oluşurken 80 kkal ısı açığa çıktığına göre X elementinin atom kütlesi kaçtır? (O: 16 g/mol)
A) 20 B) 22 C) 24
D) 26 E) 28

Cevap: E

14. X —► Y + Z (AH < 0) 14
tepkimesine göre
I. Tepkime endotermiktir.
II. Tepkimenin gerçekleştiği kabın sıcaklığı artar.
III. Yüksek sıcaklıkta X daha kararlıdır. yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

Cevap: B

15. C2H4(g) + 3O2(g) ■ 2CO2(g) + 2H2O(g) tepkimesinin standart entalpisi -1304 kj’dür. 8,4 gram C2H4 ve 9,6 gram O2 gazı kapalı bir kapta tam verimle tepkimeye giriyor.

…ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
(H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, O: 16 g/mol)

Cevap: E

16…tepkimesinin entalpisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap: B

17. Aşağıdaki tepkimelerin entalpi değerleri bilindiğine göre
I. A2 + B2 —► 2AB
AH1
II. -2 A2 + B2 —► AB2
AH2
III. A2B3 —► AB + AB2
AH3

.….tepkimesinde A2B3 bileşiğinin oluşum entalpisi aşağıdaki ifadelerden hangisi ile bulunur?

Cevap: B

18.Aşağıda bazı tepkimeler ve entalpi değerleri verilmiştir.

Cevap: D

19. Aşağıdaki tepkimelerden hangisi ya da hangileri endotermiktir?

Cevap: D

20. Bir kimyasal tepkimenin entalpi değişimi (AH) aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerine bağlı değildir?
I. Tepkimenin izlediği yola
II. Tepkimeye girenlerin miktarına
III. Tepkime ortamının sıcaklığına IV Tepkime ortamının basıncına
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) III ve IV

Cevap: A

21. X2 + XY3 —► 3XY + 84 kj tepkimesi için hangisi yanlıştır?

Cevap: D

22. Aşağıda bazı tepkimelerin entalpi değerleri verilmiştir.

Cevap: A

23.4NH2(g) + 7O2(g) 4NO2(g) + 6H2O(g) tepkimesinin entalpi değişimi kaç kj’dür?

Cevap: D

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI

NELER KAZANILDI?

1. Oda koşullarında 8 gr NaOH içeren 2 L çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin pOH değerini bulunuz. (NaOH: 40 g/mol)

Cevap: 1

2. Aşağıda verilen soruları cevaplayınız.

a) Brönsted-Lowry tanımına göre asit ve bazı tanımlayınız.

Cevap: proton (H⁺) veren maddeler asit, proton (H⁺) alan maddeler bazdır

b) Brönsted-Lowry tanımına göre aşağıdaki tepkimelerin üzerinde konjuge asit-baz çiftlerini belirleyiniz.

• Cevap: I. NH₄ ⁺/NH₃, H₂O/OH^–   II. HCO₃ ^– / CO₃ ^2-, H₂O/OH^–    III. H₃PO₄/H₂PO₄ ^– , HCO₃ – /CO₃ ²

3. Zayıf bir baz olan Mg(OH)2’in oda koşullarında 0,01 M’lık çözeltisi hazırlanıyor. Bu koşullarda Mg(OH)2’in % 0,10’u ayrıştığına göre
a) [OH-] = ?

Cevap: 2×10^-5 M,

b) Kb sabiti kaçtır?

Cevap: 4×10^-13

c) pH kaçtır? (log 2 = 0,3)

Cevap: 9,3

4. 0,05 M 50 mL H2SO4 çözeltisinin pOH değerini bulunuz.

Cevap: 13

5. CaCO3(k) + ısı < > CaO(k) + CO2(g) tepkimesi
pistonlu kapalı bir kapta dengedeyken ayrı ayrı oda koşullarında aşağıdaki işlemler uygulanıyor.
Her bir işlemin dengeyi ve denge sabitini nasıl etkileyeceğini açıklayınız.
I. Kaba CO2 gazı eklemek
II. Kap hacmini küçültmek
III. Sabit sıcaklıkta He gazı eklemek
IV CaCO3 miktarını artırmak
V Kaba CaO katısı eklemek

Cevap: I. girenler, II. girenler, III. ürünler, IV. ürünler, V. ürünler

6. 0,56 gram KOH katısı ile 1000 mL suda çözünerek hazırlanan çözelti için
I. H+ iyonu derişimi 1.10-2 M dir.
II. Su eklenirse pH değeri azalır.
III. pOH değeri 2’dir.
yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
(KOH: 56 g/mol)
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

Cevap: D

7. Aşağıdaki tepkimelerden hangisinde maksimum düzensizlik eğilimi ürünler tarafındadır?

Cevap: E

8. 25 ^oC’ta doymuş MgCl2 çözeltisindeki Cl” iyonlarının derişimi 2×10″4 mol/L olduğuna göre MgCl2’ün Kçç değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap: B

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTEYE BAŞLARKEN

1. Yukarıdaki görselleri verilen olaylar ile ilgili boşlukları doldurunuz.
a) Görsellerin hepsinde denge hâlinde…………..
yönlü gerçekleşebilen iki olay vardır.
b) H2O(s) < *• H2O(g) dönüşümünde ürün
yönündeki okla……………….. olayı, giren yönündeki okla……………..olayı gösterilmiştir.
c) PbI2(suda) <2 * PbI2(k) tepkimesinde 1 numaralı
ok maddenin çökmesi, 2 numaralı ok maddenin……………………..yönünü gösterir.
ç) Deniz suyunda bulunan tuz bir yandan …………………, bir yandan da kristaller hâlinde dibe…………………..için iki yönlü okla
gösterilebilir.
d) Kimyasal maddelerin çözünme-çökelme tepkimesi ……………….anda devam eden olaylardır.
e) Fiziksel ve kimyasal olaylarda sıcaklık, basınç
gibi koşullar değişirse ileri ya da geri yöndeki olayın gerçekleşme eğilimi ve hızı…………………..
2. Kimyasal denge nedir? Araştırınız.

Cevap:

3. Bir cambazın ip, bisiklet veya at üzerinde akrobatik hareketler yaparak durmasını sağlayan faktör nedir? Cambazın gösteri sırasında elindeki sırığı kullanmasının veya kollarını iki yana açmasının amacı nedir?

4. Aşağıdaki tabloda vücutta gerçekleşen fiziksel ve kimyasal olaylarla ilgili belirtilen ifadeleri doğru “D” veya yanlış “Y” olarak belirtiniz.

Hücre içi ile hücre dışı pH sürekli denge içindedir ve bu durum asit-baz dengesini sağlar. ()

Akciğerlerde solunum sırasında oksijen (O2) ve karbon dioksit (CO2) dengesi sağlanır. ()

Canlı hücreler su ve suda çözünmüş maddelerin yoğunluklarını dengelemek zorunda değildir. ()

Vücuttaki kılcal damarlarda iki yönlü sıvı hareketi ile denge kurulmaz. ()

Böbrek, deri, bağırsak, damar ve akciğer gibi organlarda çeşitli iyonların su, glikoz, üre gibi maddelerin dengesi, asit-baz (pH) dengesi ve vücut sıcaklığının dengesi sağlanır. ()

Vücutta gerçekleşen tüm olaylarda fiziksel veya kimyasal denge vardır. ()

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI

NELER KAZANILDI?

Tepkime hızları ile ilgili araştırma yapan Eylül H2(g) +2IBr(g)——-► I2(g) + 2HBr(g) tepkimesinin iki basamakta gerçekleştiğini ve ara

Eylül, incelemeleri sonucunda aşağıdaki sonuçlara ulaşıyor.
• Tepkimenin hız denklemi Hız = k. [H2][IBr] şeklindedir.
• Tepkimede H2(g) +IBr(g)——–► HI(g) + HBr(g) yavaş basamaktır.
1. Tablodan yararlanarak Eylül’ün bulduğu hız denklemininin doğru olup olmadığını belirleyiniz.

Cevap: Doğru

2. Eylül’ün bulduğu yavaş basamak doğru ise Eylül’ün yavaş basamağı nasıl bulduğunu açıklayınız.

Cevap: Doğru

3. Yukarıdaki bilgilerden yararlanarak hızlı basamağı belirleyiniz.

Cevap: HI + IBr —> I2 + HBr,

4. Bu tepkimenin hızını artırmak isteyen Eylül’e yöntem öneriniz.

Cevap : ortama H2 veya IBr ekleme/sıcaklığı artırma/uygun katalizör kullanma/hacmi küçültme

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTEYİ BİTİRİRKEN

Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle doldurunuz.

Cevap: (a) enerji, (b) endotermik, (c) ekzotermik, (ç) yanma, (d) negatif, (e) ürünlerin, (f) girenlerin, (g) ürünler, (h) endotermik, (ı) pozitiftir, (i) küçüktür, (j) girenler, (k) entalpi, (l) basınçta, (m) standart tepkime entalpisi, (n) standart oluşum entalpisi, (o) bağın, (ö) bağ enerjisi, (p) Hess

Verilen soruları yanıtlayınız.

Kimyasal tepkimeler sırasında (a)………………alınır ya da verilir. Tepkime gerçekleşirken ortamdan ısı alıyorsa (b)……………….., ortama ısı veriyorsa (c)……………………..tepkime olarak adlandırılır. (ç)…………………….tepkimeleri, genellikle ortama ısı verdiği için ekzotermik tepkimedir. Ekzotermik tepkimelerde ortama ısı verildiği için AH değeri (d)………………… olur (AH < 0). Ekzotermik olayda )……………………..entalpileri toplamı (f……………………entalpileri toplamından daha küçüktür. Isı (g)………………bölümüne yazılır. (h)……………………..tepkimelerde çevreden ısı alındığı için AH değeri(ı)………………… (AH > 0). Endotermik olayda girenlerin entalpileri toplamı ürünlerin entalpileri toplamından daha (i)………………. Isı®…………………bölümüne yazılır. Kimyasal tepkimelerdeki enerji değişimleri (k)………………. ile ifade edilir. Sabit (l)………………….bir sistemin dışarı verdiği veya dışarıdan aldığı ısı, entalpi değişimine eşittir.Tepkime 1 atm ve 25 °C’ta gerçekleşiyorsa ısı alışverişine (m)……………………………………………………….denir ve AH° ile gösterilir. Bileşiğinstandart şartlarda (1 atm ve 25 °C) 1 molü elementlerinden oluşuyorsa bu sıradaki entalpi değişimine (n)……………………………………………………..denir ve AHf ile gösterilir. Kimyasal olaylarda moleküldeki bazı bağlar kopar, yerine yeni bağlar oluşur. Standart şartlarda (o)…………… kırılması için gerekli olan enerjiye (ö)………………………….denir ve AHB ile gösterilir.Tepkimedeki entalpi değişiminin tepkime basamaklarının entalpi değişimleri toplamına eşit olmasına (p)…………Yasası denir.

1. Endotermik ve ekzotermik tepkimelerde ısı alışverişini açıklayınız.

Cevap: Isı Alan (Endotermik) Tepkime: Isı alarak gerçekleşen kimyasal olaylara endotermik tepkime denir. Isı alarak gerçekleşen bir kimyasal tepkime denkleminde girenler tarafında ısı alındığı belirtilir. Örneğin; kireçtaşı (kalsiyum karbonat) ısıtıldığında kalsiyum oksit ve karbon dioksit oluşur. Bunun tepkime denklemi şöyledir:
CaCO3 + Isı —–>  CaO + CO2  Bu denklemde de görüldüğü gibi endotermik reaksiyonlarda ısı girenler tarafında yazılır.

Isı Veren (Ekzotermik) Tepkime: Isı vererek gerçekleşen kimyasal olaylara ekzotermik tepkime denir.Isı vererek gerçekleşen bir kimyasal tepkime denklemi yazılırken çıkanlar tarafında dışarı ısı verildiği belirtilir. Örneğin karbonun oksijenle tepkimeye girmesi sonucu karbon dioksit gazı ve ısı açığa çıkar. Bu olayın tepkime denklemi;  C + O2 —–>  CO2 + Isı şeklinde belirtilir. Yanma tepkimeleri, maddelerin oksijenle tepkimeye girmesiyle gerçekleşir. Yanma tepkimelerinin tamamı ısı veren tepkimedir.

2. Standart oluşum entalpisi nedir? Açıklayınız.

Cevap: Sabit basınç altında reaksiyondaki ısı değişimi reaksiyonun entalpisi olarak adlandırılır. Standart entalpi değişimi DHº şeklinde ifade edilir. Oluşumentalpisinden (DHº_o) bahsedildiği için reaksiyona giren ve ürün olarak çıkan her bileşiğin oluşum entalpisi bilinmelidir.

3. Endotermik ve ekzotermik tepkimelerde tepkimeye girenlerin ve ürünlerin potansiyel enerjilerini karşılaştırınız.

4. Bağ enerjisi nedir? Oluşan ve kırılan bağlarda enerji değişimini açıklayınız.

Cevap: Atomlar arasındaki kovalent bağı kırmak için gerekli olan enerjidir. Oluşan bağlarda dışarı enerji verilir, kırılan bağlarda enerji alınır.

5. Hess Yasası’nı açıklayınız.

Cevap: Bir reaksiyon birden fazla basamakta gerçekleşiyorsa reaksiyonun entalpi değişimi, her basamaktaki entalpi değişiminin toplamına eşittir. Bu olay HESS kanunu olarak bilinir. Etil alkolun oksijen ile reaksiyonu sonunda CO₂  ve H₂O oluşur. Bu tepkimenin standart oluşma entalpisini Hess kanunundan faydalanarak bulabiliriz.

6.Tepkimesine göre 6 gram NO’in normal şartlarda 2,24 L O2 gazıyla yakılması sonucunda kaç kj ısı açığa çıkar? (N: 14 g/mol, O: 16 g/mol)

Cevap: 11,44 kj

7. Bağ uzunluğunu tanımlayınız.

Cevap: Kovalent bağ yapan iki atomun çekirdekleri arasındaki uzaklıktır.

8. Tablo 4.3.1’den yararlanarak aşağıda verilen kimyasal türler arasındaki
I. C / C
II. C = C
III. C-C
a) Bağ uzunluklarını karşılaştırın.

Cevap: a) III>II>I

b) Bağ sağlamlıklarını karşılaştırın.

Cevap: b) III<II<I

9. C3H gazının molar yanma entalpisi -1600 kj’dür.
a) Tepkime denklemini yazarak denkleştiriniz.

Cevap: a) C3H6 + 9/2O2——► 3CO2 + 3H2O + 1600 kj,

b) 0,6 mol CO2 gazının oluşması sonucu açığa çıkan ısı kaç kj’dür?

Cevap: b) 320 kj,

c) 80 kj enerji elde etmek için O2 gazı yeteri kadar C3H6 gazı ile tepkimeye girmektedir. Buna göre O2 gazının 273 oC ve 2 atm basınçtaki hacmi kaç litredir?

Cevap: c) 5,04 L,

ç) 8,8 g C3H6 gazı ile 32 g O2 gazı tepkimeye girdiğinde en çok kaç kj enerji açığa çıkar?
(C: 12 g/mol, H: 1 g/mol, O: 16 g/mol)

Cevap: ç) 320 kj,

10. Aşağıda verilen denklemlerin entalpi değerlerini büyükten küçüğe doğru sıralayınız.

Cevap:  AH2 > AH3 > AH1 > AH4

11…olduğuna göre H2O2’in elementlerinden oluşma entalpisi nedir?

Cevap: -32,6 kkal

12. CaH2(k), H2O(g) ve Ca(OH)2(k) bileşiklerinin standart molar oluşum ısıları sırasıyla -188,5 kj, -285,5 kj ve -985,6 kj olduğuna göre
CaH2(k) + 2H2O(g) —► Ca(OHMk) + 2^(g)
tepkimesinin standart koşullarda entalpi değişimi (AH) kaç kj’dür?

Cevap: A

13. X(k) + O2(g) —► XO2(k) + 200 kkal
24 gram XO2 bileşiği elementlerinden oluşurken 80 kkal ısı açığa çıktığına göre X elementinin atom kütlesi kaçtır? (O: 16 g/mol)
A) 20 B) 22 C) 24
D) 26 E) 28

Cevap: E

14. X —► Y + Z (AH < 0) 14
tepkimesine göre
I. Tepkime endotermiktir.
II. Tepkimenin gerçekleştiği kabın sıcaklığı artar.
III. Yüksek sıcaklıkta X daha kararlıdır. yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

Cevap: B

15. C2H4(g) + 3O2(g) ■ 2CO2(g) + 2H2O(g) tepkimesinin standart entalpisi -1304 kj’dür. 8,4 gram C2H4 ve 9,6 gram O2 gazı kapalı bir kapta tam verimle tepkimeye giriyor.

…ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
(H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, O: 16 g/mol)

Cevap: E

16…tepkimesinin entalpisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap: B

17. Aşağıdaki tepkimelerin entalpi değerleri bilindiğine göre
I. A2 + B2 —► 2AB
AH1
II. -2 A2 + B2 —► AB2
AH2
III. A2B3 —► AB + AB2
AH3

.….tepkimesinde A2B3 bileşiğinin oluşum entalpisi aşağıdaki ifadelerden hangisi ile bulunur?

Cevap: B

18.Aşağıda bazı tepkimeler ve entalpi değerleri verilmiştir.

Cevap: D

19. Aşağıdaki tepkimelerden hangisi ya da hangileri endotermiktir?

Cevap: D

20. Bir kimyasal tepkimenin entalpi değişimi (AH) aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerine bağlı değildir?
I. Tepkimenin izlediği yola
II. Tepkimeye girenlerin miktarına
III. Tepkime ortamının sıcaklığına IV Tepkime ortamının basıncına
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) III ve IV

Cevap: A

21. X2 + XY3 —► 3XY + 84 kj tepkimesi için hangisi yanlıştır?

Cevap: D

22. Aşağıda bazı tepkimelerin entalpi değerleri verilmiştir.

Cevap: A

23.4NH2(g) + 7O2(g) 4NO2(g) + 6H2O(g) tepkimesinin entalpi değişimi kaç kj’dür?

Cevap: D

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI

NELER KAZANILDI?

1.Yukarıda verilen bağ enerjilerine, göre tepkimesinin AH’si kaç kj’dür?

Cevap:  +124 kj

2……….tepkimesinin entalpi değişimi kaç kj’dür?

Cevap: +92 kj

3…….tepkimesi 0,6 mol HCl ile gerçekleşmektedir.Tepkime sırasında kaç kj ısı harcanır?

Cevap: 55,2

4……..tepkimesinin entalpi değişimini hesaplayınız.

Cevap: -644 kj

5……tepkimesi için AH= -1936 kj olduğuna göre C-F bağının enerjisi kaç kj’dür?

Cevap: C

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI

NELER KAZANILDI?

1. Canan, tabloda verilen doğru ya da yanlış türündeki ifadeleri aşağıdaki gibi işaretlemiştir.Buna göre Canan’ın işaretlediklerinden hangileri yanlıştır?

Cevap: A

2. Potansiyel enerji-tepkime koordinatı yukarıdaki gibi olan tepkimeye ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) ep – ep2 değeri sıfırdan büyüktür.
B) C aktivasyon enerjisidir.
C) B-A = C işlemi tepkime entalpisini verir.
D) B geri tepkimenin aktifleşme enerjisidir.
E) Ürünlerin potansiyel enerjisi girenlerin potansiyel enerjisinden yüksektir.

Cevap: D

3. 2H2O2(suda) —-► 2H2O(s) + O2(g) tepkimesinde,
a) Giren maddenin harcanma hızı ve ürünlerin oluşum hızları arasındaki bağıntıyı yazınız.

Cevap: a) rH2O2 = rH2O > rO2

b) Normal şartlarda 1 dakikada 6,72 L O2 gazı oluşuyorsa H2O2’in harcanma hızı kaç mol/s’dir?

Cevap: b) 0,01 mol/s

4. Tepkime hızı ile ilgili
I. Tepkimenin herhangi bir andaki hızına ortalama tepkime hızı denir.
II. Tepkimeye girenlerin miktarı azaldıkça tepkime hızı azalır.
III. Tepkimeye giren ve oluşan ürünlerin hızları her zaman birbirine eşittir.
ifadelerinden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III

Cevap: C

5. 2Ag(k) + 1/2O2(g)—-► Ag2O(k)
tepkimesine göre 21,60 gram Ag 8 ayda kararmaktadır.
Bu olayla ilgili
I. Tepkimede O2’in harcanma hızı 0,25 mol/ay- dır.
II. Tepkimede Ag2O’in ortalama oluşma hızı 2,90 g/aydır.
III. Tepkime boyunca Ag’ün harcanma hızı sabittir.
ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
(O: 16 g/mol, Ag: 108 g/mol)

Cevap: B

11. SINIF MEB YAYINLARI KİMYA DERS KİTABI CEVAPLARI