Aşağıdaki bilgileri okuyunuz. Doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

1. (D) Bazı canlılar, kanat ve ayak gibi yapılar sayesinde yer değiştirebilir. 

Her hareket eden varlık “canlı” değildir. Örneğin; uçak, gezegenler vb. hareket edebilirler ancak bu cisimler canlı değildir.

Kalıtsal özellikler ve farklı yaşam alanları canlıların hareket etme yeteneklerini de farklılaştırmıştır. Canlıların hareket etme nedenleri aşağıda verilmiştir.

• Beslenmek
• Göç etmek
• Üremek
• Suya, ışığa vb. ulaşmak  

2. (D) İhtiyaç duyduğu organik besini kendisi üretebilen canlılara ototrof ya da üretici canlılar denir.

İhtiyaç duyduğu organik besini kendisi üretebilen canlılara ototrof ya da üretici canlılar denir.

Canlıların hepsi beslenmeye gereksinim duyar.

Canlıların besinlere ihtiyaç duyma nedenleri aşağıda verilmiştir.

• Enerji ihtiyaçlarını karşılamak
• Büyüyerek gelişmek
• Yapıları için gerekli olan maddeleri almak
• Yıpranan dokularını ve organlarını onarma
• Kimyasal tepkimelerini düzenlemek

3. (Y) Bitkiler ihtiyaç duydukları besinleri dışarıdan alır.

Bitkiler ihtiyaç duydukları besinleri dışarıdan almazlar. Bitkiler ototrof canlılar oldukları için kendi besinlerini kendileri üretirler.

Ototrof (üreticiler) canlılar, inorganik maddelerden organik besin sentezi yapabilirler. Ototrof canlılar, besinlerin sentezlenmesinde gerekli olan enerjinin kaynağına göre iki şekilde sınıflandırılırlar.

1. Fotosentetik ototroflar: Bu canlılar tarafından ışık enerjisi enerji kaynağı olarak kullanılır.

Örnek canlılar:

• Mavi-yeşil algler
• Bazı bakteri türleri
• Yeşil bitkiler
• Öglena vb.

2. Kemosentetik ototroflar: Klorofilleri bulunmadığı için güneş enerjisini kullanamazlar. İnorganik maddeleri oksitlerler. Elde edilen kimyasal enerjiyle inorganik maddelerden organik madde sentezi yaparlar.

Örnek canlılar:

• Demir bakterileri
• Kükürt bakterileri
• Nitrat bakterileri
• Nitrit bakterileri

4. (Y) Tüm canlılar besinlerini dışarıdan hazır alır.

Tüm canlılar besinlerini dışarıdan hazır almazlar. Besinlerini dışarıdan hazır olarak alan canlılar Heterotrof canlılardır.

Heterotrof canlılar, tüketiciler olarak da adlandırılırlar. Bu canlılar, inorganik maddelerden organik madde sentezleyemezler.

Heterotrof canlılar üçe ayrılır.  

1. Katı besinle beslenenler (Holozoik): Gelişmiş bir sindirim sistemine sahip olmalarının yanında sinir ve kas sistemleri de gelişmiştir.

• Otçullar (Herbivorlar)
• Etçiller (Karnivorlar)
• Hem etçil hem otçullar (Omnivorlar)

2. Çürükçül (Saprofit) Beslenme: Besinlerin sindirimi hücre dışında yine hücre dışına gönderilen enzimler yardımıyla gerçekleşir.

3. Ortak yaşam (Simbiyoz yaşam): Farklı tür canlı yaşamlarını devam ettirebilmek için birlikte yaşarlar.

• Karşılıklı faydalanma (Mutualizm)
• Tek taraflı yararlanma (Kommensalizm)
• Parazitizm

5. (D) Canlılar enerji ihtiyaçlarını karşılayabilmek için besinleri parçalayarak ATP üretir.

Canlılar enerji ihtiyaçlarını karşılayabilmek için besinleri parçalayarak ATP (adenozin trifosfat) üretir.  

Besinleri parçalayarak ATP (adenozin trifosfat) üreten canlılar böylelikle yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için ihtiyaç duydukları enerjiyi elde ederler.

Bütün canlılar tarafından yapılan hücresel solunum, ATP molekülünde bulunan enerjinin açığa çıkarılma aşamasına verilen isimdir.  Oksijenli solunumda organik besinlerden oksijen yardımıyla ATP sentezlenirken oksijensiz solunumda oksijen yerine inorganik madde kullanılır. Fermantasyonda ise elektron taşıma sistemi olmadan az miktarda ATP üretilir. Besinlerin laktik asit ya da etil alkol gibi organik maddelere yıkımı oksijen kullanılmadan gerçekleştirilir. Örnek olarak maya mantarları verilebilir. Maya mantarları ekmek hamurunu kabartır, etil alkol fermantasyonu yapar.

6. (Y) Fotosentez, hücrede gerçekleşen bir yıkım olayıdır.

Fotosentez, hücrede gerçekleşen bir yıkım olayı değildir. Canlı hücrelerde gerçekleşen özümleme (anabolizma) yani yapım tepkimelerine örnektir.

Canlıların ortak özelliklerinden olan metabolizma tepkimeleri anabolizma ve katabolizma olarak ikiye ayrılır.

Fotosentez olayıyla besin ve oksijen üreten çok hücreli ökaryot canlılar bitkilerdir. Bitkiler basit moleküllerden karmaşık moleküllerin sentezlendiği anabolizma (özümleme) tepkimelerini gerçekleştirirler.

Anabolizmaya verilebilecek diğer örnekler;

• Aminoasitlerden protein sentezlenmesi
• Glikozlardan nişasta ya da glikojen sentezlenmesi

Canlı hücrelerde gerçekleşen diğer bir tepkime ise katabolizma (yadımlama) yani yıkım tepkimeleridir. Kompleks moleküller basit moleküllere parçalanır.

Katabolizmaya verilebilecek örnekler;

• Oksijenli solunum
• Oksijensiz solunum
• Disakkaritlerden monosakkarit elde edilmesi
• Polimerlerin monomerlerine ayrılması

7. (D) Canlıların tümü yapım ve yıkım reaksiyonlarını gerçekleştirir.

Canlıların tümü yapım ve yıkım reaksiyonlarını gerçekleştirir.

Canlıların gerçekleştirdiği bu yapım ve yıkım reaksiyonlarına “Metabolizma” denilmektedir. Küçük moleküller solunumda yıkılarak enerji elde edilir. Bu elde edilen enerjinin kullanımı ise yapım ve yıkım olaylarında olur.

• Yapım olayları >> Anabolizma olarak adlandırılırken;
• Yıkım olayları >> Katabolizma olarak adlandırılır.

Küçük moleküllerin birleşmesiyle büyük moleküllerin sentezlenmesi anabolizmada görülür.

Örnekler:

• Protein sentezi
• Fotosentez
• Büyüme

Büyük moleküllerin küçük moleküllere ayrılması katabolizmada görülür.

Örnekler:

• Sindirim olayı
• Solunum olayı

8. (Y) Yıkım reaksiyonları sadece sindirim olayı ile olur.

Yıkım reaksiyonları sadece sindirim olayı ile olmaz solunum olayıyla da olur.

Canlı organizmaların vücut yapılarında gerçekleşen yıkım olayları katabolizma olarak adlandırılır.

Önemli katabolik reaksiyonlara örnekler verelim.

• Oksijenli solunun
• Oksijensiz solunum
• Her türlü sindirim olayı
• ATP hidrolizi

Anabolizma reaksiyonları ise katabolizma reaksiyonlarının tam tersi yaşanan olaylardır. Canlı organizmaların vücut yapılarında gerçekleşen yapım olaylarıdır.

Önemli anabolizma reaksiyonlara örnekler verelim.

• ATP (adenozin tri fosfat) sentezi,
• Nükleik asit sentezi
• Protein sentezi
• Nişasta sentezi

Organizmanın büyüyerek geliştiği dönemde anabolizma reaksiyonları katabolizma reaksiyonlarından fazla gerçekleşir.

Anabolizma olayları > Katabolizma olayları

Organizma dengeli bir metabolizmaya sahipse yani gelişme ve büyüme olayları tamamlanmış ise anabolizma reaksiyonları katabolizma reaksiyonlarıyla eşit olarak gerçekleşir.

Anabolizma olayları = Katabolizma olayları

Organizmanın yaşlılık döneminde ise anabolizma reaksiyonları katabolizma reaksiyonlarından daha az gerçekleşir.

Anabolizma olayları < Katabolizma olayları

9. (Y) Fotosentez ve protein sentezi katabolizmaya örnektir.

Fotosentez ve protein sentezi katabolizmaya değil anabolizmaya örnektir.

Fotosentez ve protein sentezi olayları yapım yani anabolizma olaylarıdır.

Fotosentez, klorofil ya da kloroplast taşıyan canlılarda görülen bir olaydır. Örnek olarak yeşil yapraklı bitkiler, bazı bakteriler ve öglena verilebilir. Fotosentezde üretilen oksijen solunumda kullanılırken fotosentezde kullanılan karbondioksit solunumda üretilendir. Güneş ışığının artması fotosentezi de arttırır.

Amino asitler kullanılarak daha büyük protein moleküllerinin elde edilmesi “protein sentezi” olarak adlandırılır. Protein sentezinde aktif rol oynayan hücrenin yönetici molekülleri DNA ve RNA’dır.

Protein sentezinde gerçekleşen üç ana olay aşağıda verilmiştir.

• Replikasyon
• Transkripsiyon
• Translasyon

Protein sentezinin formülü:

DNA → RNA → Ribozom → Protein  

10. (Y) Tüm canlılar hücrelerden oluşur.

Tüm canlılar hücrelerden oluşur.

Canlıların canlılık faaliyetlerini gösteren en küçük birimi “Hücre” olarak adlandırılır. Canlılar; tek hücreli canlılar ve çok hücreli canlılar olarak ikiye ayrılır.

Tek hücreli canlılara örnek olarak bakteri, paramesyum, öglena ve amip verilebilir. Bu tür canlılar çıplak gözle görülemezler.

Tek hücreli canlılara göre daha gelişmiş olan çok hücreli canlılar ise bitkiler, birçok mantar türü ve hayvanlardır.

Hücreler yapısına göre ise ikiye ayrılır.

1. Prokaryot hücre: Bu tür hücrelerin çekirdeği ve zarlı organelleri yoktur. Örnek: Arkeler ve bakteriler.

2. Ökaryot hücre: Bu tür hücrelerin çekirdeği ve zarlı organelleri vardır. Örnek: Bitkiler, hayvanlar, algler vb.

11. (D) Canlılar nesillerini devam ettirebilmek için ürer.

Canlılar nesillerini devam ettirebilmek için ürer.

Canlıların kendilerine benzeyen yeni canlılar elde etmesi “üreme” olarak adlandırılır. Canlıların neslinin devamını sağlayan üreme iki şekilde gerçekleşir.

I. Eşeysiz üreme

1. Genetik çeşitlilik meydana gelmez.
2. Genellikle tek hücreli canlılarda görülürken bazı çok hücreli canlılarda da görülebilir.
3. Cinsiyet yoktur.
4. Temeli mitoz bölünmedir.
5. Hızlı bir üreme şeklidir.

Örnekler:

• Denizyıldızı
• Bakteri

II. Eşeyli üreme

1. Genetik yapısı farklı olan canlılar meydana gelir.
2. Aynı tür dişi ve erkek üreme hücrelerinin çekirdekleri birleşir.
3. Oluşan birey iki ataya sahiptir.
4. Yavaş bir üreme şeklidir.

Örnekler:

• Memeli hayvanların doğurması
• Bitkilerin tohum oluşturması
• Kuşların yumurtlaması

12. (D) Bitki köklerinin suya yönelmesi, bitkilerin tepki verdiğini gösterir.

Bitki köklerinin suya yönelmesi, bitkilerin tepki verdiğini gösterir.

Uyaranlar, canlıların yaşadıkları ortamda durum değiştirmesine neden olan faktörler ile biyolojik, fiziksel ve kimyasal etkenlerdir. Canlılar uyarılara tepki vererek çevre ile uyum içinde olurlar ve hayatta kalma olasılıkları artış gösterir. Uyaranlara karşı canlıların verdiği tepkiler canlıdan canlıya farklılık göstermektedir.

Örnekler:

• Tatlı su canlısı amipin beslenmek için besinlere yönelmesi
• Bitki köklerinin suya yönelmesi
• Bitki köklerinin gübreye yönelmesi
• Hayvansal organizmaların irkilmesi
• Köpeklerin herhangi bir ses duyduğunda kulaklarını dikleştirmesi
• Küstüm otu bitkisine dokunulduğunda yapraklarını kapatması
• Venüs sinekkapan bitkisinin sinek yakalaması (* Ekteki görselde gösterilmiştir.)

13. (D) Doku, çok hücreli bir bitkinin organizasyon basamaklarından biridir.

Doku, çok hücreli bir bitkinin organizasyon basamaklarından biridir.

Bütün canlılar bir organizasyona sahiptir.

Tek hücreli canlıların hücre içindeki yapıları farklı görevlerle birlikte uyumlu çalışarak bir organizasyon meydana getirirler.

Çok hücreli canlılar ise aşağıda verilen şekilde bir organizasyona sahiptir. Böylece hem zamandan hem de enerjiden kazanç sağlanır.

• Atomlar >> Molekülleri
• Moleküller >> Organelleri
• Organeller >> Hücrelerİ
• Hücreler >> dokuları
• Dokular >> Organları
• Organlar >> Sistemleri
• Sistemler >> Organizmayı meydana getirir.

Örnek: İnsan vücudunda;

Kemik hücreleri birleşerek kemik dokusunu oluşturur.

Kemik dokusu birleşerek kemikleri oluşturur.

Bütün kemikler birleşerek iskelet sistemini oluşturur.

14. (D) Canlıların tümü benzer metabolik faaliyetleri gerçekleştirir.

Canlıların tümü benzer metabolik faaliyetleri gerçekleştirir.

Metabolizma, canlı hücrelerinde gerçekleşen yapım ve yıkım olaylarının hepsine birden verilen isimdir. Canlılar yaşamsal faaliyetlerini devam ettirebilmek için hücreleri için metabolizmaya gereksinim duyarlar.

Metabolizma ikiye ayrılır.

1. Anabolizma (Özümleme): Yapım olaylarının tamamı anabolizma olarak adlandırılır. Protein sentezi, fotosentez vb. örnek olarak verilebilir.

2. Katabolizma (Yadımlama): Yıkım olaylarının tamamı katabolizma olarak adlandırılır. Oksijenli solunum, oksijensiz solunum, polimerlerin monomerlerine ayrılması vb. örnek olarak verilebilir.

Canlılarda büyüme ve gelişmenin gerçekleştiği dönemde anabolik (yapım) olayları fazlayken, yaşlanma döneminde katabolik olaylarda artış görülür. Erişkin dönemindeyken anabolik ve katabolik olaylar eşitlenir. Yıkım olaylarının artarak yapım olaylarının azalmasıyla birlikte canlının yaşamı sona erer.

15. (Y) Bir hücreli canlıların tümünün hareket yeteneği yoktur.

Bir hücreli canlıların bazılarının hareket yeteneği vardır.

Canlılar aşağıda verilen nedenlerden dolayı hareket ederler.

• Üreyebilmek
• Göç edebilmek
• Beslenebilmek
• Suya ulaşabilmek
• Işığa ulaşabilmek

Her canlının kendine özgü hareket etme nedeni vardır. Bunun nedeni canlıların sahip olduğu farklı kalıtsal özellikler ve farklı yaşam alanlarıdır.

• Tek hücreli canlılar yer değiştirmek için iki farklı yapıyı kullanırlar. Bunlar; kamçı ya da sildir.
• Bitkiler suya ya da ışığa yönelmek için hormonlarını kullanırlar.
• Hayvanlar ise bacaklarını, kanatlarını ya da yüzgeçlerini kullanır.

Örnekler:

• Kanat >> Kuşlar  
• Yüzgeç >> Balıklar
• Kök >> Ağaçlar
• Kamçı >> Bazı bakteri türleri  

16. (D) Homeostazi, canlıların sahip oldukları kararlı ve dengeli iç yapıdır.

Homeostazi, canlıların sahip oldukları kararlı ve dengeli iç yapıdır.  

Değişiklik gösteren iç ve dış faktörlere karşı organizmanın iç ortamında denge sağlaması “Homeostazi” (iç denge) olarak adlandırılır. Hücreler ATP harcayarak ve enerji sentezleyerek bu olayı gerçekleştirirler. Örneğin; koşu yapan biri solunum sonucu fazla ısı açığa çıkarır. Bu ısının fazlasının dış ortama atılması ise terleme ile olur. Böylece vücut ısısı yükselmez, enzimlerin bozulması önlenir, vücudun iç dengesi sabit tutulmuş olur.

Homeostaziyi sağlamaya yönelik olan başka örnek olaylar aşağıda verilmiştir.

• İnsan vücut sıcaklığının sabit tutulması
• Solunum olayı
• Boşaltım olayı
• Paramesyumda fazla suyun kontraktil kofullarla boşaltılması

17. (D) Her canlı belirli bir organizasyona sahiptir.

Her canlı belirli bir organizasyona sahiptir.

Bütün canlıların sahip olduğu ortak özelliklerden biri de belirli bir organizasyona sahip olmalarıdır. Böylece zamandan ve enerjiden kazanç sağlanır.

Çok hücreli organizmalarda;

Atomlar >> Moleküller >> Organeller >> Hücreler >> Dokular >> Organlar >> Sistemler >> Organizmayı meydana getirir.

Örnek: İnsan vücudunda;

• Kas hücreleri birleşerek kas dokusunu oluşturur.
• Kas dokusu birleşerek kasları oluşturur.
• Bütün kaslar birleşerek kas sistemini oluşturur.

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

Ülkemiz, balık çeşitliliği ve sayısı bakımından dünyada üçüncü ama balık tüketiminde 104. sıradadır. Ülkemizde balık tüketiminin az olmasının sebepleri sizce nelerdir? Açıklayınız.

Balık yenmemesinin temel nedeni olarak sanırım Türkiye’nin balığa ulaşım sıkıntısı başta gelmekte. Balık tutmak zaten son derece zorlu bir iş olsa gerek. Nedenlerden bir diğeri ise tavuk ve benzeri ürünlerin marketlerde rahatça bulunabilmesi ayrıca da fiyatlarının balığa oranla daha uygun olması. İnsanların yoğun çalışmaları evlerde balık pişmesini engelleyen bir diğer faktör, çalışan kişilerin evde balık yapımına ayıracak zamanları olmayabilir balık pişirmek zaten zahmetli bir iş. 

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

9. Sınıf Tutku Yayıncılık Biyoloji Sayfa 175, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 182 3. Ünite Sonu Değerlendirme Soruları ve Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

3. ÜNİTE SONU DEĞERLENDİRME SORULARI

Aşağıda yer alan ifadeleri okuyunuz. Doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

1.  Türden âleme gidildikçe ortak özellikler artar. (Y) Türden âleme gidildikçe ortak özellikler artar ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü türden âleme gidildikçe ortak özellikler azalır.
2.  Türler ikili adlandırma ile isimlendirilir. (D) Türler ikili adlandırma ile isimlendirilir ifadesi DOĞRU olacaktır.
3.  Mantarlar fotosentez yapabilir. (Y) Mantarlar fotosentez yapabilir ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü mantarlar fotosentez yapamaz.
4. Virüsler her türlü ortamda canlılık faaliyeti gösterebilir. (Y) Virüsler her türlü ortamda canlılık faaliyeti gösterebilir ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü Virüsler her türlü ortamda canlılık faaliyeti gösteremezler.
5. Kuşlar sabit vücut ısılı canlılardır. (D) Kuşlar sabit vücut ısılı canlılardır ifadesi DOĞRU olacaktır.
6. Amip, öglena gibi tek hücrelilerde fazla suyu dışarı atabilen kontraktil koful bulunur. (D) Amip, öglena gibi tek hücrelilerde fazla suyu dışarı atabilen kontraktil koful bulunur ifadesi DOĞRU olacaktır.
7. Ökaryotlardaki mitokondrilerin görevini, bakteride sentrozom denilen yapı üstlenir. (Y) Ökaryotlardaki mitokondrilerin görevini, bakteride sentrozom denilen yapı üstlenir ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü Ökaryotlardaki mitokondrilerin görevini, bakteride sentrozom yapısı üstlenmez.

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan noktalı yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.

1. Vatoz ve köpek balığı gibi balıklar kıkırdaklı balıklar grubundandır.
2. Sistematik basamaklar tür, cins, aile , takım, sınıf, şube, âlem şeklinde birey sayısı artarak sıralanır.
3. İki bakteri arasında DNA aktarımında pilus görevlidir.
4. Sürüngenler akciğer solunumu yapar.
5. Memelilerde olgun alyuvarlar çekirdeksizdir.
6. Omurgasızların en geniş grubunu eklem bacaklılar oluşturur.

Aşağıdaki çoktan seçmeli sorularda doğru seçeneği işaretleyiniz.
1. Bir bakteri ile mantar sınıflandırılırken;
I. âlem il. familya
III. cins
IV. şube
birimlerinden hangilerinde birlikte yer almazlar?
A) II ve III B) II, III ve IV C) I ve III D) I ve IV E) I, II, III ve IV

Cevap: E

2. Doğal (filogenetik) sınıflandırmada, şubeden türe doğru gidildikçe;
I. Moleküleryapı,
II. Anatomik özellik,
III. Embriyonik gelişme
benzerliklerinden hangisi veya hangileri artar?
A) YalnızI B) Yalnız III C) II ve III D) I ve II E) I, II ve III

Cevap: E

3. Bir araştırmacı, farklı renklerde çiçek açmış üç bitki ( X, Y ve Z ) ile yaptığı çalışmalardan şu
sonuçları elde ediyor:
• X ile Y arasında tozlaşma ve döllenme oluyor, tohum oluşuyor.
• X ile Z ve Y ile Z arasında döllenme olmuyor ve tohum oluşmuyor.
Bu bitkilerle ilgili olarak;
I. X ile Y aynı türdür.
II. Y ile Z’nin protein benzerliği fazladır.
III. Üç bitkinin de kromozom sayısı aynıdır, yargılarından hangisine veya hangilerine varılabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III

Cevap: A

4. Balina, fok ve yunusun;
I. Dört odacıklı kalbe sahip olma,
II. Yüzgeçleri ile hareket etme,
III. Havanın serbest oksijeninden yararlanma,
IV. Yavrularını doğurup sütle besleme
özelliklerinden hangisi veya hangileri, bu canlıların memeliler sınıfına alınmasına neden olmuştur?
A) YalnızI B) Yalnız IV C) Yalnız III D) I, II ve III E) III ve IV

Cevap: B

5. I. Vücudu kıllarla kaplıdır.
II. Yavrularını emzirir.
III. Olgun alyuvarları çekirdeksizdir.
Yukarıda özellikleri verilen hayvanların tümünün toplandığı sınıflandırma basamağı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tür B) Cins C) Familya D) Takım E) Sınıf

Cevap: E

6. X, Y ve Z’nin yakın akraba üç tür olduğu bilindiğine göre, bu canlılarla ilgili olarak
I. Cinsten âleme kadar olan sınıflandırma birimleri aynıdır.
II. Ortak gen ve ortak proteinleri vardır.
III. Birbirleriyle çiftleşip verimli döller verebilir, yargılarından hangisi veya hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I ve II

Cevap: C

7. I. Şubede, sınıfa göre daha fazla canlı türü vardır.
II. Bir cinste bulunan toplam canlı sayısı, familyadan daha fazladır.
III. Aynı takımdaki canlıların akrabalık dereceleri, aynı familyada toplananlardan daha azdır.
IV. Aynı cinste bulunan tüm canlıların kromozom sayıları aynıdır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) I, II ve IV C) I ve III D) II ve IV E) I, III ve IV

Cevap: C

8. Aşağıdakilerden hangisi mantarların özelliği değildir?
A) Kloroplastlarında fotosentezle besin üretilmesi
B) Sporla çoğalmanın görülmesi
C) Hücrelerinde çok sayıda çekirdeğin bulunması
D) Kök, gövde ve yapraklarının olmaması
E) Çürükçül ya da parazit beslenen türlerinin bulunması

Cevap: A

9. Bilimsel adları;
1. Triticum vulgaris,
2. Triticum durum,
3. Phaseolus vulgaris
olan canlılarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi veya hangileri yanlıştır?
I. İki farklı türdür.
II. 1 ile 3 yakın akrabadır.
III. 1 ile 2 aynı familyada yer alır.
A) YalnızI B) I ve II C) Yalnız III D) I, II ve III E) Yalnız II

Cevap: B

Yukarıdaki grafikte sınıflandırma birimlerinin protein benzerliği verilmiştir.
I. Ortak genlerin en fazla olduğu birim, l’dir.
II. IV âlem, I ise tür birimidir.
III. IV’te bulunan canlıların kromozom sayıları aynıdır, ifadelerinden hangisi veya hangileri doğrudur?
A) YalnızI B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) 1,11 ve III

Cevap: C

11. Aynı takımda bulunan iki canlının;
I. Familya (aile),
II. Cins,
III. Şube,
IV. Âlem
sistematik birimlerinden hangileri kesinlikle ortak olmalıdır?
A) İve II B) İve III C) II ve III D) III ve IV E) III ve V

Cevap: D

Yukarıda ikili adlandırma örneği verilmiştir. Buna göre;
I. a, cins adıdır.
II. b, tür adıdır.
III. c, tanımlayıcı addır.
ifadelerinden hangisi veya hangileri doğrudur?
A) YalnızI B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

Cevap: A

13. Arkeler ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bazı türleri bataklık ve mağara gibi yerlerde yaşayıp metan gazı üretir.
B) Tuz göllerinde bulunan türleri vardır.
C) Oksijenli solunum yapanlarında mitokondri organeli bulunur.
D) Diğer organizmaların yaşayamayacağı zor koşullarda yaşayabilir.
E) Endüstride birçok alanda kullanılmaktadır.

Cevap: C

14. I. Kamçı
II. Kapsül
III. Ribozom
IV. Mezozom
V. Hücre duvarı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tüm bakterilerde ortak olarak bulunur?
A) YalnızI B) II ve III C)lllveV D) I, II ve IV E) II, ili ve V

Cevap: C

15. I. Glikojen depo etmesi
II. Heterotrof beslenmesi
III. Hücre duvarının olması
IV. Sporla üremesi
Yukarıda mantarlar âleminde yer alan canlılar için verilen ifadelerden hangisi veya hangi leri hayvanlarda da gözlenir?
A) I ve II B) II ve III C) I ve IV D) I, III ve IV E) II, III ve IV

Cevap: A

16. I. Nişasta depolama
II. Protein sentezi yapabilme
III. Aktif hareket etme
IV. Selüloz çeper bulundurma
Yukarıdakilerden hangileri tüm bitkiler tarafından gerçekleştirilir?
A) İve III B) İve IV C) II ve IV D) I, II ve IV E) II, III ve IV

Cevap: D

17. I. Nemli deri ve akciğer solunumu yapar.
II. İç döllenme ve dış gelişme gerçekleştirir.
III. Vücut sıcaklıkları sabittir ve kaslı diyaframları vardır.
Yukarıda omurgalı hayvanlara ait bazı özellikler verilmiştir. Verilen özelliklere göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yapılabilir?

Cevap: B

18. Canlılar arasındaki akrabalığın belirlenmesinde;
I. DNA nükleotit dizilişleri,
II. Protein benzerliği,
III. Organel sayıları
özelliklerinden hangisi veya hangileri belirleyicidir?
A) YalnızI B) Yalnız II C) I ve III D) I ve II E) I, II ve III

Cevap: D

Aşağıdaki soruların cevaplarını noktalı yerlere yazınız.
1.1. Tinca tinca
2. Bufo bufo
3. Pinus nigra
4. Caretta caretta
5. Pinus alba
6. Morus alba
Yukarıda tür adları verilen canlılarla ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a) Kaç farklı tür vardır? 

Cevap: 6

b) Kaç cins vardır?

Cevap: 5

c) En yakın akrabalar hangileridir?

Cevap: 3 ile 5

2. İkili adlandırmayı örnekler üzerinden açıklayınız.

Pinus nigra
Pinus cins ismi
nigra tanımlayıcı isim
Cins adı büyük harfle yazılır. Tanımlayıcı ad ise küçük harfle yazılır. Her iki kelime Latince olup eğik yazılır.

3. Arkelerin bakterilerden ayrılan özellikleri nelerdir? Yazınız.

Cevap: Ekolojik tolerans özellikleri ve DNA’larında histon protein içermesi

4. Omurgasız hayvanları oluşturan sınıfları yazınız.

Cevap: Süngerler, sölenterler, solucanlar, yumuşakçalar, eklem bacaklılar ve derisi dikenliler.

5. Virüslerle ilgili özelliklerden beş tanesini yazınız.

● Zorunlu iç parazitlerdir
● DNA veya RNA taşıyabilirler.
● Mutasyona uğrayabilirler.
● Çoğalmak için mutlaka konak hücreye ihtiyaçları vardır.
● Antibiyotiklerden etkilenmezler.

6. Günümüz teknolojisine ilham kaynağı olan canlılar hakkında bilgi veriniz.

Cevap: Doğanın işleyişini gözlemleyerek hayatımızı kolaylaştıracak teknolojiler üretilmiştir. Balıkçıl kuşları örnek alarak hızlı trenler yapılmıştır. Örneğin yunuslardan ilham alınarak sonar yapılmıştır.

7. Aşağıda verilen canlılarda çeper yapısının ne olduğunu yazınız.

Bakterilerde: Poptidoglikan
Mantarlarda: Kitin
Bitkilerde: Selüloz

8. Yapay ve doğal sınıflandırmanın özellikleri nelerdir? Yazınız.

Yapay sınıflandırma: Gözleme dayalı olan yapay sınıflandırma, analog organları kullanan, bilimsel olmayan sınıflandırmadır.
Doğal sınıflandırma: Doğal sınıflandırmada DNA benzerliği, embriyonik benzerliği, protein benzerliği ve homolog organlarının kullanılması önemli kriterlerindendir.

Yukarıda taksonomik kategoriler verilmiştir.Numaralarla gösterilen sütunların hangi sistematik birimler olduğunu yazınız.

• I → Tür
• II → Takım
• III → Âlem
• IV → Familya

10. Carolus Linneaeus ‘in sınıflandırma ile ilgili çalışmaları nelerdir ? Yazınız.

Cevap: Canlıları daha fazla canlı türünü içeren hiyerarşik bir düzen içinde sınıflandırması. Her canlı türünü ikili adla adlandırması.

11. Virüslerin genetik çalışmalardaki önemi yazınız.

Cevap: Gen aktarımı, gen terapisi çalışmalarında önemlidirler.

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

9. Sınıf Tutku Yayıncılık Biyoloji Sayfa 174 2. Bölüm Sonu Ölçme Değerlendirme Çalışmaları Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

2. BÖLÜM SONU DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI

Aşağıda birbiri ile bağlantılı “doğru”, “yanlış” tipinde ifadeler içeren “Tanılayıcı Dallanmış Ağaç” tekniğinde bir soru verilmiştir. “a”dan başlayarak cümlelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğuna karar vererek ilgili ok yönünde ilerleyiniz.
Her bir D/Y kararı bir sonraki maddeyi etkiler. Vereceğiniz D/Y yanıtlarıyla 8 ayrı çıkış noktasına ulaşabilirsiniz. 3 doğru yanıtı içeren çıkışı bulunuz.

a. Bilimsel bilgiler kesin ve tartışmasızdır. (Y)
c. Omurgalılardan notokort gelişip sinir, beyin ve omuriliği oluşturur. (D)
e. Süngerlerin gerçek doku ve organı yoktur. (D)
Cevap 4 çıkış

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

9. Sınıf Tutku Yayıncılık Biyoloji Sayfa 135 1. Bölüm Sonu Ölçme Değerlendirme Çalışmaları Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

1. BÖLÜM SONU DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI

Aşağıda yer alan ifadeleri okuyunuz ve bunlardan doğru olanların başına “D”, yanlış olanlarınkine “Y” yazınız.

1. (D) Yapay sınıflandırma gözleme dayalı olduğundan bilimsel değildir.
Yapay sınıflandırma gözleme dayalı olduğundan bilimsel değildir ifadesi DOĞRU olacaktır.

2. (Y) Sınıflandırmada türden âleme doğru gidildikçe benzer özellikler artar.
Sınıflandırmada türden âleme doğru gidildikçe benzer özellikler artar ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü sınıflandırmada türden âleme doğru gidildikçe benzer özellikler azalır.

3. (Y) İkili adlandırmada ikinci kelime cins adıdır ve küçük harfle başlar.
İkili adlandırmada ikinci kelime cins adıdır ve küçük harfle başlar ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü ikili adlandırmada ikinci kelime cins adı değildir.

4. (D) Farklı türlerin kromozom sayıları aynı olabilir.
Farklı türlerin kromozom sayıları aynı olabilir ifadesi DOĞRU olacaktır.

5. (D) Tür adı italik yazılır. 
Tür adı italik yazılır ifadesi DOĞRU olacaktır.

6. (Y) Tanımlayıcı isimleri aynı olan canlılar yakın akrabadır.
Tanımlayıcı isimleri aynı olan canlılar yakın akrabadır ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü tanımlayıcı isimleri aynı olan canlılar yakın akraba değildir.

7. (D) At ile eşeğin çiftleşmesinden oluşan katır üreyemez. At ile eşek verimli döl oluşturamadığından aynı türe ait değildir.
At ile eşeğin çiftleşmesinden oluşan katır üreyemez. At ile eşek verimli döl oluşturamadığından aynı türe ait değildir ifadesi DOĞRU olacaktır.

8. (Y) Güvercinin ve sineğin kanadı homolog organa örnektir.
Güvercinin ve sineğin kanadı homolog organa örnektir ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü güvercinin ve sineğin kanadı homolog organa örnek verilemez.

9. (Y) Doğal sınıflandırmada kromozom sayısı dikkate alınmalıdır.
Doğal sınıflandırmada kromozom sayısı dikkate alınmalıdır ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü doğal sınıflandırmada kromozom sayısı dikkate alınmaz.

10. (D) Aynı cinste yer alan canlıların familyaları da aynıdır.
Aynı cinste yer alan canlıların familyaları da aynıdır ifadesi DOĞRU olacaktır.

11. (D) Tür kavramı ilk olarak John Ray tarafından kullanılmıştır.
Tür kavramı ilk olarak John Ray tarafından kullanılmıştır ifadesi DOĞRU olacaktır.

12. (Y) Tür, kullanılan en üst sınıflandırma basamağıdır.
Tür, kullanılan en üst sınıflandırma basamağıdır ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü tür, kullanılan en üst sınıflandırma basamağı değildir.

13. (D) Sınıflandırmada amaç, canlılardaki temel özellikleri belirlemek ve karmaşıklığı ortadan kaldırmaktır.
Sınıflandırmada amaç, canlılardaki temel özellikleri belirlemek ve karmaşıklığı ortadan kaldırmaktır ifadesi DOĞRU olacaktır.

14. (Y) Bilimsel sınıflandırma yapılırken canlıların bölgesel adlarını kullanmak gerekir.
Bilimsel sınıflandırma yapılırken canlıların bölgesel adlarını kullanmak gerekir ifadesi YANLIŞ olacaktır. Çünkü bilimsel sınıflandırma yapılırken canlıların bölgesel adlarını kullanmaya gerek yoktur.

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

Canlıların sınıflandırılmasında bilim insanlarının kullandığı farklı ölçüt ve yaklaşımların nedenleri hakkında sizlere kısa bilgiler vereceğiz.

Bilim insanları canlıların sınıflandırılmasında her şeyden önce hücresel yapılara bakarak karar verirler. Hayat alanları da canlıların sınıflandırılmasında bir etkidir. Fakat bundan daha etkili olan ise canlıların sistem özellikleridir. Solunum, boşaltım, üreme gibi sistemler canlıların sınıflandırılmasında öne çıkmaktadır.

Bilim insanlarının canlıların sınıflandırılmasında kullandığı farklı ölçüt ve yaklaşımlar da bulunmaktadır. Bunlar embriyonik özellikler, DNA özellikleri, homolog organları, protein özellikleri olarak daha spesifik bir şekilde ele alınmaktadır. Canlıların en ince ayrıntılarına kadar araştırılması ve ortak ya da farklı özelliklerine göre sınıflandırılması bilimin de gelişmesini sağlar. Bu nedenle bilimin gelişmesi canlılık için de önemlidir.

• Homolog organlarını,
• Embriyonik özelliklerini,
• Protein benzerliklerini,
• Fizyolojik benzerlikleri,
• DNA yapılarını,
• Azotlu Boşaltım Ürünlerindeki Benzerlikler dikkate alınır.

Bilim insanlarının canlıların sınıflandırılmasında kullandığı farklı ölçüt ve yaklaşımlar kısaca bunlardır.

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

9. Sınıf Tutku Yayıncılık Biyoloji Sayfa 111, 112 1. Bölüm Sonu Ölçme Değerlendirme Çalışmaları Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

1. BÖLÜM SONU DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI

Aşağıda, birbiri ile bağlantılı “doğru” ya da “yanlış” ifadeler içeren “Tanılayıcı Dallanmış Ağaç” tekniğinde bir soru verilmiştir. “a”dan başlayarak cümlelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğuna karar vererek ilgili ok yönünde ilerleyiniz.
Her bir D/Y kararı bir sonraki maddeyi etkiler. Vereceğiniz D/Y yanıtlarıyla 8 ayrı çıkış noktasına ulaşabilirsiniz. 3 doğru yanıtı içeren çıkışı bulunuz.

a. Oksijenli solunum, mitokondride gerçekleşir. (D)
b. Golgi cisimciği hücre zarı yapımında görev alır. (D)
ç. Bitki hücreleri fagositoz yapamaz. (D)
Cevap 1. Çıkış

B. Aşağıda verilen ifadeleri karşılayan sözcükleri bularak bulmacayı çözünüz.
(PROKARYOT) 1. Zarla çevrili çekirdeği ve organelleri olmayan hücreler.
(MİTOKONDRİ) 2. Enerji üreten organel.
(MİKTOFİLAMENT) 3. Hücre iskeleti elemanlarından en ince olanı.
(STROMA) 4. Kloroplastın renksiz sıvı bölgesi.
(KOFUL) 5. İçi sıvı dolu zarla çevrili organel.
(ÇEKİRDEK) 6. Hücrede bölünme emrini veren yönetici kısım.
(OTOLİZ) 7. Lizozom enzimlerinin hücreyi içeriden parçalaması.
(RİBOZOM) 8. Protein sentezi yapan organel.

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

2019-2020 9. Sınıf Tutku Yayıncılık Biyoloji Ders Kitapları Sayfa 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73 Soruları ve Cevaplarına yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

9. Sınıf Biyoloji Tutku Yayıncılık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 65-66-67-68-69-70-71-72-73

A- Aşağıdaki bilgileri okuyunuz. Doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

1. (D) Canlılar, hayatlarını devam ettirebilmek için hücrelerinin içinde biyokimyasal olaylar gerçekleştirir. Canlılarda meydana gelen yapım ve yıkım olaylarının tamamına metabolizma denir.
2. (Y) Anabolizma büyük moleküllü maddelerden küçük moleküllü maddelerin yapımıdır.
3. (D) Katabolizma, büyük moleküllü maddelerin küçük moleküllü maddelere yıkımıdır.
4. (Y) Canlı hücrelerde aktivasyon enerjisi engelini düşürerek tepkimeleri hızlandıran biyolojik katalizörlere
vitamin denir.
5. (D) Çok hücrelilerde büyüme, hücre bölünmesi ile sağlanır.
6. (Y) Doğada hareket edebilen her varlık canlıdır.
7. (Y) Kitin, böceklerin dış iskeletinin yapısına katılır ve suda çözünebilir.

B- Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan noktalı yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.

1. Küçük moleküller birleşirken suyun açığa çıkmasıyla gerçekleşen tepkimelere dehidrasyon denir.
2. Karbon atomları arasında tek bağ bulunan yağ asitlerine doymuş denir.
3. Bitki hücrelerinde hücre çeperinin temel maddesi olan selüloz çok sayıda glikoz molekülünden
oluşur.
4. Hücrede enzimler yardımıyla besinlerdeki kimyasal bağ enerjisinin ortaya çıkarılması olayına solunum denir.
5. Bir hücreli ya da çok hücreli canlılarda metabolizma sonucunda oluşan atık maddelerin vücuttan
uzaklaştırılması olayına boşaltım denir.
6. Hayvanlarda kitin yapısal polisakkarit olarak görev yapar.
7. Protein yapısının farklı olmasına amino asitlerin sayısı, sırası, çeşidinin farklı olması neden olur.

C- Aşağıdaki çoktan seçmeli sorularda doğru seçeneği işaretleyiniz.

1. Köpeklerin bir ses duyduklarında kulaklarını dikmeleri canlıların ortak özelliklerinden hangisine örnektir?
A) Solunum B) Hareket C) Büyüme D) Tepki E) Organizasyon

2. Bir otçul canlının hücrelerinde aşağıdaki organik molekül çiftlerinden hangileri bulunabilir?
A) Glikojen – Yağ
B) Sakkaroz – Yağ
C) Nişasta – Protein
D) Selüloz – Protein
E) Nişasta – Maltoz

3. I. Büyüme
II. Boşaltım
III. Mitokondri organeli bulundurma
IV. Solunum
Yukarıdaki özelliklerden hangileri tüm canlılar için ortaktır?
A) I ve II B) II ve III C) I ve III D) I, II ve III Cevap: E

4. I. Solunum
II. Üreme
III. Beslenme
Canlıların, hayatsal faaliyetleri için yukarıda verilenlerden hangisini ya da hangilerini yapmaları zorunlu değildir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız D) I ve II E) I, II ve IV

5. Aşağıda verilenlerden hangisi organik bileşiktir?
A) Su B) Vitamin C) Mineral D) Tuz

6. I. Canlı hücrelerin yapısına katılabilmeyi
II. Metabolik faaliyetleri düzenlemeyi
III. Enerji vermeyi
Organik bileşikler yukarıda verilenlerden hangisini ya da hangilerini gerçekleştirebilir?
A) YalnızI B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

7. I. Glikoz
II. Su
III. Vitamin
Yukarıda verilen moleküllerden hangisi ya da hangileri polisakkaritlerin yapı birimidir?
A) YalnızI B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

8. Tüm enzimlerde;
I. vitamin,
II. amino asit,
III. peptit bağı,
IV. mineral
yapılarından hangileri ortak olarak bulunur?
A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) I, II ve III E) I, ili ve IV

9. — Ormanda yürürken ayak seslerimizi duyan sincapların uzaklaşması — Öglenanın ışığa yönelmesi
Yukarıda canlıların ortak özellikleri ile ilgili bazı örnekler verilmiştir.
Bu örnekler ile açıklanan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Solunum B) Boşaltım C) Metabolizma
D) Organizasyon E) Çevresel uyarılara tepki

10- Yukarıda vitamin çeşitlerinden bazılarının ihtiyaç duyulan ve besinlerle alınan miktarları verilmiştir. Buna göre bu vitaminlerden hangisi veya hangileri karaciğerde depo edilebilir?
A) Yalnız A B) Yalnız B C) B ve K D) A ve B E) B, E ve K

11. Hücrede enzimlerle gerçekleşen ve sınırlı substrat bulunan bir reaksiyonun hızındaki değişme aşağıdaki grafikte verilmiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi t, zamanından sonra meydana gelen bu değişimin nedeni olamaz?

A) Sıcaklık
B) pH derecesi
C) İnhibitör miktar
D) Enzim miktarı
E) Substrat miktarı

12. Bir canlının vücudundaki organik ve inorganik maddelerin oranı aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tablodaki bilgilere göre;
I. Enerji verici olarak kullanılan besinlerin toplam oranı, kullanılmayanlardan azdır.
II. Enerji verici besinlerin vücutta bulunma oranının küçükten büyüğe doğru sıralanışı, hücresel solunumda kullanım sırasını verir.
III. Canlı yapısında en çok su bulunur, yorumlarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

13. I. Nişasta, bitkisel depo polisakkarittir.

II. Suyun bitkilerde kökten yapraklara taşınmasında kohezyon özelliği etkilidir.
III. Enzimler reaksiyonları başlatan organik bileşiklerdir.
ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

14) Yukarıda bazı dönüşüm reaksiyonları verilmiştir. Bunlardan hangisi ya da hangileri bitki hücrelerinde gerçekleşir?

Enzimlerin çalışmasıyla ilgili verilen şemada hangisi yanlıştır?

A) Enzimler takım hâlinde çalışır.
B) E4’ün ürünü E6’nın substratıdır.
C) B substratından farklı ürünler oluşabilir.
D) E7 görev yapmazsa F oluşmaz.
E) C substratı, farklı iki enzim tarafından oluşturulabilir.

15. Cevap: D

 Ç- Aşağıdaki soruların cevaplarını noktalı yerlere yazınız.

1. Kış uykusuna yatan hayvanların vücutlarında neden yağ depo edildiği ile ilgili düşünceleriniz nelerdir? Aşağıya yazınız.

Canlılar kış uykusuna yatarken metabolik faaliyetlerini en aza indirgerler. Bu canlılar yağın sindirimiyle diğer besinlere göre daha fazla enerji ve su üretirler.

2. Aynı türe ait canlıların protein yapıları neden farklıdır?

DNA’yı oluşturan nükleotitlerin sırası, sayısı ve dizilişleri farklıdır. Bu da amino asit sırasını, sayısını ve dizilişini değiştirdiği için aynı türe ait canlıların proteinlerin farklı olmasına neden olur.

3. Doymuş ve doymamış yağ asidi nedir? Açıklayınız.

Yağ asitlerini oluşturan karbon atomları arasında tek bağ var ise doymuş, çift bağ var ise doymamış yağ asidi denir.

4. Organik ve inorganik bileşikler nelerdir? Yazınız.

Organik bileşikler: karbonhidratlar, yağlar, proteinler, nükleik asitler, vitaminler, enzimler, hormonlar, ATP’dir. İnorganik moleküller, su, asit, baz, mineral ve tuz.

5. Aşağıdaki kavramların açıklamalarını yazınız,

a) Dehidrasyon;  Monomerlerin birleşerek polimer oluşturması sırasında su açığa çıkarması şeklindeki
tepkimelere denir.

b) Hidroliz; Büyük moleküllerin su kullanarak monomerlerine ayrışmasına denir.

c) Peptit; Amino asitler arasında kurulan bağlara denir. 

ç) Margarin; Laboratuvar şartlarında bitkisel yağların karbon atomları arasındaki çift bağların koparılıp yerine hidrojen atomları bağlanmasıyla elde edilen yağlardır.

d) Kohezyon ve adhezyon; Su moleküllerinin hidrojen bağları ile birbirine bağlanmasına kohezyon, suyun farklı bir moleküle tutunmasına ise adhezyon denir.

e) Temel (zorunlu) amino asit; İnsanlarda vücutta üretilmeyip besin yoluyla alınması zorunlu olan amino asitlerdir.

f) Glikozit bağı; Karbonhidrat monomerleri arasında kurulan bağlardır.

6. Proteinlerin denatürasyonunu açıklayınız.

Sıcaklık pH, tuz derişimi ve basınç gibi etkenlerin protein yapısını bozmasına denatürasyon
denir

7. Suyun canlılar için beş önemli özelliğini yazınız.

a) Öz ısısının yüksek olması
b) Buharlaşma özelliği
c) Çözücü özelliği
ç) Taşıma özelliği
d) Donma özelliği

8. Bir tepkimenin sıcaklığı 35 °C’tayken 0 °C’a getirilip tekrar sıcaklık artırılarak 70 °C’a çıkarılırsa bu tepkime süresince enzimlerin çalışma hızının grafiğinin nasıl değişeceğini aşağıya çiziniz.

9. Kanımızın pH değeri 7,4’tür. Bu değer 7’ye düşerse veya 8’e çıkarsa ölüm meydana gelir. Bu dengeyi sağlamak için vücutta ne gibi tepkimeler olur? Yazınız.

Kanımızın pH değeri 7,4’tür

10. İnsülin direncinin ve sağlıklı beslenmenin önemi nedir? Aralarında nasıl bir ilişki olabilir?

İnsülin direnci, insülünin işlevlerine karşı hücrelerde gerekli tepkinin gelişmemesidir. Sağlıklı beslenmeme sonucu insülün salgısını artıran karbonhidrat vb. besinlerin çok tüketilip kandaki insülün miktarının devamlı yüksek olması insülün direncini artırır.

11. Hormonların canlılar için önemi nedir?

Hormonlar canlılarda; büyüme, üreme, çiçeklenme, meyve verme vb. olayları düzenler.

12 . Sinir hücreleri besin olarak sadece glikoz kullanır. Peki, bir insan sadece et ile besleniyorsa bu durumda glikozları nasıl oluşturup sinir hücrelerine gönderebilir?

Karaciğerde amino asitler glikoza çevrilir. Dolaşım sistemiyle beyne gönderilir.

13. Amino asitlerin genel formülleri aynı olmasına rağmen neden doğada 20 çeşit amino asit vardır? Amino asitler arasındaki bu farklılığı oluşturan nedir?

Radikal gurubun farklı olması amino asitlerin farklı olmasını sağlar.

14. Aktivasyon enerjisi hakkında bilgi veriniz.

Kimyasal bir tepkimenin başlaması için gerekli olan minimum enerji miktarına aktivasyon enerjisi denir.

15. ATP’nin yapısı ile ilgili yukarıda verilen şekle göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.  ATP’deki bağların adları nedir? Yazınız.

ATP tamamen hidroliz olursa kaç su harcanır? Açıklayınız.

• ATP molekülü hücrede hangi faaliyetlerde kullanılır? Açıklayınız.

16. Bazı vitaminlerin eksikliği vücutta hemen ortaya çıkarken bazılarının eksikliği geç ortaya çıkar. Bunun nedeni ile ilgili ne söylenebilir?

• Polisakkaritlerin dallanma noktalarında X tipi glikozit bağı varken dallanma olmayan yerde Y tipi glikozit bağı vardır. Buna göre X ve Y tipi bağ sayısı molekülün tipini nasıl etkiler? Açıklayınız.

• Glikojenin uç kısımlarındaki dallanmış bölgelere indirgen olmayan uç denir.

Çünkü eksikliği ortaya çıkmayan vitaminler depo edilenler iken belirtileri hemen ortaya çıkanlar ise depo edilmeyenlerdir.

17. Glikojeni yıkan enzimler sadece indirgen olmayan ucu etkiler. Buna göre acil enerji ihtiyacı olduğunda glikojenin fazla dallanmış olmasının yararı nedir? Açıklayınız.

Moleküllerin dallanmasını etkiler.
● Enerji ihtiyacında çok çabuk enerji elde edilmesini sağlar.

18. Aşağıda, proteinleri oluşturan amino asitlerin yapısındaki boş bırakılan yerlere ne gelmelidir?

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

2019-2020 9. Sınıf Tutku Yayıncılık Biyoloji Ders Kitapları Sayfa 64 2. Bölüm Sonu Değerlendirme Çalışmaları Soruları ve Cevaplarına yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

2. BÖLÜM SONU DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI

Aşağıdaki “Yapılandırılmış Grid”de verilen kutucuk numaralarını kullanarak soruları yanıtlayınız.

1- Karbon 2- Karbonhidrat 3- Selüloz 4- Flor 5- Pirimidin bazı 6- Demir 7- Protein 8- Hidrojen 9- Substrat 10-ATP 11- Yağ 12- İyot 13- Pürin bazı 14- Nişasta 15- Oksijen 16- A vitamini 17- B vitamini 18-C vitamini

1. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri canlılardaki organik bileşiklerdir? (2, 3, 5, 7, 10, 11, 13, 14, 16, 17, 18)
2. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri inorganik maddedir? (1, 4, 6, 8, 12, 15)
3. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri polisakkarittir? (3, 14)
4. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri enzimlerin etki ettiği maddeye verilen isimdir? (9)
5. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri hücresel solunumda enerji vermede kullanılabilir? (2, 3, 7, 11, 14)
6. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri bitkisel karbonhidrattır? (3, 14)
7. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri yağda eriyen vitaminlerdendir?(16)
8. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri suda çözünen vitaminlerdir? (17, 18)
9. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri polimerleşme ile oluşur? (3, 7, 14)
10. Yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangileri hücre duvarının yapısına katılan polisakkarittir? (3)

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

9. Sınıf Tutku Yayıncılık Biyoloji Sayfa 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121 2. Ünite Sonu Değerlendirme Soruları ve Cevaplarını yazımızın devamından okuyabilirsiniz.

2. ÜNİTE SONU DEĞERLENDİRME SORULARI

A- Aşağıda yer alan ifadeleri okuyunuz. Doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

1. (D) Hücreler, kalıtım maddesi içerir ve bunu bölünerek yavru hücrelere aktarır.
2. (Y) Prokaryot hücrelerde sadece lizozom organeli vardır.
3. (Y) Bitki hücrelerinin zarında zara dayanıklılık sağlayan kolesterol bulunur.
4. (Y) Hücreler bulunduğu ortam ile eşit yoğunluğa sahipse ortam, hücre için hipotoniktir.
5. (D) Salgı yapan hücrelerde golgi cisimciği bol miktarda bulunur.

B- Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan noktalı yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.

1. Yoğunluğu hücre yoğunluğundan az olan çözeltiye mezozom denir.
2. Turgor basıncı ile osmotik basınç arasındaki fark emme kuvveti olarak adlandırılır.
3. Bitki hücrelerinde hücre çeperi selüloz yapılıdır.
4. Ökaryot hücrelerde, oksijen kullanılarak besinlerdeki kimyasal bağ mitokondri organelinde açığa çıkartılarak enerji üretilir.
5. Ökaryot hücrelerde ribozomun birimleri çekirdekçikte oluşur.

Aşağıdaki çoktan seçmeli sorularda doğru seçeneği işaretleyiniz.

1. • Akyuvar hücrelerinin antikor salgılaması
• Epidermis hücrelerinin yağ ve ter salgılaması
• Tükrük bezi hücrelerinin enzim salgılaması
Yukarıdaki olayların gerçekleşmesi sırasında, hangi organelin etkinliği yoktur?
A) Ribozom B) Golgi cisimciği C) Mitokondri D) Endoplazmik retikulum E) Sentrozom

Cevap: E

2. U biçiminde bir boru ve sadece küçük moleküllü maddeleri geçirebilen yarı geçirgen zar kullanılarak yapılan deneyler ve sonuçları şöyledir

Deneyden elde edilen bulgulara dayalı olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) 1. deneyin sonucunda, U borusunun her iki kolunda da glikoz bulunur.
B) Kullanılan zardan sakkaroz molekülleri geçemez.
C) 2. deneyin başlangıcında, B kolundaki sıvının osmotik basıncı A kolundaki sıvıdan büyüktür.
D) 2. deneyin sonucunda, B kolundaki sıvının osmotik basıncı artmıştır.
E) 1. deney bittiğinde, A ve B kollarındaki sıvılar izotonik duruma gelmiştir.

Cevap: D

3. I. Çift katlı zarla çevrili olmaları
II. Kendilerine özgü proteinleri sentezleyebilmeleri
III. Kendilerini eşleyebilmeleri
IV. Ökaryot hücreye sahip olan tüm canlılarda bulunmaları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri, kloroplastın ve mitokondrinin ortak özelliği değildir?

Cevap: B

4.Yukarıdaki tabloda bazı özellikleri verilen A, B, C hücreleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) A hücresi çekirdek zarı bulundurmaz.
B) C hücresi heterotroftur.
C) C hücresi hayvanlara aittir.
D) A hücresi organel olarak sadece ribozom bulundurur.
E) B hücresi bitki kök hücresidir.

Cevap: E

5. İnsülin hormonunun yeterince salgılanamaması durumunda, glikoz, hücrelere yeterli hızda giremediğinden,
kandaki glikoz yoğunluğu artar (şeker hastalığı).
Buna göre, şeker hastalarında;
I. Kanın osmotik basıncının artması,
II. Dokulardan kana su geçişinin hızlanması,
III. Doku sıvısından kana glikozun geçmesi
olaylarından hangisinin ya da hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

6. ● ATP sentezi
● Bölünerek çoğalma
● Enzim sentezi
● Protein sentezi
Yukarıda verilen hayatsal olayların tümünü gerçekleştiren organel hangisidir?
A) Mitokondri
B) Golgi cisimciği
C) Ribozom
D) Çekirdekçik
E) Lizozom

7. Koful öz suyundaki çözünmüş madde derişimi %0,3 olan bitki hücresi, %0,5 çözünmüş madde içeren ortama konulup bir süre bekletilince;
I. Hücrenin osmotik basıncın artması,
II. Hücrenin plazmolize uğraması,
III. Hücrenin hemoliz olması
olaylarından hangisi ya da hangileri gerçekleşir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

8. Yandaki şekilde iki farklı koldaki glikoz yoğunlukları verilmiştir.
Bir süre sonra ;
I. Su, X kolundan Y koluna doğru geçer.
II. 1 yönüne doğru glikoz geçerken enerji harcanır.
III. X bölgesinde su oranı artarken Y bölgesinde su oranı azalır.
durumlarından hangisi veya hangileri gerçekleşir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III

9. Hayvansal hücre ve hücrenin bulunduğu ortam ile madde alışverişi yandaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) C02 taşınırken enerji harcanmaz.
B) C02 taşınması difüzyon ile gerçekleşir.
C) Tuz taşınırken enerji harcanır.
D) Glikoz taşınması aktif taşıma ile gerçekleşir.
E) 02 taşınırken enerji harcanır.

Cevap: E

10. Osmoz, su için özel bir geçiş olayıdır.

Özdeş üç hücre, farklı yoğunluktaki çözeltilere bırakılınca hücrelerin son durumlarının şekli yukarıda verildiği gibidir.
Buna göre I, II ve III numaralı çözeltilerin yoğunluk durumları hangi seçenekte doğru verilmiştir.

Cevap: A

11. I. Nişasta
II. Bakteri
III. Virüs
Endositoz olayı ile hücre içerisine, yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri alınabilir?
A) YalnızI B) I ve II C) I ve III D) il ve III E) I, II ve III

Cevap: E

Yukarıda hücre zarında gerçekleşen taşıma olayı verilmiştir.
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I. X taşıyıcı proteindir.
II. Taşıma çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğrudur.
III. A, maltoz şekeri olup taşınan maddedir.
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız İli D) I ve III E) II, III

Cevap: A

13. — Hücreye desteklik yapar.
— Üzerinde ribozom bulunabilir.
— Ca++ depo eder.
— Hücrede üretilen maddelerin iletiminde görev yapar.
Yukarıda özellikleri verilen organel aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mitokondri B) Endoplazmik retikulum C) Ribozom D) Sentrozom E) Peroksizom

Cevap: B

14. Kromozomun yapısında;
I. Protein
II. Nükleotit
III. DNA
IV. RNA
yapılarından hangisi veya hangileri bulunur?
A) Yalnız IV B) I ve III C) II ve III D) I ve IV E) I, II ve III

Cevap: E

15.Yukarıda hücre zarında bulunan organik maddelerin oranları verilmiştir.
Buna göre;
I. A organik bileşiği tüm canlılarda bulunur.
II. C organik bileşiği bitkiler tarafından üretilir.
III. A ve B organik bileşikleri birleşerek hücre zarına özgüllük kazandırır, ifadelerinden hangisi veya hangileri doğrudur?
A) YalnızI B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

Cevap: E

16. Bitki ve hayvan hücrelerinde;
I. Hücre duvarı,
II. Protein sentezi,
III. Fotosentez,
IV. Glikojen sentezi,
V. RNA sentezi
verilenlerinden hangisi veya hangileri ortak olarak gözlenir?
A) Yalnız IV B) II ve III C) I ve II D) II ve V E) I, II ve III

Cevap: D

17. Sitoplazma ile ilgili olarak;
I. Tüm canlı hücrelerde bulunur.
II. Büyük kısmını su oluşturur.
III. Yarı akışkan bir sıvıdır.
ifadelerinden hangisi veya hangileri doğrudur?
A) YalnızI B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III

Cevap: E

Yukarıda X ve Y organellerinin aralarında gerçekleştirebildikleri faaliyetler verilmiştir.
Buna göre;
I. Y, oksijenli solunum yaparak ATP sentezler.
II. Y’de, fotosentez ile organik besin üretimi olur.
III. X ve Y, tüm canlılarda bulunur.
IV. X ve Y, ihtiyaca göre bölünerek sayılarını artırabilir, ifadelerinden hangisi veya hangileri doğrudur?
A) İve II B) II ve III C) II ve IV D) I, II ve III E) I, II ve IV

Cevap: C

19. I. Oksijen
II. Su
III. Sûkroz
Yukarıdaki moleküllerden hangisi veya hangileri hücre zarından enerji harcanmadan geçer?

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

Cevap: B

Aşağıdaki soruların cevaplarını noktalı yerlere yazınız.

1. Ökaryot bir hücreyi incelediğinizde organellerin zar yapılarına göre boşluklara hangi organellerin geleceğini yazınız.

Zarsız organelier: Ribozom, sentrozom

Tek zarlı organelier: Entoplazmik retikulum, golgi cisimciği, lizozom, koful

2. Farklı ortamlara konulan alyuvar hücresindeki değişimleri aşağıda verilen alanlara çiziniz.

• İzotonik ortam :
• Hipotonik ortam :
• Hipertonik ortam :
• Hemoliz :

3. Başlangıçta özdeş olan iki hücre, yoğunlukları bilinmeyen iki farklı çözeltiye konulmuştur. Bir süre sonra hücreler aşağıdaki gibi şekil almıştır. Bu hücreleri inceleyerek aşağıdaki soruları yanıtlayınız.

a) Hücrede gerçekleşen olayın adı: Plazmoliz
c) Hücrede gerçekleşen olayın adı: Deplazmoliz
b) Hücrenin bulunduğu ortam: Hipertonik
ç) Hücrenin bulunduğu ortam: Hipotonik ortam

4. İzotonik ortamdan hipertonik ortama bırakılan bir bitki hücresinde ne gibi değişiklikler oluşur? Yazınız.

Cevap: Hücre su kaybederek plazmolize uğrar

5. Kloroplast ve mitokondri organellerini aşağıda verilen tablodaki özellikler açısından karşılaştırınız. Tespitlerinizi tabloya yazınız.

6. Hücre teorisinin ne olduğunu açıklayınız.

Cevap: Tüm canlılar hücrelerden oluşur. Hücre canlının temel işlevsel ve yapısal birimidir. Tüm hücreler, kendinden önceki hücrelerden oluşur. Tüm metabolik olaylar hücrede gerçekleşir.

7. Hücre zarından her molekül rahatça geçemez, moleküller seçilerek geçer. Zardaki bu seçiciliği sağlayan moleküller nelerdir? Yazınız.

Cevap: Fosfolipitler, glikolipitler, glikoproteinler, kanal ve taşıyıcı proteinler.

8. Difüzyonun ve aktif taşımanın benzer ve farklı özellikleri nelerdir? Yazınız.

• Benzer özellikleri: Hücre zarından geçebilecek kadar küçük molekülleri taşıması
• Farklı özellikleri: Düfüzyon çok yoğundan az yoğuna doğru enerji (ATP) harcanmadan olur. Aktif taşıma az yoğundan çok yoğuna enerji (ATP) harcanarak gerçekleşir.

9. Ekzositoz ve endositoz olaylarının benzer ve farklı özellikleri nelerdir? Yazınız.

• Benzer özellikleri: Hücre zarından geçemeyecek kadar büyük moleküllerin taşınması yapılır.
• Farklı özellikleri: Endositoz büyük moleküllerin hücre içine alınması, ekzositoz dışarı atılması olayıdır.

10. Hücre çekirdeğinin kısımları nelerdir? Adlarını yazınız.

Cevap: Çekirdek, çekirdekçik, çekirdek plazması ve kromatin

11. Hücre zarının görevlerini ve zara özgünlük sağlayan molekülleri yazınız.

Cevap: Taşıma, enzimatik aktivite, sinyal iletimi, hücreler arası bağlantı, hücrelerin birbirini tanıması, hücrenin sabitlenmesidir. Glikoprotein, glikolipit molekülleri özgüllük sağlar.

12. Bitki ve hayvan hücrelerinde ortak olmayan özellikleri yazınız.

Cevap: Bitki hücrelerinde; plastit, büyük koful, köşeli bir hücre yapısı ve hücre duvarı; hayvan hücrelerinde ise sentrozom, küçük koful ve yuvarlak yapı ortak değildir.

13. Bitkilerde plastitlerin birbirine dönüşümüyle ilgili örnekler veriniz.

Cevap: Patatesteki lökoplastın Güneş ışığında kloroplasta dönüşmesi, domatesin kızarması, limonun sarı renk alması örnek verilebilir.

14. Hücrede herhangi bir organelde oluşabilecek bir problemin hücreye olası etkilerini örnek vererek açıklayınız.

Cevap: Hücrenin işleyişinin aksamasına hatta hücrenin ölümüne neden olur.

9. SINIF TUTKU YAYINLARI BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI