10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 99 Cevapları

ALIŞTIRMALAR
1. Yuvarlak tohum aleli (A) buruşuk tohum aleline (a) baskındır.
Yuvarlak tohumlu bir bezelye bitkisinin genotipinin heterozigot ya da homozigot olduğunu anlamak için yapılan uygulama ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Çaprazlanan bireylerin olası genotiplerini yazınız.
b) Olası çaprazlamaları gösteriniz ve sonuçları yorumlayınız.

Belirli bir karakteristik özellik bakımından anne ve babadan bireye gelen aleller canlı geni üzerinde birbirlerine baskınlık oluştururlar. Bu doğrultuda canlının genetik özellikleri belirlenir. 
Yuvarlak tohum aleli A, buruşuk tohum aleli ise a şeklindedir. 
Yuvarlak tohumlu bir bezelye A fenotibindedir. Bezelyenin AA şeklinde homozigot veya Aa şeklinde heterozigot olduğunu anlamak adına kontrol çaprazlama yapılır. Her iki durum için de çaprazlama yaparak sonuçları gözlemleyelim,

AA x aa

Aa, Aa, Aa, Aa – – > %100 yuvarlak tohumlu yavrular. Bu kapsamda ata canlının homozigot baskın olduğu bilinecektir.

Aa x aa

Aa, Aa, aa, aa – – > %50 yuvarlak, %50 buruşuk tohumlu yavrular. Bu kapsamda ata canlının heterozigot genotip özelliğinde olduğu söylenir.

2. Genotipi bilinmeyen baskın fenotipli erkek tavşan ile aynı karaktere ait homozigot çekinik genotipli dişi tavşanın çaprazlanması sonucu farklı zamanlarda 15 baskın fenotipli, 14 çekinik fenotipli yavrular oluşmuştur.
Bu durumu nasıl açıklarsınız?

Durumları tek tek değerlendirelim,

Ele aldığımız özellik renk genini kontrol eden A aleli olsun. Bu gen,

A şeklinde baskın,
a şeklinde çekinik özellik gösterir.
Baskın fenotip özelliğine sahip tavşan, A genini barındırmaktadır. Lakin AA olarak homozigot veya Aa olarak heterozigot özelliğinde olduğu bilinmemektedir.

Bir diğer tavşanın ise homozigot çekinik özellikte olduğu belirtilmiştir. Bu doğrultuda aa genlerini taşımaktadır. 

Her iki tavşanın çaprazlanması sonucunda 15 baskın (A) fenotip özelliğine sahip, 14 çekinik (a) fenotip özelliğine sahip yavrular oluşmuştur.

Bu kapsamda önemli olan nokta ilk tavşanın sahip olduğu alel gendir. Ilk tavşanın gen özelliğinin heterozigot Aa olduğunu söyleyebiliriz. AA olarak homozigot olması durumunda yavruların her biri baskın fenotip göstermek durumundadır. Bu durumda ise çekinik fenotip özelliğinde yavrular bulunmaktadır.

3. ABCE fenotipli bireyin genotipinin anlaşılabilmesi için hangi genotipli bireyle çaprazlanması gerekir? Nedenini açıklayınız.

Kontrol çaprazlama, belirli bir gen bakımından baskın özellikte olan bireyin, genotip özelliğinin anlaşılması adına çekinik genotip özelliğindeki bir birey ile çaprazlanmasıdır. Bu doğrultuda bireyin genotip özelliğinin homozigot veya heterozigot olduğu anlaşılabilir.

ABCE fenotibine sahip birey her özellik bakımından baskın konumdaki genlere sahiptir. Bu genler,

AABBCCEE şeklinde olabileceği gibi,
AaBbCcEe şeklinde de olabilir.
Bu doğrultuda birçok seçenek bulunmaktadır. Bu bireyin genotip özelliğinin anlaşılması adına,

aabbccee
genotibine sahip bir birey ile çaprazlanması gerekmektedir. Yavru döller doğrultusunda bireyin genotip özelliği anlaşılabilir.

4. kmp fenotipli birey bu karakterler açısından hangi genotipe sahip bireylerin kontrol çaprazlanmasında kullanılabilir? Muhtemel genotiplerden dört tanesini yazınız.

Kontrol çaprazlama, belirli bir gen bakımından baskın özelliğe sahip kimselerin bu özelliği gösteren fenotip durumunun genotipte homozigot veya heterozigot olduğunun tahlilinin yapılmasını sağlayan yöntemdir. Bu doğrultuda çaprazlama yapılacak bireyin özellikleri homozigot çekinik durumda olmalıdır. 

kmp fenotibine sahip bir birey, kkmmpp genotibine sahip özellikte olacaktır. Bu doğrultuda,

KKMMPP,
KkMMPP
KkMmPP
KkMmPp
KKMMPp
genotibine sahip bireylerin her birinin çaprazlaması kmp fenotibine sahip birey ile yapılabilir.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 107 Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Sayfa 107 Araştırma Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

ARAŞTIRMA

1. Rh faktörüne bağlı kan uyuşmazlığı nasıl tedavi edilebilir?

Anne Rh (-), baba Rh (+) ve çocuk ise Rh (+) faktörlere sahip olduğunda doğan bebek ile anne arasında kan uyuşmazlığı gözlemlenmektedir. Genel itibarı ile anne karnında bebek ve anne kanı karışmamaktadır. Zaman içerisinde meydana gelen çatlamalar doğrultusunda bebeğin kanı anne vücuduna geçmektedir. Bebeğin kanında bulunan Rh antijenleri anneye geçmektedir. Bu doğrultuda anne kanında bu antijene karşı antikor oluşturulur. Bu hastalık daha sonraki bebeklerin kanlarında da antikor oluşumuna neden olabilir.

Günümüzde kan uyuşmazlığı doğrultusunda bu şekilde risk barındıran durumlarda annenin kanının çocuktan gelebilecek antijenlere karşı antikor oluşturmasını önleyecek ilaçlar tavsiye edilerek bu durum emniyete alınmaktadır.

2. A, B, 0 kan grubu sisteminde de anne ile çocuk arasında kan uyuşmazlığı görülebilir mi?

“A, B, 0 kan grubu sisteminde de anne ile çocuk arasında kan uyuşmazlığı görülebilir mi?” sorusunun cevabı “hayır, görülemez” olmalıdır.

Anne ile çocuk arasındaki kan uyuşmazlığı durumu Rh faktörü ile ilgilidir.

Annenin kan grubu Rh negatif iken, bebeğin kan grubu Rh pozitif ise anneye kan uyuşmazlığı iğnesi yapılması gerekir. Eğer bebeğin kan grubu da Rh negatif ise ek bir tedaviye gerek görülmez.

A, B, 0 kan grubu sisteminde ise genel olarak böyle bir risk yoktur.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 108 Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Sayfa 107 Araştırma Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

ARAŞTIRMA

1. Rh faktörüne bağlı kan uyuşmazlığı nasıl tedavi edilebilir?

Anne Rh (-), baba Rh (+) ve çocuk ise Rh (+) faktörlere sahip olduğunda doğan bebek ile anne arasında kan uyuşmazlığı gözlemlenmektedir. Genel itibarı ile anne karnında bebek ve anne kanı karışmamaktadır. Zaman içerisinde meydana gelen çatlamalar doğrultusunda bebeğin kanı anne vücuduna geçmektedir. Bebeğin kanında bulunan Rh antijenleri anneye geçmektedir. Bu doğrultuda anne kanında bu antijene karşı antikor oluşturulur. Bu hastalık daha sonraki bebeklerin kanlarında da antikor oluşumuna neden olabilir.

Günümüzde kan uyuşmazlığı doğrultusunda bu şekilde risk barındıran durumlarda annenin kanının çocuktan gelebilecek antijenlere karşı antikor oluşturmasını önleyecek ilaçlar tavsiye edilerek bu durum emniyete alınmaktadır.

2. A, B, 0 kan grubu sisteminde de anne ile çocuk arasında kan uyuşmazlığı görülebilir mi?

“A, B, 0 kan grubu sisteminde de anne ile çocuk arasında kan uyuşmazlığı görülebilir mi?” sorusunun cevabı “hayır, görülemez” olmalıdır.

Anne ile çocuk arasındaki kan uyuşmazlığı durumu Rh faktörü ile ilgilidir.

Annenin kan grubu Rh negatif iken, bebeğin kan grubu Rh pozitif ise anneye kan uyuşmazlığı iğnesi yapılması gerekir. Eğer bebeğin kan grubu da Rh negatif ise ek bir tedaviye gerek görülmez.

A, B, 0 kan grubu sisteminde ise genel olarak böyle bir risk yoktur.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 125 Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Sayfa 125 Alıştırma Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

ALIŞTIRMA

Yanda verilen soyağacında belirli bir özelliği, fenotipinde gösteren bireyler koyu renkli gösterilmiştir.

Buna göre
a) Otozomal çekinik bir genin kalıtımına göre bireylerin genotiplerini yanda verilen soyağacına yazınız.

a) 1. Aa, 2. aa, 3. Aa, 4. aa

b) X’e bağlı çekinik bir genin kalıtımına göre bireylerin genotiplerini yanda verilen soyağacına yazınız.

b) 1. XAXa, 2. XaY, 3. XAY, 4. XaXa

c) Otozomal baskın bir genin kalıtımına göre bireylerin genotiplerini yanda verilen soyağacına yazınız.

c) 1. aa, 2. Aa, 3. aa, 4. Aa

ç) X’e bağlı baskın bir genin kalıtımına göre bireylerin genotiplerini yanda verilen soyağacına yazınız.

ç) 1. XaXa, 2. XAY, 3. XaY, 4. XAXa

d) Bu soyağacında Y’ye bağlı bir genin kalıtımına göre bireylerin genotiplerini neden yazamayacağınızı kısaca açıklayınız
d) Bu özellikle ilgili gen Y’ye bağlı ise sadece erkek çocuklarda görülmesi gerekir. Soyağacında ise bu özellik kız çocuklarda görülüyor.Bu nedenle genotipleri yazılamaz.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 126 Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Sayfa 126 Alıştırmalar Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

ALIŞTIRMALAR

1. Yandaki soyağacında koyu renkli olarak gösterilen bireyler, X’e bağlı çekinik bir genle kalıtılan hemofili hastalığını fenotipinde göstermektedir.

Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Hangi bireyler taşıyıcıdır?

1 ve 5 numaralı bireyler taşıyıcıdır.

b) 2 numaralı bireyin taşıdığı hemofili hastalığı geni hangi bireylere aktarılır? Nedeniyle açıklayınız.

4 ve 5 numaralı dişi bireylere aktarılır. Diğerleri erkek bireydir. Erkek bireyler babalarından yalnız Y kromozomunu alır.

c) Erkek çocukların %50’sinin sağlıklı, %50’sinin hemofili olmasının nedenini açıklayınız.

Erkek çocuklar X kromozomlarını annelerinden alır. Anne taşıyıcı olduğundan genotipinde hemofili geni ve sağlıklı gen bulunur

2. Kısmi renk körlüğü X’e bağlı çekinik genle kalıtılan bir hastalıktır.
Buna göre
I. Erkek çocukların % 100’ünün renk körü
II. Kız çocukların % 100’ünün taşıyıcı olduğu bir ailede
a) Anne ve babanın genotipini bulunuz.

Anne X ^r X ^r
Baba X ^RY genotiplidir.
b) Ailenin soyağacını çizerek bireylerin genotiplerini soyağacında gösteriniz.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 130-134 Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Sayfa 130, 131, 132, 133, 134 Ölçme ve Değerlendirme Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI

1. a-7, b-4, c- 5, ç- 1, d- 6, e- 2.
Eşleşmeyen kavram: Eş baskın.
Aleller birbirine baskınlık kuramadığında heterozigot bireylerin fenotipinde iki alelin etkisi birlikte görülür. Buna eş baskınlık denir.

2. a) 1 b) 3 c) 2, 3, 4, 5 ç) 3, 4, 5
d) 3, 4, 5, 6 e) 2, 6 f) 1

3. Tam baskınlık: a 
Eş baskınlık: c
Kontrol çaprazlaması: b

4. P: B0Rr x ABRr
G: BR,Br,0R,0r x AR,Ar,BR,Br
¼, ¼, ¼, ¼ x ¼, ¼, ¼, ¼
F1’de B_R_ çocuk olma olasılığı 2/4 x ¾ = 6/16

5. AdE, Ade, aDe, aDE
6. aaBbCcDd , ¼ x ½ x ½ x ½ = 1/32
7. B0RR genotipli kız çocuk, ¼ x ¼ x ½ = 1/32
8. A0Rr genotipli kız çocuk, ¼ x 2/4 x ½ = 2/32
9. aaDdKk X AaDDkk
a) 2 x 1 x 2 = 4 b) 2 x 2 x 2 = 8 c) ½ x 1 x ½ = ¼

10. Y’de taşınan özelliğin babada görülmeyip erkek çocuk ve erkek torunda görülme nedeni mutasyonla açıklanabilir.

11- a) Modifikasyon, b) Varyasyon
Çiçek rengi sıcaklığa bağlı değişir. Kürk rengi için 4 çeşit alel etkisiyle 5 çeşit fenotip oluşur.

12- Baskın fenotipli bireylerin genotipini belirlemek için yapılır. Bitki ve hayvan yetiştiriciliğinde üstün özelliklere sahip, kaliteli, bol, dayanıklı ürünler elde etmek, ekonomik yararlar sağlamak için yapılır.

13- Erkek çocuklar babalarından yalnız Y kromozomunu alırlar.

14- Erkeklerde tek X, dişilerde iki X kromozomu bulunur. Özelliğin dişide ortaya çıkması için homozigot genotipli olması gerekir. Erkeklerde ise tek X kromozomunda bulunması yeterlidir.

15- Her sıtma hastalığı salgınında Akdeniz anemisi hastalarının popülasyon içindeki oranları artacaktır.

16- Coğrafi yapısından dolayı sıtma hastalığı salgınları geçmişte Akdeniz Bölgesi’nde daha sık görülmüştür. Her sıtma hastalığı salgınında, normal bireyler hastalığa yakalanarak ölmüştür.
Bu durum Akdeniz anemisi hastası oranını artırır.

17- III. Hem çevrenin hem genlerin etkisi ile meydana gelmiştir. Soruda örnek olarak verilen tavşanlarda hem siyah hem de beyaz tüy üretim genleri bulunur. Çevre hangi özelliğin ortaya çıkacağına belirleyici etki yapar.

18- Modifikasyon olarak tanımlanır. Ortanca bitkilerinin farklı pH değerlerinde farklı renklerde çiçekler açması modifikasyona örnek olarak verilebilir.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 15 cevapları

Vücutta oluşan yaralar nasıl onarılır

Vücutta oluşan yaralar nasıl onarılır, İnsan vücudu kendi kendini nasıl tamir eder?

Kendi kendini tamir etmek vücudumuzun en büyük özelliğidir. Bu özellik olmasaydı birçok hastalıklardan, yaralardan kurtulamazdık. Bütün organlarımızın çalışması dokularımıza bağlıdır. Kanın önemi yalnız besinleri taşıması, artıkları alması değil, taşıdığı kimyasal maddelerle de organlarımıza hayat vermesidir. Organlarımız ancak hücrelerimizle dokularımızın tam bir düzen içinde çalışması sonunda sağlam iş görebilir. Bunun yanısıra biz de sağlam bir vücut kazanırız.

Bir yerimiz yanınca, yaralanınca, her hangi bir şekilde zarara uğrayınca organizma hemen bu yeni duruma uyar. Uğranan zararı gidermek için, organizma hemen kendi kendine tedbirler almaya, bu tedbirlerden kimisini önce, kimisini sonra olmak üzere sıralamaya bile başlar. Bir atardamar kesilip de kan fışkırarak akmaya başlayınca, kan basıncı azalır, hasta baygınlık geçirir, kanama azalır. Daha sonra yarada bir kan pıhtılaşması olur, kandaki fibrin maddesi damarın parçalanan bölümünü örer, kapatır. Artık kanama durmuştur.

Vücut küçük bir bağırsak yarasını, hiçbir tedaviye ihtiyaç bırakmadan, kendi kendine tamir edebilir: Önce yaralanan yer hareketsiz kalır; sanki o bölge geçici olarak felce uğrar. Bu hareketsizlik dışkının karın boşluğuna akmasını önler. Sonra bağırsağın bir başka bölümü yaranın üstüne doğru gelerek oraya yapışır. Böylece, 4-5 saat içinde yara kapanmış olur.

Kendi kendine iyileşen kırıklar bile vardır. Bu gibi durumlarda, kan dolaşımı hızlanır, kan o yaralı bölgeye daha çok besin taşımaya başlar. Bu çalışma sonunda, kırık kemiğin yanındaki kaslar kıkırdak yapmaya koyulur. Böylece, ilk önce, kıkırdak kemiğin kasa değip onu zedelemesini önler; sonra da, kıkırdak yavaş yavaş sertleşip kemik olur, kemiğin kırılan yerini tamir eder.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 22 Cevapları

Sağlıklı bir insanda bölünme yeteneği olmayan hücreler hangileridir

Sağlıklı bir insanda bölünme yeteneği olmayan hücreler hangileridir, bölünme yeteneğini kaybetmiş bazı hücreler bölünme yeteneğini tekrar nasıl kazanabilir bu konuda sizlere kısa bilgiler vereceğiz.

Soru : Sağlıklı bir insanda bölünme yeteneği olmayan hücreler hangileridir?

Cevap : Vücudumuzda bölünemeyen hücrelerde mevcuttur. Alyuvar, kas, üreme ve sinir hücrelerinin bölünme özellikleri yoktur. Alyuvarlar çekirdeksizdir, mitokondrileri yoktur. Bölünemedikleri için bir süre (ortalama 120 gün) sonra ölürler. Kas ve sinir hücreleri hiçbir şekilde bölünemezler.

Karaciğer hücreleri ve buna benzer hücreler aslında bölünemez ama hücrelerin ölmesi ya da yaralanmalardan dolayı kaybedilen hücrelerin yenilenmesi maksadıyla bölünürler.

Sağlık bir insanda bölünme yeteneği olmayan hücreler sinir hücreleri, alyuvarlar, çoktan mayoz bölünme geçirmiş olan eşey hücreleri, retina ve çizgili kas hücreleridir.

Olgunlaşmış sinir hücreleri bölünemez bu yüzden bir nöronunu kaybetmek ciddi bir felce sebep olabilir. Bölünme özelliği olmasa da hafızadan sorumlu sinir hücrelerinin üretiminden hipokampus bölgesi sorumludur.

Alyuvarlar oksijen taşımakla görevli kırmızı kan hücreleridir. Daha fazla oksijen taşıyabilmeleri için çekirdekleri olmayan bu hücreler bölünemez ancak sinir hücreleri gibi uzun ömürlü değllerdir ve vücuttaki diğer hücreler için her zaman gereklidirler bu yüzden alyuvar üretiminden kırmızı kemik ilikleri sorumludur.

Mayoz bölünme geçirmiş eşey hücreleri ise kromozom sayılarını sabit tumak için tekrar bölünme geçirmezle böylece kromozom sayısı her zaman 2n olarak sabit kalır.

Çizgili kas hücreleri aşırı farklılaşma geçirdiklerinden mitoz bölünme geçirmezler.

Retina hücreleri de sinir hücreleri gibi belli bir yaştan sonra bölünmezler.

Soru : Bölünme yeteneğini kaybetmiş bazı hücreler bölünme yeteneğini tekrar nasıl kazanabilir?

Bazı hücreler bölünemez;

Memelilerde olgun alyuvar hücreleri daha fazla oksijen taşımak için çekirdeklerini kaybederler. Bu yüzden bölünemezler.

Sinir hücreleri, sentrozomlarını kaybettikleri için bölünemezler.

Çizgili kas hücresi ve retina yapısı gereği bölünemez.

Üreme ana hücrelerinin mayoz bölünmesi sonucu oluşan n kromozomlu (haploit) sperm ve yumurta hücresi bölünemez.

Bitkilerde ise bazı hücreler de aynı şekilde bölünemez.

Bölünme yeteneği kaybeden bir hücre, genetik olarak bir müdahale olmaksızın tekrar bölünemez. Genetik Mühendisliği gibi alanlarda çalışan bilim insanları, bu konuda hücrenin bölünememe sebebini bulup ona göre yöntemler uygulayarak tekrar bölünmesini sağlayabilirler.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 27-28-29 Cevapları

SAYFA 27 ALIŞTIRMALAR CEVAPLARI

Görseli inceleyiniz ve görsel üzerinden soruları cevaplayınız.

1. Görsel üzerindeki harflendirilmiş hücrelerin, bölünmenin hangi evresinde olduğunu yazınız.
a: metefaz b: anafaz c: profaz d: interfaz e: sitokinez f : telofaz

2. Kromozomların en iyi gözlendiği evrenin harfini yazınız.  a- metefaz 

3. Kardeş kromatitlerin birbirlerinden ayrıldıkları evrenin harfini yazınız. b) anafaz

4. Sitokinezin gözlendiği evrenin harfini yazınız. e

5. Görseldeki evreleri gerçekleşme sırasına göre yazınız. interfaz, profaz, metefaz, anafaz, telefaz, sitokinez

SAYFA 28 ALIŞTIRMALAR CEVAPLARI

Görselleri inceleyiniz ve görseller üzerinden soruları cevaplayınız.

1. Boğumlanma hangi hücrede gerçekleşir? Boğumlanma sırasında meydana gelen olayları açıklayınız.  Hayvan hücresinde gerçekleşir Resim A’da görüldüğü gibi

2. Orta lamel oluşumu hangi hücrede gerçekleşir? Orta lamel oluşumu sırasında meydana gelen olayları açıklayınız. Bitki hücresinde gerçekleşir. 

3. İğ iplikleri sentrozom tarafından yapılan hücre hangisidir? Hayvan hücresi 

4. İğ iplikleri mikrotübül organize edici bölge tarafından oluşturulan hücre hangisidir? Bitki hücresi

SAYFA 29 ALIŞTIRMALAR CEVAPLARI

Mitoz sonucu oluşan hücrelerin genetik yapısının ve kromozom sayısının aynı olmasının nedeni kardeş kromatitlerin ayrılmasıdır. Mitoz sonucu oluşacak hücre sayısı 2ⁿ ile hesaplanır
(n = bölünme sayısı).

Tabloyu inceleyerek soruları cevaplayınız.

Tabloda I. hücre 2 kez, II. hücre 3 kez ve III. hücre 4 kez art arda mitoz geçiriyor.
Tabloda verilen bilgilere göre soru işaretiyle belirtilen alanları bulunuz.
a = 2n b = 4 c =8 d = 2n e = n

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 45 Cevapları

Aşılama yoluyla üretimde genetik farklılık nasıl oluşur

Aşılama yoluyla üretimde genetik farklılık nasıl oluşur bu konuda sizlere kısa bilgiler vereceğiz.

İyi nitelikli bir ağacın tohumu, ya da bir meyvenin tohumu, ya da bir meyvenin çekirdeği ekilse, o bitkinin özelliklerini taşımayan değişik bir bitki elde edilir. Genetik açılım olur ve ana bitkiden farklı olur ve ana bitkiden farklı, çok çeşitli yeni bireyler elde edilir.

Örneğin, çeşitler arası aşılama tamamen başarılıdır. Türler arası aşılama çoğunlukla başarılı olabilir.

Aşılama yolu ile üretim birkaç aşamada gerçekleştirilir. Bunlar:

1. Genetik anlamda bir hastalığı bulunmayan ve bulunduğu koşullara tam anlamı ile uyum sağlayabilen bitkiler, insanlar tarafından tespit edilir.
2. Tespit edilen bitkilerin birbirinden farklı özelliklerde olması tercih edilir. (Genetik çeşitlilik için bu durum oldukça önemlidir.)
3. Bu bitkiler kullanılarak bir aşı üretilir. Ve diğer bitkiye uygulanır.
4. Aşılama yapılan bitki, genetik anlamda kendisinden farklı özellikteki diğer bitki ile çaprazlanır.
5. Oluşan yeni döller bir öncekilerden bazı genleri alırlar ancak tam olarak bir tanesine benzemezler.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 46-49 Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji 1. Bölüm Değerlendirme Soruları Sayfa 46, 47, 48, 49 Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji 1. Bölüm Değerlendirme Soruları Sayfa 46, 47, 48, 49 Cevapları

1. BÖLÜM DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Aşağıda numaralar ile verilen kavramları, harf ile verilen ifadelerle eşleştiriniz. Eşleşmeyen kavramı belirleyerek tanımını yazınız.
Cevap: Eşleşmeyen kavram: Karyotip Kromozomların büyüklük ve biçimine göre çiftler hâlinde görüntülenmesi yöntemine karyotip denir.

2. Tabloda verilen olayları mitotik evrelerle eşleştiriniz.
(Bir sorunun birden fazla cevabı olabileceği gibi aynı cevap farklı sorularda da kullanılabilir.)
Cevap : 1. f, g 2. b, ç, i 3. a, c 4. ı 5. d, ğ, h 6. e, f 7. f, h 8. g
9. Bitki hücrelerinde: c, a, d, ğ, ç, ı, e, g
Hayvan hücrelerinde : c, a, h, d, ğ, ç, ı, e, f

3. Aşağıda verilen hücre şekilleri ile kromozom sayılarını eşleştiriniz. Açıkta kalan kromozom sayısını gösteren hücre şekli çiziniz.
Cevap : 1. ç 2. c 3. b 4. a

4. Aşağıdaki eşeysiz üreme ile ilgili tanılayıcı dallanmış ağaç üzerindeki soruları soldaki ilk kutudan başlayarak doğru (D) ya da yanlış (Y) olarak cevaplayıp doğru çıkışı bulunuz.
Cevap : Çıkış: 1

5. Hücre döngüsünde kontrol edilen üç temel faktörü yazınız.
Cevap : Hücrenin büyüklüğü, DNA eşlenmesi ve iğ ipliklerinin kromozomlara bağlanıp bağlanmadığı.

6. Rejenerasyon gözlenen bazı canlılara ait görseller aşağıda verilmiştir. Görsele göre bu canlılardan hangisinde rejenerasyon aynı zamanda bir üreme biçimidir? Nedenleriyle açıklayınız.

Cevap: Planaryada üreme biçimidir. Çünkü vücudun kopan her parçasından yeni birey oluşur. Denizyıldızındaki rejenerasyon organ düzeyindedir.

7. Aşağıdaki canlıların eşeysiz üreme çeşitlerinden hangisiyle oluştuklarını yazınız?
Cevap : Bakteri ikiye bölünerek, amip ikiye bölünerek (mitoz tabanlı), çekirdeksiz üzüm vejetatif, erkek arı partenogenezle oluşur.

8. Aşağıdaki boşluklara eşeysiz üremeyle ilgili 5 kavram yazınız.

1. Temeli mitoza dayanır.

2. Tek ata vardır.
3. Tomurcuklanma.

4. Rizom.

5. Soğanla üreme.

9. Bir hücrede hacim / yüzey (r³ / r²) oranındaki değişiklik, r değeri t₁ anında 1; t₂ anında 2; t₃ anında ise 4 olarak tespit edilmiştir.
Hacim / yüzey oranındaki değişikliği dikkate alarak bu hücrenin bölünme gerekliliği nasıl ifade edilebilir?

Cevap : Hacim yüzey oranı t₁ anında 1, t₂ anında 2, t₃ anında da 4 olur. Bu durumda hacmin yüzeye göre artışı fazladır. Bu nedenle hücre zarı, görevlerini yeterince yapamadığından bölünür.

10. B 11. D 12. D 13. B

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 51 Cevapları

Eşeyli üremenin canlılara sağladığı avantajlar

Eşeyli üremenin avantajları, eşeyli üremenin canlılara sağladığı avantajlar neler olabilir bu konuda sizlere kısa bilgiler vereceğiz.

Eşeyli üreme mayoz bölünme sonucu oluşturulan gametlerin döllenmesi olayıdır. En büyük avantajı, mayoz bölünme sayesinde kalıtsal çeşitliliği arttırdığı için, genetik açıdan daha güçlü bireyler meydana getirir. Örneğin ana canlıda bulunan bir hastalığın yavru canlıya aktarılmama ihtimali vardır, çünkü mayoz bölünmede yavru canlının kalıtsal özellikleri ana canlıdan farklılık gösterir. 

Eşeyli üremenin avantajları

• Kalıtsal çeşitlilikler olduğu için nesilden nesile yeni bireyler aktarılır.
• Mayoz bölünme risklidir.

Dezavantajı ise hermafrodit canlılar hariç diğer canlılar döllenme için başka bireylere ihtiyaç duyar. Örneğin dişi bir çiçeğin tohum oluşturması için erkek bir çiçekten polen gelmesi lazım.

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 69-71 Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji 2. Bölüm Değerlendirme Soruları Sayfa 69, 70, 71 Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji 2. Bölüm Değerlendirme Soruları Sayfa 69, 70, 71 Cevapları

1- Aşağıdaki tanılayıcı dallanmış ağaç tekniği ile hazırlanmış soruları soldaki ilk kutudan başlayarak doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğuna karar vererek ilgili ok yönünde ilerleyiniz. Vereceğiniz cevaplarla sekiz çıkış noktasından doğru olanı bulunuz.

Eşeyli üremenin temelinde döllenme vardır. (D)
Türün kromozom sayısının yarılanmasını sağlar. (Y)
Her zaman çevre koşullarına daha dayanıklı bireylerin oluşmasını sağlar. (Y)
Cevap : Çıkış: 4

2. Aşağıda verilen tabloyu inceleyiniz. A ve B sorularını tabloya göre cevaplayınız.

Cevap : A) 1. a, ğ 2. b, d, i 3. f 4. g 5. h, c 6. ç, e, ı
B) ğ, a, e, ı, b, d, i, f, h, ç, e, ı, g, h, c

3. Aşağıda numaralar ile verilen ifadeleri, harf ile verilen ifadelerle eşleştiriniz. Eşleşmeyen kavramı belirleyerek tanımını yazınız.

Cevap : 5 kinetokor. İğ ipliklerinin kromozomlara bağlandığı protein yapılı kısım.

4- Aşağıda numaralandırılmış hücre şekillerinin altındaki boşluklara 2n = 8, 2n = 4, n = 4, n= 2 kromozom sayılarından uygun olanları yazınız.

Cevap : 1. 2n = 8 2. n = 4 3. n = 2 4. n = 2 5. 2n = 4 6. 2n = 4

5. Bir su piresi (Daphnia-Dafniya) dişisi, iki tip yumurta oluşturabilir. Bunlardan bir tip, gelişmek için döllenme gerektirir, ancak diğeri partenogenezle gelişebilmektedir.
Hem eşeyli hem de eşeysiz üreyebilen su pireleri, değişen çevre koşullarına uyum yeteneği hangi üreme biçiminde artar? Nedeniyle açıklayınız.

Cevap : Uyum yeteneğini eşeyli üreme ile artırabilir. Bunun sebebi eşeyli üremede kalıtsal çeşitliliğin olmasıdır.

6. Mayozda homolog kromozomların rastgele kutuplara çekilmesinin canlılar için önemini açıklayınız.

Mayozda homolog kromozomların rastgele kutuplara çekilmesi farklı genotipe sahip gametlerin
oluşmasına neden olur. Farklı özelliklere sahip bireyler oluşur. Kalıtsal çeşitlilik oluşur.

7. Eşeyli üreyen bir canlıda kalıtsal çeşitliliğe neden olan faktörleri yazınız.

Döllenme, kromozomların gametlere rastgele taşınmaları ve krossing overin olmasıdır.

8. I. Hidranın tomurcuklanma ile üremesi
II. Gül bitkisinde çelikle üreme
III. İnsanda eşeyli üreme
Yukarıda verilen örneklerden çeşitliliğe neden olmayan olaylar hangileridir? Nedenleriyle açıklayınız.

Cevap : Çeşitliliğe neden olmayan olaylar I ve II’dir. Tomurcuklanma eşeysiz üreme çeşidi, çelikle üreme vejetatif üreme çeşididir.

9. Aşağıdaki boşluklara eşeyli üreme ile ilgili öğrendiğiniz kavramlardan birer tane yazınız.

Cevap : Gamet, krossing over, döllenme, erselik canlı, yumurta, sperm, zigot, genetik çeşitlilik.

10. Mayoz geçirmekte olan bir hücrede
I. homolog kromozomların ayrılması
II. sitoplazma bölünmesi
III. çekirdek bölünmesi
olaylarının kaçar kez gerçekleştiğini yazınız?

10. I. 1 kez, II. 3 kez, III. 3 kez

11. Aşağıdaki şekillerden hangisi mayoz geçirmekte olan 2n=4 kromozomlu bir hücrenin telofaz I’ine aittir?
Cevap : E

12. Mayozda gerçekleşen
I. tetrat oluşumu
II. krossing over
III. kromatit ayrılması
IV. homolog kromozom ayrılması
olaylarından hangileri mitozda gerçekleşmez?
A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) I, II ve IV E) II, III ve IV

Cevap : D

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 72-76 Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Ölçme ve Değerlendirme Soruları Sayfa 72, 73, 74, 75, 76 Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

1. ÜNİTE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

A. Aşağıda numaralar ile verilen ifadeleri harf ile verilen ifadelerle eşleştiriniz.

1.

I. İnterfaz c) DNA replikasyonu
II. Sitokinez d) Sitoplazma boğumlanması
III. Karyokinez a) İğ ipliği oluşumu, b) Kromozomların metafaz plağında dizilimi ç) Çekirdek zarı oluşumu

2. Eşleşmeyen kavramla ilgili açıklamayı siz yazınız.

Anafaz I

3. Aşağıda verilen ifadelerin numaralarını yukarıdaki Venn şemasında uygun alanlara yerleştiriniz.
1. Eşeyli üremenin temelini oluşturur.
2. Eşeysiz üremenin temelini oluşturur.
3. Gamet oluşumu görülür.
4. Kromozom sayısı yarıya düşmüş yeni hücrelerin oluşmasını sağlar.
5. Kromozom sayısı ata hücreyle aynı olan yeni hücrelerin oluşmasını sağlar.
6. Sitokinez görülür.
7. Karyokinez görülür.
8. İki yavru hücre meydana gelir.
9. Krossing over görülebilir.
10. Kardeş kromatitler birbirinden ayrılır.
11. Replikasyon görülür.
12. İnterfaz gerçekleşir.
13. İğ iplikleri kinetokorlara bağlanır.
14. Homolog kromozomlar birbirinden ayrılır.
15. Karyokinez ve sitokinez iki kez gerçekleşir.
16. Çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve onarımı sağlar.

Mitoz; 2,5,8,16
Mayoz; 1,3,4,9,14,15
Ortak; 6,7,10,11,12,13

4. Aşağıda verilen ifadelerin numaralarını yukarıdaki Venn şemasında uygun alanlara yerleştiriniz.
1. Mayoz görülür.
2. Mayoz görülmez.
3. Döllenme görülür.
4. Döllenme görülmez.
5. Mitoz görülebilir.
6. Genellikle üreme hızı düşüktür.
7. Genellikle üreme hızı yüksektir.
8. Tür içi çeşitliliği sağlar.
9. Tür içi çeşitliliği sağlamaz.
10. Çeşitlerinden biri hermafroditliktir.
11. Çeşitlerinden biri vejetatif üremedir.
12. Birey sayısı artar.
13. Canlı neslinin devamlılığını sağlar.
14. Hücre bölünmesi zorunludur.
15. Değişen ortam şartlarına uyum şansı yüksektir.
16. Sabit ortam şartlarına uyum şansı yüksektir

Eşeysiz üreme, 2,4,7,9,11,16
Eşeyli üreme, 1,3,6,8,10,15
Ortak, 5,12,13,14

5. Tabloyu inceleyiniz A, B ve C sorularını cevaplayınız.

A) Tabloda verilen canlıların harflerini aşağıdaki cümlelerden uygun olanların yanına yazınız. (Bir sorunun birden fazla cevabı olabileceği gibi aynı cevap farklı sorularda da kullanılabilir.)
1. Rejenerasyonla üreme görülür b, h
2. Vejetatif üreme görülür d, g, k, l
3. Tomurcuklanmayla üreme görülür. a, i
4. Sporla üreme görülür ç, f
5. Sürünücü gövdeyle üreme görülür. g
6. Soğanla üreme görülür l
7. İkiye bölünmeyle üreme görülür c, e, ğ, j
8. Tüm rejenerasyon çeşitleri görülür b, h

B) Bira mayasında görülen üremenin tablodaki diğer canlıların hangilerinde görüldüğünü yazınız. (i)

C) Vejetatif üremenin görülmediği canlıların harflerini yazınız. (a, b, c, ç, e, f, ğ, h, ı, i, j)

B. Aşağıda açık uçlu soruların cevabını ilgili alana yazınız.

6. 6. Hücre döngüsündeki DNA miktarı değişimi grafikteki gibidir
Sitoplazma bölünmesi 8,
Karyotip çıkarılması 5,
Kardeş kromatit ayrılması 6

7- III, Çünkü soruda verilen canlının üreme sürecinde mayoz gözlenmez.

8. Aşağıdaki şekillerin içine 2n = 6 kromozomlu bir canlıya ait vücut hücrelerinin bölünme evrelerindeki kromozomlarını sembollerle çiziniz.

9. Şekil hangi tür hücre bölünmesine aittir? Nedeniyle açıklayınız.
Mayoza aittir. Çünkü homolog kromozomlar birbirinden ayrılmıştır.

10- Görseldeki şekil hangi evreye aittir? Nedeniyle açıklayınız
Anafaz I’e aittir. Çünkü kardeş kromatit çiftleri hâlindeki homolog kromozomlar birbirlerinden ayrılmıştır.

11- Şekilde verilen bölünme sonunda hangi hücreler oluşur, kromozom sayıları kaçtır?
Üreme hücreleri oluşur. Kromozom sayısı n=2’dir.

12- Kamçı kuyruklu kertenkelelerde erkek birey yoktur. Popülasyon, dişilerin eşeysiz çoğalmasıyla gelişen bireylerden oluşur. Dişi bireyin mayozla ürettiği yumurtanın kromozomları iki katına çıkar ve diploit hücre oluşur. Diploit hücre, mitozla gelişerek yeni bireyi meydana getirir. Kamçı kuyruklu kertenkelelerde tür içi genetik çeşitlilik görülmesi nasıl açıklanabilir?
Sadece partenogenezle çoğalan kamçı kuyruklu kertenkele gibi türlerde tür içi çeşitliliğin görülmesi, partenogenez öncesinde, yumurtanın mayoz ile oluşumuyla açıklanabilir.

13 Yukarıdaki görselde çilek bitkisinin üreme şekli verilmiştir.
Bu üreme biçimiyle ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangilerinin doğru ya da yanlış olduğunu nedenlerini belirterek yazınız.
a) Bitkinin değişen ortam şartlarına uyumunu artırır.
Yanlış. Eşeysiz üreme çeşidi olan sürünücü gövde ile çoğalır ve değişen çevre şartlarına uyumu artırmaz.

b) Genetik olarak farklı çilek bitkileri oluşur
Yanlış. Eşeysiz çoğalma olduğundan genetik çeşitlilik olmaz.

c) Mitozla yeni dokular oluşur
Doğru. Sürünücü gövde ile üremede mitozla hücre sayısı artarak yeni dokular oluşur.

14. Diploit kromozom sayısı 38 olan bir canlıya ait gamet hücrelerinin oluşum
sürecinde gözlenen evrelerin kromozom sayılarını yazınız.
a) Profaz I: 38
b) Metafaz I: 38
c) Anafaz II: 38
d) Sitokinez II: 19
a) 38, b) 38, c) 38, d) 19

15. C
16. C
17. E
18. B
19. A
20. A
21. D
22. B
23. B

10.Sınıf Meb Biyoloji Sayfa 90 Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Sayfa 90 Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

ALIŞTIRMALAR

1. AABBEE, aabbEE, AAbbEE ve AAbbee genotipli bireylerin oluşturabileceği gametleri bulunuz.

ABE
abE
AbE
Abe

2. AABb, AaBB, Aabb ve aaBb genotipli bireylerin oluşturabileceği gametleri bulunuz.

AABb AaBB Aabb aaBb
AB AB Ab aB
Ab aB ab ab

3. a) AaBbEeFf genotipli bireyin fenotipini bulunuz.

ABEF

b) Abef fenotipli bireyin olası genotiplerini bulunuz.

AAbbeeff , Aabbeeff

4. AaBbEE ve aaBbEe genotipli bireylerin oluşturabileceği gametleri bulunuz.

AaBbEE aaBbEe
ABE aBE
AbE abE
aBE aBe
abE abe

5. AABbDdEEFf genotipli bireyin anne ve babasının olası genotiplerinden birini bulunuz.

AaBbDdEeFf x AaBbDdEeFf

6. 6. AaBbDdee genotipli bir canlıda A ve D genleri bağlı diğerleri bağımsızdır.
Krossing over yoksa bu canlının oluşturabileceği gametleri bulunuz.

ABDe
AbDe
aBde
abde