7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 17-18-19-20-21-22-23 Cevabı

HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

1. Sizce iyi bir dostta hangi özellikler olmalı? Açıklayınız.

• Cevap: İyi bir dost güvenilir, samimi, iyi niyetli ve eğlenceli olmalıdır. Zor günde yanınızda duracak karakteri göstermelidir.

2. Günümüz toplumundaki dostluk ve arkadaşlıklar nasıldır? Tartışınız.

• Cevap: Günümüzde dostluklar ve arkadaşlıklar eskisi gibi değildir. Günümüzde daha çok çıkara dayalı gibi durmaktadır. Günümüzde dostluklar hemen bozulabiliyor.

3. Dostlukla ilgili bulduğunuz atasözü, deyim ve özdeyişleri sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.

• Cevap:

Dost acı söyler.
Dost, dostun eğerlenmiş atıdır.
Fakir dost, çabuk unutulur.
Dostun attığı taş baş yarmaz.
Dost başa, düşman ayağa bakar.
Dost kara günde belli olur.

1. ETKİNLİK

Görsellerden ve başlıktan hareketle okuyacağınız metnin konusunu tahmin ediniz.

• Cevap: Tahminim: Görsellerden anladığım kadarıyla okul içinde iki arkadaşın aralarında geçen bir olay anlatılmaktadır.

Aşağıdaki metni noktalama işaretlerine dikkat ederek, önemli yerleri işaretleyerek sesli okuyunuz.

DOST ACI SÖYLEMELİ

Zaman zaman dostlarımıza çok fenalık ediyoruz. Nasıl ediyoruz bu fenalıkları, biliyor musunuz? Onların, kötü olduğunu bildiğimiz hareketlerini desteklemesek bile bu türlü hareketleri karşısında susmak suretiyle. Üstelik aslında bir nevi ahlaksız olan bu davranışımızı, civanmertlik, insanlık, kadirbilirlik namı altında süsleyerek iyi bir şey yaparmış gibi yapıyoruz: “Adam doğru yolda değil, bunu biliyorum. Ama sesimi çıkaramam ki! Şu kadar senelik dostum bu adam benim!”

Yahut şöyle bir muhakeme: “Görüyorum, düpedüz yanlış yolda. Hatta yaptığı edepsizlik. Ama hayatta bana öyle bir iyilik etmiştir ki şimdi onun üzerinde yürümek bana düşmez…” Evet… Eğer talebelerimiz, hocalarımız, fikir arkadaşlarımız, parti arkadaşlarımız, yakınlarımız sapıtıp da kötü bir yola girerlerse onları yollarından çevirmek şöyle dursun, onları hakka, adalete, ahlaka, insaniyete rağmen korumaya, desteklemeye kalkıyoruz. Eğer bu kadarını yapamazsak susmayı, sesimizi çıkarmamayı tercih ediyoruz ve bunu ahlaka uygun bir hareket, bir insanlık vazifesi, mertlik icabı sayıyoruz.

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 18 Cevabı

Fark etmiyoruz ki dostlarımıza, talebelerimize, hocalarımıza, partili arkadaşlarımıza, kötü, yanlış, aykırı hareketler karşısında takındığımız bu koruyucu tavırlar; insanlık, kadirbilirlik değil, basbayağı ihanettir, hatta alçaklıktır. İyi bir dosta düşen vazife, sevdiği insanı korumak, onu uyandırmak, onu yanlış yola giderken görürse kolundan tutup çevirmektir. Uçuruma doğru giden çocuğumuz için: “Çocuğumdur, istediği yere gitsin, ben karşısına çıkmayayım!” diyor musunuz? Tam tersine, “Ne yapıyorsun?” diyerek onu durdurmayı nasıl bir babalık vazifesi sayıyorsanız çok sevdiğiniz dostlarınız, talebeleriniz, hocalarınız, fikir arkadaşlarınız da yanlış yollara giderlerse önlerine çıkmak sizin insanlık vazifenizdir. Bunu yapamazsanız onlara iyilik değil, kötülük etmiş olursunuz.

Ne yazık ki bizim memleketimizde görülen birçok kötülük hep arkadaşın arkadaşı koruması, fena yollara dökülenlerin en yakınlarında bulunanlar tarafından sertçe uyarılmaması yüzünden olmaktadır. Fikir arkadaşımız bir halt karıştırırsa “Bizdendir!” diyerek sesimizi çıkaramıyoruz. Bu tutumumuzla dostumuzu içinden çıkamayacağı bataklıklara doğru sürmüş oluyoruz. Hâlbuki biz dostlarımızı, onların kızmaları, gücenmeleri pahasına çekip çevirmesini bilseydik hiçbir kötülük yeşerip dal budak salmak imkânını bulamamış olacaktı. Hatalara düşmüş dostlarımızın karşısına aslanlar gibi çıkıp “Dur!” demesini öğrendiğimiz zaman birçok kötülüğü önlemek mümkün olabilir. İnsanlık namı altında benimsediğimiz ters yol ise bizi, en sevdiğimiz insanların uçuruma yuvarlanmalarına göz yummuş, hatta onları o yola doğru itmiş duruma sokar. Bundan vicdan azabı duymamak mümkün değildir, ama ne çare ki vaktinde yapılmamış müdahalelerin sebep olduğu vicdan azapları içimizdeki lekeyi silip süpüremez. Son pişmanlığın fayda vermediği bunun için söylenmiştir. Dürüst adam, dürüstlüğü en yakınlarına karşı dahi müdafaa edebilen adamdır.

2. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 19 Cevabı

Okuduğunuz metinde geçen anlamını bilemediğiniz kelime ve kelime gruplarının anlamlarını metnin bağlamından hareketle tahmin edip yazınız. Sonra bu kelimelerin anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten bulup tahminlerinizle karşılaştırınız.

• Cevap:

dost:

• Tahminim: İnsanın zor zamanında yanında olan çok iyi anlaştığı kardeşi gibi gördüğü kimse
• Sözlükteki anlamı: sevilen ve güvenilen yakın arkadaş, sıkı fıkı görüşülen kimse, gönüldeş.

civanmertlik:

• Tahminim: Delikanlılık
• Sözlükteki anlamı: civanmert olma durumu.

kadirbilirlik:

• Tahminim: Kıymet bilme
• Sözlükteki anlamı: değerbilir olma durumu.

hak:

• Tahminim: İnsana doğuştan veya sonradan verilen ayrıcalıklar kazanılmış edinimler
• Sözlükteki anlamı: yer, toprak.

adalet:

• Tahminim: İnsanların haklarının korunması için verilen hükümler
• Sözlükteki anlamı: hak ve hukuka uygunluk; hak ve hukuku gözetme ve yerine getirme; doğruluk.

vicdan azabı:

• Tahminim: insanın var olan biri durumdan dolayı duyduğu üzüntü
• Sözlükteki anlamı: insanı sürekli üzen, içten duyulan acı, üzüntü.

vazife:

• Tahminim: Görev
• Sözlükteki anlamı: bir kimsenin ya da bir şeyin yapageldiği, göregeldiği iş ya da kendisinden beklenen eylem, iş.

fikir arkadaşı:

• Tahminim: Beraber aynı düşüncede dostluk kurmak ortak olmak
• Sözlükteki anlamı: Aynı düşünceleri paylaşan kimseler

Sözlük oluşturmak için bir defter edininiz. Defterinize öğretim yılı boyunca anlamını öğrendiğiniz kelime ve kelime gruplarını yazarak sözlük oluşturunuz.

• Cevap: Bu etkinliği defter alarak siz yapmalısınız

3. ETKİNLİK

Okuduğunuz metinde geçen aşağıdaki deyimlerin anlamlarını öğrenip yazınız. Bu deyimlerin metne katkısını belirleyiniz.

• Cevap:

dal budak salmak: (olay, iş) karmaşık bir biçimde genişleyip yayılmak.
içinden çıkamamak: başaramamak, sorunu çözümleyememek.
bataklığa sürüklenmek: İçinden çıkılması güç bir duruma düşmek, zora girmek.
(birini) çekip çevirmek: Zor durumda olan yanlış yapan kimseleri doğru yola almak ona yardım etmek
(birinin karşısına) aslanlar gibi çıkmak: Kimseden korkmadan hesap vermek
göz yummak: kusurları görmezlikten gelmek, görmemiş gibi davranmak, hoş görmek.
uçuruma yuvarlamak: zahmet, güçlük, geçim sorunu, başarısız olma, yokluk

4. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 20 Cevabı

Okuduğunuz metinden öznel ve nesnel yargılı ifadelere örnekler bulup yazınız.

Öznel yargılı ifadeler:

• Cevap: “Onların, kötü olduğunu bildiğimiz hareketlerini desteklemesek bile bu türlü hareketleri karşısında susmak suretiyle.” İyi bir dosta düşen vazife, sevdiği insanı korumak, onu uyandırmak, onu yanlış yola giderken görürse kolundan tutup çevirmektir.”

Nesnel yargılı ifadeler:

• Cevap: “Son pişmanlığın fayda vermediği bunun için söylenmiştir”

5. ETKİNLİK

Okuduğunuz metnin içeriğine yönelik aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Dost sözü sizde hangi anlamları çağrıştırıyor? Yazınız.

• Cevap: Dost sözü bende güzel anlamlar çağrıştırıyor. Paylaşılan hem sevinç dolu hem de üzücü zamanlar geliyor. Bazen beraber gülmek bazen de beraber ağlamak geliyor.

2. Yazar, dostumuza hangi durumlarda kötülük yaptığımızı söylüyor?

• Cevap: Eğer talebelerimiz, hocalarımız, fikir arkadaşlarımız, parti arkadaşlarımız, yakınlarımız sapıtıp da kötü bir yola girerlerse onları yollarından çevirmek şöyle dursun, onları hakka, adalete, ahlaka, insaniyete rağmen korumaya, desteklemeye kalkıyoruz. Eğer bu kadarını yapamazsak susmayı, sesimizi çıkarmamayı tercih ediyoruz ve bunu ahlaka uygun bir hareket, bir insanlık vazifesi, mertlik icabı sayıyoruz. Böyle yaparak onlara kötülük yaptığımız söyleniyor.

3. İki kişinin dost olabilmesinin nedenleri nedir? Yazınız.

• Cevap: Birbirlerine saygı ve sevgi beslemeleri. Birbirlerinin hatalarını söyleyip bu hataları düzeltmek, ne olursa olsun hep gerçekten doğrudan yana paylaşımlarda bulunmak. Samimi olmak gerekmektedir.

4. Yazar, dostumuza nasıl davranırsak ihanet etmiş olacağımızı belirtiyor?

• Cevap: Eğer onun yanlışını görmezden gelirsek, onun yanlışlarını söyleyip onu yaptığı hatalardan dolayı uyarmazsak yanlış yatığımızı ona ihanet etmiş olacağımızı söylüyor.

5. Yazar, iyi bir dosta düşen vazifeyi hangi örnekle açıklıyor?

• Cevap: Uçuruma doğru giden çocuğumuz için: “Çocuğumdur, istediği yere gitsin, ben karşısına çıkmayayım!” diyor musunuz? örneğiyle açıklamaktadır.

6. “Son pişmanlık fayda vermez.” sözüyle anlatılmak istenen nedir?

• Cevap: İnsanlar bazen düşüncesizce davranırlar. İstemedikleri sonuçlarla karşılaşırlar. Bu tür durumlarda artık zamanı geri alamazlar. Yni artık pişmanlıkları bir işe yaramaz.

6. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 21 Cevabı

Okuduğunuz metnin ana fikrini ve yardımcı fikirlerini belirleyiniz.

Ana Fikir

• Cevap: Dost dediğin seni uyarır. Kötü huylarını söylemekten çekinmez.

Yardımcı Fikirler

• Cevap: Kime dost denilebileceği, dostun bizim yanlışlarımızı görmezden gelmemesi gerektiği

7. ETKİNLİK

Aşağıdaki paragrafı okuyunuz.

(…)
“Aristo demiş ki: “Ey dostlarım dünyada dost yoktur.” Ustası Sokrates’ın başına gelenlere bakınca Aristo’ya hak vermemek zor. Büyük bilge görmüş gerçeği. Dost sandıklarının dost olmadığını. Sokrates’ın da ölüme korkusuzca gidişi bundandı belki, yaşamaya karşı duyduğu bezginlik de. Dostsuz, dostluksuz bir dünyada yaşamaktansa ölmek daha iyi elbet… Bizim eski bir şairimiz de bunu anlatmıyor mu? “Dünyayı seninle sevmişim ey dost.” Tek bir mısrada dostluğun taşıdığı engin anlam ne güzel belirtilmiş! Dünya ancak sevgiyle, dostlukla güzelleşiyor. Pinti çıkarların egemen olduğu bir dünya, dünya mıdır, yoksa cehennem mi?”
(…)

Yukarıdaki parçada hangi anlatım biçimlerinden yararlanılmıştır?

• Cevap: Tartışma anlatım biçiminden yararlanılmıştır. Yazar kendi görüşünü öne çıkarır.

Yukarıdaki parçada kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirleyiniz.

• Cevap: Yukarıda Alıntılama ve örnek gösterme tekniğinden faydalanılmıştır: Aristo’dan alıntı yapılmıştır.

8. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 22 Cevabı

Fiil çekim ekleri, fiillere eklenerek onların bazı özelliklerini ortaya çıkarır. Bu ekleri şöyle sıralayabiliriz:
1. Zaman ekleri (Haber kipleri: Duyulan geçmiş zaman -miş, bilinen geçmiş zaman -dı, şimdiki zaman -yor, gelecek zaman -acak, geniş zaman -r ekidir. Dilek kipleri: Gereklilik -malı, istek -a/e, şart -sa, emir -sin, -iniz, -sinler)
2. Şahıs ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz, -ler
3. Olumsuzluk eki: -ma/-me
4. Soru eki: -mı, -mi
5. Ek fiil ekleri: i -di, i -miş, i -se

Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlelerde geçen fiillerin aldığı çekim eklerini ve eklerin işlevlerini örnekteki gibi altını çizerek belirleyiniz.

→ Zaman zaman dostlarımıza çok fenalık ediyoruz.
ed-(i)yor-uz cp geniş zaman, 1. çoğul kişi O Adam doğru yolda değil, bunu biliyorum.

→Bir yerlerden geldim bu konuya.

• Cevap: gel-di-m , 1. tekil kişi eki

→Onu niçin sevdiğimi bana söyletmek isterlerse bunu ancak şöyle bir cevapla ifade edebileceğimi zannediyorum.

• Cevap: zannedi-yor-um, şimdik izaman eki, 1. tekil kişi eki

→Bunu yapamazsanız onlara iyilik değil, kötülük etmiş olursunuz.

• Cevap: olursun-uz, 2. çoğul kişi eki

→Dünyayı seninle sevmişim ey dost.

• Cevap: sev-miş-im, 1. tekil kişi eki, mişli geçmiş zaman eki

→“Dünyada dost vardır.” ilkesini yaratmaya çalışın.

• Cevap: var-dır, ek fiil

→Neler söylenmemiş, neler yazılmamış bu konuda.

• Cevap: yazıl-ma-mış , olumsuzluk eki, miş’li geçmiş zaman eki

→Ne desem eski, ne yazsam boş.

• Cevap: yaz-sa-m, koşul-şart kip eki, 1. tekil kişi eki

→Hayır, hayır, şiiri, yazını başkaları da seviyor, onlarla da selâmlaşıyoruz, görüşüyoruz. Ama niye dost olamıyoruz?

• Cevap: ola-mıyor-uz, olumsuzluk eki, 1.çoğul kişi eki

9. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 23 Cevabı

“Toplum hayatında dostluğun önemi” konulu bilgilendirici bir yazı yazınız. Yazınızı giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşacak şekilde planlayınız. Yazınıza uygun bir başlık yazmayı unutmayınız. Yazınızı zenginleştirmek için atasözü, deyim ve özdeyişlerden yararlanabilirsiniz. Yazınızı oluştururken açıklama, tartışma, betimleme, öyküleme gibi anlatım biçimlerinden yararlanabilirsiniz.

• Cevap:

TOPLUM HAYATINDA DOSTLUĞUN ÖNEMİ

Dostluk nedir hiç düşündünüz mü ya da düşündüyseniz de hiç bununla ilgili fikirlerinizi kağıda döktünüz mü? Ben döktüm. Dostluk insanın soğuk kış günlerinde sımsıcak bir battaniye, denizde yüzerken boğulma tehlikesi geçirdiğinizde size uzanan bir can simididir. Dostluk varlığının kıymetini çok iyi bilmediğiniz ama yokluğunu anında bütün hücrelerinide hissedeceğiniz bir şeydir. Bu anlamda dostluk aslında yaşamın ta kendisidir. Lütfen dostlarınızı üzmeyin onları kaybetmeyiniz.

YAZARI TANIYALIM

Cevdet Yalçın (1943- )
Öğretmen, şair, yazar. Ağrı’da doğdu. Ankara Üniversitesi Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi Türk | i Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Uzun yıllar yurdun çeşitli yerlerinde öğretmen olarak çalıştı. Atatürk, dil ve edebiyat üzerine yaptığı araştırmalarıyla tanındı. Şiirlerinde aşk, özlem, dostluk gibi temaları işledi.
Eserlerinden bazıları: Çağdaş Düşünce Yazıları Antolojisi, Yalanmış Meğer…

SONRAKİ DERSE HAZIRLIK

Refik Halit Karay’ın “Gurbet Hikâyeleri” adlı kitabını sınıfa getiriniz.

• Cevap: Kitabı sınıfa getirmelisiniz.

Vatan ve dil sevgisini anlatan atasözü, özdeyiş ve deyimler tespit ediniz.

• Cevap: İnsan vatanını sever, çünkü hürriyeti, rahatı, hakkı vatan sayesinde kaimdir. / Vatan bir milletin evidir.

Memleketimizin niçin değerli olduğunu araştırınız.

• Cevap: Çünkü memleketimiz olmazsa biz de olmayız. Memleket üzerinde yaşadığımız evimiz, canımız her şeyimizdir. Bu nedenle bizim de en değerlimizdir.

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Erdemler Teması Sayfa 17-18-19-20-21-22-23 Dost Acı Söylemeli Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.

7. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABI CEVAPLARI DÖRTEL YAYINCILIK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 12-13-14-15-16 Cevabı

HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

1. “Halk şairi” sözünden ne anlıyorsunuz? Sizde çağrıştırdıklarıyla ilgili sınıfta beyin fırtınası yapınız.

• Cevap: Halkın zevk ve anlayışı ile onun arı saf Türkçesiyle şiirler söyleyen saz eşliğinde eserlerini okuyan ozanlar gelmektedir.
• Cevap: Karacaoğlan, Dadaloğlu, Aşık Emrah, Aşık Veysel ilk aklıma gelenlerdir.

3. Âşık Veysel’in bir şiirini kendi sazı ve sesinden sınıfta dinleyiniz. Şiirin içeriğini değerlendiriniz.

• Cevap: Bu etkinliği sınıf içinde arkadaşlarınızla yapmalısınız.

Aşağıdaki şiiri türüne ve içeriğine uygun bir ses tonuyla sesli okuyunuz. Çok beğendiğiniz bölümlerini ezberleyiniz.

KARA TOPRAK

Dost dost diye nicesine sarıldım
Benim sadık yârim kara topraktır
Beyhûde dolandım boşa yoruldum
Benim sadık yârim kara topraktır

Nice güzellere bağlandım kaldım
Ne bir vefa gördüm ne fayda buldum
Her türlü isteğim topraktan aldım
Benim sadık yârim kara topraktır

Koyun verdi kuzu verdi süt verdi
Yemek verdi ekmek verdi et verdi
Kazma ile döğmeyince kıt verdi
Benim sadık yârim kara topraktır

Âdem’den bu deme neslim getirdi
Bana türlü türlü meyva yedirdi
Her gün beni tepesinde götürdü
Benim sadık yârim kara topraktır

Karnın yardım kazmayınan belinen
Yüzün yırttım tırnağınan elinen
Yine beni karşıladı gülünen
Benim sadık yârim kara topraktır

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 13 Cevabı

İşkence yaptıkça bana gülerdi
Bunda yalan yoktur herkes de gördü
Bir çekirdek verdim dört bostan verdi
Benim sadık yârim kara topraktır

Havaya bakarsam hava alırım
Toprağa bakarsam dua alırım
Topraktan ayrılsam nerde kalırım
Benim sadık yârim kara topraktır

Dileğin varsa iste Allah’tan
Almak için uzak gitme topraktan
Cömertlik toprağa verilmiş
Hak’tan Benim sadık yârim kara topraktır

Hakikat ararsan açık bir nokta
Allah kula yakın kul da Allah’a
Hakk’ın gizli hâzinesi toprakta
Benim sadık yârim kara topraktır

Bütün kusurumu toprak gizliyor
Merhem çalıp yaralarım düzlüyor
Kolun açmış yollarımı gözlüyor
Benim sadık yârim kara topraktır

Her kim ki olursa bu sırra mazhar
Dünyaya bırakır ölmez bir eser
Gün gelir Veysel’i bağrına basar
Benim sadık yârim kara topraktır

Âşık Veysel ŞATIROĞLU

1. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 14 Cevabı

Metinde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamlarını tahmin ediniz. Sonra TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten bulup yazınız.

• Cevap:

sadık:

• Tahminim: İhanet etmeyen emin güvenilir kimse
• Sözlükteki anlamı: dostluğu ve bağlılığı içten olan, birine ya da bir şeye içtenlikle bağlı bulunan.

beyhûde:

• Tahminim: Boş yere anlamına gelir.
• Sözlükteki anlamı: boş yere, boşuna, yok yere, gereksiz olarak.

sefa:

• Tahminim: Sürülen zevk alınan mutluluk hazzı
• Sözlükteki anlamı: kaygısız ve sakin olma, gönül rahatlığı, rahatlık.

kıt vermek:

• Tahminim: Az vermek anlamında kullanıldığını tahmin ediyorum
• Sözlükteki anlamı: Verimli olmama, az verme

nesil:

• Tahminim: Kuşak
• Sözlükteki anlamı: yaklaşık olarak 25–30 yıllık yaş kümelerini oluşturan bireyler öbeği, göbek

cömert:

• Tahminim: Eli açık
• Sözlükteki anlamı: parasını, malını, elinde bulunanı esirgemeyen, her zaman her şeyini başkalarıyla paylaşan.

hakikat:

• Tahminim: Gerçek
• Sözlükteki anlamı: bir işin doğrusu, gerçek.

sır:

• Tahminim: Kimsenin bilmemesi gereken bilgi
• Sözlükteki anlamı: kimseye söylenmemesi, gizli tutulması gereken şey, giz.

mazhar olmak:

• Tahminim: Başarmak, başarılı olmak amacına ulaşmak
• Sözlükteki anlamı: iyi bir şeye ermek, ulaşmak, kavuşmak

2. ETKİNLİK

Aşağıdaki özellikleri okuyunuz.

a. Yazı, alt alta sıralanan satırlardan oluşmuş.
b. Her satır büyük harfle başlamış.
c. Yazı, dörder satırlık (dizelik) bölümler hâlinde yazılmış.
ç. Her satırdaki hece sayısı birbirine eşit tutularak bir ahenk sağlanmış.
d. Satır sonlarında ses benzeşmelerine yer verilerek (sarıldım, topraktır, yoruldum, topraktır vb.) belli bir uyum sağlanmıştır.
Okuyanda ve dinleyende yoğun duygular uyandıran, derin etkiler bırakan böyle yazılara…yazanlarına da…denir.

Okuduğunuz metinde yukarıdaki özelliklerden hangilerine yer verilmiştir? Değerlendiriniz.

• Cevap: Okuduğum metinde yukarıda sayılan bütün özelliklere yer verilmiştir. Dizeler alt alta sıralanmıştır. Yazı dörder satırlık bölümler halinde verilmiştir.

3. ETKİNLİK

Okuduğunuz şiiri şekil özellikleri yönünden değerlendiriniz. Okuduğunuz şiiri şekil özellikleri yönünden değerlendiriniz.

• Cevap: Okuduğum şiir dörtlükler halinde dizelerle yazılmıştır. Şiirin son dörtlüğünde şairin adı verilmiştir. Şiirin sonunda kafiyelere ve rediflere yer verilmiştir.

4. ETKİNLİK

Okuduğunuz şiirin konusunu ve ana duygusunu belirleyip yazınız.

• Cevap:

Konusu: Şairin kara toprak ile ilgili düşünceleri dostluk üzerine yaşadığı tecrübeler
Ana duygusu: Ölümün kaçınılmaz olduğu hepimizin bir gün öleceği gerçeği

5. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 15 Cevabı

Metnin içeriğine yönelik aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Şiirin tekrarlanan dördüncü dizeleri şiire anlam ve ahenk yönünden nasıl bir katkı sağlıyor?

• Cevap: Şiirde ahenk bakımından bir uyum ve müzikalite sağlamaktadır. Anlam yönünden ise şairin vermek istediği duygunun okur tarafından sürekli öne tutulması amaçlanmıştır.

2. Şairin, toprağı kendine en sadık yâr olarak görmesinin sebebi nedir? Açıklayınız.

• Cevap: Çünkü bir gün öldüğünde kimse kalmayacak yanında, sadece kendisi ve üstüne örtülecek kara toprak kalacaktır.

3. Şair, toprağın maddi özellikleriyle ilgili hangi görüşlere yer veriyor?

• Cevap: Koyun verdi kuzu verdi süt verdi Yemek verdi ekmek verdi et verdi Kazma ile döğmeyince kıt verdi diyerek hem üstünde hem de altında biz canlılara verdiklerinden bahsetmiştir. Toprağın insanı doyurduğu üstünde yaşadığımız evleri yaptığımızdan bahsetmiştir.

4. Şair, dördüncü kıtada (dörtlükte) neyi dile getirmek istiyor?

• Cevap: Dördüncü kıtada insanoğlunun geçmişten bugününe yaptığı yolculuktan bahsetmiştir. Adem babamızdan beri bizlerin yaşam yeri olan toprağın nimetlerinden bahsedilmiştir.

5. “Cömertlik toprağa verilmiş Hak’tan” ve “Hakk’ın gizli hâzinesi toprakta” dizelerinden ne anlıyorsunuz?

• Cevap: Dünyadaki her şeyin Haktan yani yaratıcı olan Tanrı’dan verildiğini ve yeryüzünde var olan bütün hazinelerin sahibinin de yaratıcısının da yine Tanrı olduğunu anlatmıştır.

6. ETKİNLİK

Okuduğunuz şiirden kişileştirme, tezat ve abartma söz sanatlarına örnekler bulup yazınız.

Kişileştirme (Teşhis)

• Cevap: Sadık yarim kara topraktır derken toprak sevgili gibi kişileştirilmiştir. Bana türlü meyve yedirdi derken de yine insan gibi sanki insana bir şey yedirdiğinden bahsedilmiştir. Beni karşıladı gülünen derken de insan gibi kendisini karşıladığını anlatmıştır.

Karşıtlık (Tezat)

• Cevap: vermek almak / sır hakikat bu kelimeler arsında anlam olarak tezatlık yani zıtlık vardır.

Abartma (Mübalağa)

• Cevap: Karnın yardım yine de beni karşıladı gülünen derken bir gül dikimi için kazılan yeri sanki bütün toprağın bağrı gibi abartmıştır şair.

7. ETKİNLİK

Eklendiği kelimenin anlamını değiştirmeyen eklere çekim ekleri diyoruz.

Aşağıdaki dizelerde çekim eki almış kelimelerin altını çizerek aldıkları çekim eklerini gösteriniz.

Nice güzellere bağlandım kaldım
Ne bir vefa gördüm ne fayda buldum
Her türlü isteğim topraktan aldım
Benim sadık yarim kara topraktır

…

• Cevap: güzel-ler-e: çoğul eki / gör-düm: zaman eki / toprak-tan: ayrılma durum eki / ben-im: iyelik eki

8. ETKİNLİK

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Sayfa 16 Cevabı

“Cömertlik, dostluk, kardeşlik, paylaşma, güven” duygularından birini çağrıştıracak bir şiir yazınız. Şiirinize başlık koymayı unutmayınız.

• Cevap:

CÖMERT OL KAZAN

Cömert ol kazan ey insan
İnsanlar arasında olma ziyan
Aç elini yüreğini ne varsa
İnsan kazan dostluk kazan sevgi kazan

Cömert insan kolay mı olunur dünyada
Kimseler etmez yardım garibana
Cimrilik almış başını yerleşmiş her yana
Cömert ol insan ol faydalı ol insanlığa

ŞAİRİ TANIYALIM

Âşık Veysel Şatıroğlu (1894-1973)
Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde doğdu. Yedi yaşında gözlerini kaybetti. Babasının aldığı sazla oyalanırken dinlediği âşıklardan etkilenerek âşıklık geleneğine yöneldi. 1933 i ‘! yılında Ahmet Kutsi Tecer tarafından edebiyat dünyasına tanıtıldı. Lirik ve güçlü bir söyleyişe sahip j ] olan şiirleri bütün ülkede sevildi. Aşk, hasret, ayrılık, tasavvuf, insan, tabiat, memleket sevgisi ve birlik beraberlik temalarını işledi. Şiirleri “Dostlar Beni Hatırlasın” adlı kitapta toplanmıştır.

SONRAKİ DERSE HAZIRLIK

Dostluk ve dostlukla ilgili atasözü, deyim, özdeyişler derleyiniz.

• Cevap:

Dost acı söyler.
Dost, dostun eğerlenmiş atıdır.
Fakir dost, çabuk unutulur.
Dostun attığı taş baş yarmaz.
Dost başa, düşman ayağa bakar.
Dost kara günde belli olur.

Sınıfa dostluk kavramını anlatan görseller getiriniz.

• Cevap: Görsel için sitemizde yer alan dostluk temalı görsellerden faydalanabilirsiniz.

7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Dörtel Yayıncılık Erdemler Teması Sayfa 12-13-14-15-16 Kara Toprak Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.

7. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABI CEVAPLARI DÖRTEL YAYINCILIK