1. Köktürk (Göktürk) ve 2. Köktürk (Kutluk) Devleti – Uygur Devleti

1. Köktürk (Göktürk) ve 2. Köktürk (Kutluk) Devleti – Uygur Devletişi Ders Notu Konu Özeti İndir

I. KÖKTÜRK (GÖKTÜRK) DEVLETİ (552-659)

• Kuzey Hunlarının bir bölümü Altay dağları arasında ”Ergenekon” vadisinde çoğaldılar. Asya’daki Avar devletinin demircilik işlerini yapmaya başladılar.
• Avarlara karşı çıkarılan Töles ayaklanmasını bastırdılar.
• Bumin Bey Avar kralının kızıyla evlenmek istedi. Red cevabı alınca Avarları yenerek  Ötüken merkez olmak üzere I. Göktürk Devleti’ni kurdu.
• Tarihte Türk adıyla kurulmuş ilk Türk Devletidir.
• Bumin Kağan, Mete Han’ın ikili sistemine göre devleti yönetti. Doğuyu kendisi, batıyı kardeşi İstemi Yabgu yönetti.
• Bumin Kağan’ın ölümünden sonra (553) başa geçen oğlu Mukan Kağan dönemi Göktürk’lerin en parlak dönemidir.
• Mukan Kağan döneminde batı illerini yöneten İstemi Yabgu İpek Yolu’nu ele geçirmek için Önce:
• Akhunlara karşı Sasanilerle işbirliği yaparak Akhunları yıktı
• Sasanilerin İpek yolunu kapatması üzerine de Bizansla ittifak yaptı.

• I. Köktürk devletinin başına sırayla Tapo Kağan ve İşbara Kağan geçti.
• Köktürkler iç karışıklıklar nedeniyle 582 yılında ikiye ayrılmıştır. Doğu Köktürkler 630, Batı Köktürkler 659 yılında Çin egemenliğine girmiştir.

II. KÖKTÜRK (KUTLUK ) DEVLETİ (682-744) NOTBAK.COM

• Çin egemenliğindeki Türkler Önce ”Kürşat“ sonra “Kutluk” ayaklanmalarıyla bağımsızlıklarına kavuştular. II. Köktürk devletine kurucusundan dolayı “Kutluk” devleti denildi.
• Kutluk kağana “ilteriş“ ünvanı verildi.
• Kutluk kağan Çin’e 46 sefer yaptı.
• İlteriş kağan’ın ölümünden sonra çocukları Bilge ve Kültigin küçük olduğu için yerine Kapgan Kağan geçti.
• Kapgan Kağan’dan sonra başa geçen oğlu İnal’ın kağanlığını Bilge ve Kültigin tanımadılar. İnal’ı öldürerek başa Bilge Kağan geçti.
• Bilge Kağan devleti yönetirken kardeşi Kültigin orduyu yönetmiş, Tonyukuk’da vezir olmuştur.
• Orhun Anıtları (Göktürk Kitabeleri) Kutluk devleti tarafından  Bilge, Kültigin ve vezir Tonyukuk adına dikilmiştir.
• Orhun Anıtları Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı örnekleridir.
• Tonyukuk, Kültigin ve Bilge Kağan’ın ölümleriyle devlet zayıflamış “Uygurlar, Basmiller ve Karluklar” bu devlete son vermişlerdir.

UYGUR DEVLETİ (744-840)

• Kutluk devletine son veren Uygurlar Ötüken’de Uygur devletini kurdular.
• Uygur devletinin kurucusu Kutluk Bilge Kül Kağan’dır.
• Uygurların en parlak devirleri Moyen Çor Kağan zamanıdır.
• Moyen Çor Kağan’dan sonra sırasıyla Bögü Kağan ve Baga Tarkan geçmiştir.
• Yerleşik hayata ilk geçen Türk topluluğu Uygurlardır.
• Uygurlar “Mani Dinini“ kabul etmişler ve bu dinin etkisiyle savaşçılık özelliklerini kaybetmişlerdir.
• Mani dini Türklerin yerleşik hayata geçmelerinde etkili olmuştur.
• Uygurlar Baga Tarkan’dan sonra ikiye ayrılmışlar

– Doğu Türkistan (Turfan Uygur Devleti)

– Kansu Uygur Devleti (Sarı Uygurlar)

*Doğu Türkistan Uygurları Moğollara öğretmenlik yapmışlardır.

İşinize Yarayabilir

Tarih Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar