5. ÜNİTE SONU DEĞERLENDİRME SORULARI ve CEVAPLARI

A. Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.

1. Karadeniz kıyıları ve kıyılara yakın iç kesimlerin orman varlığı bakımından zengin olması;
I. kereste sanayisi,
II. mobilya sanayisi,
III. kümes hayvancılığı
ekonomik faaliyetlerinden hangilerine ortam hazırlamıştır?

A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III

Cevap: B

2. Erzurum – Kars platosunda yaz yağışları görülmesi burada gür otlakların yetişmesini sağlamıştır. Buna göre, Erzurum – Kars platosunda hangi ekonomik faaliyetin ve buna bağlı olarak hangi meslek dalının gelişme göstermesi beklenir?

A) Tarım – Çiftçilik
B) Turizm – Otel işletmeciliği
C) Hayvancılık – Veterinerlik
D) Sanayi – Fabrika işçiliği

Cevap: C

3. Ekonomik faaliyetlerin canlı ve nüfus yoğunluğunun fazla olduğu şehirlerde sosyal ve kültürel faaliyetler de gelişir.
Buna göre, aşağıdaki şehirlerin hangisinde sosyal ve kültürel faaliyetlerin daha gelişmiş olması beklenir?

A) Adana B) İzmir C) İstanbul D) Bursa

Cevap: C

4. Görseldeki ürünü marketten satın alan bir kişinin;
I. son kullanma tarihine bakması,
II. ambalajının açık olup olmadığını kontrol etmesi,
III. ödemesini yaptıktan sonra fişini alması
faaliyetlerinden hangileri bilinçli bir tüketici olduğunu gösterir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) I, II ve III

Cevap: D

5. Girişimci Arif Bey yeni bir yatırımda bulunurken;
• Üreteceği malın insanların isteklerine ve ihtiyaçlarına hitap edip etmediğini,
• Üretim yaparken lazım olan ham madde, enerji ve insan gücünün olup olmadığını,
• Üretim yapacağı tesisi ve iş birliği yapacağı kişi ve kurumları belirler.
Buna göre Arif Bey’in yeni bir yatırımda bulunurken;
I. üretim yapacağı mal,
II. üretimde bulunacağı yer,
III. ticari irtibat kuracağı bireyler
faktörlerinden hangilerine dikkat ettiği söylenebilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) I, II ve III

Cevap: D

6. Yaklaşan yaz mevsimiyle birlikte ailece alışverişe çıktık. Babam, ablam ve abim kısa kollu tişört aldı, ben ise ince bir penye aldım.
Buna göre, ailenin alışveriş yapması ekonomik faaliyetlerin hangi aşamasıyla ilgilidir?

A) Üretim B) Dağıtım C) Tüketim D) Turizm

Cevap: C

B. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri verilen ifadelerden uygun olanı ile tamamlayınız.

Cevap: 1. Antalya 2. sanayi 3. maden 4. tüketim 5. dilekçe

1. Doğal ve tarihî güzellikler bakımından zengin, güneşli gün sayısı fazla olan Antalya kıyı turizmi için uygundur.
2. Ülkemizde sanayi sektörünün en geliştiği şehir, İstanbul’dur.
3. Zonguldak’ta yer altı kaynaklarının fazlalığı maden sanayisinin gelişmesini sağlamıştır.
4. Tüketim, ekonomik faaliyetlerin son aşamasıdır.
5. Dilekçe hakkı, tüketicilerin yaşadığı sorunların çözümünde başvurabileceği yöntemlerden biridir.

C. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.

1. Yaşadığınız çevrede hangi meslek gruplarına ihtiyaç duyuluyor? Neden?

Ben Antalya’da yaşıyorum. Özellikle turizm sektöründe büyük açıklar var. En kısa zamanda kalifiye ve dil bilen eleman ihtiyacı vardır.

2. Tüketici haklarının yasalarla güvence altına alınması neden önemlidir? Açıklayınız.

İnsanların mağdur edilmelerinin önüne geçilmiştir. Böylece insanlar kazıklanmayacak ve hakları yenmeyecektir. Güvenle alış veriş yapacak vergi verecek devletlerine de borçlarını vereceklerdir.

3. Girişimci insanların özellikleri nelerdir? Açıklayınız.

Zeki, atılgan, çalışkan, açık fikirli, girişken, cesaretli ve azimlidirler.

4. Hizmet sektörünün geliştiği bir bölgede yaygın olan meslek grupları hangileridir?

Mühendislik, doktor, öğretmen, avukat, kasiyer, muhasebeci, emlakçı ve araba galericileri ile yemek sektöründe çalışan elemanlardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI

Sofranızdaki ekmek size ulaşıncaya kadar hangi aşamalardan geçmiş olabilir

Sofranızdaki ekmek size ulaşıncaya kadar hangi aşamalardan geçmiş olabilir bu konuda sizlere kısa bilgiler vereceğiz.

Un fabrikalarında değirmenler sayesinde buğday öğütülerek un haline getirilir. Buğdaydan elde edilen un ambalajlanarak ekmek fırınlarına doğru yola çıkar. Ekmek fırınlarında ki ustalar hamur yoğurma makinesinde un, tuz, maya ve su karıştırılarak bolca yoğrulur. Bu işlem karışımın hamur haline gelmesine kadar devam eder. Bir süre dinlendirilen hamur daha sonra ustalar tarafından ekmeklik hamur şeklinde kesilir. Hamur haldeki ekmekler fırına sürülerek pişirilir ve raflardaki yerini alır. Bizler ise fırınlara giderek ekmeklerimizi alırız ve soframıza getiririz.

Buğdayın ekmek oluncaya kadar geçirdiği aşamalar

• Tarla tohum ekmeye hazır hale getirilmek için sürülür.
• Buğday tohumları ekim zamanı tarlaya ekilir.
• Ekilen tohumların zamanla ilaçlama ve gübreleme yoluyla bakımı yapılır.
• Buğdaylar olgunlaşınca hasat edilir.
• Buğday taneleri ile sapları ayrılır ve çuvallara doldurulur.
• Toplanan buğdaylar işlenmek üzere değirmene götürülür.
• Buğdaylar değirmende öğütülerek un haline getirilir.
• Unlar fırınlara ulaşır.
• Una su, tuz ve maya eklenerek hamur yapılır.
• Hamura şekil verilir.
• Hazırlanan hamurlar fırında pişirilir ve satışa sunulur.
• Ekmek fırınlarda ve bakkallarda satılır

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI

1. Festival, Erzurum’un ve ülkemizin uluslararası tanınırlığını nasıl etkilemiştir? Bunun önemi nedir?

Cevap: Dünyanın birçok üniversitesinden gelen sporcular sayesinde kent dünyada tanınırlığını arttırmıştır. Yapılan yatırımlar ve tesisler ekonomik olarak zenginlik katmıştır.

2. Sizce, Universiade’ın Erzurum’da yapılması bölge insanını başka hangi alanlarda etkilemiştir?

Cevap: Gelecek kişilerin konaklayacağı yerler, yemek alanları ile ilgili yenileme çalışmaları da yapılmıştır. Bunun dışında birçok yeni spor tesisi açılmıştır. Bu yapılaşma, şehri ekonomik alanda güçlendirmiştir. Turizmden hizmet sektörüne, sağlıktan spor alanlarına birçok alanda gelişim görülmüştür.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI

Karadeniz Ereğlisi’nde Demir-Çelik Fabrikasının açılmış olması yöre insanının yaşantısını nasıl etkilemiştir

Karadeniz Ereğlisi’nde Demir-Çelik Fabrikasının açılmış olması yöre insanınınyaşantısını nasıl etkilemiştir bu konuda sizlere kısa bilgiler vereceğiz.

Bu küçük kasaba fabrikanın açılması ile birlikte hızla gelişmiş, modern bir sanayi kenti olma yolunda hızla ilerlemiştir. Bu fabrikanın açılması bölgede yeni fabrikaların açılmasını da sağlamış, artan iş gücüne bağlı olarak ilçe dışarıdan göç almaya başlamıştır. Yapılan bu göçler ilçe nüfusunu artırırken inşaat, eğitim, ulaşım ve hizmet sektörlerindeki gelişmeyi de beraberinde getirmiştir.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI

Aşağıdaki haberleri okuyunuz. Anlatılan yerleşim yerlerinde, ihtiyaç duyulan meslek gruplarını boş bırakılan alana yazınız.
Turizmin başkenti Antalya, 2016 ve 2017’deki iki zor yılın ardından 2018’de tarihinin en iyi dönemini yaşıyor. Antalya’ya gelen turist sayısı, 29 Eylül Cumartesi günü itibarıyla 11 milyon barajını aştı. 2018’de 14 milyon turist hedefi konulan Antalya’ya 29 Eylül itibarıyla hava yoluyla gelen turist sayısı 11 milyon 4 bin 809’a ulaştı.

Cevap: Dil bilen turizmciler, otellerde çalışacak kalifiye elemanlar, aşçılar.

Türkiye’nin tarım ve hayvancılıkta önemli üretim merkezi Burdur, 25-28 Nisan 2019 tarihleri arasında 5. Teke Yöresi Tarım ve Hayvancılık Fuarı’na ev sahipliği yapacak. Fuar, hem üretici hem tüketici açısından kazanç kapısı olacak. Burdur Valisi tarım ve hayvancılıkta sahip oldukları yüksek potansiyeli daha yukarıya taşımak, üreticiler açısından da yeni pazarlar oluşması için fuarların en uygun araçların başında geldiğini söyledi. Vali, Burdur’un yüzde 98’i kültür ırkı olan büyükbaş hayvan varlığına sahip olduğunu ve günde bin tonun üzerinde çiğ süt üretimi yaptığını ifade etti. Burdur’un haşhaş, ceviz, taze fasulye ile de ön planda olduğunu kaydeden Vali, son yıllarda lavanta başta olmak üzere aromatik bitkilerle ilgili yapılan çalışmaların da Burdur’daki üretim potansiyelini artırdığını söyledi.

Cevap: Tarımdan anlayan bilinçli çiftçiler, mühendisler, fabrika kuracak sanayiciler.

Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) 1 milyon istihdam sağlayacak
En fazla Organize Sanayi Bölgesi bulunan illerin başında 18 OSB ile İzmir gelirken onu 13 OSB ile Bursa takip ediyor. OSB’lerin Türkiye genelinde yarattığı toplam istihdam ise 1 milyon kişiye ulaşıyor. Gebze OSB, Çerkezköy OSB, İzmir Atatürk OSB, Kayseri OSB ve Bursa OSB, Organize Sanayi Bölgeleri içinde ilk beşte yer alıyor. Bu OSB’leri ilk beşe sokan unsurlar ise yapılan yerli-yabancı yatırımların büyüklüğü, alansal büyüklükleri ve yarattıkları önemli ticaret hacimleri oluyor.

Cevap: Küçük ve büyük yatırımcılar, işçiler, sanayiciler, mühendisler.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI

Hayalini kurduğunuz mesleğin, yaşadığınız çevreye ne gibi katkılarda bulunur

Hayalini kurduğunuz mesleğin, yaşadığınız çevreye ne gibi katkılarda bulunacağı konusunda sizlere kısa bilgiler vereceğiz.

Meslek, belli bir eğitim ile kazanılan, sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek ve hizmet vermek karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş demektir

Ben turizmci olmak istiyorum. Yaşadığım yerin turistik anlamdaki her değerini tanıtacağım ve şehrimin turizm açısından gelişmesini ve birçok insanın geçim kaynağı sıkıntısı çekmesini engelleyecek iş kolları açmak istiyorum.

Öğretmenlik mesleği, eğitim sektörü ile ilgili olan sosyal, kültürel, ekonomik, bilimsel ve teknolojik boyutlara sahip, alanda özel uzmanlık bilgi ve becerisini temel alan akademik çalışma ve mesleki formasyonu gerektiren, profesyonel statüde uğraşı alanıdır.

1. Çevre kalkınmasına katılma ve katkı sunma rolü
2. Çevre liderlik rolü
3. Toplumsal yabancılık rolü
4. Ahlak savunucusu rolü
5. Kültürlülük rolü
6. Çocuk eğitimi rolü

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI

Siz de yaşadığınız toplumu ya da tüm insanlığı ilgilendiren bir sorun veya ihtiyacı tespit edip verilen basamaklara göre bir çözüm yolu üretiniz.

Sorun ya da ihtiyaç: Çevre kirliliği

Neler yapılabilir?

Çevreyi en fazla insanoğlu kirletmektedir. Çevreyi kirleten etkenlerden bir tanesi de evsel atıklar ve çöplerdir. Evlerimizde çöplerimizi kâğıt, plastik, metal, cam ve organik atıklar olarak sınıflandırarak çevre kirliliğinin önlenmesine katkı sağlayabiliriz. Atıklarımızı faklı poşetlere atarak kâğıt, plastik, metal, cam gibi geri dönüşüm ile yerinden kullanılabilen atık, doğayı kirletmek yerine ekonomiye kazandırılabilir.

Sorun ya da ihtiyaç: İsraf ve yoksulluk

Neler yapılabilir?

Oteller, büyük restoranlar ve pastaneler satamadıkları, günlük olarak tüketilmesi gereken gıdaları zorunlu olarak çöpe atıyorlar. Bu gıdalar çöpe atılmak yerine her gün belirli saatlerde toplanarak ihtiyaç sahiplerine ulaştırılabilir. Hem bu gıdalar israf edilmemiş olur hem de yoksullar güzel yiyecekler tüketmiş olur.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI

Zihni Derin kimdir

Sizce başarısızlık Zihni Derin’i durdurmuş olabilir mi, Zihni Derin’in kişiliközelliği ile bilim insanlarının ortak özellikleri arasında benzerlik var mı bu konuda sizlere kısa bilgiler vereceğiz.

Zihni Derin 1880 senesinde Muğla’da doğdu. İlk ve Orta öğrenimini bitirdikten sonra İstanbul Halkalı Yüksek Ziraat Okulunu bitirdi. Bir süre Orman mühendisliği ve öğretmenlik yaptı. 1920 senesinde İktisat Vekâleti (bakanlığı), Zirâat Umûm Müdürlüğü tayin edildi. İşte bu göreviyle ilgili bir gezi sırasında Doğu Karadeniz bölgesinin çay ve turunçgiller üretimine elverişli olduğunu görerek bu bölgede çay tarımının başlatılması için çalışmalar yaptı. Zihni Derin’in bu çalışmaları üzerine 1924 senesinde Rize yöresinde çay, fındık ve turunçgiller üretimiyle ilgili özel bir kânun çıkarıldı. Çay Araştırma Enstitüsü kuruldu.

Zihni Derin’in çay üretimi için yapmış olduğu girişimler öncesi sadece Rize’de değil, Türkiye’de de çay tarımının yapılmadığını biliyor muydunuz? Peki, kimdir Zihni Derin? Gelin bu girişimci büyüğümüzü daha yakından tanıyalım. Zihni Derin (Görsel 5.27), 1880 yılında Muğla’da doğmuştur. Eğitimini ziraat alanında tamamlamış, çeşitli memuriyetlerde bulunmuş, bir dönem de öğretmenlik yapmıştır. 1920’de Yunanların işgalinden hemen önce Bursa’dan ayrılıp kara yolu ile Ankara’ya gelmiştir. Millî Mücadele Hükûmetinin ilk Tarım Genel Müdürü olmuştur.

Zihni Derin, Ankara’da çalıştığı dönemde katıldığı çeşitli toplantılarda Rize ve çevresinin daha iyi bir yaşama kavuşabilmesi için öncelikle insanların geçimini sağlayacak iş ve çalışma imkânlarına kavuşturulması gerektiğini ileri sürer. Bunun üzerine Zihni Derin’in bölgede incelemeler yapması kararlaştırılır. Zihni Derin 1923 yılında Rize’ye gelir. Bölgede yaptığı incelemelerde bazı meraklıların Batum’dan dönüşlerinde getirdikleri ve diktikleri, gayet iyi gelişmiş çay fidanlarıyla karşılaşır. Zihni Derin de Batum’a düzenlenen bir geziye katılır. Batum ve çevresinde Ruslar tarafından kurulmuş olan çay bahçelerini ve çay fabrikalarını inceleyerek gerekli bilgilerle Rize’ye döner. Beraberinde çay tohumu ve fidanları, narenciye ve bazı meyve çeşitlerini de Rize’ye getirir. Rize’de yanında getirdiği fidan ve tohumları toprakla buluşturarak denemeler yapar. Daha sonra Batum’dan sipariş edilen 500 bin tohum, fidan hâline getirilir ve halka dağıtılır. Ancak çeşitli nedenlerle bu çalışmalar başarısızlıkla sonuçlanır.

Zihni Derin yöre halkı ile bölgedeki çalışmalarına devam eder. Nihayet amacına ulaşmıştır. İlk yaş çay yaprağı hasadı ve kuru çay üretimi 1938 yılında gerçekleştirilir. Bölgenin ekonomik ve sosyal yönden kalkınması, bölgeden göçü azaltmak amacıyla çay tarımı ve sanayisi uzun yıllar devlet tarafından desteklenip teşvik edilir. 1940 yılında çıkarılan 3788 Sayılı Çay Kanunu ile ülkemiz çaycılığı güvence altına alınmıştır. Bu yasal düzenlemenin ardından çay tarım alanları giderek genişlemiş ve üretim miktarı hızla yükselmiştir. Böylece hem eğitimini hem de yaşamını tarıma adamış olan bu örnek kişi, Rize’nin ekonomisini de değiştirmiştir. Ülkemizde ilk çay fabrikası, 1947 yılında kurulurken 1973 yılında, kurulan yaş çay işleme fabrika sayısı 32’ye, 1985 yılında ise 45’e ulaşmıştır. 1963 yılına kadar ithalat ile karşılanan iç tüketim talebi 1963 yılından sonra yurt içi üretim ile karşılanmaya başlanmıştır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI

Öğrendiklerimi Uyguluyorum

Kumaşın üretim aşamalarını anlatan metinden yola çıkarak aşağıda karışık olarak verilen resimleri üretim, dağıtım, tüketim ağına uygun bir şekilde alttaki kutucuklara yazınız.

a) Tüketim
b) Dağıtım
c) Üretim
ç) Tüketim
d) Üretim
e) Dağıtım

Aşağıda kumaşın üretim, dağıtım ve tüketim aşamalarını inceleyelim.

Üretim
Sıcak iklimi seven pamuk bitkisi tohumları mart, nisan aylarında ekilir. Kozaların olgunlaşması ile pamuk hasadına başlanır. Kozalar işçiler tarafından ya da makinelerle toplanır. Toplanan kozalar pamuk işleme fabrikalarına gönderilir. Burada iplik hâline getirilen pamuk lifleri dokuma tezgâhlarına gönderilerek kumaş hâline gelir.

Dağıtım
Bu kumaşlar hazır giyim atölyeleri ve tekstil üreten fabrikalara gönderilir. Buralarda pantalon, etek, kazak gibi çeşitli giyim ürünleri dikilir. Atölye ya da fabrikalarda dikilen ürünler çeşitli taşıtlarla giyim mağazalarına ulaştırılır.

Tüketim
Raflara ulaşan giysiler mağazaların kadın, çocuk, erkek bölümlerinde tüketime hazır olarak raflarda yerlerini alırlar.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI

Aşağıdaki haber metnini okuyunuz. Metinle ilgili soruların cevaplarını boş bırakılan alana yazınız.

Girişimci kadınlarımızdan Dudu Sözcüer’in devlet desteği ile kurduğu tesis girişimci olmak isteyen kadınlara örnek oluyor. Sözcüer, kadın girişimcilere sağlanan devlet desteğiyle güneş enerjisinden elektrik üretmek için tesis kurdu. Akhisar ilçesinde oturan evli ve 1 çocuk annesi Dudu Sözcüer, güneş enerjisi santrali hayalini gerçekleştirdi. Matematik öğretmenliği mezunu Sözcüer, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna başvurarak, hazırladığı güneş enerjisi projesine destek almaya hak kazandı. Kendilerine ait 12 dönüm arazi üzerinde 2 bin 200 güneş panelini yerleştiren Sözcüer, “Böyle bir iş hayalimdi. Rüzgârgüllerini hep görüyordum. Rüzgârgüllerinden esinlenerek bu yola çıktım. Şu anda sistem kuruldu. Elektrik üretimine başlıyoruz” dedi. Sözcüer, “Kadınlar; çekingen olmasın. Biz ilk başlarken ‘Acaba olur mu?’ düşüncesiyle girmiştik. Ama devletin destekleri ve bizim de azmimizle kadınların da bu işi çok rahat şekilde başarabileceğini gördük” dedi.

1. Dudu Sözcüer’in çalışmalarını girişimcilik açısından değerlendiriniz.

Hiç vazgeçmemiş biridir. Önce bu alanda araştırma ve çalışmalar yapmıştır. Ardından nereden destek bulabilirse oraya başvurmuştur. Ardından zor da olsa kurabilmiştir hayalini. En sonunda da başarıyı yakalayabilmiştir.

2. Dudu Sözcüer’in çalışmasının ülke ekonomisine katkıları nelerdir?

Öncelikle kadınların da iş hayatına girmesi açısından önemlidir. Ardından girişimciliğin ülkemize örnek olması, çalışarak araştırarak her türlü başarının yakalanabileceği anlamında örnek teşkil etmektedir.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABI CEVAPLARI