Noktalama İşaretleri ve Örnekler

 Noktalama İşaretleri ve Örnekler Ders Notu Konu Özeti İndir

Noktalama İşaretleri ve Örnekler:

              Yazılarda, doğru okumayı ve anlamayı sağlamak için kullanılan işaretlere noktalama işaretleri(imleri) adı verilir. Noktalama işaretleri, okuduklarımızı daha kolay ve doğru olarak anlamamızı; yazılı anlatımlarda duygu ve düşüncelerimizi doğru ve anlaşılır şekilde aktarabilmemizi sağlar.

1. Nokta (.)

– Cümle sonlarına konur.
Örnek: Öğretmenimiz bize yeni konular anlattı.

– Kısaltmaların sonuna konur.
Örnek: Dr. (doktor), Prof. (profesör), Doç. (doçent)

– Saat ve dakika belirten sayılar arasına konur.
Örnek: Sınav 08.30’da başlayacak.

– Tarihlerin yazılışında gün, ay, yıl belirten sayılar arasına nokta konur.
Örnek: Okulumuz 17.09.2007’de açıldı.

– Sıra bildiren sayıların sonuna konur.
Örnek: 5. sınıf (beşinci sınıf)

– Nokta, matematikte çarpma işareti olarak da kullanılır.
Örnek: 7×5 = 7.5

2. Virgül (,)

– Cümlede art arda sıralanan eş görevli sözcük ve sözcük öbekleri arasına virgül konur.
Örnek: Pazardan erik, kiraz, çilek ve kavun aldık.

– Sıralı cümlelerin arasına virgül konur.
Örnek: İstediğim kitabı dolaptan aldı, bana uzattı.

– Seslenme (hitap) sözlerinden sonra virgül konur.
Örnek: Sevgili Teyzeciğim, sizi çok özledim.

– Uzun cümlelerde, özneden sonra virgül kullanılır.
Örnek: Burak, bu yıl çok farklı bir çocuk oldu.

– Tırnak işareti içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra virgül konur.
Örnek: — Benim güzel çiçeğim, dedi.

3. Soru İşareti (?)

– Soru anlamı taşıyan cümle ve sözcüklerin sonuna soru işareti konur.
Örnek: Ayşe okula gitti mi?

4. Ünlem İşareti ( ! )

– Acı, sevinç, üzüntü, korku, heyecan, şaşkınlık gibi duyguları belirten sözcük ve cümlelerden sonra ünlem işareti konur.
Örnek: Yaşasın!, Çabuk buraya gel!

5. İki Nokta ( : )

– Bir sözcük ya da cümleden sonra örnekler sıralanacak, açıklamalar yapılacaksa bu sözcük ve cümlelerin sonuna iki nokta konur.
Örnek: Bir yılda dört mevsim vardır: sonbahar, kış, ilkbahar, yaz

– Yazıda konuşmaların başlayacağını gösteren sözcükten sonra da iki nokta konur.
Örnek: Can, gülümseyerek dedi ki: Günaydın, nasılsın ?

– Matematikte bölme işareti olarak da kullanılır.
Örnek: 15:5=3

6. Üç Nokta ( … )

– Sözün bitmediğini belirten cümlelerin sonuna üç nokta konur.
Örnek: Güneş’i görünce öyle mutlu oldu ki…

– Karşılıklı konuşmalarda, söylenmeyen ya da söylenmek istenmeyen sözlerin yerine üç nokta konur.
Örnek: Tam bir …e benziyordu. notbak.com

– Birtakım örnekler yazıldıktan sonra, benzerlerinin bulunduğunu anlatmak için “ve benzerleri” anlamında kullanılır.
Örnek: Şu sözcükler sesteştir: kır, yüz, çay…

– Bir metinden yapılan alıntılarda, atlanan bölümlerin yerine üç nokta konur.
 Örnek: “… Adam konuşmasına devam etti: Bu böyle sürüp gidemez. Bu soruna bir çözüm bulmalıyız.”

7. Kesme işareti ( ‘ )

– Özel adlara eklenen çekim eklerini ayırmak için kesme işareti kullanılır.
Örnek: Ahmet’in dedesi Antalya’ya gidecekmiş.

– Kısaltmalara ve sayılara getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır.
Örnek:  Saat 17.50’de dersimiz bitiyor.

– Bir harf ya da eke getirilen ekler, kesme işareti ile ayrılır.
Örnek: Alfabemizdeki harfleri a’dan z’ye sayabilirim.

8. Tırnak işareti ( “ ” )

– Başka bir kişiden ya da yazıdan alınan sözler tırnak işareti içinde yazılır.

Örnek: Adam “Bir gün beni anlayacaksın.” dedi.

– Yazıda geçen, kitap, dergi, şiir adları tırnak işareti içinde yazılır.
Örnek: Orhan Veli Kanık’ın “Dalgacı Mahmut” şiirini okudunuz mu?

– Cümlede özellikle belirtilmek istenen sözler, tırnak işareti içinde yazılır.
Örnek: Bir insanın en büyük ihtiyacı “sevgi”dir.

Örnek: En sık ziyaret ettiğim sitelerden biri “dersimiz.com” dur.

9. Kısa Çizgi ( – )

– Satıra sığmayan sözcükler, devamı olduğunu belirtmek için kısa çizgiyle ayrılır.
Örnek: arka-
daşımdır.

– Sözcükleri hecelerine ayırırken, heceler arasına kısa çizgi konur.
Örnek: öğrencilerim, öğ-ren-ci-le-rim.

– Bir başlangıcı ve sonu belirten sayılar arasına kısa çizgi konur.
Örnek: I. Dünya savaşı 1014-1918 yılları arasında olmuştur.

– Birbirleriyle ilişkili devlet, ulus, kurum, yer, bölüm adları arasına kısa çizgi konur.
Örnek: Ankara – Eskişehir arası iki saat sürüyor. * Türk – Yunan dostluğuna önem veriyorlar.

10. Noktalı Virgül ( ; )

– Virgülle ayrılmış farklı görevdeki sözcük ya da sözcük öbeklerini ayırmak için kullanılır.

Örnek: Eylül, ekim, kasım sonbahar; aralık, ocak, şubat kış mevsimi aylarıdır.

11. Uzun Çizgi (—)

– Bir yazıda karşılıklı konuşmaları belirtmek için uzun çizgi kullanılır. Uzun çizgiye konuşma çizgisi de denir.
Örnek: Oynamayı ve eğlenmeyi seven hayvanların yaşadığı ormana, mavi tüylü bir tilkinin yolu düşer. Ormana dönerek seslenir:
—  Ey ormanda yaşayan hayvan dostlarım!

12. Yay Ayraç ( )

– Cümlede herhangi bir sözcük ya da durumla ilgili yapılan açıklamalar yay ayraç içinde yazılır. (yay ayraça parantez de denir)
Örnek : Atatürk Samsun’a gittiğinde (19 Mayıs 1919) otuz sekiz yaşındaydı.

– Tiyatro eserlerinde, konuşacak kişinin durumunu, hareketlerini belirtmek için yapılan açıklamalar yay ayraç içine yazılır.
Örnek: Dede Torunlarım güzel yavrularım! (Sahnenin ortasına oturur.) Ne çok özledim sizi.

İşinize Yarayabilir

Türkçe Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar