7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 12-13-14-15-16 Cevabı

HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

1. “Halk şairi” sözünden ne anlıyorsunuz? Sizde çağrıştırdıklarıyla ilgili sınıfta beyin fırtınası yapınız.

• Cevap: Halkın zevk ve anlayışı ile onun arı saf Türkçesiyle şiirler söyleyen saz eşliğinde eserlerini okuyan ozanlar gelmektedir.
• Cevap: Karacaoğlan, Dadaloğlu, Aşık Emrah, Aşık Veysel ilk aklıma gelenlerdir.

3. Âşık Veysel’in bir şiirini kendi sazı ve sesinden sınıfta dinleyiniz. Şiirin içeriğini değerlendiriniz.

• Cevap: Bu etkinliği sınıf içinde arkadaşlarınızla yapmalısınız.

Aşağıdaki şiiri türüne ve içeriğine uygun bir ses tonuyla sesli okuyunuz. Çok beğendiğiniz bölümlerini ezberleyiniz.

KARA TOPRAK

Dost dost diye nicesine sarıldım
Benim sadık yârim kara topraktır
Beyhûde dolandım boşa yoruldum
Benim sadık yârim kara topraktır

Nice güzellere bağlandım kaldım
Ne bir vefa gördüm ne fayda buldum
Her türlü isteğim topraktan aldım
Benim sadık yârim kara topraktır

Koyun verdi kuzu verdi süt verdi
Yemek verdi ekmek verdi et verdi
Kazma ile döğmeyince kıt verdi
Benim sadık yârim kara topraktır

Âdem’den bu deme neslim getirdi
Bana türlü türlü meyva yedirdi
Her gün beni tepesinde götürdü
Benim sadık yârim kara topraktır

Karnın yardım kazmayınan belinen
Yüzün yırttım tırnağınan elinen
Yine beni karşıladı gülünen
Benim sadık yârim kara topraktır

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 13 Cevabı

İşkence yaptıkça bana gülerdi
Bunda yalan yoktur herkes de gördü
Bir çekirdek verdim dört bostan verdi
Benim sadık yârim kara topraktır

Havaya bakarsam hava alırım
Toprağa bakarsam dua alırım
Topraktan ayrılsam nerde kalırım
Benim sadık yârim kara topraktır

Dileğin varsa iste Allah’tan
Almak için uzak gitme topraktan
Cömertlik toprağa verilmiş
Hak’tan Benim sadık yârim kara topraktır

Hakikat ararsan açık bir nokta
Allah kula yakın kul da Allah’a
Hakk’ın gizli hâzinesi toprakta
Benim sadık yârim kara topraktır

Bütün kusurumu toprak gizliyor
Merhem çalıp yaralarım düzlüyor
Kolun açmış yollarımı gözlüyor
Benim sadık yârim kara topraktır

Her kim ki olursa bu sırra mazhar
Dünyaya bırakır ölmez bir eser
Gün gelir Veysel’i bağrına basar
Benim sadık yârim kara topraktır

Âşık Veysel ŞATIROĞLU

1. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 14 Cevabı

Metinde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamlarını tahmin ediniz. Sonra TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten bulup yazınız.

• Cevap:

sadık:

• Tahminim: İhanet etmeyen emin güvenilir kimse
• Sözlükteki anlamı: dostluğu ve bağlılığı içten olan, birine ya da bir şeye içtenlikle bağlı bulunan.

beyhûde:

• Tahminim: Boş yere anlamına gelir.
• Sözlükteki anlamı: boş yere, boşuna, yok yere, gereksiz olarak.

sefa:

• Tahminim: Sürülen zevk alınan mutluluk hazzı
• Sözlükteki anlamı: kaygısız ve sakin olma, gönül rahatlığı, rahatlık.

kıt vermek:

• Tahminim: Az vermek anlamında kullanıldığını tahmin ediyorum
• Sözlükteki anlamı: Verimli olmama, az verme

nesil:

• Tahminim: Kuşak
• Sözlükteki anlamı: yaklaşık olarak 25–30 yıllık yaş kümelerini oluşturan bireyler öbeği, göbek

cömert:

• Tahminim: Eli açık
• Sözlükteki anlamı: parasını, malını, elinde bulunanı esirgemeyen, her zaman her şeyini başkalarıyla paylaşan.

hakikat:

• Tahminim: Gerçek
• Sözlükteki anlamı: bir işin doğrusu, gerçek.

sır:

• Tahminim: Kimsenin bilmemesi gereken bilgi
• Sözlükteki anlamı: kimseye söylenmemesi, gizli tutulması gereken şey, giz.

mazhar olmak:

• Tahminim: Başarmak, başarılı olmak amacına ulaşmak
• Sözlükteki anlamı: iyi bir şeye ermek, ulaşmak, kavuşmak

2. ETKİNLİK

Aşağıdaki özellikleri okuyunuz.

a. Yazı, alt alta sıralanan satırlardan oluşmuş.
b. Her satır büyük harfle başlamış.
c. Yazı, dörder satırlık (dizelik) bölümler hâlinde yazılmış.
ç. Her satırdaki hece sayısı birbirine eşit tutularak bir ahenk sağlanmış.
d. Satır sonlarında ses benzeşmelerine yer verilerek (sarıldım, topraktır, yoruldum, topraktır vb.) belli bir uyum sağlanmıştır.
Okuyanda ve dinleyende yoğun duygular uyandıran, derin etkiler bırakan böyle yazılara…yazanlarına da…denir.

Okuduğunuz metinde yukarıdaki özelliklerden hangilerine yer verilmiştir? Değerlendiriniz.

• Cevap: Okuduğum metinde yukarıda sayılan bütün özelliklere yer verilmiştir. Dizeler alt alta sıralanmıştır. Yazı dörder satırlık bölümler halinde verilmiştir.

3. ETKİNLİK

Okuduğunuz şiiri şekil özellikleri yönünden değerlendiriniz. Okuduğunuz şiiri şekil özellikleri yönünden değerlendiriniz.

• Cevap: Okuduğum şiir dörtlükler halinde dizelerle yazılmıştır. Şiirin son dörtlüğünde şairin adı verilmiştir. Şiirin sonunda kafiyelere ve rediflere yer verilmiştir.

4. ETKİNLİK

Okuduğunuz şiirin konusunu ve ana duygusunu belirleyip yazınız.

• Cevap:

Konusu: Şairin kara toprak ile ilgili düşünceleri dostluk üzerine yaşadığı tecrübeler
Ana duygusu: Ölümün kaçınılmaz olduğu hepimizin bir gün öleceği gerçeği

5. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 15 Cevabı

Metnin içeriğine yönelik aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Şiirin tekrarlanan dördüncü dizeleri şiire anlam ve ahenk yönünden nasıl bir katkı sağlıyor?

• Cevap: Şiirde ahenk bakımından bir uyum ve müzikalite sağlamaktadır. Anlam yönünden ise şairin vermek istediği duygunun okur tarafından sürekli öne tutulması amaçlanmıştır.

2. Şairin, toprağı kendine en sadık yâr olarak görmesinin sebebi nedir? Açıklayınız.

• Cevap: Çünkü bir gün öldüğünde kimse kalmayacak yanında, sadece kendisi ve üstüne örtülecek kara toprak kalacaktır.

3. Şair, toprağın maddi özellikleriyle ilgili hangi görüşlere yer veriyor?

• Cevap: Koyun verdi kuzu verdi süt verdi Yemek verdi ekmek verdi et verdi Kazma ile döğmeyince kıt verdi diyerek hem üstünde hem de altında biz canlılara verdiklerinden bahsetmiştir. Toprağın insanı doyurduğu üstünde yaşadığımız evleri yaptığımızdan bahsetmiştir.

4. Şair, dördüncü kıtada (dörtlükte) neyi dile getirmek istiyor?

• Cevap: Dördüncü kıtada insanoğlunun geçmişten bugününe yaptığı yolculuktan bahsetmiştir. Adem babamızdan beri bizlerin yaşam yeri olan toprağın nimetlerinden bahsedilmiştir.

5. “Cömertlik toprağa verilmiş Hak’tan” ve “Hakk’ın gizli hâzinesi toprakta” dizelerinden ne anlıyorsunuz?

• Cevap: Dünyadaki her şeyin Haktan yani yaratıcı olan Tanrı’dan verildiğini ve yeryüzünde var olan bütün hazinelerin sahibinin de yaratıcısının da yine Tanrı olduğunu anlatmıştır.

6. ETKİNLİK

Okuduğunuz şiirden kişileştirme, tezat ve abartma söz sanatlarına örnekler bulup yazınız.

Kişileştirme (Teşhis)

• Cevap: Sadık yarim kara topraktır derken toprak sevgili gibi kişileştirilmiştir. Bana türlü meyve yedirdi derken de yine insan gibi sanki insana bir şey yedirdiğinden bahsedilmiştir. Beni karşıladı gülünen derken de insan gibi kendisini karşıladığını anlatmıştır.

Karşıtlık (Tezat)

• Cevap: vermek almak / sır hakikat bu kelimeler arsında anlam olarak tezatlık yani zıtlık vardır.

Abartma (Mübalağa)

• Cevap: Karnın yardım yine de beni karşıladı gülünen derken bir gül dikimi için kazılan yeri sanki bütün toprağın bağrı gibi abartmıştır şair.

7. ETKİNLİK

Eklendiği kelimenin anlamını değiştirmeyen eklere çekim ekleri diyoruz.

Aşağıdaki dizelerde çekim eki almış kelimelerin altını çizerek aldıkları çekim eklerini gösteriniz.

Nice güzellere bağlandım kaldım
Ne bir vefa gördüm ne fayda buldum
Her türlü isteğim topraktan aldım
Benim sadık yarim kara topraktır

…

• Cevap: güzel-ler-e: çoğul eki / gör-düm: zaman eki / toprak-tan: ayrılma durum eki / ben-im: iyelik eki

8. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 16 Cevabı

“Cömertlik, dostluk, kardeşlik, paylaşma, güven” duygularından birini çağrıştıracak bir şiir yazınız. Şiirinize başlık koymayı unutmayınız.

• Cevap:

CÖMERT OL KAZAN

Cömert ol kazan ey insan
İnsanlar arasında olma ziyan
Aç elini yüreğini ne varsa
İnsan kazan dostluk kazan sevgi kazan

Cömert insan kolay mı olunur dünyada
Kimseler etmez yardım garibana
Cimrilik almış başını yerleşmiş her yana
Cömert ol insan ol faydalı ol insanlığa

ŞAİRİ TANIYALIM

Âşık Veysel Şatıroğlu (1894-1973)
Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde doğdu. Yedi yaşında gözlerini kaybetti. Babasının aldığı sazla oyalanırken dinlediği âşıklardan etkilenerek âşıklık geleneğine yöneldi. 1933 i ‘! yılında Ahmet Kutsi Tecer tarafından edebiyat dünyasına tanıtıldı. Lirik ve güçlü bir söyleyişe sahip j ] olan şiirleri bütün ülkede sevildi. Aşk, hasret, ayrılık, tasavvuf, insan, tabiat, memleket sevgisi ve birlik beraberlik temalarını işledi. Şiirleri “Dostlar Beni Hatırlasın” adlı kitapta toplanmıştır.

SONRAKİ DERSE HAZIRLIK

Dostluk ve dostlukla ilgili atasözü, deyim, özdeyişler derleyiniz.

• Cevap:

Dost acı söyler.
Dost, dostun eğerlenmiş atıdır.
Fakir dost, çabuk unutulur.
Dostun attığı taş baş yarmaz.
Dost başa, düşman ayağa bakar.
Dost kara günde belli olur.

Sınıfa dostluk kavramını anlatan görseller getiriniz.

• Cevap: Görsel için sitemizde yer alan dostluk temalı görsellerden faydalanabilirsiniz.

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Erdemler Teması Sayfa 12-13-14-15-16 Kara Toprak Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.

7. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABI CEVAPLARI DÖRTEL YAYINCILIK