Sigara üreticileri, 1998 yılında sigaraların içinde bulunan maddeleri yazmaya mecbur bırakıldılar. Sigaranın içinde 4 binden fazla kimyasal bulunduğunu biliyoruz. İşte sigarada bulunan en tehlikeli 10 kimyasal madde:

• Amonyak: Nikotinin emilim oranını artırmak için kullanılıyor. Amonyak sıvı gübrenin de temel maddesi.
• Arsenik: Tütün bitkisinde tarım ilacı olarak kullanılan arsenik, fareleri öldürmek için de kullanılıyor.
• Kadmiyum: Filtrede bulunan ve tütünün asitli topraktan topladığı metalik bileşen, cep telefonlarının pilinin şarj edilmesinde kullanılıyor.
• Formaldehid: Sigara dumanının ikincil ürünü ve renksiz bir gaz olan formaldehid, ölü vücutları mumyalamakta kullanılıyor.
• Aseton: Ojeleri de çıkarmada ve tuvalet temizliğinde kullanılıyor.
• Bütan: Sigara yakmaya yardımcı. Çakmak gazı olarak kullanılıyor.
• Propylene Glycol: Bırakmayı önlemek için sigaralara ekleniyor. Nikotinin beyne ulaştırılmasını hızlandırıyor.
• Terebentin: Özellikle mentollü sigaralarda kullanılan bu yağ, boyayı inceltmede ve tahtanın verniğini soymada kullanılıyor.
• Benzen: Yanan sigaradan çıkan yan ürün olan benzeni tarım ilaçlarında ve benzinde bulabilirsiniz.
• Kurşun ve nikel: Bu metaller de sigarada bulunuyor. Peki vücudunuz bu şeyleri nasıl sindiriyor?

Aslında, sindiremiyor. Vücut, dumanın her parçasını tam olarak ememiyor. Sigaradaki zararlı kimyasallar vücudunuzun her hücresini hırpalıyor. Duman kanı, cildi, akciğerleri, kalbi, tat ve koku alma duyularını ve dumanla temas eden her yeri etkiliyor.

Sigarayı bırakır bırakmaz, vücudunuz forma girmeye başlar. Kirpiksi ince tüyler uyanır ve tekrar süpürme işlemine başlar, tat alma tomurcuklarınız, üzerindeki katranla savaşır. Oksijen yeniden kalbinize ve vücudunuzun diğer bölümlerine tam gaz pompalanır. Günler, aylar, yıllar içinde kendinizi asla sigara içmemiş gibi hissedersiniz.

Bu maddelerin insan sağlığına etkileri nelerdir?

Günde bir paket sigara içenler, her yıl akciğerlerine bir fincan dolusu katranı biriktiriyor. Az katranlı sigara ise efsaneden ibaret. Sigara üreticileri, mideye indirdiğiniz katran miktarını azaltmak için sigaranın filtresine küçücük delikler açtı. Maalesef, sigarayı tuttuğunuzda parmaklarınız bu deliklerin çoğunu kapatıyor ve düşük katranlı sigara içenler dumanı daha fazla derinlere çekiyorlar.

Dumanda bulunan kimyasallar, hemen kan dolaşımı sisteminizin içine emiliyor. Buradan, kalbinize ve vücudunuzun herhangi bir yerine doğru gidiyorlar. Kalbiniz, sigarayı yakar yakmaz daha hızlı çarpmaya başlıyor. Bu da günde 36 bin fazladan kalp atışı anlamına geliyor. Sigara dumanı düzensiz kalp atışına ya da aritmiye neden olabiliyor. Kanınızdaki oksijen seviyesi azalıyor, çünkü sigara içtiğinizde üretilen karbonmonoksit, vücudu bunun oksijen olduğuna inandırıyor. Vücut hücrelerinizin halen oksijene ihtiyacı olduğu için kalbiniz bu oksijeni sağlarken fazla mesai yapıyor.

Düzenli olarak sigara içmeye devam ederseniz, tat ve koku alma duyunuz da zayıflıyor. Çünkü katran dilinizi ve burun geçitlerinizi kaplıyor. Bu nedenle birçok sigara tiryakisi, yemeklerin tadının ve kokularının fark edilir oranda değiştiğini söylüyor.

Sigara içenlerin çoğu, hasarın akciğer, kalp, kan damarları ile tat ve koku alma duyusunda oluştuğunu düşünüyor. Birçok kişi, sigaranın ciltlerine verdiği zararı önemsemiyor. Ciltteki kan damarları sigarayı yaktığınızda daralıyor ve cildin sahip olduğu oksijen miktarı da sınırlanıyor. Bu da cildinizin kırışması anlamına geliyor. Sigaraya yeni başlayanlarda, gözlerin çevresinde ve ağız kenarlarında derin, koyu çizgiler oluşuyor. Cildin rengi grileşiyor ve yüz hatları süzülüyor. Sigara, ayrıca daha erken yaşlanmanıza neden oluyor.

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

II. ÜNİTE DEĞERLENDİRME (2)

1. E 2. D 3. E 4. D 5. A 6. C 7. B 8. E 9. E 10. A 11. C 12. D 13. E 14. E 15. E 16. A 17. B 18. E
19. B 20. C 21. D 22. D 23. A 24. B 25. A 26. C 27. E 28. E 29. D 30. C 31. D

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

2. BÖLÜM DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

1. Aşağıdaki tabloda, “popülasyon ekolojisi” ile ilgili kavramlar yer almaktadır. Bu kavramları kullanarak aşağıda verilen cümleleri tamamlayınız.

Cevap: a) popülasyon b) taşıma kapasitesi c) ekolojik ayak izi ç) doğum, içe göç-ölüm, dışa göç

a) Aynı türe ait canlıların belirli bir zamanda, sınırlı bir alanda oluşturduğu topluluğa popülasyon adı verilir.
b) Bir habitatın bozulma olmaksızın ihtiyaçlarını karşılayabildiği maksimum birey sayısına taşıma kapasitesi denir.
c) Tüketilen kaynakların yeniden üretilmesi ve oluşan atıkların bertaraf edilebilmesi için gereksinim
duyulan, biyolojik olarak verimli toprak ve su alanı miktarına ekolojik ayak izi denir.
ç) Popülasyonların büyümesi doğum ve içe göç ile küçülmesi ise ölüm ve dışa göç olaylarındaki artışlarla meydana gelir.

2. Üstel ve lojistik büyüme kavramlarını kısaca açıklayıp bu kavramların grafiklerini çiziniz.

Üstel büyüme: Bir populasyonun, kaynakların sınırlı olmadığı ideal bir ortamda geometrik artış göstererek büyümesidir. Bu tip büyüme gösteren popülasyonlarda nispeten sınırsız olan büyüme bir baskı olunca aniden durmaktadır.  Adı geçen baskı;  yiyeceğin kıtlığı, don olayı, mevsimsel değişen başka bir etken veya üreme mevsiminin aniden durması olabilir. J tipi büyüme eğrisi doğada algler, tek yıllık bitkiler bazı böcek türleri ve tundralarda yayılış gösteren lemmingler gibi bazı canlı popülasyonlarında görülebilir.

Lojistik büyüme: Populasyon büyümesi ile birlikte artan yoğunluk, bireylerin bakım, büyüme ve üreme için yeterli kaynak elde etme yeteneğini etkiler. Çünkü populasyonlar kullanılabilir sınırlı miktarda kaynaklar üzerinden geçinirler. Birey sayısı arttıkça fert başına düşen kaynak miktarı azalır. 

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

Temelde ayak izi, insanların ekolojik taleplerini, var olan teknolojiyi kullanarak, yaşamın sürdürebilmesi için gerekli kaynağın üretimine ve yaşam faaliyetleri sonucu oluşan atıkların absorbe edilmesine imkan sağlayan biyolojik açıdan üretken kara ve deniz alanı cinsinden ölçer.

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

Yapışık ikizlik nedir? Nasıl oluşur ve nasıl tedavi edilir? Araştırınız.

Yapışık İkizler Nasıl Oluşur? – İkiz bebeklerin vücutlarının ve iç organlarının bir kısmının ortak olarak gelişmesine yapışık ikiz (Siyam ikizi) denir. Bu sıra dışı durum çok nadir olarak görülür, dünyada yaklaşık olarak her 150000 doğumdan birinde ortaya çıkar.

Yapışık ikizlik nasıl oluşur?

Yapışık ikizler anne karnındaki gelişimlerine tek yumurta ikizi olarak başlar, tek yumurta ikizleri gibi aynı su kesesi ve plasentayı paylaşırlar. Yapışık ikizlerin yaklaşık olarak yarısı anne karnında yaşamını kaybeder, doğumdan sonra ise yaklaşık olarak %75’i bir günden fazla yaşayamaz. Sonuçta anne karnında ultrasonile tanı konmuş yapışık ikizlerin doğumdan sonra sadece %5 kadarının uzun süre yaşama şansı olur. Yapışık ikizler gerçekte tek yumurta ikizi olduğundan, cinsiyetleri ve dış görünüşleri aynıdır. Yaşamaya devam edebilen yapışık ikizlerin %70 kadarının cinsiyeti kız olarak görülür.

Yapışık ikizlik nasıl tedavi edilir?

Yapışık ikizlerin ameliyat ile ayrılmaları ilk anda gerekli ve önemli görülebilir ama bu tip bir ameliyatın başarı şansı oldukça düşüktür. Bebekler doğduğunda ilgili doktorlar ultrason, MR ve diğer tanı yöntemleriyle vücuttaki ve iç organlardaki yapıyı anlamaya çalışır. Bu bilgilere göre yapışık ikizlerin ayrılması her iki bebek için de yaşamla bağdaşıyor gibi görülürse ameliyat gerçekleştirilir. Sonuçta çoğu yapışık ikiz için yaşamlarını olduğu gibi devam ettirmeleri en uygun seçenek olacaktır.

Tek yumurta ikizleri genetik olarak birbirinin tamamen aynısı olmalarına rağmen parmak izleri aynı olmaz. Bunun sebebi nedir? Araştırınız. Edindiğiniz bilgileri sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Her ne kadar tek yumurta ikizleri aynı DNA’ya sahip olsalar da hücre-hücre aynı değildir, dış görünüşünüzü genleriniz belirlemez. Parmak izleri fetüs ana rahminde gelişirken hormon seviyesindeki dalgalanmalar gibi nedenlerden dolayı yarı rastlantısal biçimde belirlenir. Benzer biçimde deri üzerindeki çiller ve benler de rastgele oluşan mutasyonlardır ve tek yumurta ikizleri arasında farklılık gösterir.

Kardeş bağı, genellikle yaşamımızdaki en uzun süreli ilişki olup sevgi, saygı, güven duygularının paylaşımı için uygun bir ortam sağlar. Bazı araştırmacılar kardeşlerin doğum sırasının bireylerin kişilik özellikleri üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ileri sürmektedirler. Bu konudaki çalışmaları araştırınız. Kardeşlerinizin ve sizin karakterleriniz doğum sırasıyla ilgili bu araştırma sonuçlarını destekliyor mu? Konuyla ilgili düşüncelerinizi sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Ailedeki doğum sırası, çocukların kişiliklerini de etkiliyor. Araştırmacılar ilk çocuk, ortanca, son çocuk ve tek çocukların kişilik özellikleriyle ilgili veriler elde etti. Psikolojide ‘kardeş kuramı’nı ortaya atan ünlü psikolog Alfred Adler’e göre ailede kaçıncı çocuk olarak doğduğunuz karakterinizi belirlemede önemli rol oynuyor. Yazdıklarımı ilk olarak kendi üzerimde denedim ve ailenin ilk çocuğu hatta sülalenin ilk torunu olarak ‘ilk çocuk’lara ait tüm özelliklerin beni işaret ettiğini fark ettim. Siz ne dersiniz, bu özellikleri kendinizde veya kardeşlerinizde de görüyor musunuz?

İLK ÇOCUKLARIN KARAKTERİ

Mükemmeliyetçi
Başarıyı seven
Lider
Sert, emir vermeyi seven
Sorumluluk sahibi
Motivasyonu yüksek
Merhametli
Kontrolcü
Tedbirli
Güvenilir

ORTANCA ÇOCUKLARIN KARAKTERİ

Kolay adapte olur
Bağımsızlığına düşkün
Uzlaşmacı
İnsanları memnun etmeyi sever
Sosyal
Barışçıl

EN KÜÇÜK ÇOCUĞUN KARAKTERİ

Sosyal
Etkileyici
Dışarıya dönük
Sade
Eğlenceli
Manipülatif
İlgi çekmekte başarılı
Ben merkezci

TEK ÇOCUKLARIN KARAKTERİ

Kendilerine çok güvenirler
Titiz
Sorumluluk sahibi
Mükemmeliyetçi
İlgi odağı
Onaylanma ihtiyacı duyarlar
Hassas
Olgun
Lider

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

I. ÜNİTE DEĞERLENDİRME (2)

1. A 2. C 3. C 4. A 5. E 6. A 7. D 8. C 9. A 10. C 11. D 12. D 13. C 14. A 15. D 16. D 17. C 18. C 19. D
20. C 21. B 22. D 23. C 24. C 25. C 26. A 27. A 28. B 29. D 30. C 31. A 32. A 33. B

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

1. BÖLÜM DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

1. a) ekoton b) ekolojik niş c) holozoik ç) kommensalizm d) liken e) süksesyon f ) amensalizm g) mutualizm
2. İç parazitler, genellikle basit yapılı canlılardır. Sindirim sistemleri gelişmediğinden üzerinde yaşadıkları konağın sindirilmiş besinlerini alarak yaşarlar.
Dış parazitler genellikle hayvanların derilerine veya derileri üzerindeki tüy, kıl gibi yapılara tutunarak yaşayan
canlılardır.

3- Rekabet – –
Av-Avcı + –
Mutualizm + +
Kommensalizm + 0
Parazitizm + –
Amensalizm 0 –

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

I. ÜNİTE DEĞERLENDİRME (1)
A. Aşağıdaki tabloda verilen ifadeler için doğru veya yanlış seçeneğini işaretleyiniz.

A. 1. Y 2. Y 3. Y 4. Y 5. D 6. D 7. D 8. Y 9. Y 10. D 11. Y 12. Y 13. D 14. Y 15. D 16. D 17. Y 18. D 19. Y

B. Aşağıdaki tabloda, “insan fizyolojisi” ile ilgili kavramlar yer almaktadır. Bu kavramları kullanarak
aşağıda verilen cümleleri tamamlayınız.

1. zigot 2. Ranvier boğumu 3. acinar 4. koroid 5. osteosit 6. volkman 7. vas deferens
8. sarkolemma 9. rektum 10. şilomikron 11. his demetleri, Purkinje lifleri 12. karbonik anhidraz 13. medulla,
pelvis 14. eritropoietin 15. homeostazi 16. endometrium 17. serviks

C. Aşağıda verilen kelimeleri kullanarak kasların kasılması sırasında gerçekleşen tepkimelerde boş
kalan yerleri doldurunuz.

Ç. Aşağıdaki grafikler üzerinde solunumla O2 taşınması sırasında akciğer ve doku kılcal damarlarındaki HbO2 konsantrasyonu ve CO2 taşınması sırasında akciğer ve doku kılcal damarlarındaki
HbCO2 konsantrasyonunun değişimini gösterecek şekilde çizim yapınız.

D. Aşağıda embriyonik gelişim sürecinin gastrulasyon evresini gösteren bir şekil verilmiştir. Şekil
üzerinde numaralandırılmış bölümleri, verilen kavramları kullanarak tamamlayınız.

1. Zigot, 2. Morula, 3. Blastosist, 4. Blastosöl, 5. Blastopor

E. Aşağıda verilen şekil üzerinde insanda sindirim kanalına ait yapılar sindirim başlangıcından bitişine kadar sıralı bir şekilde verilmiştir. Şekil üzerinde boş bırakılan yerleri doldurunuz ve organları yanda verilen görevleri ile eşleştiriniz.

1. Ağız (f ) → 2. Yutak (d) → 3. Yemek borusu (ç) → 4. Mide (b) → 5. Onikiparmak bağırsağı (a) → 6. İnce bağırsak (g) → 7. Kalın bağırsak (e) → 8. Anüs (c)

F. Beynin bölümlerini (pons, uç beyin, beyincik, omurilik soğanı, orta beyin) şekil üzerinde uygun
yerlere yazınız ve aşağıdaki tabloda verilen görevlerle eşleştiriniz.

1. Uç Beyin (b), 2. Pons (ç), 3. Omurilik Soğanı (d), 4. Beyincik (a), 5. Orta Beyin (c)

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

Yapışık İkizler Nasıl Oluşur? – İkiz bebeklerin vücutlarının ve iç organlarının bir kısmının ortak olarak gelişmesine yapışık ikiz (Siyam ikizi) denir. Bu sıra dışı durum çok nadir olarak görülür, dünyada yaklaşık olarak her 150000 doğumdan birinde ortaya çıkar

Yapışık ikizlik nasıl oluşur?

Yapışık ikizler anne karnındaki gelişimlerine tek yumurta ikizi olarak başlar, tek yumurta ikizleri gibi aynı su kesesi ve plasentayı paylaşırlar. Yapışık ikizlerin yaklaşık olarak yarısı anne karnında yaşamını kaybeder, doğumdan sonra ise yaklaşık olarak %75’i bir günden fazla yaşayamaz. Sonuçta anne karnında ultrasonile tanı konmuş yapışık ikizlerin doğumdan sonra sadece %5 kadarının uzun süre yaşama şansı olur. Yapışık ikizler gerçekte tek yumurta ikizi olduğundan, cinsiyetleri ve dış görünüşleri aynıdır. Yaşamaya devam edebilen yapışık ikizlerin %70 kadarının cinsiyeti kız olarak görülür.

Yapışık ikizlik nasıl tedavi edilir?

Yapışık ikizlerin ameliyat ile ayrılmaları ilk anda gerekli ve önemli görülebilir ama bu tip bir ameliyatın başarı şansı oldukça düşüktür. Bebekler doğduğunda ilgili doktorlar ultrason, MR ve diğer tanı yöntemleriyle vücuttaki ve iç organlardaki yapıyı anlamaya çalışır. Bu bilgilere göre yapışık ikizlerin ayrılması her iki bebek için de yaşamla bağdaşıyor gibi görülürse ameliyat gerçekleştirilir. Sonuçta çoğu yapışık ikiz için yaşamlarını olduğu gibi devam ettirmeleri en uygun seçenek olacaktır.

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

6. BÖLÜM DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

1. a) nefron b) süzülme, geri emilim, salgılama c) malpigi cisimciği ç) üremi d) diyaliz
e) böbrek atardamarı f) üreter, üretra g) proksimal tüp, Henle kulbu, distal tüp ğ) piramit kanalları
h) ADH , aldosteron

2- Su Glikoz O2 Üre Vitamin Tuz CO₂ Plazma proteini Kan hücresi
Böbrek Atardamarı Fazla Fazla Fazla Fazla Fazla Fazla Az Eşit Eşit
Böbrek Toplardamarı Az Az Az Az Az Az Fazla Eşit Eşit

11. SINIF KÖK-E YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI