6. Sınıf Türkçe Yıldırım Yayınları Atasözleri Üzerine Metni Etkinlik Cevapları

6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 124 Cevabı

METNE HAZIRLANALIM

Soru: Yazılı ve sözlü anlatımlarda atasözü ve deyimlerden nasıl faydalanırsınız?

• Cevap:

Soru: Atasözü ve deyimlerin ortak özelliği nedir?

• Cevap:

Soru: Aşağıdaki bir atasözü simgelerle anlatılmıştır. Simgelerden hareketle bu atasözünü bulup noktalı yerlere yazınız.

• Cevap:

Soru: Aşağıdaki atasözünü simgelerle anlatmayı deneyiniz.

Güneş girmeyen eve doktor girer.

• Cevap:

Okuyalım

Soru: “Atasözleri Üzerine” başlıklı metni noktalama işaretlerine dikkat ederek sessiz okuyunuz. Okuma sırasında defterinize metnin içeriğiyle ilgili sorular yazınız ve bu sorulan arkadaşlarınıza sorunuz.

• Cevap:

Soru: Aşağıdaki atasözlerini okuyunuz ve kendi yaşantınızdan bu sözlerin anlamına uygun örnekler yazınız.

• Cevap:

Erken kalktım işime, şeker kattım aşıma.

• Cevap:

Bin ölçüp bir biçmeli.

• Cevap:

6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 125 Cevabı

ATASÖZLERİ ÜZERİNE

Atasözü, sözlük anlamıyla “Ataların uzun denemelere, gözlemlere dayanan yargılarını genel kural, bilgece düşünce ya da öğüt olarak veren ve kalıplaşmış bir biçimi olan, kamuca benimsenmiş, kısa özlü söz”dür. Kalıplaşmışlık deyim gibi atasözünün de özelliğidir.
Kimi ayrık durumlar olmakla birlikte genelde kural olarak atasözlerinin sözcükleri değiştirilip yerine aynı anlama gelen başka sözcükler konulamaz ve söz dizimi bozulamaz. Böyle yapılırsa özelliğini yitirir, atasözü olmaktan çıkar. Örneğin “Acıklı başta akıl olmaz.” atasözü, “Akıl, acıklı başta olmaz.” ya da “Ağrılı başta akıl olmaz.” biçimine getirilemez. “Acından kimse ölmemiş.” atasözü “Acından ölmemiş kimse.” ya da “Aç kalmaktan kimse ölmemiş.” biçiminde kullanıldı mı artık atasözü olmaz.
“Bir ağaçta gül de biter, diken de.” atasözü ise “Bir ağaçta diken de gül de biter.” ya da “Gül de diken de bir ağaçta biter.” biçimine girdi mi bütün değerini ve güzelliğini yitirir. Çünkü atasözünün özgün anlatım kalıbı yok olur. Bununla birlikte kimi atasözümüzde kimi sözcükler değişebilmektedir. Örneğin “Bir ağızdan çıkan, bin ağza yayılır.” atasözünde “ağız” sözcüğü yerine “dil” sözcüğü kullanılabilmektedir. “Fazla mal göz çıkarmaz.” atasözünde “fazla” yerine “artık” denilebilmektedir.
Görüldüğü üzere bu durumlarda genellikle eş anlamlılar ya da yakın anlamlılar kullanılmaktadır.
Kimi atasözümüzün birkaç kalıbı vardır. Bu durum genellikle birkaç kalıbı bulunan atasözlerimiz- de ortaya çıkmaktadır. Örneğin “Bakmakla usta olunsa kediler kasap olurdu.”, “Bakmakla öğrenilse kediler kasaplığı öğrenirdi.”; “Baba koruk yer, oğlunun dişi kamaşır.”, “Baba erik yer, oğlunun dişi kamaşır.”, “Baba ekşi elma yer, oğlunun dişi kamaşır.” gibi. Ayrıca kimi atasözümüzün bölgelere göre değişik biçimler aldığı da olur.
Atasözleri, sayfalarca anlatılabilecek bir durumu, kısa ve özlü olarak birkaç sözcükle anlatan söz değerleridir. Birkaç sözcükle kurulu olanlar olduğu gibi uzun bir tümce biçiminde olanlar da vardır.
Her atasözü, kuşkusuz ki gökten inmemiş, ilkin bir tek kişice ortaya atılmıştır. İnsanlar onu benimseyip kullanmış, kullanırken de üzerinde kendilerine göre değişiklikler yapmışlardır. Bu da atasözünün kendine özgü bir biçim almasını sağlamış ve onu zamanla kalıplaştırmıştır. Böylece her atasözü yüzyılların imbiğinden süzülüp bugünlere gelmiştir.
Toplumsal ve doğal olayların nasıl olageldiğini bir tümceyle veren bu sözler; töre ve geleneğe, deneylere, akla ve gerçeklere dayanır. İnsanlara ders, öğüt verir. Halkın ortak kanısını, inancını, duyuşunu, ahlak anlayışını, felsefesini vb. yansıtır ve toplumca genel kural niteliğinde görülür.

6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 126 Cevabı

Sözcük Çalışması

Soru: Aşağıda harfleri karışık olarak verilen sözcük ve sözcük gruplarını karşılarındaki anlamlarından yararlanarak bulunuz.

• Cevap:

Anlayalım, Yorumlayalım

Soru: Aşağıdaki soruları okuduğunuz metne göre cevaplayınız.

Soru: 1) Yazar, birinci paragrafta neyle ilgili bir tanımlama yapmıştır?

• Cevap:

Soru: 2) Deyimle atasözünün ortak özelliği nedir?

• Cevap:

Soru: 3) Neden atasözlerinin sözcükleri değiştirilip bunların yerine aynı anlama gelen başka sözcükler konulamaz ve söz dizimi bozulamaz?

• Cevap:

Soru: 4) Bazı atasözlerinin bölgelere göre değişik biçimler almasıyla ilgili ne düşünüyorsunuz?

• Cevap:

Soru: 5) Atasözleri nasıl ortaya çıkmış ve bugünlere kadar gelebilmiştir?

• Cevap:

Soru: Metnin konusu aşağıdakilerden hangisidir? İlgili kutucuğu işaretleyiniz

• Cevap:

Atasözlerinin kalıplaşmış söz olması ()
Bazı atasözlerinin bölgelere göre değişik biçimler alması ()
Atasözlerinin ilkin bir kişi tarafından ortaya atılması ()
Atasözlerinin özellikleri ()

Soru: Yazar, atasözlerinin özelliklerini ifade edebilmek için hangi görüşleri ileri sürmüştür? Metnin içeriğinden hareketle belirtiniz.

• Cevap:

6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 127 Cevabı

Soru: Metnin konusundan ve ileri sürülen görüşlerden hareketle metinde asıl anlatılmak isteneni bir cümleyle yazınız.

• Cevap:

Söz Varlığımız

Soru: Aşağıdaki atasözlerini inceleyiniz. Atasözlerindeki yanlış kullanılmış altı çizili sözcüklerin yerine örnekteki gibi doğrularını yazınız.

• Cevap:

Ağaç körpe iken eğilir. yaş.
Dost sıkıntılı günde belli olur.  ()
Kaya yerinde ağırdır.  ()
Çalışan demir pas tutmaz.  ()
Elin ağzı kese değil ki büzesin.  ()
El ile gelen nikâh bayram.  ()

Soru: Aşağıdaki atasözünde geçen “ağaç, gül, diken” sözcüklerinin anlamlarını atasözünün bağlamından hareketle açıklayınız.

• Cevap:

Bir ağaçta gülde biter, diken de.

ağaç:
gül:
diken:

Soru: Aşağıda verilen atasözlerinden benzer anlam taşıyanları örnekteki gibi eşleştiriniz.

• Cevap:

6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 128 Cevabı

Soru: Aşağıdaki dizelerde geçen “Beşiktaş, koku, vapur” adlarının özelliklerini belirleyerek ilgili kutucukları işaretleyiniz.

• Cevap:

Doğduğum kıyılar, Beşiktaş’ım.

Tür adı ()
Özel ad ()

Anarım Adalar’da çamların kokusunu.

Soyut ad ()
Somut ad ()

Geliyor Boğaziçi’nden doğru
Bir iskeleden kalkan vapurun sesi

Tekil ad ()
Çoğul ad ()

Soru: Aşağıdaki dizeleri okuyunuz. Dizelerdeki altı çizili sözcüklerden uygun olanları kullanarak cümleleri tamamlayınız.

Geliyor Boğaziçi’nden doğru
Bir iskeleden kalkan vapurun sesi.
Mavi sular üstünde yine,
Bembeyaz Kız Kulesi.

• Cevap:

Varlıklara verilişlerine göre…, özel addır.
varlıkların sayılarına göre…çoğul addır.
Varlıkların algılanabilmesine göre … somut addır.

Soru: Aşağıdaki özel ad türlerine birer örnek veriniz.

• Cevap:

Kişi ad ve soyadları:
Kıta, şehir, bölge, il, ilçe, köy, semt gibi yer adları:
Kurum, kuruluş adları:
Hayvanlara verilen adlar:
Deniz, nehir, dağ vb.nin adları:
Sokak, cadde, bulvar, mahalle vb.nin adları:
Gazete, dergi, eser, anıt vb.nin adları:
Dil, din, ırk adları:
Devlet adları:

Konuşalım, Anlatalım

Soru: “Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.” atasözünün anlamını atasözleri ve deyimler sözlüğünden araştırınız. Bu atasözünde ifade edilen düşüncenin günümüzde geçerli olup olmadığını düşününüz. Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız ve onları düşüncenize
katılmaları için ikna etmeye çalışınız.

• Cevap:

6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 129 Cevabı

Düşünelim, Yazalım

Soru: Aşağıda “Dost bin ise azdır, düşman bir ise çoktur.” atasözünün ortaya çıkışı ile ilgili bir hikâye verilmiştir. Siz de bu hikâyeyi okuduktan sonra defterinize istediğiniz bir atasözünün hikâyesini yazınız.

DOST

(…)
Bir zamanlar bir baba ile oğul yaşarmış. Oğlanın annesi yıllar öncesinden Hakk’ın rahmetine kavuştuğundan adam, oğluna hem babalık etmiş hem analık.
Gel zaman git zaman baba kocamış. (…) İnsanlar işte o yaşlarda, ömürlerinin sonuna doğru, benden sonra ne olur bu dünyanın hâli diye kendi kendilerine sorarlar: Benden sonra çocuklarıma ne olacak? Onlara kim sahip çıkacak? Ve daha nice sorular…
Bizim kahramanımız da bunları düşündükçe kaygılanırmış. “Allah’ım,” dermiş. “Oğlum yapayalnız ne yapacak bu dünyada? Tamam, küçük de olsa oturacak evi var. Ambar dolu. Bir tarla da bırakıyorum. Çiftini sürsün, ekimini yapsın, mahsulü kaldırıp yesin.” İşte bunları düşünürken birdenbire aklına gelmiş. “Yahu” demiş, “Adam adama gerek olmasa her biri bir dağ başında olurdu. Ben ölünce bu çocuk yalnız başına ne yapar?” “Dur” demiş, “Akşam olsun da şu oğlana bazı şeyler sorayım.”
Akşam olmuş. Oğlan eve gelmiş. Birlikte yemek yemişler. Oğlanı karşısına almış:
“Oğlum, bugün düşünüyordum da aklıma geldi. Sana bir şey sormak istiyorum.”
“Sor babacığım, ne istersen sor.” demiş oğlu.
“Evladım, biliyorsun benim bir ayağım çukurda. Yarın bir gün dönülmez yerlere gideceğim. Ama aklım sende kalacak. O yüzden sana şimdi bazı sorular soracağım.”
“Dostun var mı oğlum?”
“Hiç olmaz mı baba!”
“Kaç dostun var peki oğlum?”
“Çok dostum var baba.”
“Bana sayı olarak söyle oğlum.”
Çocuk, babama bin dostum var, diyeyim de gönlü rahat olsun diye geçirmiş içinden ve bin yanıtını vermiş.
Babası yeniden sormuş:
“Ya düşmanın?”
Çocuk düşünmüş düşünmüş, aklına sadece bir düşmanı gelmiş.
“Bir düşmanım var, baba.” demiş.
O zaman yaşlı adam şöyle demiş:
“Dost bin ise azdır, düşman bir ise çoktur.”

• Cevap:

ARAŞTIRALIM HAZIRLANALIM

Soru: Masallarımızın, kültürümüzdeki yeri ve önemi” hakkında araştırma yapınız.

• Cevap:

Soru: Beğendiğiniz bir masalı sınıfta anlatmak üzere öğreniniz.

• Cevap:

6. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABI CEVAPLARI YILDIRIM YAYINLARI DİĞER SAYFALAR İÇİN TIKLAYINIZ

6. SINIF DERS KİTABI CEVAPLARI (DİĞER DERSLER)