9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Öğün Yayınları Sayfa 205 Cevabı

Tezkireler genellikle öznel bir tavırla yazılır. Ele alınan şairlere aşırı bir övgü ya da yergi söz konusudur. Anlatım çoğunlukla süslüdür. Ali Şîr Nevâi’nin 1491’de yazdığı Mecâlisü’n-Nefâis Türk edebiyatındaki ilk şairler tezkiresidir. Anadolu’daki ilk şairler tezkiresi Sehî Bey’in 1538’de yazdığı Heşt Behişt’tir. Lâtîfî’nin yazdığı Tezkiretü’ş-Şuarâ, Ahdî’nin yazdığı Gülşen-i Şuarâ, Âşık Çelebi’nin yazdığı Meşâirü’ş Şuarâ, Kınalızâde Hasan Çelebi’nin yazdığı Tezkiretü’ş- Şuarâ bu alandaki önemli eserlerdir.

Metni Anlama ve Çözümleme

1. Metinde yazar, söz konusu şairi nasıl tanıtmıştır? Açıklayınız.

• Cevap: Metinde yazar, şairi “İstanbullu’dur. Dellak oğlu adıyla tanınır. Babası İstanbul’da, merhum Sultan Mehmed’in yaptırdığı camide hatipti. Güzel sesli, hafız, tertib sahibi, salihve dindar bir kimseydi. Davudi sesiyle Kur’an okuduğu zaman işidenler kendinden geçer, şaşkınlıklarından adeta cansız gibi olurlardı.” şeklinde tanıtmaktadır.

2. Metinde tezkire türünün hangi özellikleri vardır? Örneklerle açıklayınız.

• Cevap: Tezkire, kelime anlamıyla “zikredilen, zikri geçen” anlamına gelen, kişilerin biyografisini çeşitli yönleriyle subjektif veya objektif ele alan eserlerdir. Bu metinde de yazarın şair hakkında subjektif yani kendisine özel bazı yorumlar yaptığını görürüz. Yine tezkirelerde şairin ailesi, yaşamı yaşadığı çevre hakkında da bilgiler verilir, bu metinde de bu bilgilere yer verilmektedir.

3. Bakî adlı metni Çocukluk adlı metin ile öznellik ve nesnellik bakımından karşılaştırınız.

• Cevap:

öznellik: Çocukluk metninde daha öznel bilgilere yargılara yer verilmektedir. Çünkü Çocukluk metni kişinin kendini tanıttığı otobiyografi türüne örnektir. Oysa Baki adlı metinde yazar daha tarafsız bir şekilde bir başka şairin hayatını anlatmaktadır.

nesnellik: Baki metninde daha nesnel bilgilere yargılara yer verilmektedir. Çünkü Baki metni kişinin bir başkasını tanıttığı biyografi türüne örnektir. Oysa Çocukluk adlı metinde yazar daha taraflı bir şekilde kendi hayatını anlatmaktadır.

4. Metinde yazara özgü dil ve anlatım özelliklerini belirleyiniz.

• Cevap: Metinde yazar daha tarafsız bir dil kullanmıştır. Bunun yanında yazar şairi kendi hayal dünyasına göre benzetmelerle ve örneklerle okura anlatma yoluna gitmiştir. Ayrıca şairin şiirlerinden örnekleri de sunmuştur.

1. Çocukluk metninde geçen fiilleri bulunuz. Fiilleri anlamlarına göre gruplandırarak aşağıdaki tabloda ilgili bölümlere yazınız. Bu fiillerin metindeki işlevlerini belirleyiniz.

• Cevap:

➜ İş (kılış) fiilleri: Bu metinde iş kılış fiilleri yoktur.
➜ Durum fiilleri: İstanbullu’dur. Dellak oğlu adıyla tanınır. Davudi sesiyle Kur’an okuduğu zaman işidenler kendinden geçer, şaşkınlıklarından adeta cansız gibi olurlardı
➜ Oluş fiilleri: Bu metinde iş kılış fiilleri yoktur.

2. Bâkî adlı metindeki günümüz yazım kurallarına uymayan kullanımları tespit ediniz. Bu durumun nedenini açıklayınız.

• Cevap: Bu metinde inceltme işaretinin kullanıldığı yerler vardır. Bu yerler günümüz Türkçesine uymamaktadır.

3. “Yap, yapma!” cinsinden buyruklar altındayım sabahtan akşama kadar. Dilemediği bir tuzağa düşen her bebek, yoğun bağırıp çağırmalar, öpücükler, çimdikler altında. Tek savunma: ciyak ciyakbağırmak, avaz avaz ağlamak. İyilikten değil, tedirginlikten kurtulmak için ninnilere vuruyorlar işi o sersem büyükler. Karşılıklı bir çeşit savaş. Ne macera!
Yukarıdaki parçada noktalama işaretlerinin kullanılma amaçlarını belirleyiniz.

• Cevap:

Tırnak işareti: Alıntı yapılan cümleleri ifade etmek için kullanılmıştır.
Virgül işareti: Benzer veya eş görevdeki kelimeleri ayırmak için kullanılmıştır.
Ünlem işareti: Heyecan bildiren ifadelerden sonra kullanılmıştır.
Nokta işareti: Biten ifadelerin sonuna konulmuştur.
İki nokta işareti: Açıklama yapılacak kısımlardan sonra kullanılmıştır.

9. SINIF TÜRK DİL VE EDEBİYATI ÖĞÜN YAYINLARI DERS KİTABI CEVAPLARI

9. SINIF TÜM DERSLERİN DERS KİTABI CEVAPLARI İÇİN BURAYA TIKLAYINIZ

9.sınıf türk dili ve edebiyatı öğün yayınları sayfa 205 cevapları en güncel haliyle sitemizde. 9.sınıf türk dili ve edebiyatı ders kitabı cevapları sayfa 205 cevabı öğün yayıncılık ile ilgili sorularını varsa yorumlar kısmına yazabilirsiniz.