Türkiye’de İklim Tipleri

Türkiye’de İklim Tipleri Ders Notu Konu Özeti İndir

TÜRKİYEDE İKLİM TİPLERİ

Türkiye kuzeydeki orta iklim tipleriyle, Güneydeki subtropikal iklim tipleri arasında, geçiş bölgesi diyebileceğimiz orta iklim kuşağı içindedir. Ilıman iklimlerin etkili olduğu bir kuşakta bulunmakla birlikte, yüzey şekillerinin çeşitliliği, deniz düzeyine göre yükseklik, kıyıya koşut dağ sıralarının uzanışı, denize yakınlık ve uzaklık gibi sebeplerle Türkiye’de iklim, bazı bölgesel değişiklikler gösterir.

Türkiye’nin genel iklim şartları, bölgelerimizin iklim özellikleri ve mevsimlik hava tipleri iki etken grubuna bağlıdır.

1. Küresel etkenler

2. Coğrafi etkenler

Türkiye’nin hava kütlelerine atmosferin genel sirkülâsyon sistemlerine, siklonik etkinliğine cephelere ve atmosferin yüksek seviyelerindeki olaylara göre konumu küresel etkenler adı altında toplanır.   

Türkiye 36-42 derece kuzey paralelleri arasında yer alan ve tümüyle Kuzey Yarı Küre’deki kıtaların batı kenarında görülen Akdeniz iklimi adı verilen bir makroklima alanı içinde ve bu iklimi oluşturan atmosfer olayların etkisindedir. Türkiye’nin bulunduğu kuşağın başlıca özelliği, yazın tropikal kökenli hava kütlelerinin, kışın nemli ve soğuk kutupsal hava kütlelerinin etkisi altında kalmasıdır. Ülkede yazların genellikle kurak ve sıcak, kışların soğuk ve yağışlı geçmesinin temel sebebi budur. Bu iki farklı hava kütlesi arasındaki kutupsal cephe, bu cephe boyunca meydana gelen siklonik etkinlikler ve bu etkinliklere bağlı yağış alanı yazın genel atmosfer sirkülâsyonun yer değiştirmesine bağlı olarak, Türkiye’nin kuzeyine çekilir. Bu durumda Türkiye, yağış sağlayan cephelerden uzak kalır ve kurak makroklima alanına girer(uzun yaz kuraklığı). Oysa kışın kutupsal cephe, Güney’e ilerleyen kutupsal hava kütleleri ile birlikte çoğunlukla Akdeniz üzerindedir. Bunun sonucunda, Türkiye Kutupsal hava kütlesinin etkisine girer, sıcaklık düşer, siklonik etkinliklerle yağış alır. d e r s i m i z . c o m

Coğrafi etkenler, Küresel etkenlerin belirlediği makroklima tablosunda bölgesel ve yöresel değişikliklere yol açarlar. Yükselti, dağların doğrultusu, yamaçların bakısı ve denize göre konum, Türkiye’nin iklim tipleri bakımından çeşitlenmesine yol açan, coğrafi etkenlerin başlıcalarıdır.

Bütün bu etkenlere bağlı olarak ülkede genellikle dört iklim tipi görülür.

• Kuzeyde, her mevsim yağışlı Karadeniz iklimi (DETAYLI BİLGİ İÇİN TIKLAYIN);
• Batı ve güneyde, yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı Akdeniz iklimi (DETAYLI BİLGİ İÇİN TIKLAYIN);
• İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu ile Ergene Havzası’nın orta kesiminde, yarı kurak bozkır iklimi (DETAYLI BİLGİ İÇİN TIKLAYIN);
• Doğu Anadolu’da, kışları çok soğuk ve uzun yazları az çok yağışlı karasal iklim (DETAYLI BİLGİ İÇİN TIKLAYIN).

d e r s i m i z . c o m

Bunların dışında çeşitli coğrafi etkenler yüzünden birbirinden farklı bir takım geçiş iklim tipleri de vardır.

MARMARA GEÇİŞ İKLİMİ

Marmara bölgesinde yıllık ortalama yağış tutarı 600-750 mm arasındadır. Yağış maksimumu kışa, minimumu yaza rastlar. Güneyden kuzeye doğru gittikçe yağışların arttığı ve yaz kuraklığının hafiflediği görülür. Bulutlu gün sayısı Ege ve Akdeniz kıyılarından daha çok Karadeniz kıyılarından daha düşüktür. Bağıl nem oranı yaklaşık    % 71-75 ‘dir. Rüzgâr yönü genellikle kuzeydoğu (poyraz) ve güneybatı (lodos).Oldukça soğuk kışlar; kar yağışı ve don olağan, yaz kuraklığı kısa ve hafif.

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Sosyal Rollerin Zaman İçerisindeki Değişimi

 Sosyal Rollerin Zaman İçerisindeki Değişimi Ders Notu Konu Özeti İndir

Sosyal Rollerin Zaman İçerisindeki Değişimi

Statü; bireylerin toplum içerisindeki yerini ifade eder. Statü, verilmiş (edinilmiş) ya da kazanılmış olabilir. Verilmiş statüler, kişisel beceri ve yeteneklerimizin dışında bir çabamız olmadan sahip olduğumuz statülerdir. Örneğin, doğumdan sonra aile içerisinde çocuk olmak ya da vatandaş olmak gibi. Zaman içerisinde kardeşimiz olduğunda ağabey veya abla olmak da buna örnek verilebilir. Kazanılmış statüler ise kendi çabalarımız sonucu elde ettiğimiz statülerdir. Örneğin, öğrenci ya da meslek sahibi olmak gibi.

Statü, bireye haklar sağlar ve yükümlülükler yükler. Toplumda bireyin statüsüne uygun olarak davranmış olması için ondan beklenen davranışlara da rol denir.

Roller, içinde bulunduğumuz gruplara göre farklılık gösterebilir. Aile içinde çocuk rolündeyken parkta arkadaş, okulda öğrenci rolündeyizdir.

Rollerimiz gruplara göre farklılık gösterdiği gibi, zaman içerisinde de değişim gösterebilir. Zaman içerisinde kardeşimiz olduğunda ağabey/abla rolünü ediniriz. Okulda öğrenci oluruz, zaman geçip mezun olduğumuzda ise artık mesleğimizin getirdiği rollere sahip oluruz. Zaman içerisinde rollerimizde değişiklikler olmaya devam eder ya da var olan rollerimize ek olarak yeni roller ediniriz.

Zamanla rollerimizin yapısında da değişiklikler yaşanabilir. Günümüzdeki öğrenci, kadın/erkek, anne/baba rollerinin yapısı, yüzyıl öncesine göre farklılıklara sahiptir. Örneğin, yüz yıl önce baba rolü; aileye maddi güç sağlayan, aileyi toplumda temsil eden birey olarak görülürken günümüzde çocukları ve ailesi ile daha çok vakit geçiren, anne ile aynı oranda temsil hakkı ve maddi güce sahip olan birey konumundadır.

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Sosyal Bilim Dallarının Toplum Hayatına Etkileri

Sosyal Bilim Dallarının Toplum Hayatına Etkileri Ders Notu Konu Özeti İndir

Tarih: Toplumu ilgilendiren ve etkileyen hareketlerden doğan olayları, zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişki ve bağlantıları ortaya koyan bilim dalıdır.

Tarih bilimi, geçmişe ait bilgiler sunarken aynı zamanda geçmişte yaşanan olayların neden ve sonuçlarını değerlendirme fırsatı da verir.

Atalarımızın tecrübelerinden yararlanarak der çıkarmamıza.

Geçmişi öğrenerek milli birlik ve beraberlik anlayışımızın güçlenmesine yardımcı olur.

Sosyoloji: Bir toplumun örfünü, âdetini, yaşam biçimlerini, toplumsal olay ve kurumlarını inceleyen bilim dalıdır.

Sosyoloji, törelerimizi, inanış ve düşüncelerimizi kısaca kültürümüzü incelemektedir.

Sosyoloji ile uğraşan bilim insanlarına ise sosyolog denir. Sosyologlar, toplum içindeki değerleri araştırır.

İçinde yaşadığımız toplumsal yapıyı yakından tanımamızı ve çevremizle iyi ilişkiler kurmamızı, toplumsal olayları anlama ve açıklamamızı, toplumsal gelişmeye katkı yapmamızı sağlar.

Coğrafya: İnsanın içinde yaşadığı çevrenin doğal özelliklerini, insan ile doğal çevre etkileşimini konu edinen sosyal bilim dalıdır.

Coğrafyanın konusu yeryüzüdür, İnsanlar ve diğer canlılar, yeryüzü dediğimiz doğal çevrede yaşarlar. İnsanlar yaşadıkları çevreden etkilenirler. Ancak uygarlık seviyesi yükseldikçe doğal ortamı etkilemeye, daha uygun hayat şartları elde edebilmek için çevrelerini değiştirmeye çalışırlar.

Coğrafya bu bilgilerle insanların yaşamlarını nasıl sürdürmeleri gerektiği konusunda yardımcı olur.  

Coğrafya ile uğraşan bilim insanları çevre bilinci yüksek ve doğal çevrelerine karşı duyarlı kimselerdir.

Felsefe: Varlığın ve bilginin kaynağını bilimsel olarak araştıran bir bilim dalıdır.

Düşünme gücümüzün artmasına ve düşünme faaliyetini sistemli bir şekilde yapmamıza katkı sağlar.

Psikoloji: İnsanların gözlenebilir ve ölçülebilir davranışlarını inceleyen bilim dalıdır.

Çevremizde yaşayan insanların kişilik özelliklerini tanımamıza ve onlarla iyi iletişim kurmamıza,

İnsanların hangi şartlarda ne tür davranışlarda bulunacaklarını öngörmemize yardımcı olur.

Antropoloji: Kazılar sonucunda ortaya çıkarılan insan iskeletlerini inceleyerek insan ırklarını sınıflandıran bir bilim dalıdır.

Arkeoloji: Uzak ya da yakın geçmişte yaşamış insan topluluklarının ve onların oluşturdukları siyasi ve sosyal yapıların ve tüm maddi kültür varlıklarının ortaya çıkarılıp incelenmesi ve insanlığın yararına sunulmasını amaçlayan bir bilim dalıdır.

Bu kazıların yapıldığı alanlara turist akın olmakta ve milli gelire katkı sağlamaktadır.  

Hukuk: Toplumsal ilişkileri düzenleyen, devletin yaptırım gücünü belirleyen yasaların bütününü inceleyen bir bilim dalıdır.

Yasların insan hak ve özgürlüklerine uygun olarak hazırlanmasına, hukuk anlayışının evrensel değeler ölçü alınarak geliştirilmesine katkı sağlar.

Ekonomi: İnsanların yaşamak için üretim yapma ve üretimi bölüşme biçimlerini inceleyen bir bilim dalıdır.

Maddi kaynaklarımızı verimli şekilde kullanmamıza yardımcı olur.  

Paleografya: Yazı bilimi. Eski kültürlerin kullandıkları yazıları inceler. 

Etnografya: Kültür bilimi. Toplumların gelenek göreneklerini ve kültürlerini inceler. 

Epigrafi: Anıtlar ve kitabeler bilimi. Eski anıtların ve kitabelerin okunmasında ve aydınlatılmasında etkilidir.

Nümizmatik: Eski para bilimi. Eski paraları her yönüyle (ekonomik, sanat, siyasi vb) inceleyen bilim dalıdır.

Filoloji: Dil bilimi. Eski uygarlıkların kullandığı dili ve dil yapılarını inceler 

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Sosyal Bilgiler Dersinin Önemi ve Etkin Vatandaşlık

Sosyal Bilgiler Dersinin Önemi ve Etkin Vatandaşlık Ders Notu Konu Özeti İndir

Sosyal bilgiler dersi ilkokul 4. sınıf ve ortaokul 5, 6, 7. sınıflarda işlenen bir derstir. Sosyal bilgiler dersinin en önemli hedefi hak ve sorumluluklarını bilen, iyi vatandaşlar yetiştirmektir. Sosyal bilgiler dersi, bizlere toplumsal ve toplumlar arası alanlardaki rollerini ve sorumluluklarınızı öğretir. Bilim ve teknolojiyi kullanarak küresel ve toplumsal sorunlara çözüm bulabilmemiz için yol gösterir. Toplumsal hayata hazırlanmamızı ve sosyal yanımızı geliştirmenin yanında tarih, coğrafya ve vatandaşlık konularını da içerir.

Sosyal Bilgiler Dersi bize ne kazandırır?

● Hak ve sorumluluklarımızın neler olduğunu öğrenmemizi sağlar. Böylece haklarımızı kullanabilir, sorumluluklarımızı yerine getirebiliriz.

●Millî bilince sahip birer vatandaş olmamızı sağlar.

● Atatürk ilke ve inkılâplarının neler olduğunu öğrenmemize yardımcı olur.

●Milletimize ait egemenlik ve bağımsızlık unsurlarını öğrenmemizi sağlar.

●Cumhuriyet, vatandaşlık, ulusal egemenlik, demokrasi, laiklik, insan hakları, hukuk gibi birçok kavramı öğrenmemizi sağlar.

●Yaşadığımız çevre ve dünyadaki çevresel sorunları öğrenmemizi sağlayarak bu sorunlarının çözümü konusunda hassasiyet oluşmasını sağlar.

●Komşu ülkeler ve dünyadaki diğer ülkeler ile aramızdaki ekonomik, kültürel ve sosyal ilişkileri öğrenmemizi sağlar.

●Bilimin gelişmesinin insan hayatı üzerine olan etkisini fark eder.

● Sorun çözme becerimizi geliştirir.

●Yaşadığı çevre ile dünyanın genel coğrafi özelliklerini tanıyarak insan ile çevre arasındaki etkileşimi anlamızı sağlar.

●Merkezî yönetim birimlerini tanıyarak, bu birimleri temel görevleriyle ilişkilendirmemizi sağlar.

● Kültürel mirasımızın korunması gerektiğini öğrenmemizi sağlar.

● Türk tarihini ve Türk kültürünü öğrenmemizi sağlar.

●Ülkemizi ve doğamızı korumamızı sağlar.

Vatandaş ve Etkin Vatandaş nedir?

Aynı toprak üzerinde yaşayan ve aynı devlete vatandaşlık bağı ile bağlı olan kişilere vatandaş denir.

Haklarını ve sorumluluklarını bilen ve bunlara göre hareket eden kişilere ise etkin vatandaş denir.

Etkin vatandaş ne yapar? Etkin vatandaşın görevleri nelerdir?

●Vergisini düzenli olarak verir.

●Kanun ve kurallara uyar.

●Seçim zamanı geldiğinde oy verir.

●Askerlik görevini yerine getirir.

●Ülke ekonomisine katkı sağlar.

●Ülke yönetimine katkı sağlar.

●Sorumluluk bilinciyle hareket eder.

●Haklarını bilir ve gerektiğinde kullanır.

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Olayların özellikleri nelerdir? Olayların Çok Boyutluluğu

 Olayların özellikleri nelerdir? Olayların Çok Boyutluluğu Ders Notu Konu Özeti İndir

Ortaya çıkan, meydana gelen, olup biten şey ya da duruma olay denir.  Yaşadığımız çevrede her gün birçok olay yaşanır. Bu olaylar bizi ve çevremizdeki insanları etkilemektedir. Ancak yaşanan olaylar herkesi aynı şekilde etkilemez. Bu olayların görünenden daha farklı etkileri de olabilir. Olayların birden fazla nedeni ya da sonucunun olmasına “çok boyutluluk” adı verilir.

Olayların özellikleri nelerdir?

>>> Olayların birden fazla nedeni ve sonucu olabilir.

>>> Olaylar olumlu veya olumsuz sonuçlar ortaya çıkarabilir.

>>> Olaylar herkesi aynı şekilde etkilemez, farklı şekilde etkileyebilir.

>>> Olaylara herkes aynı tepkiyi vermeyebilir, kişilerin tepkileri farklı olabilir.

>>> Olayların sebepleri sadece insanlar olmayabilir. Hayvanlar ve doğal afetler gibi sebepleri olabilir.

Olayların Çok Boyutluluğu

Çevremizde yaşanan olayların farklı sonuçları olabilir. Çünkü yaşanan olaylar herkesi aynı şekilde etkilemeyebilir. Bazı insanlar için olumlu sonuçları olan bir olay başkaları için olumsuz sonuçlar doğurabilir. Aynı zamanda olayların doğrudan sonuçları olabileceği gibi dolaylı yoldan da sonuçları bulunabilir. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bu duruma “çok boyutluluk” denilmektedir.

Olayların Çok Boyutluluğuna Örnekler

Trafik kazası

Bir trafik kazasını ele alarak, bu olayın nedenlerini ve sonuçlarını bulalım.

Nedenleri

>>> Sürücünün uykusuz, dikkatsiz, acemi olması vb.

>>> Yolcuların sürücünün dikkatini dağıtması.

>>> Yolun bozuk veya hatalı olması.

>>> Trafik lambası, trafik işareti vb. işaretlerin eksik ya da bozuk olması.

>>> Aracın frenlerinin tutmaması, lastiğinin patlaması vb.

Sonuçları

Sonuçları doğrudan ve dolaylı olarak iki şekilde ele alırız. Olay anında çıkan sonuçlara doğrudan sonuçlar, olay sonucu etkilenenlere ise dolaylı sonuçlar denir.
 

Doğrudan Sonuçlar
>>> Can kaybı ve yaralıların olması.
>>> Araçta maddi hasar oluşması.
>>> Çevredeki diğer unsurların zarar görmesi.

Dolaylı Sonuçlar
>>> Kaza yapan kişilerin ekonomik açıdan zarara uğraması.
>>> Kaza yapan kişilerin psikolojik açıdan zarar görmesi.
>>> Araba tamircilerinin aracı tamir ederek gelir elde etmesi.

Çevre kirliliği

Şimdi de çevre kirliliğini ele alarak bu olayın nedenlerini ve sonuçlarına bakalım.

Nedenleri

>>> İnsanların çevreye katı atık veya çöp atması.

>>> Fabrikaların atıkları denize boşaltması.

>>> Hızlı nüfus artışı ile birlikte daha fazla çöpün ortaya çıkması.

>>> Doğanın tahrip edilmesi ve doğal dengenin bozulması.

>>> Sanayi ve teknolojinin gelişmesi sonucu ortaya çıkan atık miktarındaki artış.

>>> Savaşlarla çevreye zarar verilmesi.

>>> Tarımda verimi arttırmak için kimyasal ilaç kullanımı.

>>> Motorlu araçların fazlalaşması ile havaya zararlı gaz salınması.

>>> Kanalizasyon sularının arıtılmadan denize boşaltılması.

>>> Kömür gibi hava kirliliği yaratan malzemelerin ısıtmada kullanımı.

>>> Kaçak avlanma.

Sonuçları

>>> Çevre kirliliğinden dolayı mikroplar çoğalması ve hastalıkların ortaya çıkması.

>>> Ortaya kötü koku çıkması ve hava kirliliği yaşanması.

>>> Etraftaki çöplerin görüntü kirliliği oluşturması.

>>> Çöplerden hayvanların yaşam alanlarının zarar görmesi.

>>> Hayvanların kirlilikten dolayı ölmesi.

>>> Enerji ve yiyecek kıtlığının ortaya çıkması.

>>> Canlıların nesillerinin tükenmesi sonucu biyolojik çeşitliliğin azalması.

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Karadeniz İklimi (Türkiye’de İklim Tipleri)

Karadeniz İklimi (Türkiye’de İklim Tipleri) Ders Notu Konu Özeti İndir

KARADENİZ İKLİMİ

        Ülkenin kuzey kesiminde, kıyı boyunca uzanan bir şerit üzerinde etkisini sürdürür. Kıyıya koşut dağ sıralarında varlığı, bu şeridin geriye doğru genişlemesini sınırlar. Denizin etkisine bağlı olarak yazlar ılık, kışlar az soğuk geçer. Özellikle; Doğu Karadeniz kıyılarında kışların daha ılık geçtiği görülür. Bunda, Kuzey rüzgârlarını önleyen Kafkas Dağları’nın oluşturduğu doğal engel kadar, kış mevsiminde Karadeniz üzerinde oluşan alçak basıncın yarattığı ılık hava akımlarının da rolü büyüktür. Yıllık ortalama sıcaklık, yaklaşık 13 C –14 °C‘dir. Yıllık sıcaklıklarda batıdan doğuya doğru artışlar görülür. En soğuk ayın (Ocak ve Şubat) ortalama sıcaklığı 6-7 °C, en sıcak ayın (Temmuz-Ağustos) ortalama sıcaklığı 22-23 °C arasındadır.

          Kıyı kesiminde zaman zaman yükselen sıcaklıklar, nem oranının fazlalığı, dolayısıyla havayı bunaltıcı duruma sokar. Yaz günleri, hava sık sık bulutlarla kaplanır. İlkbahar, kışın uzantısı gibi serin geçer. Yaz sıcaklıkları sonbaharda da sürer. Bu iklim tipinin görüldüğü alanda şimdiye kadar saptanan en düşük sıcaklık değeri  -8 °C (Zonguldak), en yüksek sıcaklık değeri 40,5 °C (Zonguldak) dir. dersimiz.com

         Karadeniz kıyılarında iklimin en önemli özelliği, her mevsimin yağışlı geçmesidir. Bu bölge Türkiye’nin en çok yağış alan kesimidir. Yağışlar Doğu Karadeniz’de özellikle Hopa ile Sürmene arasında en yüksek değerlere ulaşır. Yağış maksimumu sonbahar ve kış; minimumu ilkbahar sonu, yaz başlangıcına rastlar. Kıyı gerisinde yükselen dağların denize bakan yamaçları, kıyı kesiminde daha fazla yağış alır. Kışın bu yamaçlar, yer yer kar örtüsü ile kaplıdır. Dağların güney yüzlerinde ve iç kesimlerindeyse yağış miktarı, İç Anadolu’yu andıracak biçimde azalır. Yağışlı günler sayısı bakımından ülkenin en yüksek değerleri Karadeniz kıyılarındadır. Yağışlı gün sayısı batıdan doğuya doğru artar. İç kesimlerinde ise oldukça azalır, kar yağışlı günler, kıyı kesiminde on günden az iç kesimlerde yirmi günden fazladır.

        Ülkemizde bulutlu ve kapalı günler bakımından en düşük değere Karadeniz kıyılarında ulaşılır. Bağıl nem oranı % 77, rüzgâr yönü kuzeybatı ve güneydoğudur.

        Karadeniz iklimi nemlilik derecesine ve termik şartlara göre 3 alt tipe ayrılır.

1. Doğu Karadeniz İklimi: 1000-2000 mm arasında yıllık yağış; en çok yağış sonbaharda; Kışlar ılık.

2. Batı Karadeniz İklimi: Kışın ve yazın daha düşük sıcaklıklar; kıyılarda yüksek, iç kısımlarda az yağış.

3. Orta Karadeniz İklimi: Orta miktarda yağış; yaz kuraklığı kısa ama belirgin.

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 İç Kesimlerin Bozkır Karasal İklimi (Türkiye’de İklim Tipleri)

 İç Kesimlerin Bozkır Karasal İklimi (Türkiye’de İklim Tipleri) Ders Notu Konu Özeti İndir

İÇ KESİMLERİN BOZKIR KARASAL İKLİMİ

        Yazları sıcak ve kurak, kışları sert ve uzun geçer. Sıcaklık koşulları bakımından karasal iklimin, yağış koşulları bakımından bozkır ikliminin özelliklerini taşıyan bu iklim tipi ülkemizin iç kesimlerinde İç Anadolu‘da, İç Batı Anadolu’da, Göller Yöresinde ve Güneydoğu Anadolu’ da egemendir. Yağış ve sıcaklık koşullarının özelliklerine göre bu iklim tipi sözü edilen bölgelerde farklılıklar gösterir.

       İç Anadolu Bölgesi’nin Tuz Gölü çevresinde yağışların azlığıyla dikkati çeken Bozkır iklimi egemendir. Bu kesimde yıllık ortalama sıcaklık yaklaşık 11 °C dir. En soğuk ayın (ocak) ortalama sıcaklığın –0,3 °C dir, en sıcak ayın (Temmuz ya da Ağustos) ortalama sıcaklığı 21-22 °C arasındadır. Yazın 30 °C nin üstüne çıkan sıcaklıklar kışın sık sık –5 °C nin altına iner. Şimdiye kadar saptanan en düşük sıcaklık değeri –28,8 °C dir. (Konya) en yüksek sıcaklık değeri 40 C ‘ (Konya). Yıllık ortalama yağış tutarı 300-350 mm arasındadır. Yağış maksimumu kışa, minimumu yaza rastlar. Sonbahar yağışları, kış yağışlarının yarısı kadardır. Yaz yağışları ise, Akdeniz bölgesine oranla daha fazladır. Ülkemiz de yağışlı günler sayısının en az olduğu yer İç Anadolu Bölgesinin bu kesimidir.(60-75 gün) Kapalı gün sayısı Ege ve Akdeniz Bölgesinden daha fazladır. Bağıl nem oranı %60-64 rüzgâr yönü genellikle Kuzey ve Kuzeydoğu’dur. Bu kesimden çevreye doğru gidildikçe Bozkır iklimi özelliğinin azaldığı, karasal etkilerin arttığı görülür. Yağışlarda az da olsa artışlar, sıcaklıklarda ise düşüşler başlar. d e r s i m i z . c o m Tuz gölünün çevresinde aylık ortalama sıcaklıklar 0 °C nin altına inmemesine karşın, İç Anadolu’nun kenar bölgelerinde ortalama sıcaklıklar, ocak ayında 0 °C nin altına iner. Şimdiye kadar ölçülen en düşük ve en yüksek sıcaklık değerleri de, Tuz gölü çevresindeki yerlere oranla kenar bölgelerde daha fazladır. Kenar bölgelerde saptanan en düşük sıcaklık değerleri -34,6 °C (Sivas) en yüksek sıcaklık değerleri  -40,7 °C dir(Kayseri) İç Anadolu ya oranla daha dağlık ve engebeli olan ve ortalama yükseltisi 800-1000 m arasında değişen İç Batı Anadolu’da bu iklim, yağışların fazlalığıyla kendini belli eder. Geniş yer kaplayan yüksek düzlükler ve tepeler gerek Ege Bölgesinde, gerekse İç Anadolu bölgesinde daha çok yağış alır. Yıllık ortalama sıcaklık 10-12 °C dir. En soğuk ay (ocak) ortalama sıcaklığı 0 °C (-2 °C), en sıcak ay (Temmuz) ortalama sıcaklığı 20-23 °C arasındadır. Yaz mevsiminde 30 °C nin üstüne çıkan sıcaklıklar, kış mevsiminde sık sık –10 °C nin altına iner. İç Batı Anadolu’da şimdiye kadar saptanan en yüksek sıcaklık değeri 39,8 °C (Uşak), en düşük sıcaklık değeri  -28,1 °C dir (Kütahya). Yıllık ortalama yağış tutarı 450-550 mm arasındadır. Yağış değerleri çevredeki dağlık alanlara doğru artar. Yağış maksimumu ilkbahar ya da kış, minimumu yaz mevsimine rastlar. Yaz yağışları Ege ve Akdeniz bölgesinden daha yüksektir.

         İç Anadolu’nun güney batı kesiminde yer alan ve ortalama yükseltisi 800-900 m arasında değişen Göller Yöresinde, İç Batı Anadolu iklimi ile Akdeniz iklimi arasında bir geçiş iklim tipi görülür. Yörenin güney kesiminde yükselen ve 2500 m’yi aşan dağlar, nemli deniz etkisinin iç kısımlara sokulmasına engel olur. Yıllık ortalama sıcaklık 11-13 °C dir.  Bu değer Akdeniz bölgesinde saptananlardan düşük, İç Anadolu’da saptananlardan yüksektir.  En soğuk ayın (ocak) ortalama sıcaklığı 1-3 °C, en sıcak ayın (temmuz-ağustos) ortalama sıcaklığı 22-24 °C arasındadır. Yörede yazın zaman zaman 40 °C ye yaklaşan sıcaklıklar, kışın  -5 °C nin altına iner. Şimdiye kadar saptanan en düşük sıcaklık değeri  -22,9 C’ (Beyşehir) , en yüksek sıcaklık değeri 39,6 °C dir (Burdur) yağış maksimumu kış, minimumu yaz mevsimine rastlar. Yaz kuraklığı Akdeniz bölgesinden daha hafiftir. Kış mevsiminde sık sık kar yağar.  Bu özelliğiyle yöre, Akdeniz ikliminden ayrılır. Göller Yöresinde yağışlı gün sayısı, Ege ve Akdeniz bölgesinden fazladır. Bağıl nem oranı yaklaşık %57-63 arasındadır. Rüzgâr yönü genellikle güneydoğu ve kuzeydoğudur. Güneydoğu Anadolu bölgesinin alçak kesimlerinde (Urfa ve çevresi) Bozkır iklimi, yüksek yayla düzlüklerinde de karasal iklim egemendir.

       Bölgede yazlar çok sıcak ve kurak, kışlarda Doğu Anadolu ya oranla daha soğuk geçer yıllık ortalama sıcaklık 14-18 °C dir. En soğuk ayın (Ocak) ortalama sıcaklığı 1-5 °C, en sıcak ayın ortalama sıcaklığı 27-31 °C arasındadır. Yazın zaman zaman sıcaklıkların 45 °C nin üstüne çıktığı görülür. Bölgede şimdiye kadar saptanan en düşük sıcaklık değeri  -12,4 °C dir (Urfa). Yıllık ortalama yağış 450-750 mm arasındadır. Yağış maksimumu kış, minumumu yaz mevsimine rastlar. Yaz kuraklıkları Akdeniz bölgesinde olduğu gibi belirgin ve uzun, yaz yağışları da yine bu bölgedeki gibi düşüktür. Kuzey-Kuzeydoğudaki yüksek alanlarda ve Doğuda Mardin-Midyat eşiğinde artan yağışlar orta kesimindeki düzlüklerde azalır. Yağışlı günlerin sayısı, Akdeniz ve Ege kıyılarında olduğu gibi 80-90 gün arasındadır. Türkiye’deki bağıl nem bakımından en düşük değerler (Siirt % 50,Urfa % 48,Diyarbakır %53 ) bu bölgede görünür. Rüzgâr yönü genellikle Güneybatı, Kuzeydoğu ve Kuzey’dir.

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Halka Hizmet Veren Kurumlar

Halka Hizmet Veren Kurumlar Ders Notu Konu Özeti İndir

İnsanların toplumsal yaşamına devam edebilmesi için temel ihtiyaçlarını karşılaması gerekir. Sağlık, eğitim, güvenlik, ulaşım temel ihtiyaçlarımızdan bazılarıdır. Bunları karşılamak devletin temel görevlerindendir. Bu ihtiyaçların karşılanabilmesi için devlet kontrolünde olan resmî kurumlar oluşturulmuştur.

Resmi kurum nedir?

Resmi Kurum, devlet tarafından toplumun eğitim, sağlık, güvenlik, ulaşım gibi çeşitli ihtiyaçlarını karşılamak için kurulan ve hizmet veren kurumlardır.

Resmi kurumların özellikleri nelerdir?

>> Devlet tarafından kurulmuşlar.

>> Giderleri devlet tarafından karşılanır.

>> Belirli çalışma saatleri vardır.

>> Kuruluş esasları kanunlarla belirlenir.

>> Çalışanlara memur veya kamu görevlisi denir.

>> Çalışanlar yaptığı hizmetler karşılığında ücret alırlar.

>> Kurumların bir logosu bulunur.

Resmi Kurumlar ve İlgili Oldukları Alan

Devlet hastaneleri, sağlık ocakları – Sağlık

Okullar, Milli Eğitim Bakanlığı, halk eğitim merkezleri – Eğitim

Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, karakollar ve emniyet müdürlükleri – Güvenlik

Karayolları Genel Müdürlüğü, T.C. Devlet Demiryolları, Devlet Denizyolları – Ulaşım

Yargıtay, Danıştay, Adliyeler, cezaevleri, Adli Tıp Kurumu – Adalet (Hukuk)

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT), Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu – Haberleşme ve İletişim

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), Huzurevleri, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Kurumu – Barınma

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Ekonomik Faaliyetlere Göre Meslekler

Ekonomik Faaliyetlere Göre Meslekler Ders Notu Konu Özeti İndir

İnsanların, geçimlerini sağlayabilmek için yaptıkları işe meslek denir. Meslekler insanların yetenekleri, becerileri ve ilgi alanları doğrultusunda karar verdikleri durumlardır.Daha sonra belirli eğitimlerden geçip meslekte gereken bilgiyi edindikleri zaman işe girip mesleklerini yapmaya başlayabilirler. Meslekler istek ve ihtiyaçlardan doğmuştur. Bir insanın bütün istek ve ihtiyaçlarını kendisinin karşılaması imkânsızdır. Bu nedenle toplumda iş bölümü ve meslekler ortaya çıkmıştır. Meslek sahibi olan kişiler, çalışmalarını para karşılığı yaparlar. Çalışanların yaptıkları hizmet karşılığında aldıkları kazanca ücret denir.

Hasta olan insanları tedavi etmek için doktorlara, insanları eğitmek için öğretmenlere, gıda ihtiyacı için çiftçilere, insanların yaşayabileceği barınaklar yapmak için inşaat mühendislerine, teknolojik cihazlar yapabilmek için makine mühendislerine ihtiyacımız vardır. 

İnsanların meslek seçimlerinde yaşadıkları çevrenin de etkisi vardır. Bölgede yapılan ekonomik faaliyetlere göre ihtiyaç duyulan mesleklerde farklılık gösterir. Örneğin; Zonguldak’ta taş kömürü madeni çıkarılır. Bu yüzden madenciliğe bağlı olarak maden mühendisliği ve maden işçiliği gibi meslekler gelişme gösterir. Antalya gibi geniş kıyılara sahip ve sıcak bir yerde ise turizm gelişmiştir. Bu yüzden turist rehberliği, otel işletmeciliği gibi meslekler burada daha fazla yapılmaktadır.

Ekonomik faaliyetlere göre ülkemizde yaygın olan mesleklerin bazılarını inceleyelim:

Hizmet Sektörüne Bağlı Olarak Gelişen Meslekler

Öğretmen: Çalıştığı eğitim kurumunda; öğrencilere eğitim ve öğretim teknikleri ile ilgili eğitim veren kişidir.Doktor: İnsanların sağlığının korunması için önlem alan, hastalıklara teşhis koyna ve tıbbi ve cerrahi operasyonlara yaparak hastalıkların tedavisini yapan kişilerdir.

Avukat: Bireylerin birbirleriyle ve devletle ilişkilerinde ortaya çıkan anlaşmazlıklarda hukuki bilgisine başvurulan ve bireyleri ilgili yerlerde, özellikle mahkemelerde temsil eden ve haklarını savunan kişidir.

Terzi: Alınan sipariş ve istenilen modele göre her türlü kıyafet diken, kıyafetleri onaran, ütü yapan nitelikli kişidir.

Emlakçı: Bir işyerinde, düzenlenen süreli veya süresiz sözleşmeye dayanılarak yapı kooperatiflerinin kurulmasında ev, arsa, dükkan gibi taşınmaz malların satışı ve kiralanması konularında danışmanlık hizmeti veren kişidir.

Tarım ve Hayvancılığa Bağlı Olarak Gelişen Meslekler

Ziraat Mühendisi: Tarla bitkileri, endüstri bitkileri, çayır ve meralar, meyvecilik, sebzecilik, bitki hastalıkları ve tarımsal yapıların projelendirilmesi ve geliştirilmesi gibi alanlarda çalışmalar yapar. Bu bilgiler doğrultusunda çiftçileri bilgilendirir.

Veteriner: Evcil, küçük ve büyükbaş hayvanların sağlığının korunması, hastalıkların teşhisi, tedavisi, hayvanlar arasında salgın hastalık ve hayvandan insana geçen hastalıklarla mücadele gibi konularda çalışmalar yapan kişidir. Hayvan yetiştiricilerini bu doğrultuda bilgilendirir.

Genetik Mühendisi: Canlıların genetikleri üzerinde araştırmalar yapar, insanların ve birçok canlının insan hayatını geliştirmek için genlerinde oluşabilecek tehlikeli değişimleri en aza indirmek, onların verimini artıracak değişimler yapmak olarak tanımlanabilir.

Madenciliğe Bağlı Olarak Gelişen Meslekler

Maden Mühendisi: Yeraltında ve yer üstünde bulunan her tür enerji, maden ve doğalgaz yatağının ekonomik bir biçimde işletilmeye elverişli olup olmadığına karar veren, madenlerin işletilmesi için gerekli tesisleri tasarlayan, yapımını gerçekleştiren ve işleten kişidir.

Maden İşçisi: Madenleri yer altından çıkartan kişilerdir.

Ormancılığa Bağlı Olarak Gelişen Meslekler

Orman Mühendisi: Orman alanlarının saptanması, ağaçlandırılması, korunması, işletilmesi ve geliştirilmesi gibi konularda hizmet yürüten kişidir.

Orman Teknikeri: Ormancılık çalışmalarının çeşitli dallarında orman mühendisi, orman yüksek mühendisi (bölge şefi, işletme şefi)veya orman endüstri mühendisi ile orman muhafaza/ağaçlandırma memuru arasında görev yapan kişidir.

Turizme Bağlı Olarak Gelişen Meslekler

Maden Mühendisi: Yeraltında ve yer üstünde bulunan her tür enerji, maden ve doğalgaz yatağının ekonomik bir biçimde işletilmeye elverişli olup olmadığına karar veren, madenlerin işletilmes

Sanayi ve Ticarete Bağlı Olarak Gelişen Meslekler

Gıda Mühendisi: Gıda mühendisi, gıda hammaddelerinin besin değerini kaybetmeden standartlara uygun olarak verimli bir şekilde işlenmesini, korunmasını ve depolanmasını planlayan, uygulamasını yürüten ve yeni sistemleri geliştiren kişidir.

Kimyager: Maddelerin kimyasal nitelikleri, molekül yapıları ve bunların ne şekilde değiştirilebileceği ve her cins kimyasal örneğin analizi konusunda çalışmalar yapan kişidir.

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Doğu Anadolu Karasal İklimi (Türkiye’de İklim Tipleri)

 Doğu Anadolu Karasal İklimi (Türkiye’de İklim Tipleri) Ders Notu Konu Özeti İndir

DOĞU ANADOLU KARASAL İKLİMİ

       Doğu Anadolu da iklim, yükselti, yer şekilleri, denizden uzaklığa bağlı olarak sert karasal özellikler taşır. İç Anadolu’ ya oranla kışlar daha soğuk ve uzun, yağış tutarları daha fazladır, sıcaklık farkları çok yüksektir. Geniş bir alan etkisinde bulunduran bu iklim, bölgenin çeşitli kesimlerinde (Erzurum, Kars yaylalarında, Van Gölü çevresinde, Yukarı Fırat bölümünde, Hakkâri çevresinde) birbirinden farklı özellikler gösterir.

      Ülkenin kuzeydoğusunda yüksek yaylaların geniş yer kapladığı (Erzurum-Kars yaylalarında) alanlarda bu iklim, çok soğuk sert ve uzun kışları, serin yazları ile kendini belli eder.  Yıllık ortalama sıcaklık 4-6 °C’ arasındadır.  En soğuk ayın (Ocak) ortalama sıcaklığın  -8,6 /  – 11,8 °C; en sıcak ayın (Ağustos) ortalama sıcaklığı 17-23 °C arasındadır.  Kış mevsiminde dört ayın sıcaklığı (Aralık, Ocak, Şubat, Mart)  0 °C nin altındadır.  Yazın ender olarak 40 °C ye yaklaşan sıcaklıklar kışın sık sık  -20 °C nin altına iner.  Şimdiye kadar saptanan en yüksek sıcaklık değeri 38 °C (Karaköse –Ağrı), en düşük sıcaklık değeri  -43.2 °C dir.

      Ağrı (Karaköse) Meteoroloji İstasyonunda saptanmış olan bu değer, Türkiye’deki meteoroloji istasyonlarının şimdiye kadar saptadıkları en düşük sıcaklık derecesidir. Yıllık ortalama yağış 450-550 mm arasındadır. Ülkenin büyük bölümünde, en yağışlı mevsim kış olmasına karşın, bu yörede en yağışlı mevsim, Kars’ta yaz, Erzurum’da ilkbahardır. Kış, Erzurum-Kars yöresinde en kurak mevsimdir. Karasal yağış rejiminin özelliği olan bu durum (yağışlarda maksimum devrenin yaz, minimum devrenin kış olması), ülkede yalnızca bu yörede görülür. Yağışlı günler sayısı Erzurum-Kars yaylalarında batıdan doğuya doğru artış gösterir. Kar yağışlı ve karla örtülü gün sayısı bakımından ülkemizde en yüksek değerlere Doğu Anadolu Bölgesi’nin kuzeydoğu yaylalarında ulaşılır. Burada toprak 4-4,5 ay karla kaplı kalır. Bulutlu gün sayısı bakımından, ülkede en yüksek değerler yine bu yörede görülür. Bağıl nem oranı % 63-67 arasındadır. Rüzgâr yönü genellikle Kuzeydoğu ve Güneybatı’dır.

      Van Gölü çevresinde iklim, Erzurum-Kars yaylalarına oranla daha ılıktır. Kışlar daha kısa geçer. Yıllık ortalama sıcaklık 8-10 °C arasındadır. Bu iklimin etkisini sürdürdüğü alanda şimdiye kadar saptanan en düşük sıcaklık değeri  -28,7 °C (Van) , en yüksek sıcaklık değeri 37,5 °C dir (Van). Yağış maksimumu ilkbahara, minimumu yaza rastlar. Sonbahar yağışları kış yağışlarından az farklıdır. Kış yağışlarının çoğu kardır. Bağıl nem oranı  % 59-68 arasındadır. Rüzgâr yönü genellikle Doğu ve Kuzeydoğudur. dersimiz.com

       Yükseltisi 1000-1200 m Arasında değişen yüksek ovaların ve yükseltisi 3000 m’ yi aşan dağların bulunduğu Doğu Anadolu’nun Yukarı Fırat Orta ve Aşağı Fırat yöresinde iklim, Erzurum-Kars yaylalarından daha sıcak, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde daha serin geçer. Burada iklim, yörenin kuzeyinde ve güneyinde etkisini sürdüren iklim tipleri arasında bir geçiş tipi özelliğini taşır. Yıllık ortalama sıcaklık yaklaşık 9-13 °C arasındadır. Yaz mevsiminde zaman zaman sıcaklıkların 40 °C yi aştığı, kış mevsimindeyse  -20 °C nin altına indiği görülür. Şimdiye kadar saptanan en yüksek sıcaklık değeri 42 °C  (Elazığ), en düşük sıcaklık değeri  -32,5 °C dir(Erzincan). Yıllık ortalama yağış 350-450 mm arasındadır. Bu değer çevredeki dağlık alanlara gidildikçe artar. Yağış maksimumu ilkbahar, minimumu yaz mevsimine rastlar. Yaz mevsiminin yağış payı kuzeyden güneye doğru azalır. Kar yağışlı günler sayısı batıdan doğuya doğru artar. Bağıl nem oranı  % 53-64 arasındadır. Rüzgâr yönü genellikle Kuzey kesiminde Batı ve Kuzeybatı, Güney kesiminde Güneybatı ve Güneydoğudur.

         Ülkemizin en güneydoğu ucunda çok dağlık ve engebeli bir alanda yer alan Hakkâri yöresinde bu iklim, yağışların fazla olmasıyla kendini gösterir. Yıllık ortalama sıcaklık yaklaşık 9-10 °C dir. Yazın ender olarak 35 °C yi aşan sıcaklıklar, kışın sık sık –20 °C  nin altına iner. Yağışlar yüksek alanlarda daha da fazlalaşır. Yağış maksimumu ilkbahar, minimumu yaz mevsimindedir. Yaz ayları özellikle Temmuz ve Ağustos çok kurak geçer. Kış yağışları çoğunlukla kar biçimindedir. Bağıl nem oranı yaklaşık  % 57-60 ‘tır. Rüzgâr yönü genellikle Kuzeybatı ve Güneybatı’dır.

İşinize Yarayabilir

Sosyal Bilgiler Grubu Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar