Teyemmüm Nedir, Nasıl Yapılır?

Teyemmüm Nedir, Nasıl Yapılır? Ders Notu İndir

Teyemmümü Gerektiren Durumlar

Aşağıda açıklanan durumlarda insan abdest ve gusül yerine teyemmüm etmelidir:

• Abdest veya gusül için yeterli suyun olmaması.
• Tehlike veya başka bir engel yüzünden suya ulaşılmaması.
• Hastalık vb. nedenle suyun zararlı olmasından korkulması.
• Suyun abdest için kullanıldığında susuzluk çekileceğinden korkulması.
• Su elde etmenin insanın durumunu etkileyecek miktarda para verilmesini gerektirmesi.
• Su elde etmenin zillet ve hakarete maruz kalmayı gerektirmesi.
• Su bulmanın veya abdest almanın, vaktin darlığı yüzünden namazın kazaya kalmasını gerektirmesi.
• Suyun, sadece necaseti beden ve elbiseden gidermeye yetip abdeste yetmemesi.
• Suyun kullanıldığı takdirde başka birisinin ölmesinden veya hasta olmasından

Nelere Teyemmüm Edilir?

1- Toprak ve kum.  2- Taş, kaya ve kesek (topraktan kazılmış irice parça). 3- Çakıl ve yer denilebilecek temiz olan her şey.

Teyemmümün Şartları

1. Sadece yukarıda sayılan şeylerin üzerine teyemmüm edilmelidir.
2. Üzerine teyemmüm edilen şey pâk olmalıdır.
3. Üzerine teyemmüm edilen şey gasp edilmemiş olmalıdır.
4. Üzerinde durularak teyemmüm edilen yer gasp edilmemiş olmalıdır.
5. Teyemmüm organları pâk olmalıdır. dersimiz.net
6. Teyemmüm organlarında yüzük vs. gibi engeller bulunmamalıdır.
7. Teyemmüm amelleri sırasına göre yapılmalıdır.
8. Teyemmüm amelleri peş peşe ve aralıksız yapılmalıdır.
9. Kişinin bizzat kendisi teyemmüm etmeli ve insana başkası teyemmüm ettirmemelidir.

Teyemmümü Bozan Şeyler

1- Abdesti bozan her şey.

2- Teyemmümü gerektiren durumun giderilmesi.

İlk önce teyemmüm etmeye niyet edilip, eûzü besmele çekilerek her iki elin iç kısmı birlikte, üzerine teyemmüm edilmesi doğru olan bir şeyin üzerine bir kere vurulur. 1. şekilde olduğu gibi.

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Namazın Kılınışı Resimli (erkekler için)

 Namazın Kılınışı Resimli (erkekler için) Ders Notu Konu Özeti İndir

1- Tekbir. Gözler secde yerine bakıyor. Ellerin içi kıbleye dönük, başparmak kulak yumuşağına değiyor. İki ayak birbirine paralel, ayaklar arasında 4 parmak sığacak kadar mesafe var.

2- Kıyam. Gözler secde yerine bakıyor. Eller göbek altında bağlanmış vaziyette. Sağ elin küçük parmağıyla başparmak, sol elin bileğini halka gibi kavramış şekilde. İki ayak arası 4 parmak kadar açık ve birbirine paralel.

3- Rüku. Gözler iki ayak ucuna bakıyor. Baş ile arka aynı hizada, sırt düz vaziyette ve yere paralel durum da. Bacak ve kollar gergin. Parmaklar açık, sıkıca dizkapaklarını kavramış vaziyette.

4- Secde: Baş iki el arasında. Alın ve burun yere değiyor. Parmaklar kıbleye doğru. Dirsekler yere değmiyor ve vücuda yapışık değil. Karın, oyluklardan ayrı. Ayak parmakları kıbleye dönük.

5- Ka’de. Gözler oyluklara bakıyor. Eller oyluklar üzerinde, parmaklar kendi halinde. Sol ayak yatık ve üzerinde oturulmuş. Sağ ayak dik ve başparmağı kıbleye dönük.

6- Sağa Selam: Eller oyluklar üzerinde, parmaklar kendi halinde. Sağ ayak dik, başparmak kıbleye dönük. Baş sağa çevrilmiş ve gözler omuza bakıyor.

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Namazın Kılınışı Resimli (bayanlar için)

Namazın Kılınışı Resimli (bayanlar için) Ders Notu Konu Özeti İndir

1- Tekbir: Gözler secde yerine bakıyor. Eller göğüs hizasında, parmak uçları omuz hizasını geçmiyor.

2- Kıyam: Gözler secde yerine bakıyor. Eller göğüs üstünde ve sağ el sol elin üzerinde.

3- Rüku: Gözler iki ayak ucuna bakıyor. Baş ile sırt aynı hizada olmayıp, baş daha yukarda. Parmaklar, araları kapalı olarak hafiften diz kapakları üzerinde.

4- Secde: Alın ve burun yere değiyor. Baş iki el arasında, parmaklar kıbleye doğru. Dirsekler yere değiyor ve vücuda yapışık, oyluklar da karna bitişik vaziyette. Ayakların üstü yere gelmiş şekilde ve her iki ayak sağa yatık. dersimiz.com

5- Ka’de: Gözler oyluklara bakıyor Eller oyluklar üzerinde, parmaklar kendi halinde Her iki ayak sağa çıkarılmış, sol ayak üzerine değil, yere oturulmuş vaziyette

6- Sağa Selam: Eller oyluklar üzerinde, parmaklar kendi halinde.’ Her iki ayak sağa çıkarılmış vaziyette. Baş sağa çevrilmiş ve gözler omuza bakıyor.

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Kur’an-ı Kerim’de isimleri geçen peygamberler

 Kur’an-ı Kerim’de isimleri geçen peygamberler Ders Notu Konu Özeti İndir

Kuran-ı Kerim’de adları geçen tüm peygamberler:

Hazret-i Adem aleyhisselamdan Hazret-i Muhammed Mustafa (Aleyhimüsselam)’ya kadar bir rivayete göre 124 bin, diğer bir rivayete göre ise 224 bin peygamber gelmiştir. Bunlardan ancak 28 tanesinin isimleri Kur’an-ı Kerim’de zikredilmiştir. Kur’an-ı Kerim’de isimleri geçen ve bilinmeleri vacip olan peygamberlerin mübarek isimleri şunlardır:

1. Âdem

2. İdrîs

3. Nûh

4. Hûd

5. Sâlih

6. İbrâhîm

7. Lût

8. İsmâîl

9. İshâk

10. Yâkûb

11. Yûsüf

12. Eyyûb

13. Şuayb

14. Mûsâ

15. Hârûn

16. Dâvûd

17. Süleyman

18. Yûnus

19. İlyâs

20. Elyesa

21. Zülkifl

22. Zekeriyyâ

23. Yahyâ

24. Îsâ

25. Üzeyr*

26. Lokmân*

27. Zülkarneyn*

Bu üç mübarek zata evliya diyenler de vardır. 

28. Hazret-i Muhammed Mustafa (Aleyhimüsselam)

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Kabe-i Şerif’in Tarihi

 Kabe-i Şerif’in Tarihi Ders Notu Konu Özeti İndir

Hz. İbrahim ve Kabe

Hz. İbrahim’in zamanında, Mezopotamya Ovasında yaşayan kavimler taştan ve ağaçtan heykelcikler yapıyor ve bunlara tapıyorlardı.

Hz. İbrahim, kavminin taptığı bu sahte ilahlara tapmayı reddetmiş ve sadece tek ilah olan Allah’a inanmıştı. Kavminede putlara tapmamalarını, kainatın yaratıcısı yüce Allah’a inanmalarını sürekli olarak anlatıyordu. Ancak başta babası Azer olmak üzere kavmi Hz. İbrahime inanmayıp inkar etmişlerdi.

Kuran’ı Kerim’de bu durum şöyle anlatılır. Hani İbrahim, babası Azer’e şöyle demişti:

“Sen putları (kendine) ilahlar mı ediniyorsun? Doğrusu, ben seni ve kavmini apaçık bir sapıklık içinde görüyorum.” (Enam Suresi, 74)

Hz. İbrahim bir gün kavminin taptığı putları kırmış ve oların hiçbir işe yaramadığını göstermeye çalışmıştı. Buna çok kızan Babil halkı Hz. İbrahim’i yakalayarak Nemrut’a teslim etmişlerdi.

Hz. İbrahim, Nemrut’un ateşinden ve zülmünden Allah’ın verdiği mucize ile kurtulduktan sonra ailesini de yanına alarak göç eder. Şam ve Mısır’da bir süre kaldıktan sonra Mekke civarında bir yere gelir. Burada Allah’tan gelen vahiy üzerine konaklayarak, bir ev inşa eder. İşte o ev bugün Müslümanların kıblesi olan ve yeryüzünün ilk mabedi olan kutsal Kabe’dir. Bu durum Kuran’da şöyle bildirilmektedir:

“Hani Biz İbrahim’e Beytullah’ın yerini belirlediğimiz zaman şöyle emretmiştik. Bana hiç bir şeyi ortak koşma, benim mabedimi tavaf edenler, kıyam edenler, rükua ve secdeye varanlar için evimi (Kabe’yi) tertemiz tut.”  (Hac Suresi, 26)

Bu mübarek ayette Hz. İbrahim’in Kabeyi yeniden inşa etmesi ve Kabe’yi ziyaret edenler için temiz ve güvenli bir şekilde bulundurmaya görevlendirildiği bildiriliyor.

Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail’in Kabe’yi inşa etmeleri Bakara Suresinde ise şöyle bildirilir.

“İbrahim, İsmail ile birlikte Beytullah’ın (Kâbe’nin) temellerini yükseltiyor.” (Bakara Suresi 127)

Ayeti Kerimede İbrahim A.S. ve İsmail A.S. tarafından Kabe’nin temellerinin yükseltildiğinin belirtilmesi, Kabe’nin ilk olarak Hz. İbrahim tarafından inşa edilmediğini göstermektedir.

Bu Ayetin ışığında, İslam’da genel görüş olarak Kabe’nin ilk olarak Hz. Adem tarafından yapıldığı ancak ondan geriye sadece temellerinin kaldığı, sonra Hz. Şit Peygamber tarafından yeniden inşa edildiği ve Nuh tufanı sırasında kumlara gömüldüğü ve sonrasında ise ayette belirtildiği üzere Hz İbrahim’in Allah’ın emri ile Kabe’nin bulunduğu yere gittiği ve Kabe’nin temellerini bularak o temeller üzerine bugünkü mevcut Kabe’yi inşa ettiği kabul edilmiştir.

500’lü Yıllarda Kabe’nin Tasviri

Kabe’nin Tarihçesi

Hz. İbrahim Kâbe’yi yaklaşık olarak dörtgen şeklinde inşa etmişti. Hz. İbrahim sonrasında yıkılan ve harap olan Kabe, önce Curhum Kabilesi tarafından daha sonrasında Amalikler Kabilesi tarafından yeniden inşa edilmiştir.

Kâbe’nin yönetimi, hicretten önce ikinci yüzyılda Peygamberimizin atalarından Kusay b. Kilab’ın eline geçince, harap durumdaki Kabe’yi yıkıp yeniden sağlam bir şekilde inşa etmiştir.

1700’lü Yıllar Kabe’nin Tasviri

Miladi 605 yılında, fırtına ve sel sonucunda Kâbe yıkılmıştı. Kureyşliler Kabe’yi yeniden inşa ettiler, Sıra Hacer-ül Esved ‘in yerleştirilmesine gelince, onu yerine koyma onuruna kimin sahip olacağı hususunda aralarında ihtilaf çıktı. Kureyşin ileri gelenleri toplandılar ve aralarında uzlaşarak Hz. Muhammed’in (S.A.V.) hakemliğine başvurmaya karar verdiler.

Peygamberimiz (S.A.V.) o sırada otuz beş yaşındaydı ve henüz Peygamberlik gelmemişti. Kureyşliler onu akıllı, ileri görüşlü, doğru biri olarak biliyorlardı ve Hacer-ül Esved’i yerine koyması için onu seçmişlerdi.Kureşliler bu isteklerini Hz Muhammed’e bildirdiler, o da bu isteği kabul etti.

Hacer-ül Esved’in bugün durduğu yere sevgili Peygamberimiz  yerleştirmiştir. Kureyşliler Kabe’yi bugünkü şekil üzerine tek kapılı olarak inşa etmişler ve Hicr-i İsmail’i dışarıda bırakmışlardır.

Kâbe, Emeviler dönemine kadar bu şekilde kaldı. Emeviler döneminde sahabilerden Abdullah b. Zübeyr,  Emevi halifesi Yezid b.Muaviye’ye biat etmemiş ve ona karşı çıkarak Mekke ve Medine’de hilafetini ilan etmişti.

Bunun üzerine Emevi Halifesi Muaviye, İbn-i Zübeyre karşı savaş ilan etmiş ve bu savaşta Kâbe mancınık atışlarından dolayı isabet almış ve bir bölümü yıkılmıştır.

Muaviye’ye karşı galip gelen İbn-i Zübeyr, savaştan sonra harap olan Kâbe’yi tamamen yıkmış ve yeniden inşa etmiştir. Öncekinden farklı olarak Hacer-ül Esved Kabe içine alındı, Hicr-i İsmail Kâbe’ye dahil edildi ve karşı duvarda bir kapı daha açılarak Kabe çift kapılı hale getirildi. Kâbe’nin onarımı Hicri 64/Miladi 683 yılında tamamlandı ve üzeri halis ipek kumaş ile örtüldü.

1880 Kabe’nin Çekilmiş İlk Resimi ve Kabe Çevresindeki Yapılar

Hicri 72/Miladi 691 yılında, beşinci Emevi Halifesi Abdulmelik b. Mervan,Mekke’yi tekrar ele geçirmek için komutanlarından Haccac b.Yusuf’u Mekke’ye gönderdi.
Mekke’de karşılaşan Haccac ile İbn-i Zübeyr arasında çıkan savaşta İbn-i Zübeyr yenildi ve öldürüldü. Haccac, Kâbe’ye girdi ve İbn-i Zübeyr’in Kabe’de yaptığı değişiklikleri gördü ve bunları Halife Mervan’a bildirdi.
Halife Mervan, Kâbe’nin derhal eski haline döndürülmesini emretti. Bunun üzerine Haccac, Kâbe’yi Kureyş’in attığı temel üzerinden yeniden inşa etti. Hacer-ül Esved’i eski yerine koydurdu, Batıya bakan kapıyı kapatarak Kabe’yi tekrar tek kapılı hale getirdi.Hicr-i İsmail’i dışarıda bıraktı. Ayrıca Kabe’nin çatısına bir yağmur oluğu yaptırdı.

1911 Yılında Kabe

1941 Yılındaki Selden Sonra Kabe

1950 Yılında Kabe

1963 Yılında Kabe

1970 Yılında Kabe Zemzem Kuyusu Girişi

Hicri 960/1553 tarihinde Osmanlı Sultanlarından Kanuni Sultan Süleyman tahta gelince, Kâbe’nin yıpranan çatısını onardı. Haccac’ın yaptırdığı oluğu, Gümüş Oluk olarak değiştirdi.

Kâbe’nin etrafını çeviren ve Kâbe yüksekliğini aşmayan sayıları 500’ü bulan kubbeli revaklar Sultan II.Selim (1566-1574) zamanında yapılmış, planlarını ise Mimar Sinan hazırlamıştır. Osmanlı atalarımızdan Kabe’de kalan bu son mirasıda Suud Hükümeti yıkmaya çalışıyor. İnşallah bu emellerine nail olamazlar.

Sultan I. Ahmed Hicri 1021/1612 yılında, Kabe’nin büyük oranda yıpranmış yapısını desteklemek için payandalar ve üzerine bir demir kemerle çevirerek yapıyı sağlamlaştırdı. Kabe’nin çatısının büyük bölümü değiştirildi, duvarlarındaki hasar onarıldı. Kabe’nin yağmur oluğu altın işlemeli olarak yenilendi. Kabe’nin tavanını tutan üç ahşap sütun altın ve gümüş ile süslendi.

Hicri 1040/1630 yılında Kabe büyük bir fırtınaya maruz kalmış ve duvarlarından ikisi yıkılmıştır. Bunun üzerine Sultan Dördüncü Murat, Kabe’nin en son ve büyük onarımını gerçekleştirmiştir. Kabe’nin bütün duvarları yıkılmış, sadece Hacer-ül Esved yerinde bırakılmış ve orijinaline sadık kalınarak 6 ay içinde yeniden inşa edilmiştir. Şimdiki mevcut bina bu tarihte inşa edilen yapıdır.

Sultan Abdülmecit Han, Hicri 1273/1857 tarihinde Kabe’nin çatısına konması için altın bir oluk göndermiştir. Bugünkü Altınoluk Sultan Abdülmecit’in gönderdiği oluktur.

2000 Yılında Kabe

Suudi Hükümeti ise çeşitli dönemlerde Kabe’de ve çevresinde yenileme ve büyütme çalışmaları yapmıştır. Kabe’nin çevresindeki Hz. İbrahim Makamı hariç bütün yapılar daha kolay tavaf yapılabilmesi amacıyla kaldırılmıştır.

Kabe’nin Yapısı

Kabe’nin duvarları Mekke tepelerinden getirilen toplam 1614 adet siyah taşdan yapılmıştır. 25 cm yükseklikte ve 30 cm kadar çıkıntılı bir mermer kaide üzerinde bulunmaktadır.

Kabe kapısının bulunduğu duvarın boyu 12 m, yan duvarlarsa 10 m’dir. Yerden yaklaşık 2,5 m yükseklikte bulunan Kabe kapısı, yer yer gümüş kaplamalı olup altın yaldızlarla süslüdür Bu kapıya daraç denen, tekerlekli özel bir merdivenle çıkılır. Kabe’nin tabanı ve duvarları mermer ile kaplıdır Kabe’nin içinde üç ahşap sütun vardır, Kabe tavanı bu sütunlar üstüne oturur. Tavanda gümüş ve altın kandiller asılıdır.

Kabe’nin Krokisi

Kabe Köşeleri

Kabe köşeleri rükün olarak adlandırılır. Kuzey köşesine (Irak tarafını gösterir) Rükn-ül Iraki, batı köşesine (Şam tarafını gösterir) Rükn-ül Şami, güney köşesine (Yemen tarfını gösterir) Rükn-ül Yemani, Hacerül Esved’in bulunduğu doğu köşesinede Rükn-ül Hacer-ül Esved denir.

Doğu köşesinde, yerden 1,5 m yükseklikte  Hacer-ül-Esved (Kara Taş) vardır. Hacer-ül-Esved ile Kabe kapısı arasında kalan kısıma El Mültezem denir. Kabe’nin kuzey köşesi ile batı köşesi arasında Altınoluk bulunur. Kuzeybatı duvarının karşısında El Hatim adı verilen daire biçiminde bir duvar daha vardır. İsmail peygamber ile annesi Hacer’in mezarları olduğu rivayet edilen bu alana Hicr-i İsmail denir.

Kabe’nin duvarları, Sitare adı verilen örtü ile örtülüdür. Osmanlı hükümdarları, Kabe örtüsünü özel olarak Mısır’da dokutur, bordürlere sırma ile Kur’an’dan ayetler işletir ve Sürre alayı denen bir kervanla Mekke’ye gönderirlerdi.

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 İslam Düşüncesinde Siyasi-İtikadi Mezhepler

  İslam Düşüncesinde Siyasi-İtikadi Mezhepler Ders Notu Konu Özeti İndir

HARİCİLİK

İslam düşüncesinde yer alan siyasi itikadi yorumlardan biri olan Haricilik, İlk olarak Sıflîn Savaşı’nda ortaya çıkmıştır. Bu savaştan sonra Hz. Ali’nin ordusundan ayrılan Haricîler çölde özgür yaşamaya alışmış, merkezî bir otoriteye bağlanmayı kabullenememiş insanlardı. Dinî konularda son derece katı, tavizsiz ve taassupkar bir anlayışa sahiplerdi.
Haricîlere göre namaz, oruç, doğruluk. adalet gibi dini emirler imanın ayrılmaz bir parçasıdır. Kahile tasdik, dil İle ikrar ve günahtan kaçınmak imanın gereğidir. Hariciler büyük günah işleyenlerin dinden çıktığını iddia ederler. Onlara göre büyük günah işleyen kişi, tövbe etmeden ölürse ebediyen cehennemde kalacaktır.
Haricîlere göre halifelik için Kureyş kabilesine mensup olmak gerekmez. Hilafet görevine layık olan herkes bu işi yapabilir. Gerekli ehliyete sahipse bir köle bile halife olabilir. Ayrıca halifelik için seçim yapılması şarttır.

ŞİA

Şia sözlükte; taraftar, yardımcı, birine uyarı ve yardım eden, fırka gibi anlamlara gelir. Dinî bir terim olarak ise Hz. Muhammed’in vefatından sonra halifeliğin Hz. Ali’nin hakkı olduğuna inanan, daha sonraki halifelerin de onun soyundan olması gerektiğini savunan kişi ve gruplara Şia adı verilir.
Şianın ne zaman ortaya çıktığı konusunda Müslüman âlimler farklı görüşlere sahiptir. Bazı âlimler, Şia ilk kez Hz. Muhammed (s.a.v.) vefat edince halife seçimi sırasında, bazıları da Hz. Osman’ın şehit edilişinden sonra ortaya çıktığını savunur. Bir kısım Müslümanlara göre ise Şianın başlangıcı Cemel ve Sıffîn savaşları sonrasına dayanır. Ancak Müslüman âlimlerin çoğunluğu, Şianın siyasi bir fırka olarak Peygamberimizin torunu Hz. Hüseyin’in 680 yılında Kerbelâ’da şehit edilmesinden sonra ortaya çıktığı görüşündedir. Bu âlimlere göre bazı Müslümanlar, Hz. Hüseyin’in ve aile fertlerinin öcünü almak, ehl-i beytin haklarını savunmak için bir araya gelip örgütlenmiştir. Böylece Şia anlayışı. ilk kez ortaya çıkmıştır.

Şianın belli başlı görüşleri şöyledir:

• Hz. Muhammed’den sonra halifelik Hz. Ali’nin ve onun soyundan gelenlerin hakkıdır. Peygamberimiz (s.a.v.), sağlığında Hz. Ali’nin halife olmasını vasiyet etmiştir.
• Hz. Ali ve ondan sonra gelen imamlar masumdurlar; her türlü günahtan uzaktırlar.
• İnsan. can ve malını kurtarmak için görüşlerini, inancını gizleyebilir.
• Nasla tayin edilen on ikinci imam ölmemiş, kaybolmuştur. Bir gün ortaya çıkacak ve dünyayı adaletle idare edecektir.

MUTEZİLE
İslam düşüncesindeki siyasi-itikadi yorumlardan biri Mu’teziledir. Bu mezhep Vasıl bin Ata (öl.748)’nın görüşleri etrafında şekillenmiştir. Bir gün meşhur âlim Hasan Basri (öl. 728) mescide insanlarla otururken bir adam geldi ve ona, büyük günah işleyen kişinin mümin mi kâfir mi olduğunu sordu. Hasan Basri düşünürken onun öğrencisi olan Vasıl bin Ata, “Böyle bir kişi ne mümindir ne de kâfir, ikisi arasında bir yerdedir.” diyerek soruyu cevapladı. Daha sonra da birkaç kişiyle ayrılıp başka bir köşeye çekildi. Bunun üzerine Vasıl ve taraftarlarına ayrılanlar, bir tarafa çekilenler, uzaklaşanlar anlamına gelen Mu’tezile adı verildi.
Mu’tezile mezhebinin usul-i hamse adı verilen beş temel ilkesi vardır:

Tevhit: Allah birdir, onun eşi ve benzeri yoktur. Allah’ın sıfatları zatından ayrı değildir. Onun zat ve sıfatlarını birbirinden ayrı düşünmek tevhit anlayışına aykırıdır.

Adalet: Allah yalnızca güzel olan eylemleri gerçekleştirir. Zulüm, haksızlık gibi fiilleri yapan insandır. Mu’tezile mezhebine göre insan, davranışlarında tam anlamıyla özgürdür. Kötü fiiller Allah’tan sâdır olsaydı, Yüce yaratıcı insanı eylemlerinden sorumlu tutmazdı. Çünkü bu durum adalet ilkesiyle bağdaşmaz. dersimiz.com

El-menziletü beyne’l-menzileteyn: Mu’tezile bilginlerine göre büyük günah işleyen kimse ne mümin ne de kâfirdir. İkisi arasında bir yerdedir. Büyük günah işleyen kişi fasıktır.

El-va’d ve’l-vaîd: Yüce Allah, adaletinin bir gereği olarak iyilik yapanları Ödüllendirecek, kötülük edenleri ise cezalandıracaktır.

Emru bi’l-ma’ruf nehyi ani’l-münker: Bu ilkeye göre iyiliği emretmek ve kötülükten alıkoymak Allah’ın emridir. Bunu yapmak her Müslüman için bir görevdir.

MATURİDİLİK

Maturidilik, Ebu Mansur Muhammed bin Ahmed (öl. 944)’in görüşleri çerçevesinde ortaya çıkmış bir mezheptir. İmam Maturidi, Semerkant’ın Maturid kasabasında doğmuştur. İlim öğrenmek amacıyla İslam dünyasının çeşitli bölgelerine yolculuklar yapmış. zamanındaki ilmî tartışmalara katılmıştır. Dinî ve pozitif bilimlerde uzmanlaşmıştır.Tefsir, hadis, kelam gibi ilimlerde devrinin önemli âlimlerinden dersler almıştır.
Maturidi, yıkıcı akımlara karşı İslam inançlarını savunmuş, onları sistemli hâle getirmiştir. İslam inançları konusunda Peygamberimiz ve ilk halifeler dönemindeki anlayışın hâkim olması için çaba harcamıştır. Bu çabasında büyük ölçüde başarılı olmuş, onun görüşleri binlerce Müslüman tarafından benimsenmiştir.
İmam Maturidi’ye göre iman dil ile ikrar ve kalp ile tasdikten ibarettir. Dil, kalpteki imanın tercümanıdır ama aslolan, kalpteki imandır.
Ebu Mansur Maturidi akla büyük önem vermiştir. Dini metinlerin yorumlanmasında akıldan olabildiğince yararlanmıştır. Ancak o, nakli de ihmal etmemiş, akıl ile nakil (dinî ilkeler ve kaynaklar) arasında bir denge kurmaya özen göstermiştir.

EŞARİLİK
Eş’ârilik mezhebi, Ebu’l-Hasan Ali el-Eş’âri’nin görüşleri çerçevesinde oluşmuştur. İmam Eş’âri 873’te Basra’da dünyaya gelmiş, 936 yılında da Bağdat’ta vefat etmiştir. 40 yaşına kadar Mu’tezilenin fikirlerini benimsemiş ve savunmuş, daha sonra bu mezhebin düşüncelerini terk ederek kendi görüşlerini ortaya koymuştur.13 Onun görüşleri pek çok Müslüman tarafından benimsenmiş ve zamanla İslam dünyasının en büyük mezheplerinden biri olan Eş’âriliğin temelini oluşturmuştur. Ebu’l-Hasan Eş’âri hem akla hem de nakle önem veren, sünnet ehlinin inançlarını sistemleştiren büyük bir âlimdir.
İmam Eş’âri Allah’ın var ve bir olduğunu, eşinin, benzerinin bulunmadığını İslam dininin temel ilkelerinden biri olarak kabul eder. Allah’ın, yarattıklarına benzemediğini savunur.
Eş’âri’ye göre iman marifet ve kalp ile tasdiktir. Büyük günah işleyen kişi dinden çıkmış sayılmaz. Böyle bir kişiye fasık mümin veya asi mümin denir. Yüce Allah bu kişiyi dilerse cezalandırır, dilerse bağışlar.
Ebu’l-Hasan Eş’âri hayır ve şerrin Allah’tan olduğunu belirtir. Ona göre insanların fiilleri Allah tarafından yaratılır. İnsan ise onu kesbeder, yani kazanır, işler. İnsan, cüzi iradesi ve Allah’ın verdiği güçle fiillerini gerçekleştirir. Bu nedenle o, yaptıklarından sorumludur.

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

İbadet Nedir? Niçin İbadet Ederiz? Yararları, İbadetle İlgili Kavramlar

İbadet Nedir? Niçin İbadet Ederiz? Yararları, İbadetle İlgili Kavramlar Ders Notu İndir

İBADET NEDİR?

Allah’a kulluk etmek, saygı göstermek, O’nun buyruklarını yerine getirmek ve yasaklarından kaçınmak, demektir.

” Rabbinize ibadet edin ve iyi işler yapın ki kurtuluşa eresiniz. “(Hac Suresi, 77. âyet)

İnsanın inancı gereği Allah’ın hoşnutluğunu ve sevgisini kazanmak için kulluk bilinciyle yaptığı her olumlu ve faydalı davranış İBADET sayılır.

İhlas (samimi, içten gelerek, gösterişten uzak ) yapılan her şey ibadettir.

• Her işin başında besmeleyi söylemek
• Allah’ın verdiği nimetlere şükretmek
• Fakir, muhtaç ve çaresizlere yardımcı olmak
• Güzel söz söylemek
• Ders çalışmak, İlim öğrenmek
• İşini dürüst yapmak
• Zararlı alışkanlıklardan uzak durmak
• Çevreyi Korumak
• Kur’an Okumak vb. ibadettir.

NİÇİN İBADET EDERİZ?

• Allah emrettiği için
• Allah ibadete layık olduğu için
• Cennet ümidi ve cehennem korkusuyla
• Allah rızasını kazanmak için
• Verilen nimetlere şükür ve gönül huzurunu sağlamak için

İBADETLERİN İNSAN VE TOPLUM İÇİN YARARLARI NELERDİR?

• Allah’a olan saygı ve bağlılığımızı güçlendirir.
• İbadetler insana huzur verir.
• İnsanlarla uyum içinde olmamızı
• Çevremizle yardımlaşmamızı
• Fedakârlık ve hoşgörüye dayalı ilişkiler kurmamızı sağlar.

İBADETLERLE İLGİLİ KAVRAMLAR

Farz: Allah’ın, Kur’an’da kullarından kesinlikle yapmalarını istediği iş ve davranışlara denir.

• Beş Vakit Namaz kılmak
• Ramazanda Oruç tutmak
• Hacca gitmek
• Zekat vermek
• Sözünde durmak
• Doğru söylemek
• Emanetleri korumak
• Anne babaya iyi davranmak
• Hak sahibine hakkını vermek
• Çalışmak
• Temiz olmak
• Yoksullara yardımcı olmak
• Cenaze namazı kılmak

Vacip: Farz kadar kesin olmamakla birlikte yapılması gerekli olan iş ve davranışlara denir.

• Vitir namazı kılmak,
• Kurban kesmek
• Bayram namazı kılmak
• Fıtır sadakası(fitre)vermek

Sünnet: Farz ve vacibin  dışında Peygamberimizin yaptığı bizim de yapmamızı istediği iş ve davranışlara denir.

• Ramazan ayı dışında oruç tutmak
• Umre yapmak
• Beş vakit namazların sünnetlerini kılmak
• Selamlaşmak
• Namazları cemaatle kılmak
• Sadaka vermek
• Yemekten önce ve sonra elleri yıkamak
• Güzel koku sürünmek
• Teravih namazı kılmak
• Diş fırçalamak

İBADETİN ÇEŞİTLERİ

1. Bedenle Yapılan: Namaz Kılmak,Oruç Tutmak

2. Malla Yapılan: Zekat Vermek dersimiz.com

3. Hem Beden Hem Malla Yapılan: Hacca gitmek

İMANIN ŞARTLARI (6)

• Allah’a İman
• Meleklere İman
• Kitaplara İman
• Peygamberlere İman
• Ahiret gününe; öldükten sonra tekrar dirilmeye iman
• Kadere; iyiliğin de kötülüğün de Allah’tan olduğuna İman

İSLAMIN ŞARTLARI (5)

• Kelime-i Şehadet Getirmek(Eşhedu enla ilahe illallah ve eşhedu enne muhammeden abdühu ve resulühu)
• Namaz Kılmak
• Oruç Tutmak
• Hacca Gitmek
• Zekat Vermek

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Hz. Muhammed’in Hayatı Ünite Özeti

 Hz. Muhammed’in Hayatı Ünite Özeti Ders Notu İndir

HZ. MUHAMMED (S.A.)’İN DOĞDUĞU ÇEVRE

–  Arabistan Yarımadasında bulunan Mekke şehrinde dünyaya gelmiştir.

–  Arabistan Yarımadası kabilelerden oluşur, merkezi yönetim yoktu.

–  Yerleşik hayat ve göçebe hayat vardı, Yerleşik hayat yaşayanlar şehirde yaşarlar ve ticaret ve tarımla uğraşırlardı. Göçebe hayatı yaşayanlar çöllerde yaşar, tarım ve hayvancılıkla uğraşırlardı. Onlara bedevi denirdi.

–  Yazılı edebiyat yerine sözlü edebiyat gelişmişti.

Mekke’de dinler:

1- Putperestlik: Her kabilenin putu olduğu gibi, Lat, Menat, Uzza gibi meşhur putları vardı. Kâbe’de üç yüz altmış put vardı ve bunların en büyüğü Hubel’di. Bu putların Allah ile aralarında aracı olduğuna inanırlardı.

2- Yahudilik, Hıristiyanlık ve ateşe tapan Mecusilerde vardı.

3- Haniflik: Bir Allah’a inanan Hz. İbrahim’in öğrettiği dine inanan peygamberimizin de içinde olduğu çok az sayıda insanda vardı.

–  Haram Aylar: Ticaret ve Hac için gelinen Kutsal Kâbe’de, insanların güven içinde olmaları için bozgunculuk ve kan dökmenin yasaklandığı aylara denir. (Eşhuru’l-hurum)

–  Cahiliye Dönemi: İnsanlar, atalarının geleneklerini körü körüne taklit ederlerdi. Kan davaları yüzünden kabileler arasında sürekli savaşlar yaşanıyordu. İçki, kumar gibi kötü alışkanlıklar ve haksızlık artmıştı. Toplumda güçlü olanlar zayıfları ezerdi. Kölelerin, fakir ve kimsesizlerin hiçbir değeri yoktu. Kadınlara ve kız çocuklarına değer vermezlerdi. Bu özellikleri sebebiyle o döneme “Cahiliye Dönemi” adı verilmiştir.

DOĞUMU, ÇOCUKLUĞU VE GENÇLİĞİ

• Hz. Peygamber 20 Nisan (12 Rebiyülevvel) 571 tarihinde Mekke’de dünyaya geldi.
• Babası Abdullah daha doğmadan önce vefat etti.’‘Muhammed’’ ismini peygamberimize dedesi Abdulmuttalib verdi.
• Peygamberimiz çölün serin havasında büyümesi için, Taif yakınlarında bulunan Sütannesi Halime’nin yanında 4 yaşına kadar kaldı. Hz. Peygamberin Abdullah, Üneyse ve Şeyma adlarında sütkardeşleri vardır.
• Hz. Muhammed (s.a.), altı yaşına kadar annesiyle birlikte yaşadı. Annesi ile birlikte babasının Kabrini ziyaret için gittiği Medine’den dönerken Annesi Amine, Ebva denilen yerde vefat etti. Dadısı Ümmü Eymen peygamberimizi götürüp dedesi Abdulmuttalib’e teslim etti. dersimiz.com
• Sekiz yaşına kadar dedesi Abdülmüttalip’in yanında kalan Hz. Peygamberin bakımını dadısı Ümmü Eymen yaptı.
• Dedesi Abdulmuttalip’in vefatından sonra Hz. Muhammed (s.a.)’in bakımını amcası Ebu Talip üstlenmiştir. Amcasının hanımı olan Fatma da Hz. Peygambere öz annesi gibi davranmıştır. Peygamberimiz daha sonra amcasının oğlu Hz. Ali’yi yanına alarak onu aynı amcasının kendisini yetiştirdiği gibi yetiştirmiştir.
• Hz. Hatice ile evlenmesi: Mekke’nin zengin ve soylu iş kadınlarından biri olan Hz. Hatice, Hz. Muhammed (s.a.)’in dürüstlüğünden ve ticaretteki başarısından etkilenmiş ve ona evlilik teklifinde bulunmuştur. Bu evlilikten Kasım, Zeynep, Rukiye, Ümmügülsüm, Fatıma ve Abdullah olmak üzere altı çocuğu dünyaya gelmiştir. Bunlardan Fatıma dışındakiler Hz. Peygamberin sağlığında vefat etmişlerdir. Hz. Fatıma ise Hz. Muhammed (s.a.)’in vefatından altı ay sonra vefat etmiştir.

Kâbe Hakemliği: Otuz beş yaşına geldiğinde, Hacerü’l-Esved’in(Siyah Taş) Kâbe duvarındaki yerine konulması meselesinde kabileler arasındaki çatışmayı verdiği kararla bitirmiştir.(Muhammed’ül-Emi)

PEYGAMBER OLUŞU VE MEKKE DÖNEMİ

• 610 yılının Ramazan ayının 27. gecesinde Hira Mağarası’nda vahiy meleği Cebrail kendisine ilk vahyi getirdi.
• İlk gelen ayetler Alak suresinin ‘‘Oku’’ emriyle başlayan ilk beş ayetiydi.
• Gördükleri karşısında heyecanlanan Peygamberimiz gördüklerini ilk olarak eşi Hz. Hatice’ye anlattı.
• Hz. Hatice bu durumu öğrenmek için, Tevrat ve İncil’den haberdar olan bilge bir insan olan akrabası Varaka b. Nevfel’e sordu. Varaka, Hz. Muhammed (s.a.)’in başından geçenleri dinleyince ona gelenin vahiy meleği olduğunu, eğer hayatta kalacak olursa İslam’a daveti sırasında onun yanında olacağını bildirdi.
• Aradan zaman geçmesine rağmen tekrar vahiy meleği Cebrail gelmedi. Bu süreye Fetretü’l-Vahiy denir.
• İslam’a davet görevi verilmesi: Hira Mağarasından dönerken Cebrail meleği ikinci defa gözüktü. Bu ayetlerle birlikte Hz. Muhammed (s.a.)’e İslam’a davet görevi verilmiştir. “Ey örtüsüne bürünen! Kalk ve insanları uyar. Rabbini her şeyden üstün tut, elbiseni temizle. Kötü şeylerden uzaklaş.” (Müddessir suresi, 1. 5. ayetler.)
• İlk Müslümanlar: Hz. Hatice, Hz. Ali , Zeyd b. Harise , Hz. Ebu Bekir ve daha sonrada Hz. Osman, Zübeyr b. Avam, Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebu Vakkas ve Talha b. Ubeydullah, Hz. Ebu Bekir’in daveti üzerine Müslüman olmuşlardır.
• Müşriklerin tepkileri: a)Alay ve kınama b) İşkence c) Boykot şeklindeydi. Ammar b. Yasir, annesi Sümeyye, babası Yasir işkenceyle öldürülen ilk şehitlerdir. Ukbe, Hz. Peygamber secdede iken bir deve işkembesi getirerek Sevgili Peygamberimizin iki omzunun üzerine koymuştu. Yine Ukbe başka bir defa atkısıyla Hz. Peygamberi boğmaya çalışmış, onu bu durumdan Hz. Ebu Bekir kurtarmıştı. Hz. Peygamberin amcası Ebu Lehep ise Hz. Peygamberin kapısının önüne pislik koyardı. Yengesi Ümmü Cemil de topladığı dikenleri Hz. Peygamberin geçeceği yerlere atardı. Bunun üzerine Tebbet suresi inmiştir.
• Boykot için müşriklerin yaptığı anlaşmaya göre ise, Müslümanlar ve onlara arka çıkanlarla kız alınıp verilmeyecek, alışveriş yapılmayacak, oturup kalkılmayacak, selam dahi verilmeyecekti. Üç yıl sonunda anlaşma kaldırıldı.
• İslam’a açıktan davetin başlaması: Üç yıl gizli davetten sonra açıktan davet emri, Hz. Peygambere “Sana emredileni açıkça söyle! Müşriklerden de yüz çevir!” ayetinin gelmesi üzerine başlamıştır.
• Hicret: 615- Müşriklerin ağır baskıları üzerine Hz. Osman liderliğinde (4 kadın, 11 erkek) on beş Müslüman Habeşistan’a hicret etti. 617- Cafer b. Ebu Talip liderliğindeki (18 kadın, 82 erkek) yüz Müslüman ikinci defa Habeşistan’a hicret etti.
• 616 –Hz. Hamza ve Hz. Ömer Müslüman oldu. Aynı yıl müşrikler Müslümanlara boykot uyguladı.
• 619-Hüzün Yılı: Çocukluğundan itibaren kendisi koruyup kollayan amcası Ebu Talip ve evliliği boyunca desteğini ondan hiç esirgemeyen eşi Hz. Hatice aynı yıl içerisinde vefat ettiler. Bu nedenle peygamberliğin onuncu yılına denk gelen bu yıla Müslümanlar Hz. Peygamberin çok üzülmesi sebebiyle “Hüzün Yılı” adını verdiler.
• 620- Hz. Muhammed (s.a.) İslam’a davet için Zeydb. Harise ile Taif’e gitti. Ağır hakaretlere uğrayarak Mekke’ye döndü.
• İsra ve Miraç olayı gerçekleşti.
• 621 Peygamberimiz (sav)Medineli Müslümanlarla 1. ve 2. Akabe biatını yaptı.
• 622- Medine’ye Hicret: Hz. Peygamber ve Medineliler 1. Ve 2. Akabe biatlarını yaparak Hz. Peygamberi kendi şehirlerine davet etmişler ve onu canları pahasına koruyacaklarına dair söz vermişlerdir. Mekke’den Medine ‘ye göç eden Mekkeli Müslümanlara Muhacir, Medine’ye göç edelere yardım eden Medineli Müslümanlara da Ensar denilir. Hz. Peygamber ise arkadaşı Hz. Ebu Bekir ile birlikte Mekkelilerin kendilerini takip etmelerini engellemek için farklı bir yol takip ederek Medine’ye hicret etmiştir. Yolda Hz. Peygamber Kuba Mescidi’ni yaptırdı. Ranuna vadisinde ilk cuma namazını kıldırdı ve ilk hutbeyi okudu.

MEDİNE DÖNEMİ VE VEFATI

• Hz. Peygamber Medine’ye (eski adı Yesrib’dir) ulaştı ve Ebu Eyyub el- Ensari’nin evine yerleşti.
• İlk olarak Peygamberimiz ve sahabeler müminlerin ibadet edebileceği Mescid-i Nebiyi (Peygamber Mescidi) yaptı.
• Eğitim faaliyetleri: Peygamberimiz, mescidin yanına kimsesiz, ilim öğrenen ve öğreten müminlerin kalabileceği Suffa denilen odalar yaptırdı. Burada yetişen sahabeler öğretici olarak bir çok yere gönderilirdi.
• İlk Ezan: Müslümanlara namaz vakitlerini bildirmek için, görülen bir rüya üzerine bugünkü şekliyle kabul edilen ezan Bilal-i Habeşi’nin gür sesiyle okunmaya başlandı.
• 623 Muhacir Ensar kardeşliği: Mekke’de her şeylerini geride bırakarak gelen Muhacirle, onlara yardım eden Ensar Hz. Peygamber tarafından bire bir kardeş yapıldı.
• 623 Medine Sözleşmesi: Hz. Peygamber Medine’de yaşayan Yahudilere yapılan sözleşmeyle hayatlarını ve inançlarını özgürce yaşayacaklarına dair güvence verdi. Yahudilerin kabileleri Benu Kaynuka, Benu Nadir ve Benu Kureyzaydı.
• Gazve ve Seriyye: Hz. Peygamberin katılmış olduğu bütün askeri seferlere gazve, onun bizzat katılmadığı bir sahabenin komutasında gönderdiği askeri birliklere ise seriyye adı verilir.
• 624- Bedir Savaşı: Ticaret kervanlarını ele geçirmek için 305 Müslüman’ın, 1000 kişiden oluşan müşrik ordusuyla yaptığı savaş sonunda müşriklerden yetmiş kişi öldürüldü. Bir o kadar da asker esir alındı. Müslümanlar ise toplam on dört şehit verdiler. Elde edilen esirlerden okuma yazma bilenler, on Müslüman’a okuma yazma öğretme karşılığında serbest bırakıldı.
• 624 ilk bayram namazı kılındı
• 625-Uhud Savaşı: Bedirin yenilgisinin öcünü almak isteyen 3000 kişilik müşrik ordusuyla 700 kişilik Müslüman ordunun yaptığı savaşta, Hz. Peygamberin savaşın sonucu ne olursa olsun kendisinden habersiz yerlerini terk etmemelerini emrettiği Ayneyn tepesindeki 50 okçunun yerlerini terk etmesi sebebiyle ilk başta dağılan müşriklerin tekrar saldırmalarına sebep olmuştur. Hz. Peygamberin bu savaş sırasında dişi kırılmış, miğferinin halkaları darbe sonucunda yanağına batmış, alt dudağı yarılmıştı Ayrıca Peygamberimizin amcası Hz. Hamza şehit edilmişti. Müşriklerden yirmi iki kişi ölürken, Müslümanlardan yetmiş kişi şehit düştü.
• 625-Raci ve Bi’ri Maunae olayları meydana geldi.
• 627- Hendek (Ahzâb) Savaşı: Ebu Süfyan kumandasında on bin kişilik bir ordu hazırlayan müşriklere karşılık Medine’de savunma yapan 3000 kişilik Müslümanlar Sahabelerden Selman-ı Farisinin fikriyle Medine’nin etrafına hendek kazdı. Müşrikler hendeği geçemedikleri için karşılıklı ok ve taş atmalarla kuşatma yirmi güne yakın sürdü. Savaşın sonunda müminlerden beş kişi şehit düştü. Müşriklerden ise dört kişi öldü. Hendek Savaşı’ndan sonra Mekkeliler bir daha Medine üzerine gelememişlerdir.
• 628-Mekkelilerle Hudeybiye Antlaşması imzalandı.
• 629-Rumlarla Mute savaşı yapıldı.
• 630- Mekke’nin Fethi: Mekkeliler Huzaa kabilesine baskın yapıp yirmi üç kişinin öldürülmesiyle 628 yılında yapılan Hudeybiye Antlaşmasını bozmuş oldular. Bunun üzerinde Huzaalılar Hz. Peygamberden yardım istedi. Hz. Peygamber Mekke’yi on bin kişilik büyük bir orduyla evine kapanan veya Kâbe’ye sığınan hiç kimseye dokunmayarak savaşsız bir şekilde fethetti.
• 632- Veda Hutbesi: Hz. Peygamber hac sırasında Arafat’ta yüz yirmi bin kişilik kitleye bir konuşma yaptı. Daha sonra bu konuşmasına Veda Hutbesi denilmiştir.
• 632- 63 yaşında Hz. Peygamber’in Vefatı (13 Rebiyülevvel/8 Haziran Pazartesi) : Hz. Peygamberimizin kabri Mescid-i Nebi’nin yanı başına defnedilmiştir. Kabrine güzel kokulu bahçe anlamında Ravza-i Mutahhara denir.

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Haklar, Özgürlükler ve Din

  Haklar, Özgürlükler ve Din Ders Notu Konu Özeti İndir

HAKLAR, ÖZGÜRLÜKLER VE DİN

Her insan doğumla birlikte bazı hak ve özgürlüklere sahiptir: Yaşama, sağlık, eğitim, özel yaşamın gizliliği, ibadet hakkı, düşünce ve inanç özgürlüğü… Bunların başında gelir.

İslam a göre bütün insanlar aynı anne-babadan türemiştir ve eşittir. ‘’ Ey İnsanlar: doğrusu biz sizi bir erkek ve dişiden yarattık. Ve birbirinizle tanışmanız için sizi kavimlere ve kabilelere ayırdık. Muhakkak ki Allah katında en değerli olanınız, ondan en çok korkanınızdır. Şüphesiz Allah bilendir, her şeyden haberdardır.’’ (Hucurat:13) Buyuruyor Allah. Hz Muhammed de: Arap’ın Arap olmayana, beyazın siyaha, takva dışında hiçbir üstünlüğü yoktur.’’ Buyurmuştur.

1. Yaşama Hakkı

İnsanın doğuştan sahip olduğu en temel hak yaşama hakkıdır. Yaşama hakkı olmadan diğer haklar bir şey ifade etmez. Yaşamam hakkı yasalarla korunmaktadır. Yüce Allah insanı üstün özelliklerle, saygın olarak yaratmış ve ona yaşama hakkı vermiştir. ‘’Biz hakikaten insan oğlunu şan ve şeref sahibi kıldık….(İsra:70). Allah insana değer vermektedir ve Allah’ın verdiği canı ondan başkasının alma yetkisi yoktur. Bu nedenle insanın gerek kendi canına gerekse başka birinin canına kıyması büyük günahtır. ‘’Kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah sizi esirgeyecektir.’’ (Nisa:29). ‘’:…Allah’ın muhterem kıldığı cana kıymayın…..’’(İsra:33) Dinimize göre bir insanı öldürmek tüm insanlığı öldürmek gibi suç, bir insanı yaşatmak tüm insanlığı yaşatmak gibi değerli  kabul edilmiştir. ‘’ …Kim bir cana kıyarsa bütün insanları öldürmüş gibi olur. Her kim bir canı kurtarırsa bütün insanları kurtarmış gibi olur….’’(Maide:32)Peygamberimiz bir hadiste:’’ Büyük günahlar şunlardır: Allah’a şirk koşmak, ana-babaya isyan etmek, adam öldürmek ve bilerek yalan yere yemin etmek.’’

2. Sağlık Hakkı

          İnsanın temel haklarından biride sağlık hakkıdır. İnsan sağlıklı yaşayabilmek için gerekli tedbirleri almalıdır, zararlı alışkanlıklardan uzak durmalıdır. Devlet hastaneler, sağlık ocakları… vs. ile sağlık kuruluşlarını planlayıp hizmet vermesini sağlamaktadır. Peygamberimiz: ‘’Hastalarınızı tedavi ettiriniz. Şüphe yok ki Allah, devası olmayan hiçbir hastalık vermemiştir.’’ ‘’ Bir yerde veba çıkarsa oradan çıkmayınız.’’ Buyurarak dinimizin toplum sağlığını korumaya verdiği önemi ortaya koymuştur.

3. Eğitim Hakkı  

           Eğitim hakkının gereği gibi kullanılamaması toplumda ne gibi sorunlara yol açar?

           Eğitim hakkı da temel haklardandır. Anayasada: (42) ‘Kimse eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…’’ ifadesi yer alır.Eğitim hakkında herkes eşit olarak yararlanır.MET kanununun 4. maddesinde ‘’Eğitim hiçbir kişiye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.’’ Denilmektedir.

          Yüce Allah insanları okumaya, ilim öğrenmeye, kendini geliştirmeye teşvik etmiştir.’’ De ki: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? Doğrusu ancak akıl sahipleri hakkıyla düşünür.’’ (Zümer:9) Hz. Muhammed de:’’ İlim öğrenmek kadın, erkek her Müslüman a farzdır.’’ Buyuruyor. Peygamberimiz döneminde Mescid-i Nebi’nin bitişiğinde Suffe denilen yer yapılmış burada bulunanların çeşitli konularda ilim öğrenmeleri sağlanmıştır. Bedir savaşında esir alınanlarda her bir esirin 10 Müslüman a okuma yazma öğretme koşuluyla serbest bırakılmışlardır.

        Devlette yeterli okul, derslik açarak ve öğretmen yetiştirerek bu yükümlülüğü yerine getirmelidir.       

4. Düşünce Özgürlüğü    

       Atatürk: ‘’ Ancak hür fikirlere sahip olanlar, vatanlarına faydalı olabilirler ve onlardır ki vatanlarını kurtarıp koruma gücüne sahip olabilirler.’’ Demiştir.

      Anayasamız tarafından düşünce özgürlüğü teminat altına alınmıştır. 25. maddede Herkesin düşünce ve kanaat hürriyetine sahip olduğu, hiç kimsenin düşünce ve kanaatleri nedeniyle suçlanamayacağı ve kınanamayacağı açık bir şekilde belirtilmiştir.   Bu nedenle herkes düşüncelerinde serbesttir, baskı altına alınamaz, düşüncelerini ifade etme isteği engellenemez. dersimiz.com

       Peygamberimiz Uhud savaşı yapılacağı zaman Medine’de kalınıp savunma savaşı yapma görüşündeyken sahabelerin düşünceleri Medine dışında meydan savaşı yapmaktı. Oda sahabelerin düşüncelerini kabul etti. Bu da onun çevresindeki insanlara düşüncelerini açıkça ifade etme imkânı verdiğini gösterir.     

5. İnanç Özgürlüğü

      İnanç özgürlüğü kişinin, istediği dini ve inancı benimsemekte serbest olması demektir. Hiç kimse herhangi bir dini benimsemeye zorlanamaz, Kimseye inancından dolayı baskı da kurulamaz. İnancın gerçekleştiği yer kalptir.  Yüce Allah ‘’Dinde zorlama yoktur. Artık doğrulukla eğrilik birbirinden ayrılmıştır.’’(Bakara:256). ‘’ Ve deki: Hak Rabbinizdendir. Öyle ise dileyen iman etsin dileyen inkâr etsin. (Kehf:29) buyuruyor. Peygamberimiz İslam ı tebliğ sırasında yumuşak bir şekilde, güzel bir dille, ikna edici delillerle anlatmış; kimseye baskı kurmamış; Yanlış inançta ısrar edenlere de ‘’ Sizin dininiz size benim dinimde banadır.’’ Buyurmuştur.

      Atatür din ve vicdan özgürlüğüne önem vermiş ve şöyle ifade etmiştir: ‘’ Türk devleti laiktir. Her yetişkin, dinini seçmekte serbesttir.’’ Bu nedenle insanlar birbirlerinin inançlarına saygı göstermek zorundadırlar.

6. İbadet Hakkı    

       İbadet özgürlüğü: herkesin inandığı dinde emredilen ibadet ve törenleri serbestçe yerine getirebilmesi demektir. Ayrıca hiç kimsenin inanmaya, ibadet etmeye zorlanamayacağı ilkesi de inanç özgürlüğünün gereğidir.

      T.C Devleti; Laik, demokratik bir hukuk devletidir. Ülkemizde inanç ve ibadet özgürlüğü de güvence altına alınmıştır. 20. madde: ‘’ Herkes; vicdan dini inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir. 14. madde hükümlerine aykırı olmamak şartıyla ibadet, dini ayin ve törenler serbesttir. Kimse ibadete, dini ayin ve törenlere katılmaya zorlanamaz; dini inanç ve kanatlarında kınanamaz ve suçlanamaz. ‘’Atatürk:’’ Türkiye Cumhuriyetinde her yetişkin dinini seçmekte hür olduğu gibi belirli bir dinin merasimi de serbesttir. Yani ibadet hürriyeti vardır. Tabiatıyla ibadetler, güvenlik ve genel adaba aykırı olamaz; siyasi gösteri şeklinde de yapılamaz…’’ Demiştir.

      İslam dini de hangi dine mensup olursa olsun insanların ibadet etme hakkı korunmuştur. Sevgili Peygamberimiz başka dinlere mensup kimselerin ibadet hakkına son derece saygılı davranmıştır. Medine’ye gelen Hıristiyan bir heyetin Mescid-i Nebi de ibadet etmelerine izin vermiştir.

7. Özel Yaşamın Gizliliği Hakkı  

        İnsanların hiç kimseyle paylaşamayacağı, sadece kendisini ilgilendiren anılar, bilgiler, olaylar vb. özel yaşamını oluşturur. bu nedenle özel yaşamın gizliliği temel hak ve özgürlüklerdendir. İnsanların özel hayatını araştırmak dini açıdan günah, yasal açıdan ise suçtur. Anayasanın 20. maddesinde özel hayatın gizliliği teminat altına alınmıştır.

       Kuran da Allah:’’ Ey İman edenler! Kendi evinizden başka evlere, geldiğinizi fark ettirip(izin almadıkça) ev halkına selam vermedikçe girmeyin. Bu sizin için daha iyidir.; herhalde düşünüp anlarsınız, orada hiçbir kimse bulamadıysanız size izin verilinceye kadar oraya girmeyin, eğer size’ geri dönün !’’ denilirse hemen dönün.Çünkü bu sizin için nezih bir davranıştır.:Allah yaptıklarınızı bilir.’’(Nur:27-28) Peygamberimiz de: ‘’ Her kim başkalarını ayıplarını, kusurlarını yakalamak için uğraşırsa Allah da onun ayıplarını ortaya koyar.’’ Buyurmuştur.  

8. Ekonomik Haklar

        İnsanların yasal yollarla elde ettiği maddi varlıklar üzerinde serbest tasarrufta bulunabilmesi, ekonomik haklar çerçevesinde değerlendirilir. İslam dini kişilerin helal yollarla elde ettiği her türlü geliri kutsal sayar. Bu nedenle İnsanların temel hak ve özgürlüklerindendir. İnsanların Kur’an da ‘’ Ey İman edenler! Karşılıklı rızaya dayanan ticaret olması hali müstesna, mallarınızı batıl (haksız ve haram) ile aranızda (alıp vererek) yemeyin…’’(Nisa:29) buyrulur. Peygamberimiz de: ‘’İşçinin ücretini alnının teri kurumadan veriniz.’’ve ‘’ Ücretle bir kimseyi çalıştırıp da ücretini ödemeyen kimsenin kıyamet günü hasmıyım…’’ buyuruyor.

       Anayasamızın 55. maddesinde ‘’ Devlet çalışanların yaptıkları işe uygun, adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır.’’ İfadesi yer alır.Veda hutbesinde Peygamberimizin: ‘’ Ey İnsanlar’..Canlarınız, mallarınız, ırzınız…mukaddestir; her türlü tecavüzden korunmuştur…’’ sözünü herkes kendine ilke edinmeli başkalarının ekonomik haklarına saygılı olmalıdır.

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Hak ve Özgürlüklerin Kullanımı ve Kullanımını Engelleyen Alışkanlıklar

Hak ve Özgürlüklerin Kullanımı ve Kullanımını Engelleyen Alışkanlıklar Ders Notu Konu Özeti İndir

Hak ve Özgürlüklerin Kullanımı

İnsanların hak ve özgürlükleri engellendiğinde toplumda ne gibi sorunlar oluşur?

       Toplumsal hayatı düzenleyen ahlaki, hukuki vb. kurallar insanların birbirlerinin haklarına saygılı bir şekilde, barış içinde yaşamalarını amaçlar. Her insanın içinde yaşadığı topluma karşı bir takım görev ve sorumlulukları olduğu gibi bazı hakları da vardır. Bunlar yasa, bildirge, sözleşme vb. yazılı belgelerle belirlenmiştir.

        Yüce Allah “Biz hakikaten insanoğlunu şan ve şöhret sahibi kıldık… Kendilerine güzel rızıklar verdik, yine onları yarattıklarımızın birçoğundan cidden üstün kıldık.”(İsra:70) buyurarak her insanın; ırk, din, dil, cinsiyet vb. ayırımı yapılmaksızın değerli olduğunu bildirir. Temel hak ve özgürlüklerde insanın onurunu, şerefini, değerini korumak için geliştirilir.

                 İnsanların temel hak ve özgürlüklerine saygı duyulmadığında toplumda çeşitli sorunlar yaşanır. İnsanlar arasında kin, nefret, düşmanlık, çekememezlik vb. olumsuz duygular oluşur, haksızlık ve adaletsizlikler yaygınlaşır.

            Atatürk: “Kişisel hürriyet mutlak olamaz, bir başkasının hak ve hürriyeti ve milletin ortak çıkarı, kişisel hürriyeti sınırlar… Hürriyet başkasına zarar vermeyecek her türlü davranışta bulunmaktır…” Diyerek hak ve özgürlüklerin kullanım sınırlarını ifade etmiştir.

Hak ve Özgürlüklerin Kullanımını Engelleyen Alışkanlıklar

Kötü alışkanlıklar hak ve özgürlüklerin kullanımını nasıl engeller?

Temel hak ve özgürlüklerin sağlıklı bir şekilde kullanımını engelleyen içki, sigara, uyuşturucu kullanmak; kumar oynamak gibi bazı kötü alışkanlıklar vardır. Bunlar kişi ve topluma büyük zararlar verir. Örnek: Alkollü araç kullanan sürücüler trafik kazlarına neden olarak sağlı, mülkiyet, yaşama hakkına zarar verirler.

İslam dini temel hak ve özgürlüklerin korumaya büyük önem verir. Bu hakların kullanımına zarar verecek kötü alışkanlıkları yasaklamıştır. Yüce Allah “Ey İman edenler! Şarap, kumar, dikili taşlar(putlar), fal ve şans okları birer şeytan işi pisliktir; bunlardan uzak durun ki kurtuluşa eresiniz. Şeytan içki ve kumar yoluyla ancak aranıza düşmanlık ve kin sokmak; sizi Allah’ı anmaktan ve namaz kılmaktan alıkoymak ister. Artık vazgeçtiniz değil mi?” (Maide:90)

     Her insan dinin emirlerine uymalı hak ve özgürlüklerin kullanımını engelleyen, kişi ve topluma zarar veren kötü alışkanlıklardan kaçınmalıdır.

İşinize Yarayabilir

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar