11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 234 Cevapları

DERSE HAZIRLIK

Bir sanatçı veya sanat eseri ile ilgili değerlendirme yapabilmek için hangi bilgilere sahip olmak gerekir? Bu konudaki düşüncelerinizi paylaşınız.

Eserin doğru değerlendirmesi için:Sanatçının hayatı,Sanatçının yaşadığı dönem ( her poetikanın bir politik arkı vardır) 

Sanatçının eseri var ettiği mekân

Tüm bu unsurlar bir araya geldiğinde var olan eseri kolaylıkla çözümleyebilir

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 237 Cevapları

1. Eleştiri türünün ortaya çıkmasında toplumsal değişim ve etkileşimlerin rolünü değerlendiriniz.

Cevap: Eleştiri edebi eserin sosyal şartlardan doğduğu anlayışı ile değerlendirilir. Yani eserin yazıldığı dönemin toplumsal siyasal ve sosyal şartlarının ortaya konmasıyla yapılacak eleştirinin geçerli olacağı anlayışı vardır. Bu da toplumdaki hareket ve değişimlerin bilinmesini ve incelenmesini zorunlu kılmaktadır.

2. Gustave Flaubert Nazariyat-ı Edebiye ve Felsefiyesi adlı metnin konusu, amacı ve hedef kitlesi arasında nasıl bir ilişki kurulabilir? Açıklayınız.

Cevap:  Metnin konusu Flaubert’in edebiyat bakışı ve felsefesi üzerine bilgi vermektir hedef kitle olarak edebiyat okurları seçilmiştir metnin amacı ise farklı edebiyat görüşlerini okura sunmaktır.

3. Metinde “Flaubert edebiyatın ‘gayr-i şahsî’ olması taraftarıdır…” cümlesindeki altı çizili sözün anlamını bağlamdan hareketle tahmin ediniz, tahmininizin doğruluğunu kaynaklardan yararlanarak kontrol ediniz.

Cevap:  Yani edebiyat şahsi eleştirisi şahsi düşüncelerden çok belli ölçütler bilimsel bazı kurallar çerçevesinde yapılmalıdır görüşü vardır.

4. Metnin ana düşüncesini ve yardımcı düşüncelerini belirleyiniz.

Cevap: Flaubert’in edebiyata bakış açısı ve eleştirinin nasıl olması gerektiği örneklerle açıklanmıştır. Yardımcı düşünce olarak metinde Falubert’in verdiği örnekler üzerinde durulan bölümler gösterilebilir.

5. Metinde yazarın konuya ve okuyucuya yönelik yaklaşımını, yönlendirme yapıp yapmadığını belirleyiniz.

Cevap: Yazar bazı yerlerde okuru yönlendirmektedir. Çünkü okurun kendisi gibi düşünebileceği dil ve anlatım yolunu tercih ettiğini söyleyebiliriz. 

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 238 Cevapları

Aşağıdaki cümlelerde aynı sanatçı ve eseriyle ilgili birbirine karşıt yargılar içeren değerlendirmeler görülmektedir. Sizce bu farklılıklar neden kaynaklanmaktadır? Tartışınız.

Cevap:  Eleştiriyi yapan kişinin hangi ölçütlere eleştirisini kaleme aldığına göre yorumlar ve ortaya konulan fikirler de değişiklik göstermektedir. Örneğin kimisi daha şahsi kanaatleriyle değerlendirmesini yaparken kimisi daha bilimsel veriler kullanmaktadır.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 240 Cevapları

1. Rabia Hatun Şiirleri adlı metnin ana düşüncesini ve yardımcı düşüncelerini belirleyiniz.

Cevap: Rabia Hatun takma adıyla Şiirler yazan İsmail Hami Danişmend hakkında ve şiirleri ile ilgili değerlendirme ve bilgilendirme yapılmaktadır. 

2. Metinde yazara özgü dil ve anlatım özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Yazar nesnel ifadelere yer vermiştir. Örneğin döneminde ne kadar sevildiğini bu şiirlerin, tarihi arşivlerden kaynak gösterilerek bilgi sunulmaktadır. Yine de kimi yerde şahsi yorumların da yapıldığını görmekteyiz. 

3. Eleştirmenin ele aldığı şiirlerde ahengi sağlayan unsurların şiire katkısını nasıl değerlendirdiğini metinden örnekleyiniz.

Cevap: Yazarın, şiirine eskilik havası vermek için imaleleri ve uzun sesleri iyice belirttiğinden bahsedilmektedir. Ahenk, uzaklık, garabet, maziyi hatırlatış ve romantik aşk duygusunun bu küçük şiirlere hususi bir güzellik verildiği de eklenmektedir.

4. Metnin bütününden hareketle konusuna göre hangi tür eleştiri olduğunu belirleyiniz.

Cevap: Esere dönük eleştiri olduğunu söyleyebiliriz. 

5. Metindeki toplumsal ve kültürel değerlerle içinde yaşadığınız toplumun değerlerini karşılaştırınız.

Cevap:  O dönemlerde kadın şairler çok az olduğu için kadın takma adıyla şiirler yayımlanması halkın çokça dikkatini çekmiştir. Oysaki günümüzde kadın şairler bir hayli fazladır. Misal bugün böyle bir şey yapılsa geçmişteki kadar dikkat çekmeyecektir.  

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 241 Cevapları

Yukarıdaki sözde öne sürülen düşünceye katılıp katılmadığınızı gerekçesiyle belirtiniz.

Cevap: Katılıyorum. Çünkü herkesin kendine göre yapacağı eleştiride illaki gözden kaçıracağı veya eksik kalacak bir nokta olacaktır.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 243 Cevapları

1. Peyami Safa’nın Yalnızız Romanındaki Anlatım Sanatı adlı metnin eleştirmenin tutumuna göre hangi tür eleştiri olduğunu belirleyiniz.

Cevap: Esere dönük eleştiri olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü eser kahramanından ve eserdeki üsluptan hareketle eleştiri yapılmaktadır. 

2. Metnin anlam özelliklerini etkileyen kültürel unsurları belirleyiniz.

Cevap: Yazarın vermek istediği ana duyguların hangi gizli ve örtük anlamlar yoluyla verildiği eleştiride konu edilmiştir. 

3. Metinde ortaya konulan tespit ve yorumları, gerekçe ve tutarlılık açısından değerlendiriniz.

Cevap:  Yorumlar tutarlıdır çünkü yorumlar gerekçeleriyle okura sunulmaktadır. 

4. Peyami Safa’nın Yalnızız Romanındaki Anlatım Sanatı adlı metni Rabia Hatun Şiirleri adlı metinle aşağıdaki tabloda verilen özellikler açısından karşılaştırınız.

Tür: İkisi de eleştiridir.
İçerik: İkisi de bir eseri ayrıntılı inceleme üstüne oluşturulan eleştiri yazılarıdır.
Dil ve anlatım: İkisinin de dili sadedir. Açıklamaya dayalı bir anlatım vardır.
Anlatım teknikleri: İkisinde de metin içlerinden örnekler vardır. Alıntılar yoluyla da okura verilmek istenen görüş kuvvetlendirilmektedir.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 244 Cevapları

Peyami Safa’nın Yalnızız Romanındaki Anlatım Sanatı adlı metindeki açık ve örtük iletileri belirleyiniz.

Açık ileti: Yalnızız’da işlenmekte olan konular ile kahramanların bazı özellikleri
Örtük ileti: Peyami Safa’nın neden böyle bir eser ve böyle kahramanlar oluşturduğu okura neyi vermek istediği.

a. Peyami Safa’nın Yalnızız romanı ile ilgili bir eleştiri yazısı bulup okuyunuz.

Cevap: İnternetten yararlanabilirsiniz. 

b. Okuduğunuz eleştiri yazısını Peyami Safa’nın Yalnızız Romanındaki Anlatım Sanatı adlı metinle karşılaştırınız.

Cevap: Karşılaştırmayı kendiniz yapmalısınız. 

a. Cahit Sıtkı Tarancı’nın Otuz Beş Yaş adlı şiirini okuyunuz.

Cevap: Sitemizde Otuz Beş Yaş şiirinin ayrıntılı incelemesi mevcuttur.

b. Okuduğunuz şiirle ilgili değerlendirmelerinizi yazınız.

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

1. Metin ile metnin konusu, amacı ve hedef kitlesi arasındaki ilişkiyi belirleyiniz.

• Konu: Mustafa Kemal Kurtuluş Savaşı anıları.
• Amaç: Okura o günler hakkında birinci ağızdan olanları anlatmak ve aktarmak
• Hedef kitle: Bütün okurlar

2. Yazarın konuya ve okuyucuya yönelik yaklaşımını belirleyiniz.

Cevap: Yazar konuya tarafsız kalmaya sözü mülakatı yaptığı kişiye bırakmaya çalışmıştır. Böylece okur ile mülakatı yaptığı kişi arasında durmak yerine aralarından çıkmak istemiştir.

3. Metni, tarih bilimine katkısı açısından değerlendiriniz.

Cevap:  Metin araştırma yapacak tarihçilere önemli bir kaynak metin özelliği taşır. Çünkü savaşın içinde bizzat yer alan birinin ağzından olaylar aktarılmıştır.

4. Aşağıdaki cümlelerde noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını belirleyiniz.

Cevap: Ünlem işareti, heyecan bildiren cümlelerden sonra konulur. Biten ifadelerin sonuna nokta konulur.

Paşa Hazretleri! Şüphesiz ki Çanakkale harbi bu memleketin çocuklarındaki fedakârlığı, vatan toprağını yabancıya vermemek için bir saadete koşar gibi ölüme atıldığını göstermek itibarile tarihimizde unutulmaz bir kahramanlık merhalesi vücude getirmiştir.
5. “Konu ile ilgili açıklama yazıp tüm birimlere gönderildi.” cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedenini belirleyerek cümleyi doğru şekilde yeniden düzenleyiniz.

Ulaç ile yüklem arasında bir uyuşmazlık vardır. Şu şekilde düzeltilebilir:

Konu ile ilgili açıklama yazılıp tüm birimlere gönderildi.

6. Sorulu cevaplı bir metin türüdür. Yalın, açık, duru bir dil ve anlatımı vardır. Bu türde söyleşmeye bağlı anlatımın yanı sıra açıklayıcı, tartışmacı ve öyküleyici anlatıma da başvurulabilir. Okuyucuya bilgi vermek amaçlanır. Muhataba yöneltilen sorular önceden belirlenir.
Bu parçada tanıtılan tür aşağıdakilerden hangisidir?
A) Deneme B) Röportaj C) Söyleşi D) Mülakat E) Söylev

Cevap: D

7. I. Bir gerçek, sorun, olay ya da durum ortaya konulur.
II. Araştırmaya, incelemeye ve somut olgulara dayanır.
III. Gazete ve dergilerde yayımlanan öğretici metin türüdür.
IV. Olay ve olgular aktarılırken ayrıntılara yer verilir.
V. Bir kişiyi sorulara verdiği cevaplarla tanıtmak amaçlanır.

Cevap: E

Yukarıda numaralandırılmış cümlelerin hangisinde röportajla ilgili bilgi yanlışı vardır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
8. Aşağıdakilerin hangisinde eserin yazarı yanlış verilmiştir?
A) Diyorlar ki-Ruşen Eşref Ünaydın
B) Bir Bulut Kaynıyor-Yaşar Kemal
C) Edebiyatçılarımız Konuşuyor-Mustafa Baydar
D) Doğuda Kıtlık Vardı-Halil Aytekin
E) Ustalarla Konuşmalar-Nurullah Berk

Cevap: C

9. Düşüncelerinin oldukça tutarsız olduğunu söylemeye çalışıyorum.
Bu cümledeki anlam belirsizliği nasıl giderilebilir?
A) “Düşüncelerinin” yerine “fikirlerinin” sözcüğü getirilerek
B) “oldukça” yerine “gittikçe” sözcüğü getirilerek
C) “oldukça” sözcüğü atılarak
D) “söylemeye” yerine “anlatmaya” sözcüğü getirilerek
E) “Düşüncelerinin” sözcüğünden önce “onun” sözcüğü getirilerek

Cevap: E

10. Aşağıda verilen tanılayıcı dallanmış ağaçtaki bilgilerden bazısı doğru, bazısı yanlıştır. İlk ifadede başlayıp, cevap oklarını takip ederek doğru çıkışa ulaşınız

Cevap: 5. Çıkış

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

DERSE HAZIRLIK

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 263 Cevapları

1. Röportaj türünün ortaya çıkıp gelişmesinde yayın organlarının ve teknolojinin etkileri nelerdir?

Cevap: Türk basınında röportaj türü, başlangıçta mülakat niteliğinde gelişmiş, özellikle 1960’tan sonra, Türk toplumunun çeşitli sorunları kamuoyuna duyurulurken edebiyatçılarımız röportaj türünden oldukça başarılı bir biçimde yararlanmışlardır. Bu durum, röportaj tekniğinin gelişmesini, röportajın gazetelerin vazgeçilmez bir birimi haline gelmesini sağlamıştır. 

2. Traktörcü adlı metnin ana düşüncesini ve yardımcı düşüncelerini belirleyiniz.

• Ana düşünce: Teknolojinin gelişmesiyle insanların yaşadığı işsizlik sorunu
• Yardımcı düşünce: Hösük Emmi’nin traktörle imtihanı, Çukurova’nın değişen yüzü

3. Metnin üslup özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Metinde yerel dilin yani Çukurova ağzının özellikleri görülür. Kahramanın ağzından anlatılan kısımlar köylü dilinin özelliklerini taşır. Yazar anlatıcı ise İstanbul Türkçesi ile anlatır. Yöreye özgü bir çok terim ve kelime de metinde yer alır.

4. Metnin, yazıldığı dönemin gerçekliğiyle ilişkisini değerlendiriniz.

Cevap: Metin 1950’li yıllarda yazılmıştır. Tarımda makineleşmeye başlanan bu dönem bir çok tarım işçisinin işsiz kalmasına ya da mevsimlik göç yaparak yaşamına devam etmesine neden olmuştur. Bu gerçeklik metinde kendisine yer bulur.

5. Kitabınızdaki Yaşar Kemal biyografisinden hareketle yazarla metin arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.

Cevap: Yazar, Çukurovalı’dır. Çukurova’nın tarım işçilerini, dilini yaşamın zorluğunu küçüklüğünden beri takip eden yaşayan yazar, bu izlenimlerini öyküsünü oluştururken kullanarak gerçek yaşamı kurgu yoluyla bizlere aktarabilmiştir.

a. Yaşar Kemal’in röportaj türündeki yerini araştırınız.

Cevap: Ülkemizde modern röportaj yazarlığının öncüsü olan Yaşar Kemal’in Anadolu’yu 12 yıl adım adım dolaşarak yazdığı ve yayımlandığı dönemde büyük olay yaratan, okuyucuyu sarsan röportajları edebiyatımız ve röportaj yapacaklar için hem bir ders hem de bir kaynak niteliğindedir. 

b. Araştırmanızda edindiğiniz bilgileri sınıfta paylaşınız.

Cevap: “İnce Memed neyse röportajlarım odur” diyen Yaşar Kemal’in 60 yıllık röportaj serüveninden bir seçki olarak hazırlanan bir kitap vardır. 1952’de Cumhuriyet’te yayımlanan Hasankale Yerle Bir adlı röportajı da yıllar sonra okurla buluşmuştur. Kitabın bir diğer özelliği de foto-röportaj ustası Ara Güler’in çoğu ilk kez günışığına çıkan Yaşar Kemal fotoğraflarına yer vermesi. Kullanılan 26 siyah-beyaz fotoğraf, iki eski dost olan Ara Güler ve Yaşar Kemal’in yaptıkları ortak çalışma sonucu seçilmiştir.Ülkemizde modern röportaj yazarlığının öncüsü olan Yaşar Kemal’in Anadolu’yu 12 yıl adım adım dolaşarak yazdığı ve yayımlandığı dönemde büyük olay yaratan, okuyucuyu sarsan röportajları edebiyatımız ve röportaj yapacaklar için hem bir ders hem de bir kaynak niteliğindedir.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 264 Cevapları

a. Cümlelerdeki dil ve anlatım kusurlarını (anlatım bozukluğu) tespit ediniz.

Toplantıda beş saat süreyle görüşülen konu sonuca bağlanamadı.
Anlatım bozukluğunun nedeni: kelimenin yanlış kullanılması
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Beş saat süresince tartışılan konu sonuçlanmadı.

Bu tasarı bir türlü görüşülmek üzere gündeme getirilmedi.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Sözcük grubunun yanlış yerde kullanılması
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Bu tasarı görüşülmek üzere bir türlü gündeme getirilmedi.

Salonda çıt çıkmıyor, bütün konuklar kulak kabartmış, konuşmacıyı dinliyordu.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Kulak kabartmış deyimi yanlış kullanılmış.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Salonda çıt çıkmıyor, bütün konuklar kulak kesilmiş, konuşmacıyı dinliyordu.

Bu kurumda her tür yönetmelik dışı davranışa karşı durmalıyız.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Yönetmelik dışı yanlış kullanılmış
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Bu kurumda yönetmeliğe uymayan her tür davranışa karşı durmalıyız.

Paragrafta devrik ve fiil cümlesi örnekleri bulunuz.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Nesne eksiliğinden kaynaklanan bozukluk var
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Paragrafta devrik cümle ve fiil cümlesi örneği bulunuz.

Bana sadece sen ve Ahmet yardım edebilir.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Yüklem ile özne uyuşmazlığından kaynaklanan bir bozukluk var.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Bana sadece sen ve Ahmet yardım edebilirsiniz.

Depremi bilmek değil hazırlıklı olmak mümkündür.
Anlatım bozukluğunun nedeni: dolaylı tümleç eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Depremi bilmek ve depreme hazırlıklı olmak mümkündür.

11. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 265 Cevabı

2. Aşağıdaki parçada büyük harflerin kullanımıyla ilgili kuralları belirtiniz.

• Özel isimler büyük harfle başlar
• Dönem isimleri büyük harfle başlar
• Akım isimleri büyük harfle başlar.

3. Aşağıdaki parçada noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını belirleyiniz.

• Konuşma cümlelerinden önce – işareti kullanılır.
• Soru anlamı taşıyan cümlelerden sonra kullanılır.

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 250 Cevapları

DERSE HAZIRLIK

1. İnsanlarla yüz yüze görüşmek neden önemlidir?

Cevap: Randstad’ın verilerine göre iş hayatında yüz yüze iletişimin insan ilişkilerindeki önemi çok büyük. E-posta veya telefon, her zaman insanlarla iletişim kurmanın en verimli yolu olmayabilir. Çünkü karşınızdakini en iyi etkileme yolu gözlerinin içine bakarak konuşmaktır. Yani yüz yüze iletişime geçmektir.

2. Aşağıdaki metinler sanatçıların kendilerini anlattıkları soru cevap şeklinde düzenlenmiş yazılardan alınmıştır. Bu özelliğin metinlerin inandırıcılığını etkileyip etkilemediğini tartışınız.

Cevap: Metnin inandırıcılığını arttırır. Çünkü direk muhatabının ağzından kaleme dökülen düşünce ve duygulardır. Bu da yorum katılmaksızın doğru ve inandırıcı bilgi oldukları anlamına gelmektedir.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 254 Cevapları

Sami Paşazade Sezai Bey adlı metnin ait olduğu türün ortaya çıkmasında dönemin yayın organlarının etkisini değerlendiriniz.

Cevap: Röportaj türü, gazeteciliğin gelişmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, röportaj, özellikle gazetecilerin uyguladığı bir türdür. Günümüzde radyo ve televizyon da çok önemli bir röportaj aracı konumundadır

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 255 Cevapları

2. Metinden hareketle Sami Paşazade Sezai’nin kişilik özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Alnı tepesinden yüksek, yassıca büyük bir baş, çökük iki yanak ve onların zayıflığıyla daha büyümüş sivri bir burun. Çukur şakaklar, gayet kalın ve siyah kaşların altında, derine saklanmış gözler. Yüzünün zayıflığını daha da fazlalaştıran ve rengini uçuklaştıran kalın, uzun bıyıklar; çıkıkça bir omuz, içerlekçe bir göğüs, asabi bir mizâc, nazik, asil ve saf bir ruh diye tanımlanmıştır.

3. Metin ile metnin amacı ve hedef kitlesi arasında nasıl bir ilişki kurulabilir? Açıklayınız.

Cevap:  Metin hedef kitlesine yani okura mülakat yapılan sanatçı ile ilgili bilgi vermek, onun sanat anlayışını ve içinde yetiştiği çevreyi tanıtma amacıyla yazılmıştır.

4. Metinde anlatılanların dönemin gerçekliğini yansıtıp yansıtmadığını belirtiniz.

Cevap: Kesinlikle yansıtmaktadır. Çünkü birinci ağızdan dönemin sanatçıları, örnek alınan kişileri, sanat anlayış, okunan yazar ve şairleri tek tek sıralanmaktadır.

5. Metinde Sami Paşazade Sezai’nin söz konusu kişiler hakkındaki sözlerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Açıklayınız.

Cevap: Yakın çevresinde tındığı dostları ile gençken ilham aldığı büyük sanatçıları kendi düşüncesine ve beğenisine göre okura tanıtma anlatma yoluna gitmiştir. Bence edebiyat meraklıları için bu sözler önemli birer kaynak görevi görmektedir. 

6. Metinden hareketle mülakat türünün sanat ve edebiyat dünyasına katkısını değerlendiriniz.

Cevap: Mülakat yapmak, bireylerin kişisel gelişimine büyük katkılar sağlar. Her şeyden önce mülakat yapan kişi. önemli insanlarla karşılıklı konuşmayı, soru sormayı, konuşma güçlüklerini yenmeyi, çekingenlikten ve heyecandan kurtulmayı öğrenir. Toplum tarafından tanınmış önemli insanlarla görüştüğü için kültür düzeyi yükselir, bilgi birikimi artar, insani ilişkilerini geliştirir

7. Metindeki açık ve örtük iletileri belirleyiniz.

• Açık ileti: Sanatçının kimleri okuduğu, kimleri ilham aldığı, kimlerden nasıl ne oranda etkilendiği anlatılmaktadır.
• Örtük İleti: Samipaşazade Sezai’nin edebiyat hakkındaki görüşleri

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 256 Cevapları

Bilim, sanat, siyaset, spor vb. alanlarda ünlü kişilerin düşüncelerinin ve yaşamının geniş kitlelerce ilgi çekici bulunmasının nedenlerini tartışınız.

Cevap: Çünkü sayılan kişiler toplum için rol modeli oluşturan toplumun hayatlarını ve geldikleri yerleri, bu yerlere gelene kadar başlarından neler geçtiği merak edilen kişilerdir. Bundan dolayı da okurlar bu çevrelerden çıkmış hangi alanda olursa olsun sanatçı ve sporcuları merak ederler.

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

1. Metnin tür özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Eleştiri yazısıdır. Yazarı ve yazarların kurgu hakkındaki planlarının öne alındığı bir eleştiri yazısıdır. 

2. Metin ile metnin konusu, amacı ve hedef kitlesi arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.

Cevap:  Berna Moran’ın Bilge Karasu’nun Kılavuz adlı eseri hakkında yapmış olduğu eleştiri yazısıdır. Moran, yazar temelli eleştiri yapmış ve yazısını bunun üstüne kurgulamıştır.

3. Metindeki öznel ifadeleri belirleyerek bu ifadelerin metne etkisini açıklayınız.

• Cevap: “Kılavuz, anlamı okura hazırlop sunulmuş metinlerden değil.”
• “Gerçekçi yazarlar okura, anlatılanların aslında bir kurmaca yani uydurma olduğunu unutturmak isterler.”

4. “Kılavuz’un ilk bölümü de böyle yazılmıştır; okurun da Uğur gibi şaşırması, hayret etmesi ve Uğur’un kaygusunu paylaşması beklenmektedir.” cümlesindeki noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını belirleyiniz.

• Kesme işareti: Özel isimlere getirilen eklerden sonra kullanılır.
• Nokta: Biten ifadelerin sonuna konulur.

5. “Sınavda sadece sen ve senin arkadaşın iyi not almış.” cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedenini belirleyerek cümleyi doğru olacak şekilde yeniden düzenleyiniz.

Cevap: Burada gereksiz bir nesne vardır. Senin kelimesi cümleden atılırsa anlam bozukluğu da ortadan kalkar.

6. Aşağıdakilerden hangisi konularına göre eleştiri türlerinden biri değildir?
A) Okura dönük eleştiri B) Topluma dönük eleştiri C) Sanatçıya dönük eleştiri D) Esere dönük eleştiri E) Nesnel eleştiri

Cevap: E

7. Aşağıdaki eserlerden hangisi diğerlerinden farklı bir türde yazılmıştır?
A) Tahrib-i Harabat B) Yüz Yılın 100 Türk Romanı C) Destursuz Bağa Girenler D) Şiir Tahlilleri E) Bize Göre

Cevap: E

8. Aşağıdakilerin hangisinde verilen eser, karşısındaki sanatçıya ait değildir?
A) Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış-Berna Moran
B) Eleştiri Günlüğü-Nurullah Ataç
C) Hayat ve Kitaplar-Ahmet Şuayp
D) Hikâye Tahlilleri-Mehmet Kaplan
E) Çağdaş Türk Romanı Üzerine Incelemeler-Gürsel Aytaç

Cevap: B

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Eserde sanatçının yaşamından, kişiliğinden, düşüncelerinden izler aranır.
B) Türk edebiyatında eleştiri türünün ilk örnekleri Tanzimat Dönemi’nde verilmiştir.
C) Nitelikli eleştiriler, okura ve sanatçıya kılavuzluk ederek sanatın ve sanatçının gelişiminde rol üstlenir.
D) İzlenilecek filmlerin seçiminde sinema eleştirmenlerinin değerlendirilmeleri etkindir.
E) Aynı eser veya sanatçı hakkında birbirine karşıt yargılar içeren eleştiriler bulunabilir.

Cevap: D

10. Aşağıda verilen tanılayıcı dallanmış ağaçtaki bilgilerden bazısı doğru, bazısı yanlıştır. İlk ifadeden başlayıp, cevap oklarını takip ederek doğru çıkışa ulaşınız.

Cevap: 8. Çıkış

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

DERSE HAZIRLIK

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 224 Cevapları

1. Andromak adlı metindeki çatışmaları belirleyiniz.

Cevap: Andromak’ın ölen eşini sevmesi ancak çocuğunu yaşatmak için Pirus ile evlenmesi. Andromak’ın oğlunun ölmesine veya yaşamasına sebep olacak kararı verme ikilemi yaşaması. Pirus’un nişanlı olmasına rağmen Andromak’a aşık olması. Hermiyan’ın nişanlısı Pirus’u öldürmesi ve pişman olması.

2. Metindeki zaman ve mekânın özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Olay Saray’da geçmektedir. Zaman ise Truva Savaşı sonrası tahminen M.Önceki yıllardır.

3. Metnin dil ve anlatım özelliklerini belirleyiniz.

• manzum yazılmış
• Trajedi türünün özellikleri görülür.
• Kusursuz bir dil vardır.
• Çirkin kaba söz yoktur.
• Ahengin ön planda olduğu şiirsel bir dil vardır.

4. Metinde evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirleyiniz.

Cevap: Aşk, evlat sevgisi, intikam duygusu ve insanlar arası ilişkiler vardır. Tarihi olarak Turva Savaşının izleri görülür.

5. Metinde klasisizm akımının etkilerini belirleyiniz.

• Kahramanlar soylu tabakadan seçilmektedir.
• Kusursuz bir dil vardır.
• Çirkin kaba söz yoktur.
• Ahengin ön planda olduğu şiirsel bir dil vardır.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 225 Cevapları

1. Aşağıdaki cümleleri -verilen yönergeyi izleyerek- dil ve anlatım bakımından değerlendiriniz.

Yanlış beslenmesi sağlığını ve sıhhatini kaybetmesine neden oldu.
Anlatım bozukluğunun nedeni: aynı anlama gelen sözcüklerin kullanılması
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Yanlış beslenmesi sıhhatini kaybetmesine neden oldu

İlaçlarını zamanında kullanması gerekmesine rağmen bu yasağa uymuyor.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Sözcüğün yanlış yerde kullanılması
Cümlenin düzeltilmiş hâli: İlaçlarını zamanında kullanması gerekmesine rağmen bu kurala uymuyor

Doktor, hastayı baştan tırnağa muayeneden geçirdi.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Deyimin yanlış kullanılması
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Doktor, hastayı baştan ayağa muayeneden geçirdi.

Geleceğin güzel günlerini hatırladıkça mutluluktan coşuyordu.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Sözcüğün yanlış kullanılması
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Geleceğin güzel günlerini düşündükçe mutluluktan coşuyordu.

Sıfatlar, isimlerin önlerine gelerek onları nitelerler ya da belirtirler.
Anlatım bozukluğunun nedeni: ya … ya kalıbının eksik kullanılması
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Sıfatlar, isimlerin önlerine gelerek ya onları nitelerler ya da belirtirler.

İki sanatçı ayakta alkışlanmanın gururunu yaşadılar.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Çoğul ekinin gereksiz kullanımı
Cümlenin düzeltilmiş hâli: İki sanatçı ayakta alkışlanmanın gururunu yaşadı.

Olayları yorumlamasını bilmeyen insanlarla bunların konuşulmasına karşıyım.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Sözcüğün yanlış yerde kullanılması
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Olayları yorumlamasını bilmeyen insanlarla bunların tartışılmasına karşıyım.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 226 Cevapları

2. Aşağıdaki parçada geçen birleşik kelimeleri tespit ederek bunların yazımıyla ilgili kuralları belirtiniz.

Cevap: vatanperverlik, Beyefendiye, Yüzbaşı, 

3. Aşağıdaki parçada noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını belirleyiniz.

Cevap: yoktur

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 227 Cevapları

4. Aşağıdaki parçada günümüz yazım ve noktalama kurallarına uymayan kullanımları tespit ederek bu durumun nedenini belirtiniz.

Cevap: yoktur.

a. Tiyatro salonunda veya medya ortamında bir tiyatro seyrediniz.

b. Seyrettiğiniz tiyatro üzerine bir inceleme ve değerlendirme yazısı yazınız.

Cevap: Andromak, beş perdelik bir trajedidir. Fransız sanatçı Racine, Andromak’ı Eski Latin edebiyatında trajedileriyle tanınan Vergilius’un (Vircilyus) Aeneis (Eneis) adlı eserinden esinlenerek yazmıştır. Racine, kahramanlarının ruh hâllerini başarıyla vermiş, Andromak’ın oğlunun ölmesine veya yaşamasına sebep olacak kararı verme ikilemini gerçekçi bir şekilde yansıtmıştır.

a. Tek kişilik veya birkaç kişilik bir oyun hazırlayınız.

b. Hazırladığınız oyunu sınıfta canlandırınız.

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

1. Metindeki çatışmaları belirleyiniz.

Cevap: Evlerine silahla dalan bir kişi karşısında sonradan kendilerine sığınan biri olduğunu anlamaları ve ona yardım etme çabası arasında gelen giden duyguların çatışması vardır.

2. Metnin konusunu belirleyiniz.

Cevap: Evlerine silahla dalan bir kişi karşısında sonradan kendilerine sığınan biri olduğunu anlamaları ve ona yardım edilmesidir.

3. Metindeki dramatik örgüyü belirleyiniz.

Cevap:  Eve silahla zorla girme, ardından Nine’ye durumu anlatma, sonra da gelecekleri bekleme.

4. Metindeki zaman ve mekânın özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Zaman belirsizdir mekan ise Erzurumlu bir ailenin evidir.

5. “DELİKANLI — Kıpırdamayın! (Kızlar, kısık bir çığlık atarlar.) Bağırmayın! Burası Kara Hasan’ın evi, değil mi? Söyleyin diyorum!” cümlelerindeki noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını belirleyiniz.

Cevap:  Heyecan belirten ifadelerden sonra ünlem biten cümlelerden sonra ise nokta kullanılmıştır.

6. “Doktorların hastaya zamanında müdahalesi, hastanın hayatta kalmasına neden oldu” cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedenini belirleyiniz.

Cevap: Yüklemin yanlış kullanılmasından kaynaklı bir anlama dayalı bozukluk vardır. neden oldu yerine sağladı fiili kullanılmalıydı.

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A) Modern tiyatro, Türk edebiyatına Tanzimat Dönemi’nde Batı’dan gelmiştir.
B) Tanzimat Dönemi’nde Fransız sanatçı Moliere’den uyarlamalar yapılmıştır.
C) Ahmet Vefik Paşa, ilk yerli oyun olan Şair Evlenmesi’ni yazmıştır.
D) Modern tiyatro kurulurken yer yer geleneksel tiyatroya ait unsurlardan da yararlanılmıştır.
E) Millî Edebiyat Dönemi’nde tiyatroda görülen gelişme, Cumhuriyet Dönemi’nde güçlenerek devam etmiştir.

Cevap: C

8. Aşağıdaki oyunlardan hangisi karşısında verilen sanatçıya ait değildir?
A) Wilhelm Tell-Wilhelm Grimm
B) Cimri-Moliere
C) Faust-Goethe
D) Hernani-Victor Hugo
E) Romeo ve Juliet-Shakespeare

Cevap:  A

9. Diğer edebî türlere göre tiyatro oyunlarının arka planda kalması, eserlerin sahnelenmesi ihtiyacı kadar —-‘den başlayarak oyunlardan fayda amacının güdülmüş olmasındandır. Cumhuriyet sonrasında fayda amacı ve propaganda ile birlikte sadece eğlendirme amacı güden eserler çoğunluktadır. Bunlar arasında Musahibzâde Celâl, İbnürrefik Ahmet Nuri geleneksel seyirlik sanatlardan ve vodvillerden yararlanırlar. Reşat Nuri Güntekin oyunlarında toplumsal eleştiriler yapar. —- Canavar (1926), Akın (1932), Kahraman (1933) adlı oyunlarıyla 1940’a kadar oyunların konularını tayin etmişe benzer.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde verilenler getirilmelidir?
A) Şinasi-Ahmet Kutsi Tecer
B) Namık Kemal-Faruk Nafiz Çamlıbel
C) Namık Kemal-Orhan Asena
D) Recaizade Mahmut Ekrem-Yaşar Nabi Nayır
E) Şemsettin Sami-Faruk Nafiz Çamlıbel

Cevap: B

10. ◊ Cumhuriyet Dönemi sanatçılarından olan yazar, hiçbir edebî akım ve topluluğa katılmamıştır.
◊ Başta roman, hikâye ve tiyatro olmak üzere pek çok türde eser vermiştir.
◊ Kurtuluş Savaşı’nda gözlemlediği hırs, çıkarcılık, sadakat, fedakârlık gibi kişilik özelliklerini Sönmeyen Ateş adlı oyununda eleştirel bir anlatım tutumuyla yansıtmıştır.
◊ Kıskanmak adlı romanından önce Kırmızı ve Siyah, Sanatkârlar gibi hikâyelerini yayımlamıştır. Yukarıda bazı özellikleri verilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Turan Oflazoğlu
B) Nahid Sırrı Örik
C) Necati Cumalı
D) Haldun Taner
E) Turgut Özakman

Cevap: B

11. İnsanlar, geçmişe ve geleceğe tiyatro denilen aydınlık pencereden bakarken, yaşanılan döneme de tanıklık eder. Bireyin ve toplumun yaşamı aynen sahneye yansır da ondan. Sahnesi ile, salonu ile tiyatro seyirciler arasında temsili boyunca eşitliği sağlar.

Yukarıdaki parçada tiyatronun hangi özelliği vurgulanmıştır?
A) Seyirci önünde oynanması
B) Oyuncuların kabiliyetli olması
C) Dramatik örgüsünün gerçekçi olması
D) Geçmişe yönelik olması
E) Dekor ile sahnenin ilişkili olması

Cevap: C

12. I. Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerinden sonra konur. (Virgül)
II. Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur. (Üç Nokta)
III. Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur. (Nokta)
IV. Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır. (Yay Ayraç)
V. Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur. (Uzun Çizgi)
Yukarıdaki açıklamalardan hangisi ayraç içinde verilen noktalama işaretiyle uyuşmamaktadır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

Cevap: E

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu yoktur?
A) Âşıklar, sadıklar ve bağrı yanıklar orasını ziyaret eder.
B) Bu olayın üzerinden aşağı yukarı tam on yıl geçmişti.
C) Giriştiği her işi eline yüzüne bulaştıran biriydi.
D) Bazı çalışanlar kaza nedeniyle iş yerlerine ulaşamamış.
E) Ne benim ne de onları dinleyen kişilerin aklından çıkabilir.

Cevap: D

14. Konuk sayısının kalabalık olması bazı sorunlara yol açtı.

Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişiklerden hangisiyle giderilebilir?
A) “yol açtı” yerine “neden oldu” sözü getirilerek
B) “sorunlara” yerine “problemlere” sözcüğü getirilerek
C) “kalabalık” yerine “fazla” sözcüğü getirilerek
D) “konuk” yerine “misafir” sözcüğü getirilerek
E) “bazı” yerine “birçok” sözcüğü getirilerek

Cevap: C

15. Toplantıda bu konuda öne sürülen haklı itirazlara sürekli göz yumuyordu.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Gereksiz sözcük kullanılmasından
B) Sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından
C) Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından
D) Deyimin yanlış anlamda kullanılmasından
E) Sözcüğün yanlış yerde kullanılmasından

Cevap: D

16. Aşağıda verilen tanılayıcı dallanmış ağaçtaki bilgilerden bazısı doğru, bazısı yanlıştır. İlk ifadeden başlayıp, cevap oklarını takip ederek doğru çıkışa ulaşınız.

Cevap: 2. Çıkış

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 198 Cevapları

DERSE HAZIRLIK

1. Yukarıdaki görüşlere katılıp katılmadığınızı nedenleriyle belirtiniz.

Cevap: Katılıyorum. Çünkü tiyatro sahnesi dünya gibidir. O sahnede oynan her şey aslında günlük hayattan alınmadır. Bizim yaşadığımız çevrede insana ne ait varsa tiyatro sahnesinden izleyenlere sunulur. 

2. Sizi güldüren olay ya da durumlar nelerdir? Belirtiniz.

Cevap: Ben genelde normal şartlar altında karşılaşmayacağımız bazı şaka ve komik unsurların olduğu söz ya da olaylara gülerim. Mesela yürürken birinin kafasına dökülecek bir bardak su ve adamın yüzünün ifadesi bana komik gelir.

3. Aşağıdaki görsellerden hareketle modern tiyatronun sahne özellikleri hakkında neler söylenebilir?

Cevap: Dekoru, ışıklandırması vardır. Sahne izleyenlere göre biraz yukarıda kalır ki bunun sebebi de izleyenlerin sahnedeki oyuncuları daha iyi takip etmesi, görmesi ve oyuna daha iyi konsantre olmasını sağlamaktır.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 204 Cevapları

1. Fermanlı Deli Hazretleri adlı metnin tema ve konusunu belirleyiniz.

Cevap: Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde İstanbul’da geçer. Dönemin sadrazamı Mustafa Paşa’nın vekilharç katibi Musa Efendi, Padişah’ın fermanı ile dar ağacına asılır. Asıldığı ağaç ağırlığına dayanamaz ve Musa efendi düşer… Onun ölümden kurtulduğunu gören celllat, verilen emri bir kere yerine getirdiği için ikinci kez Musa Efendi’yi asmaz ve onun canını bağışlar. Padişah’da “deliyi affedelim” diye ferman buyurur. Musa efendi bir süre tımarhanede kalır. Delileri eğlendirmek için muskalar yazar. Tesadüfen delilerden biri iyileşince, herkes derdine çare bulması için Musa Efendi’ye gelmeye başlar. Musa Efendi’nin adı artık halk arasında Fermanlı Deli Hazretleri olarak anılır ve her derde çare bulduğuna inanılır. 

2. Tiyatro türünün ortaya çıkmasında sözlü ve yazılı kültürün, toplumsal değişim ve etkileşimlerin rolünü belirleyiniz.

Cevap: Sanat dallarının doğuşunda ve gelişmesinde insanın kendini ifade etme ihtiyacının, dinsel inançların, toplumsal yapının ve  kültürler arası etkileşimlerin etkisi var. Tiyatro da başka sanatlar gibi dinsel törenlerden doğmuş, sonra dinden bağımsızlaşarak sanatlaşmıştır. Kökeninde, ilkel insanın doğa olaylarını kendi bedensel hareketleriyle simgesel olarak temsil etme çabaları yatar.

3. Metindeki şahıs kadrosunun özelliklerini belirleyiniz.

Musa

Şatır

Bayram

Rakım Ağa

Nigar

Behram

Padişah(Sultan)

Cellat

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 205 Cevapları

4. Metinle ilgili beğeni, tespit ve eleştirilerinizi gerekçelendirerek ifade ediniz.

Cevap: Metni beğendim. Çünkü iyi kurgulanmış. Okurken heyecan seviyesi ve merak duygusu hep yukarıda kalıyor. Bu da metnin okur tarafından ilgiyle okunmasını sağlıyor. Bir de işlediği konuyu bence güzel ele almış.

5. Metnin başkahramanı Musa’yı geleneksel Türk tiyatrosundaki tiplerle karşılaştırınız.

Cevap: Musa tipi, halktan biri olan her zaman halkın yanında olan, çoğu zaman zekası iyi niyeti ve aklıyla sorunları çözen iyiliğinin karşılığını her zaman kazanarak alan ve halkın kahramanı sevdiği kişi olan Keloğlan, Nasrettin Hoca gibi bir kahramandır. 

a. Yukarıdaki bilgiden hareketle Fermanlı Deli Hazretleri adlı metinle yazarın hayatı arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.

Cevap:  Yazar, olayları ve kahramanları kendi yaşamından hareketle  kurgulamış ve kahramanlarının özelliklerini bu duruma göre oluşturmuştur. Bundan dolayı eser yazar arasındaki ilişki önemlidir. 

b. Yukarıdaki bilgiden hareketle eserin yazarın hayatındaki önemini belirtiniz.

Cevap:  Bu güzel oyunun sayesinde Yazarın başarısı artış tanınırlığı günden güne artmıştır., Musahiboğlu’nun Dârülbedâyi sahnesinde oynanan ilk oyunudur. İlk kez 15 Kasım 1927 gecesinde oynanmış ve yazarına eski ününden daha yaygın bir ünün ve gelişmenin kapılarını açmıştır.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 206 Cevapları

Kişisel çıkarlar ile milletin çıkarları çatıştığında farklı tutumlar izleyen kişilerin davranışları nasıl değerlendirilmelidir? Tartışınız.

Cevap: Kişisel çıkarlar için hiç bir zaman milletin çıkarları göz ardı edilemez. Çünkü bu dünyada en önemli şey milletin çıkarlarıdır. Bundan dolayı bencillik yapıp da kendi çıkarlarını düşünenler vatanlarına ihanet içinde davranırlar. Bundan dolayı da bu kişilerden olmak yerine vatan millet sevdalısı insanlar olmamız gerekir. 

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 210 Cevapları

1. “Delâlet için vereceğin hisseden başka hiçbir şey almamak şartıyla müzakereyi ben idare edeyim.” cümlesindeki altı çizili kelimenin anlamını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahmininizin doğruluğunu kaynaklardan kontrol ediniz.

Cevap: Delalet: aracı olma durumu. Kılavuzluk etme anlamına gelmektedir.

2. Sönmeyen Ateş adlı metindeki zaman ve mekânın özelliklerini belirleyiniz.

Zaman: Milli Mücadele Yılları
Mekân: İtalya, İstanbul, Anadolu

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 211 Cevapları

3. Sönmeyen Ateş adlı metindeki karşılaşma ve çatışmaları belirleyiniz.

Cevap: Kişisel çıkarlar ile vatan, millet çıkarlarının çatışmasını okuruz.

4. Metinde millî, manevi ve evrensel değerleri belirleyiniz.

Cevap: Vatan sevgisi, vatan uğruna kendi değerlerinden vazgeçme, Türklük bilinci, milletin yaşadıklarına ve çektiği acılara sessiz kalmama gibi değerler vardır.

5. Metinde sosyal, siyasi ve tarihî öğeleri belirleyiniz.

• Milli mücadele yıllarında halkın hali
• Savaşın yol açtığı olumsuzluklar
• Milli Mücadelede Ankara hareketi
• Mustafa Kemal’in mücadele ruhu
• Halkın yoksulluk içinde yaşaması

6. GALİP — Mükemmel. Mükemmel amma, sen bu heyecan içinde buraya niçin, ne maksatla geldiğini unutuyor gibisin.
FUAT — Unutmuyorum. Unutmadığım için de utanıyorum Galip!
Yukarıdaki diyalogda altı çizili sözle anlatılmak istenen nedir? Metinden hareketle açıklayınız.

Cevap:  İnsan yaşadığı topluma, milletinin yaşadıklarına kayıtsız kalamaz. Bu diyalogda da göreceğimiz üzere Fuat milletin çektiği sıkıntılara kayıtsız kalamamasını anlatır.

7. Metindeki dramatik örgüyü belirleyerek aşağıdaki tabloya yazınız

Kurtuluş Savaşı’nın yaşandığı günlerde varlıklı ve nüfuzlu birkaç aile İstanbul’dan İtalya’ya kaçmıştır.(Ailelerden biri (eski Paşa Seyfeddin Bey, kızı Neriman Hanım ve damadı Fuat Bey)
*Bu aile askerî mühimmatın tedarikinde İtalyanlarla Ankara Hükûmeti arasında komisyonculuk yapmaktadır.
*Ankara Hükûmeti’nden yüksek fiyat istemektedir.
*Fuat; karısı ve kayınpederinin ısrarı sonucu mühimmat tedariki görüşmeleri için Ankara’ya gider.
*Mustafa Kemal’in Meclis’teki bir konuşmasını dinleyen Fuat, bundan çok etkilenir ve Ankara’ya geliş amacından pişmanlık duyar.
*Fuat Bey millî hisleri yüksektir ve mühimmatı ucuza satar.
*Fuat; Neriman’a büyük mahrumiyetlere katlanan halkın sırtından çıkacak bir parayı kabul etmez.
*Fuat; Neriman’a mütevazı bir hayat süren bir doktorun karısı olmayı teklif eder Neriman kabul etmez ve ayrılır.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 212 Cevapları

1. Yukarıdaki şiirden hareketle tiyatro ile ilgili neler söylenebilir? Tartışınız.

Cevap: Tiyatronun insanın sorunlarını işlediği, İnsanın öz benliğiyle buluşma yeri olduğu, İnsanın oynanan oyunlarda durmadan kendini aramasını, aşkın, kederin, umutların ve sevinçlerin tiyatro perdesinden halka ulaştığı anlatılmaktadır.

2. Akıl sağlığı yerinde olmayanlara karşı toplumun yaklaşımı nasıldır, nasıl olmalıdır? Gözlemlerinizden hareketle tartışınız.

Cevap:   Toplumda akıl sağlığı yerinde olmayanlar anlayışla karşılanmalı onlara yardımcı olunmalı onların hayatını kolaylaştırıcı önlem ve planlamalar yapılmalıdır. Toplumumuzda bir kesim bu hassasiyetlere uyarken bir kısım ise ne yazık ki gerekli anlayışı göstermekten uzaktır.

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

1. Metnin konusunu belirleyiniz.

Cevap: Dul bir kadının evlenmesi ve yeni bir işe girmesidir. 

2. Metindeki çatışmayı belirleyiniz.

Cevap: Dul kadının bulduğu karlı bir işe girme koşulları yüzünden ikilemde kalması

3. Metindeki mekânın özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Mekan evdir. Genel olarak sohbet havasında bir metin olduğu için muhtemelen salondur. 

4. Metnin üslup özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Günlük konuşma dili sohbet havası hakimdir. Genellikle kısa konuşma cümleleri görülür. 

5. Metinde Muhsine Hanım’ın kişilik özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Muhsine hanım, genç yaşta dul kalmıştır. Etrafında sevilen biridir. Çalışkandır. Zamanında yoksulluk çekmiştir. 

6. “Acemistan’a gidecek değilsin kızım. Üsküdar nerede? Şuracıkta, burnumuzun dibinde…” cümlelerindeki noktalama işaretlerinin kullanılma amaçlarını belirleyiniz.

Cevap: Kesme işareti, özel isimlere gelen ekleri ayırmak için kullanılmıştır. Soru anlamı cümlelerde ise cümlenin sonuna soru işareti koyulmuştur. 

7. “Şair, ilk şiirlerini 1965’li yıllarda yayımlamaya başladı.” cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedenini belirleyiniz.

Cevap: Mantık hatası vardır. 1965 zaten net bir tarihtir, “1965’li yıllar” dendiğinde ise sanki birden fazla yıl anlamı varmış gibi olmaktadır. Bundan dolayı anlatım bozukluğu olmuştur.

8. Sanırım bu söylenti başkanın da kulağına gitmiş olsa gerek.
Bu cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?
A) “sanırım” sözcüğü atılmalı.
B) “sanırım” yerine “eminim” sözcüğü getirilmeli.
C) “kulağına gitmek” yerine “duymak” sözcüğü getirilmeli.
D) “da” sözcüğü atılmalı.
E) “olsa gerek” yerine “olabilir” sözcüğü getirilmeli.

Cevap: A

9. 19. yüzyılın toplumsal ilerlemeye, insanlar arası iletişimin gelişimine olan iyimser inancını paylaşmayan bu yazarlar dış dünyaya, topluma değil, insanın iç dünyasına, bilincin karmaşıklığına eğildiler. Klasik gerçekçi romanın üç ana öğesi, yani olay örgüsü, karakter ve çevre modernist romanda önemlerini yitirirler ve onların yerini ön plana geçen örüntü, simge, imge, ritim ve bakış açısı gibi öğeler olur. Bundan ötürü de özellikle olay örgüsünden sıyrılma çarelerini arayan modernist roman, şiire ya da müziğe yaklaşmaya çalışır.

Aşağıdakilerden hangisi bu parçada sözü edilen edebî akıma bağlı yazarlara örnek gösterilemez?
A) Adalet Ağaoğlu
B) Bilge Karasu
C) Orhan Kemal
D) Ferit Edgü
E) Oğuz Atay

Cevap: C

10. Aşağıdakilerin hangisinde yazar-eser eşleştirmesi yanlış verilmiştir?
A) Sabahattin Ali-Kuyucaklı Yusuf
B) Yaşar Kemal-Yılanı Öldürseler
C) Yusuf Atılgan-Anayurt Oteli
D) Oğuz Atay-Bir Bilim Adamının Romanı
E) Adalet Ağaoğlu-Benim Adım Kırmızı

Cevap: E

11. Ayaklar kemik, bağ ve kaslardan meydana gelmişlerdir.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Özne-yüklem uyumsuzluğundan
B) Yüklemin geçmiş zamanlı olmasından
C) Gereksiz söz kullanılmasından
D) Bağlacın yanlış kullanılmasından
E) Öge eksikliğinden

Cevap: A

12. Kimse birbirini düşünmez, kendi işinin bittiğine bakar.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Nesne eksikliğinden
B) Sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından
C) Gereksiz sözcük kullanılmasından
D) Tamlayan ekinin eksikliğinden
E) Özne eksikliğinden

Cevap: E

13. …, eserlerinde toplumdaki yerleşik düzene uyum sağlayamayan, bunlarla ters düşen ve tutunamayıp yenilen aydın kişileri anlatmıştır. Yazar, bu kişilerin iç dünyalarını, iç çatışmalarını eserlerinde derinlemesine yansıtmış; eleştirel bir anlatım tutumu sergilemiş, ironiden yararlanmıştır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Kemal Tahir B) Oğuz Atay C) Emine Işınsu D) Fakir Baykurt E) Tarık Buğra

Cevap: B

14. Taksiye binen adam başını çevirdi ( ) şoför bekliyordu ( ) İsteksizce mırıldandı ( ) Havaalanına ( )
Bu parçada yay ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere, aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) (,) (.) (:) (…) B) (,) (.) (.) (.) C) (,) (.) (;) (.) D) (,) (.) (.) (…) E) (,) (.) (;) (…)

Cevap: A

15. Bilinç akışı tekniği ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) XX. yüzyıl modern roman ve hikâyesinde kullanılmıştır.
B) Kahraman anlatıcı ve bakış açısı söz konusudur.
C) Cümleler arasında mantık ilişkisi çok gevşek ve zayıftır.
D) Kişilerin iç dünyaları üçüncü kişi ağzından verilir.
E) Serbest çağrışım yoluyla bir düşünceden bir başka düşünceye atlanır.

Cevap: D

16. Orhan Kemal’in romanlarından birini okumak isteyen bir arkadaşınıza aşağıdaki eserlerden hangisini türünden dolayı önermezsiniz?
A) Evlerden Biri B) Önce Ekmek C) Eskici ve Oğulları D) Kanlı Topraklar E) Cemile

Cevap: B

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Nuran, dostunun bir tarafını keşfetmiş gibi ona bakıyordu.
B) Birçok değer, güncel hayatın karmaşası içinde kaybolup gidiyor.
C) Sakın köye girdikten sonra beni büsbütün unutmasın!
D) “Onu ben devirdim” diye söylendi yaşlı adam.
E) Fenerin yerden vuran aydınlığı, ona acayip bir şekil veriyor.

Cevap: B

18. Aşağıda verilen tamlayıcı dallanmış ağaçtaki bilgilerden bazısı doğru, bazısı yanlıştır. İlk ifadeden başlayıp, cevap oklarını takip ederek doğru çıkışa ulaşınız.

Cevap: 3. Çıkış

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

DERSE HAZIRLIK

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 189 Cevapları

1. Yaşlı Adam ve Deniz adlı metinde balıkçının yakaladığı balığı betimleyiniz.

Cevap: Büyük, üzerinde morumsu noktalar vardır, inatçıdır, mücadelecidir, akıllıdır.

2. Metinde yaşlı adamın fiziksel ve ruhsal özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Yaşlılık belirtileri kendini hissettirir. İnatçıdır, mücadelecidir, kararlıdır, güçlüdür, avını iyi tanıyan bir avcıdır. Bunun yanında geçmişin tecrübelerini de kullanmayı bilen bilge biridir.

3. Metinde yaşlı adamın balığı yakalama sürecinde yaşadığı duyguları belirtiniz.

Cevap: Bazen böyle bir avı tek başına yakalayabildiği için gururlu, bazen ise onu tam olarak öldüremediğinden dolayı yılgınlığa düşen biridir. Bunun yanında balığın mücadelesine saygı duymakta ama sonuçta zaferin kendisinin olacağına inanmaktadır.

4. Metindeki temel çatışmayı belirleyiniz.

Cevap: Balığın mücadelesi ile Balıkçının onu alt etme uğraşlarıdır.

5. Yaşlı Adam ve Deniz adlı metni, Murtaza adlı metinle tür, biçim, üslup, anlatım teknikleri ve içerik özellikleri açısından karşılaştırınız.

Cevap: Tür ikisinde de romandır. Dil ikisinde de sadedir. Ancak edebi dil olarak ikisi de yazarlarının izlerini taşırlar. Üslup Murtaza’da daha mizahi iken Yaşlı Adam ve Deniz’de ise daha heyecana dayalı akışkan bir dildir.İçerik ise birinde insanın yaşam mücadelesi diğerinde ise insanın toplum içindeki yaşamıdır.

6. Metinde olayların geçtiği zaman ve mekânı tespit ediniz.

Cevap: Olay bilinmeyen bir zamanda ve denizde geçmektedir. Mekan olarak hem deniz hem de balıkçının yaşadığı kasaba yer almaktadır.

a. Bu parçadaki anlatıcıyı ve bakış açısını belirleyiniz.

Cevap: Anlatıcı yazarın kendisidir. Üçüncü tekil kişi anlatıcısı olan bu metinde bakış açısı ise İlahi(Hakim-Tanrısal) bakış açısıdır.

b. Bu parçada anlatılanları anlatıcı ve bakış açısını değiştirerek yeniden düzenleyiniz.

Cevap: Balık vazgeçmemişti. Ben de vazgeçmemiştim. Önce oltayı yeniden aldım elime ve başladım balığın tekneye yaklaşacağı o ana odaklanmaya. Çünkü o anda zıpkınımı çıkarıp onu alt etmeye çalışacaktım. (Anlatıcı kahramanın kendisidir-Ben dili vardır. Bakış açısı ise gözlemci ve hakim bakış açısıdır.)

c. Yaptığınız çalışmayı arkadaşlarınızla paylaşınız.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 190 Cevapları

1. Aşağıdaki cümleleri verilen yönergeyi izleyerek- dil ve anlatım bakımından değerlendiriniz.

Bu sanatçıyı ilk defa olarak geçen yıl bir resim sergisinde görmüştüm.
Anlatım bozukluğunun nedeni: olarak kelimesi gereksizdir.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Bu sanatçıyı ilk defa geçen yıl bir resim sergisinde görmüştüm.

Onunla tanıştığında tam yirmi yaşlarında bir gençti.
Anlatım bozukluğunun nedeni: tam ve yirmi yaşlarında denildiği için belirsizlik vardır.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Onunla tanıştığında yirmi yaşlarında bir gençti

Bu konuda aldığı yanlış kararlarla şirketin batmasını sağladı.
Anlatım bozukluğunun nedeni: sağladı iyi bir durum için kullanılır. Mantık hatası vardır.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Bu konuda aldığı yanlış kararlarla şirketin batmasını neden oldu.

Yeni içeri girmişti ki büyük bir gürültüyle irkildi.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Kelimenin yanlış yerde kullanılmasından kaynaklı bozukluk vardır.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: İçeri yeni girmişti ki büyük bir gürültüyle irkildi.

Deniz kenarına çeşme yapılmaz.
Anlatım bozukluğunun nedeni: yanlış sözcük kullanımı
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Deniz dibine çeşme yapılmaz denmelidir.

Bize ormanda aslanın nasıl avlandığını anlattı.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Yüklem özne uyuşmazlığı
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Bize ormanda aslanı nasıl avladığını anlattı.

Arkadaşlarına bütün bildiklerini ve bilmediklerini bir bir anlattı.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Mantık hatası vardır. İnsan bilmediğini nasıl anlatabilir ki.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Arkadaşlarına bütün bildiklerini bir bir anlattı.

Küçük çocuk kimseden bilgi alamıyor, sürekli itip kakıyorlardı.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Nesne eksikliğinden kaynaklı anlatım bozukluğu vardır. 
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Küçük çocuk kimseden bilgi alamıyor, çocuğu sürekli itip kakıyorlardı.

Büyükler çocuğu eleştirmekten çok doğru davranmasını öğretmelidirler.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Dolaylı tümleç eksikliğinden kaynaklı anlatım bozukluğu vardır. 
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Büyükler çocuğu eleştirmekten çok çocuğa doğru davranmasını öğretmelidirler.

Bizim ve onların anılarını tazeledi.
Anlatım bozukluğunun nedeni: yüklem eksikliğinden kaynaklı bozukluk vardır.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Bizim anılarımızı ve onların anılarını tazeledi. 

Hastanın durumu kötüleşiyor, yerinden kalkamıyordu.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Özne eksikliğinden kaynaklı bozukluk vardır.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Hastanın durumu kötüleşiyor, hasta yerinden kalkamıyordu.

Sinemaya gidip film izlendi.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Özne-yüklem uyuşmazlığından kaynaklı bozukluk vardır.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Sinemaya gidip film izledi.

Ölenlere Tanrı’dan rahmet ve baş sağlığı diliyorum.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Dolaylı tümleç eksikliği vardır
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Ölenlere Tanrı’dan rahmet ve yakınlarına baş sağlığı diliyorum.

İtecik laleleri yurt dışında yüksek fiyata satılmaktadırlar.
Anlatım bozukluğunun nedeni: çoğul eki gereksizdir
Cümlenin düzeltilmiş hâli: İtecik laleleri yurt dışında yüksek fiyata satılmaktadır

Dostlarını dikkatlice seçer, gönülden bağlanırdı.
Anlatım bozukluğunun nedeni: dolaylı tümleç eksikliği vardır.
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Dostlarını dikkatlice seçer, onlara gönülden bağlanırdı.

Özel ve iş yaşamında mutlu olanlar daha uzun yaşıyor.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Kelimenin yanlış yerde kullanılması
Cümlenin düzeltilmiş hâli: Özel ve iş hayatında mutlu olanlar daha uzun yaşıyor.

Bu yarışta bir sen bir de o var.
Anlatım bozukluğunun nedeni: Yüklem eksikliği vardır
Cümlenin düzeltilmiş hâli:  Bu yarışta bir sen varsın bir de o var.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 192 Cevapları

2. Aşağıdaki parçada büyük harflerin kullanımıyla ilgili kuralları belirtiniz.

Kuzum, senin yaşın bu kadar genç. Öyle olduğu halde bütün bu eski şeyleri nerden seviyorsun? diye sordu. Mümtaz o zaman ona İhsan Ağabeyi anlattı. Gençliğinde Paris’te Jaures’in peşinden bir zamanlar nasıl ayrılmadığını, sonra Balkan Harbi içinde İstanbul’a dönüşünde birdenbire nasıl değiştiğini, nasıl kendi hayatımızın kaynakları etrafında dolaştığını, anları şahsî bir tecrübe gibi yaşamaktan nasıl bıkmadığını söyledi.

• Cümleye başlarken büyük harfle başlanmıştır.
• Özel isimler büyük harfle yazılmıştır.(mesela yer adları ve kişi adları)

3. Aşağıdaki parçada noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını belirtiniz.

Mehmet Ali, beni buraya getirdiğine şimdiden pişman mı? Acaba evde anasıyla kardeşleri onun bir konukla geldiğini haber alır almaz kendisine çıkıştılar mı? Eşyamın arkasından acayip bir sıkılganlıkla yürüyorum. Ayaklarım kâh bir çukura giriyor, kâh bir taşa çarpıyor. Kâh karpuz kavun kabuklarını andıran birtakım zıypak şeyler üzerinde kayıyor. Ve köy, bataklıkta bir uyuz manda gibi kokuyor.

• Nokta, biten cümlelerin sonuna konulmuştur.
• Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna soru işareti konulmuştur.

a. Kitabınızda işlediğiniz romanlardan birini okuyunuz.

Cevap: Yer Demir Gök Bakır’ı okuyabilirsiniz. 

b. Okuduğunuz roman hakkında bir inceleme ve değerlendirme yazısı yazınız. Metni oluştururken açıklık, akıcılık, duruluk, yalınlık gibi iyi bir anlatımda bulunması gereken özellikleri göz önünde bulundurmaya; farklı cümle yapılarını ve türlerini kullanmaya özen gösteriniz.

Cevap: Sitemizde yapılan roman tahlillerinden faydalanabilirsiniz. 

a. Türk veya dünya edebiyatından sinemaya uyarlanan bir romanın filmini izleyiniz.

Cevap: Bereketli Topraklar Üzerinde adlı roman sinemaya uyarlanmıştır. İzleyebilirsiniz.

b. Söz konusu romanı okuyunuz.

c. Okuduğunuz romanla izlediğiniz filmi karşılaştırınız.

Cevap: Filmi izledikten sonra bu etkinliği yapabilirsiniz.

11. SINIF MEB YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI