Yararlı Cemiyetler ve Özellikleri, İzmir’in İşgali (15 Mayıs 1919)

Yararlı Cemiyetler ve Özellikleri, İzmir’in İşgali (15 Mayıs 1919) Ders Notu Konu Özeti İndir

YARARLI CEMİYETLER :

1. Trakya-Paşaeli Cemiyeti :

• Kurulan ilk yararlı cemiyettir.
• Trakya’nın Yunanlılar tarafından işgalini önlemek amacıyla kurulmuştur.
• Osmanlı Devleti’nin dağılması durumunda bağımsız bir devlet kurma kararı da alınmıştır.

2.İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti (Redd-i İlhak):

• Mondros’tan hemen sonra İzmir’de kuruldu.
• Amacı İzmir ve çevresini Yunanistan’a katılmasını önlemektir.
• Ancak İzmir’in Yunanlılar tarafından işgalinin kesinleşmesi üzerine  Redd-i İlhak Cemiyeti olarak çalışmalara devam
• edildi.

3.  Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti :

• Merkezi İstanbul’dur.
• Doğu Anadolu’da teşkilatlanarak faaliyet göstermiştir.
• Amacı Doğu Anadolu’yu işgallerden koruyarak Ermeni devletinin kurulmasını önlemektir.
• Erzurum kongresini bu cemiyet düzenlemiştir.

4. Kilikyalılar Cemiyeti:

• İstanbul’da kurulmuştur.
• Amaç; Adana ve çevresini Fransız ve Ermeni işgalinden kurtarmaktır.

5. Trabzon Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti:

Bu cemiyet, Trabzon ve çevresine yönelik Rum ve Ermeni iddialarına karşı, Türk ve Müslüman halkın haklarını korumak amacıyla faaliyet göstermiştir.

6.  Milli Kongre Cemiyeti:

• İstanbul’da kuruldu.
• Cemiyetin amacı, Türklere karşı yapılan haksız ve yersiz propagandalara karşı çıkmak, basın ve yayın yolu ile Türk Milletinin haklı sesini dünyaya duyurmaktır.
• Kuvay-i Milliye tabirini kullanan ilk kuruluş Milli Kongre Cemiyetidir.

Yararlı Cemiyetlerin Özellikleri :

1. Bölgesel cemiyetlerdir. Öncelikli amaçları ülkeyi korumak değil, kuruldukları bölgeyi korumaktır.
2. Genellikle basın-yayın yolu ile çalışmalarını sürdürmüşlerdir.
3. Milliyetçilik düşüncesi etkilidir.
4. İstanbul’a bağlı veya karşı değillerdir.
5. Sivas Kongresiyle birleştirilmişlerdir.

İZMİR’İN İŞGALİ (15 MAYIS 1919)

• Paris Konferansında belirtildiği gibi İzmir ve çevresi kendisine verilen Yunanistan, 15 Mayıs günü İzmir’i işgal eder.
• Yunanlılar işgalin haklı olduğu konusunda dünya kamuoyunu yanıltmaya çalışıyorlardı.
• Batı Anadolu’nun tarihi ve kültürel açıdan Yunanlılara ait olduğu, bölgede Rumların çoğunlukla olduğu, Hristiyanlar’ın katledildiği iddia edilmekte, Osmanlı Devleti’nin güvenliği sağlayamadığı belirtilmektedir.
• İzmir’in işgalinden sonra Yunanlıların halka zulmetmeye başlaması halkın uyanmasına sebep oldu.
• Böylece Batı Anadolu’da ilk defa KUVAY-I MİLLİYE harekatı doğmuştur.

AMİRAL BRİSTOL RAPORU (13 EKİM 1919)

• Yunanlıların işgal gerekçelerinin doğruluğunu araştırmak üzere Amerikalı Bristol başkanlığında kurulan komisyon bölgeye gelerek incelemelerde bulunur ve rapor hazırlar.
• Raporda Yunanlıların iddialarının gerçekçi olmadığı belirtmiştir.
• Bu raporda Batı Anadolu’daki karışıklığın sorumluluğunun Yunanlılara ait olduğu ilk kez belirtilmiştir.
• Böylece Türklerin haklı davası ilk kez uluslararası alanda duyurulmuştur.

KUVAY-I MİLLİYE HAREKETİ

• Mondros’tan sonra vatanın dört yandan işgal edilmeye başlaması üzerine işgal bölgesinde bulunan halkın kendiliğinden oluşturduğu direniş kuvvetleridir.
• Türk Milleti’nin milli mücadele döneminde kendiliğinden silahlanarak kurduğu bu kuvvetlere Kuvay-ı Milliye denir.
• Bu birlikler bölgesel olarak ortaya çıkmış olup düzenli ve disiplinli bir ordu durumunda değildir.
• İlk silahlı direnme 19 Aralık 1918’de Dörtyol’da Fransızlara karış oldu. İlk Kuvay-i Milliye Hareketi ise Batı Anadolu’da İzmir’in işgalinden sonra Yunanlılara karşı başlatılmıştır.

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Türk Çağdaşlaşması (Atatürkçülük)

Türk Çağdaşlaşması (Atatürkçülük) Ders Notu İndir

TÜRK ÇAĞDAŞLAŞMASI

Atatürkçülük

Atatürkçülük, Türk milletinin tarihinden, ihtiyaçlarından ve gerçeklerinden doğan, Türk milletini çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkarmayı hedefleyen bir düşünce sistemidir. Bu düşünce sistemine göre Mustafa Kemal Atatürk’ün faaliyetlerinde öne çıkan ana hedefler;

• Türk milletinin bugün ve gelecekte tam bağımsız bir devlet olarak varlığını sürdürmesi,
• Türk halkının huzur ve refah içinde yaşaması,
• Devlet yönetiminde halk egemenliğinin temel alınması,
• Akıl ve bilime önem verilerek Türk kültürünün evrensel bir nitelik kazanması için çaba harcanmasıdır.

Bu hedeflere ulaşmak adına, Mustafa Kemal Atatürk tarafından ortaya konulan düşünce ve ilkelerin bütününe “Atatürkçülük” denir. Atatürkçülük aynı zamanda “Atatürkçü Düşünce Sistemi” olarak da adlandırılır.

Atatürkçü Düşünce Sistemi’nin başlıca amaçları:

• Ulusal kültürümüze ait değerlerimizi akıl ve bilim rehberliğinde çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkarmak,
• Türk milletinin her alanda en ileri toplumlar düzeyine çıkmasını sağlamak,
• Çağın gereklerini dikkate alarak eskimiş ve ömrünü tamamlamış kurumlar yerine, çağdaş nitelikte sosyal ve siyasal kurumlar oluşturmak,
• Ulusal bağımsızlığın tam olarak gerçekleşmesini sağlamak,
• Ulus egemenliğini, siyasal sistemin temeli olarak görmek,
• Özgür düşünce temelinde devlet kurumlarının, laik ilkeler doğrultusunda çalışmasına imkan vermek,
• Türk halkının, huzur ve refah içerisinde mutlu bir yaşam sürdürmesini sağlamaktır.
• Bu amaçlar, Atatürkçü Düşünce Sistemi’nin temel hedeflerini ortaya koymakla birlikte bu düşünce sisteminin dinamik bir yapıya sahip olması, çağın ihtiyaçlarına göre yeniden şekillenmesine ve gelişmesine olanak sağlamıştır.

Atatürkçülüğün Nitelikleri:

Mustafa Kemal Atatürk, Türk milletini her alanda çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkarmayı amaçlayan bir yol izlemiş ve bu yolda gerçekleştirilen faaliyetlerle Atatürkçü Düşünce Sistemi’nin temelleri atılmıştır.

Atatürkçü Düşünce Sistemi’nin temel nitelikleri şunlardır:

Atatürkçü Düşünce Sistemi, Türk milletinin ihtiyaçlarından doğmuştur.

Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından sonra elde edilen topraklarda yaşayan halk, uzun yıllar ihmal edilen çalışmalar nedeniyle yoksul, bitkin ve perişan bir durumdaydı. Bu ortam, hızla çağdaşlaşma ihtiyacı doğurmuş ve bu ihtiyaç doğrultusunda yenilikler yapılmıştır. Bu durum, Atatürkçü Düşünce Sistemi’nin Türk milletinin ihtiyaçlarından doğduğunu kanıtlamaktadır.

Atatürkçü Düşünce Sistemi, eyleme dayanan uygulamalarla birbirini tamamlayan bir bütündür.

Millî Mücadele hareketi, bir yandan ulusal bağımsızlığı sağlama öte yandan da ulusal egemenliği gerçekleştirme hedefleri içinde yürütülmüştür. Bu durum, Atatürkçü Düşünce Sistemi’nin birbirini tamamlayan uygulamalar bütünü olduğunun en somut kanıtıdır.

Atatürkçü Düşünce Sistemi, evrensel özellikler içeren barışçı düşüncelerden oluşmuştur.

Bunun en önemli kanıtı gerek ulusal bağımsızlık gerekse ulusal egemenlik yolunda atılan adımların dünyanın tüm ezilen uluslarına örnek olmasıdır. Ayrıca Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” sözü de Atatürkçü Düşünce Sistemi’nin barışçı niteliğini vurgular.

Atatürkçü Düşünce Sistemi, her türlü eylemde akıl ve bilimi esas alır.

Tekke ve zaviyelerin kapatılması, üniversite reformunun yapılması, falcılık, muskacılık, büyücülük gibi akıl dışı uygulamaların yasaklanması Atatürkçü Düşünce Sistemi’nin bu özelliğini kanıtlayan faaliyetlerdir.

Mustafa Kemal, Atatürkçü Düşünce Sistemi ile ilgili görüşlerini şu sözleriyle ifade etmiştir: “Ben, manevi miras olarak hiçbir ayet, hiçbir dogma, hiçbir kalıplaşmış kural bırakmıyorum. Benim manevi mirasım bilim ve akıldır… Zaman süratle ilerliyor, milletlerin, toplumların, kişilerin mutluluk ve mutsuzluk anlayışları bile değişiyor. Böyle bir dünyada, asla değişmeyecek hükümler getirdiğini iddia etmek, aklın ve bilimin gelişimini inkâr etmek olur… Benim Türk milleti için yapmak istediklerim ve başarmaya çalıştıklarım ortadadır. Benden sonra beni benimsemek isteyenler, bu temel eksen üzerinde akıl ve bilimin rehberliğini kabul ederlerse, manevi mirasçılarım olurlar.”

Mustafa Kemal Atatürk’ün konuşmasından da anlaşılacağı üzere Atatürkçü Düşünce Sistemi; akıl ve bilimi esas alan, evrensel, barışçı, Türk milletinin ihtiyaçlarından doğmuş ve birbirini tamamlayan eylem ve düşünceler bütünüdür.

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Mustafa Kemal Atatürk’ün Kişisel Özellikleri

 Mustafa Kemal Atatürk’ün Kişisel Özellikleri Ders Notu Konu Özeti İndir

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN KİŞİSEL ÖZELLİKLERİ

 Mustafa Kemal; çok yönlü, üstün yetenek, zeki ve kuvvetli iradeye sahiptir. Bunlar Mustafa Kemal’in Türk milletinin en büyük lideri olmasında ve tüm dünyaca kabul edilmesinde etkili olan özellikleridir.

Vatanseverliği
► Mustafa Kemal, bir asker olarak birçok cephede vatan savunmasının en güzel örneklerini verdi.
► Vatanı savunmanın yüce bir görev olduğunu belirtti. Çanakkale Cephesi’nde askerlerine: “Size ben taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçen zaman içinde yerimize başka kuvvetler ve başka komutanlar gelebilir.” diyerek Türk ordusunun Çanakkale Savaşlarındaki başarısının nasıl gerçekleştiğini ortaya koymuştur.
► Sakarya Meydan Savaşı’nda Mustafa Kemal askerlerine şu emri verdi: “Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk edilemez.” Bu emrin harekete geçirdiği vatanseverlik duygusu Türk ordusuna büyük bir zafer daha kazandırdı.

İdealistliği
► Atatürk’ün ideali; Türk milletinin çağdaş, hayat seviyesi içinde yaşayan bir millet olarak varlığını yükseltmektir.
► Onun ilkeleri bu ideali gerçekleştirmeye yöneliktir. dersimiz.com
► Mustafa Kemal, Onuncu Yıl Nutku’nda, az zamanda çok büyük işler yapıldığını belirtmiş, ancak  bunları yeterli görmemiştir.
► Mustafa Kemal, idealistliğinin bir gereği olarak şunları söylemiştir: “Yurdumuzu dünyanın en mamur ve en medeni memleketleri seviyesine çıkaracağız. Milletimizi en geniş refah vasıta ve kaynaklarına sahip kılacağız. Millî kültürümüzü muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracağız.” Bu ideal yalnızca Atatürk’ün değil, aynı zamanda Türk milletinin de idealidir.

Hakikati (Gerçegi) Arama Gücü
► Mustafa Kemal, gerçekçi bir insandı. Gerek dış politikada gerekse iç politikada hiç hayalci olmamış,
► milleti gerçekleşmesi mümkün olmayan emeller peşinde koşturmamıştır.
► “Bizim; akıl, mantık, zeka ile hareket etmek en büyük özelliğimizdir.” sözü bu özelliğine en güzel örnektir.

Çok Cepheliliği (Yönlülüğü)
► Mustafa Kemal, üstün bir komutan eşsiz bir devlet adamıdır.
► O, pek çok alanda ortaya koyduğu görüşleriyle milletini aydınlatmış; kalkınmanın, gelişmenin ve çağdaşlaşmanın yollarını göstermiştir.
► Mustafa Kemal, hem fikir hem de hareket adamıdır.                                                                          |
► Askerlik, tarih, eğitim, sanat ve ekonomi konularında görüşlerini açıklamakla kalmamış aynı zamanda bu görüşlerini uygulamıştır.
► Mustafa Kemal, bu özelliklerinin yanında kendine güveni, göreve bağlılığı, çabuk ve doğru karar verme gücü ile de çok cepheli bir önderdir.

Gurura ve Ümitsizliğe Yer Vermemesi
► Mustafa Kemal, gerçekleştirdiği büyük ve küçük bütün işlerinden sonra gurura veya büyüklenmeye kapılmamıştır. Kendisine farklı davranılmasından hoşlanmazdı.dersimiz.com
► “Benim müstesna olduğuma dair bir kanun yoktur.” sözü bu özelliğini vurgulamaktadır.
► Mustafa Kemal, hayatı boyunca yapacağı bütün işlerde şu şekilde düşünürdü: “Ben bir işte nasıl muvaffak olacağımı düşünmem. O işe neler engel diye düşünürüm. Engelleri kaldırdım mı iş kendi kendine yürür.”
► Çanakkale Savaşları sırasında cephanesi olmayan asker karşısında süngü tak emrini vermesi onun :   zor durumlarda bile ümitsizliğe düşmediğini göstermektedir.

İleri Görüşlülüğü
► Mustafa Kemal, olayların gelişmesini sezgileriyle değerlendirerek sonucunda neler olabileceğini isabetli bir şekilde tespit ederdi. Onun ileri görüşlülüğünü gösteren pek çok örnek vardır.
► “Yolunda yürüyen bir yolcunun yalnız ufku görmesi yetmez. Muhakkak ufkun ötesini de görmesi ve bilmesi gereklidir.” sözü bu özelliğini gösterir.
► Çanakkale Savaşlarında düşmanın nereden çıkarma yapacağını tahmin etmesi, II. Dünya Savaşı’nın çıkacağı 1932’de bir yurt gezisinde “Kırk asırlık Türk yurdu, düşman elinde bırakılamaz.” diyerek ilerde Hatay’ın ana vatana katılacağını belirtmesi onun bu özeliğini en iyi şekilde ortaya koymaktadır.

Yöneticiliği
► Mustafa Kemal, üstün nitelikli ve çok yönlü bir yöneticiydi.
► O, bu özelliğini cephede, mecliste ve cumhurbaşkanlığı makamında bütün yönleriyle ortaya koymuştur.
► Atatürk’ün yöneticilik özelliklerinden biri, yeri ve zamanında en doğru kararı alması ve bunu taviz
► vermeden uygulamasıdır. Onun başarısının sırrı bu özelliğinde yatmaktadır.
► Yapacağı işlerde ani kararlar vererek değil, uzun uzun iyice düşündükten sonra ve sırası geldikçe uygulama safhasına koyarak başarılı olmasını bilmiştir.
► “Bir işi zamansız yapmak o işi bozmak, başarısızlığa uğratmaktır. Her şey sırasında ve zamanında yapılmalıdır.” diyerek yöneticilikte nasıl başarılı olunacağını göstermiştir.

Eğitimciliği
► Mustafa Kemal, birçok alanda olduğu gibi eğitim alanında da milletimizin çağ atlamasını atılım yapmasını sağlayan büyük bir önderdir.
► Mustafa Kemal, “Cumhurbaşkanı olmasaydınız ne olmak isterdiniz?” sorusuna “Millî Eğitim Bakanı olarak millî kültürü yükseltmeye çalışmak en büyük emelimdi.” karşılığını vermiştir.
► Mustafa Kemal, büyük bir eğitimci ve ebedi “başöğretmen”dir. Yeryüzünde onun gibi yazı tahtası başında milletine ders veren başka bir devlet adamı yoktur.

Sanatseverliği
► Mustafa Kemal, Türk toplumunun yüksek bir sanat yeteneğine sahip olduğuna inanıyordu.
► Mustafa Kemal döneminde, sanatçı yetiştiren okullar açıldı. Avrupa’ya öğrenci gönderildi.
► Mustafa Kemal, her fırsatta sanatçıları ve sanat eserlerini takdir ederdi. Sanat ve sanatçıyla ilgili görüşlerini dile getirerek özendirici bir rol oynardı. Onun bu konulardaki sözlerinden bazıları şunlardır: “Yüksek bir insan toplumu olan Türk milletinin tarihi bu özelliği de güzel sanatları sevmek ve onda yükselmektir.”
► Hepiniz milletvekili olabilirsiniz, bakan olabilirsiniz; hafta cumhurbaşkanı olabilirsiniz, fakat sanatkâr olamazsınız.” sözleri sanatseverliğini vurgulamaktadır.

İnsan ve Millet Sevgisi
► Mustafa Kemal, bütün davranışlarıyla her şeyden önce, kendi milletine karşı olan sorumluluğunu ortaya koymuştur.
► Türk milletinin şerefi ve hakları söz konusu olduğunda, bunların korunmasını görevlerin en kutsalı saymıştır.
► Onun şu sözleri insan sevgisi hakkındaki düşüncelerini çok güzel açıklamaktadır: “En uzakta zannettiğimiz bir olayın bize bir gün etki etmeyeceğini bilemeyiz. Bunun için insanlığın hepsini bir vücut ve bir milleti bunun bir organı saymalı gerekir. Bir vücudun parmağının ucundaki acıdan diğer bütün organlar etkilenir.”

İyi Kalpliliği
► Mustafa Kemal iyi kalpli, temiz yürekli bir insandı. İnsanlığın huzur ve barış içinde yaşaması için  çaba sarf etmişti. Kalbi insan sevgisiyle doluydu.
► İkinci Dünya Savaşı’nın belirtilerinin ortaya çıkmaya başladığı sıralarda Mustafa Kemal, şunları söylemiştir:
► “İnsanları mutlu edeceğim diye onları birbirlerine boğazlatmak insani olmayan ve son derece üzücü olan bir sistemdir.” “İnsanları mutlu edecek tek vasıta, onları birbirine yaklaştırarak, onları  birbirine sevdirerek karşılıklı maddi ve manevi ihtiyaçlarını karşılamaya yarayan hareket enerjidir.”

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Mustafa Kemal Atatürk’ün Hayatı

 Mustafa Kemal Atatürk’ün Hayatı İşlevleri Ders Notu Konu Özeti İndir

1. ÜNİTE : BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN HAYATI
1.Çocukluğu, Ailesi, İçinde Yaşadığı Sosyal Ortam ve Yetişme Tarzı
► Mustafa Kemal, 1881 yılında Selanik’te doğdu.
► Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım’dır.
► Ali Rıza Efendi, önceleri gümrük memurluğu yapıyordu. Daha sonra bu görevinden ayrıldı ve kereste ticaretiyle uğraşmaya başladı.                          
► Zübeyde Hanım; zeki, sağduyulu, sağlam karakterli, gelenek ve göreneklerine bağlı bir hanımefendiydi.
► Mustafa Kemal’in en iyi şekilde yetişmesi için anne ve babasının çok büyük katkıları olmuştur.
► Mustafa Kemal’in çocukluk ve gençliği, Osmanlı Devleti’nin en  sıkıntılı yıllarına rastlar. Onun yaşadığı şehir olan Selanik, 19. yüzyılın sonlarında sık sık çatışmalara sahne olan Makedonya bölgesindedir.
► Bu bölge  aynı zamanda  Avrupa’daki kültür  hareketlerinin ve siyasi gelişmelerin etkisi altındaydı.
► Mustafa Kemal’in kişiliğinin oluşmasında ailesinin, aile çevresinin, öğrenim gördüğü okulların ve yaşadığı ortamın etkili olduğu görülmektedir.
► Mustafa Kemal, aile hayatına önem vermiş, ailesini yaşamı boyunca yalnız bırakmamıştır. Askerliği sırasında görevden döndüğünde sık sık annesi ve kız kardeşini Selanik’te ziyaret etmiştir.
► Selanik’in Osmanlı Devleti’nin elinden çıkmasından sonra annesi ve kız kardeşini yanına aldırmış, kardeşi Makbule Hanım’ı, Cumhuriyetin ilanından sonra da yanından ayırmamıştır.2. Eğitim ve Öğrenim Hayatı
► Mustafa, önce annesinin isteğiyle mahalle mektebine gitti. Burada modern eğitim uygulanmadığından Şemsi Efendi İlkokuluna başladı.
► Şemsi Efendi İlkokuluna devam ederken babasını kaybetti. Bunun üzerine kısa bir süre öğrenimine ara vermek zorunda kaldı.
► Babasının ölümüyle aile zor durumda kaldı. Zübeyde Hanım, oğlu Mustafa ve kızı Makbule ile birlikte Selanik yakınlarında çiftlik işleten kardeşinin yanına gitti.
► Mustafa’nın öğrenim görmemesi annesini çok üzüyordu. Bu nedenle Zübeyde Hanım oğlunu öğrenimine devam etmesi için tekrar Selanik’e gönderdi.
► Mustafa, Selanik’te Mülkiye Rüştiyesine (sivil ortaokul) yazıldı (1892).
► Mustafa Kemal’in arzusu asker olmaktı. Askerî okul sınavına girdi ve başarılı oldu. Selanik Askerî Rüştiyesine (Selanik Askerî Ortaokulu) kaydoldu.

► Mustafa bu okulda, zekâsı ve üstün yetenekleriyle öğretmenlerinin sevgisini kazandı.
► Doğduğunda kendisine “Mustafa” adı verilmişti. “Kemal” adını ise bu okuldaki matematik öğretmeninden almıştır.
► Mustafa Kemal, Selanik Askerî Rüştiyesini bitirince Manastır Askerî İdadisine yazıldı (1895).
► Manastır kenti ve girdiği bu okul Mustafa Kemal’in ülke sorunları, vatan ve millet sevgisi, milliyetçilik, bağımsızlık, özgürlük gibi düşüncelerinin gelişmesinde önemli rol oynamıştır.
► Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisini bitirdik ten sonra İstanbul’a gelerek Harp Okulunun piyade sınıfına girdi (1899).
► Bu okuldan sonra öğrenimine İstanbul Harp Akademisi, kurmay sınıfında devam etti. (1902). Derslerinin yanı sıra, ülkenin içinde bulunduğu siyası durum ve sorunları ile yakından ilgilendi.
► Mustafa Kemal, Harp Akademisini kurmay yüzbaşı olarak bitirdi (11 Ocak 1905). Böylece orduda görev almaya hazır bir kurmay subay oldu.

3. Askerlik Hayatı
► Mustafa Kemal’in askerlik mesleğine merakı çocukluk yıllarında başladı. Bunun sonucunda asker olmaya karar verdi.
► İlk görev yeri 5. Ordu emrindeki 30. Süvari Alayı’ydı. Burada subaylara askeri bilgiler verecek ve bölgedeki asayişi sağlayacaktı.
► Suriye’de bulunduğu sırada yakın arkadaşlarıyla Vatan ve Hürriyet Derneğini kurdu (Ekim 1906).
► 1907’de kolağası olarak Şam 5. Ordu Komutanlığında, oradan da aynı yıl içerisinde Manastır 3. Ordu Komutanlığında görevlendirildi.ı
► İstanbul’da çıkan 31 Mart Ayaklanmasını bastırmak ve düzeni sağlamak amacıyla hazırlanan Hareket Ordusu’nda kurmay yüzbaşı olarak görev yaptı.
► İtalya’nın Trablusgarp’a saldırması üzerine kaçak yollarla Mısır üzerinden Trablusgarp’a gitti. Mustafa Kemal, Enver Paşa ve Fethi Bey Derne ve Tobruk’ta İtalyanlara karşı başarılı savunma savaşları yaptı. Bu başarılarından dolayı Mustafa Kemal binbaşılığa terfi ettirildi.
► Balkan Savaşlarının başlamasıyla Trablusgarp’tan ayrılmak zorunda kaldı.
► Mustafa Kemal Sofya Askeri Ataşeliği’ne atandı (27 Ekim 1913). Mart 1914’te yarbaylığa yükseldi.
► Dünya Savaşı başladığında Mustafa Kemal Osmanlı Devleti’nin hemen savaşa girmesini doğru bulmuyordu. Ancak Osmanlı Devleti bir oldu bittiyle  savaşa katılınca savaşta rol almak için 2 Şubat 1915’te kurulmakta olan 19. Tümen Komutanlığına getirildi.
► Mustafa Kemal’in askeri yönden tanınmasını sağlayan, I. Dünya Savaşı’nda Çanakkale Cephesindeki savaşlar olmuştur.
► Mustafa Kemal Çanakkale Cephesi’nde üstün bir askerlik yeteneği sergileyerek önemli savunmalar yaptı ve büyük başarılar kazandı.
► Mustafa Kemal ve emrindeki tümen, Anafartalar ve Arıburnu’nda düşmanı ağır bir yenilgiye uğrattı. İtilaf Devletlerinin Çanakkale’yi geçmelerine izin vermedi.
► Mustafa Kemal, Mondros’tan sonra yurdun işgal edilmesini önlemek amacıyla Anadolu’ya geçti.
► Anadolu’da askerî niteliğinin yanında siyasi dehasıyla da halkı Kurtuluş Savaşı için örgütledi.
► 13 Kasım 1918’de İtilaf Devletlerinin donanmalarının İstanbul’a girdiğini gören Mustafa Kemal, yanında bulunanlara, “Geldikleri gibi giderler.” demiştir.
► Erzurum Kongresi’nden bir gün önce askerlik görevinden istifa etmek zorunda kalmıştır.
► Sakarya Meydan Savaşı’ndan önce meydana gelen gelişmeler onun tekrar askerliğe dönmesine yol açmış, geniş yetkilerle başkomutanlığa getirilmiştir (5 Ağustos 1921).
► Sakarya Meydan Savaşı’nda, “Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.” emrini verdi. Bu savaştan sonra kendisine gazilik ve mareşallik unvanı verildi.
► 26 Ağustos’ta Kocatepe’ye gelindi ve taaruza başladı.
► 30 Ağustos 1922’de Başkomutanlık Meydan Savaşı yapıldı. Yunan kuvvetleri ağır bir yenilgiye uğratıldı.
► Mustafa Kemal Paşa: “Ordular; ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” emrini vererek düşmanın süratle takip edilmesini sağladı. 9 Eylül’de İzmir kurtarıldı.  
► Sahip olduğu askerî özelliklerle Mustafa Kemal,  20.yy’ın en büyük asker ve komutanlarından biri olmuştur.

4. Siyasi Hayatı
► Mustafa Kemal, büyük bir asker olduğu kadar eşsiz bir devlet adamıdır.
► O, gençlik yıllarından itibaren Osmanlı Devleti’nin geçirdiği büyük sıkıntıları görmüş ve çareler aramaya başlamıştır. Bu sebeple Harp Okulu ve Harp Akademisindeki öğrenimi sırasında bazı siyasi faaliyetlere de katılmıştır.
► 19 Mayıs 1919’da millî birlik ve beraberliği sağlamak amacıyla Samsun’a gitti. Buradan Havza’ya geçerek bildiriler yayımladı. Amasya Genelgesi’ni yayımladı. Doğu Anadolu’nun kurtuluşu için Erzurum Kongresi’ne başkanlık etti.
► Sivas Kongresi’nde bütün cemiyetleri aynı çatı altında birleştirdi.
► 27 Aralık’ta Ankara’ya geldi ve çalışmaları buradan takip etti.
► 23 Nisan 1920’de TBMM’yi açtı ve Meclis’e başkan olarak seçildi.
► Kurtuluş Savaşı sırasında I. İnönü Savaşı’ndan sonra Londra Konferansı; Sakarya Zaferi’nden sonra imzalanan Ankara ve Kars antlaşmaları onun siyasi başarılarıdır. Kurtuluş Savaşı sonucunda imzalanan Mudanya ve Lozan Barış Antlaşmalarıyla başarılarını devam ettirdi.
► Mustafa Kemal, ülkenin çağdaş medeniyetler seviyesinde çıkması için çeşitli alanlarda inkılaplar yapmıştır. O, inkılaplarını gerçekleştirirken, ülkenin iç ve dış sorunlarını çözerken her zaman millî çıkarları göz önünde tutmuştur.
► 29 Ekim 1923’te Cumhuriyeti ilan etti ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı oldu. 1934’te Atatürk soyadını aldı.

5. Medeni Hali
► Mustafa Kemal, Türk toplumunda kadının layık olduğu yeri alması için çok çaba harcadı.
► O, sağlıklı bir toplumun güçlü bir aile yapısıyla kurulacağına inanıyordu.
► Atatürk’e göre, toplumun temeli sağlıklı bir aile yaşamı ile oluşurdu. Sağlıklı ve dengeli fertler ancak sıcak ve mutlu bir aile ortamında yetişebilirdi. Bu yüzden aileyi toplumun temeli olarak kabul etmiştir.
► 29 Ocak 1923’te İzmir’de Latife Hanımla evlendi.
► Mustafa Kemal, çıktığı yurt gezilerine eşini de yanında götürürdü.
► Kadınla erkeğin hayatın her alanında birlikte yer almasını isterdi. Bu yüzden kendi evliliği ve aile hayatıyla Türk toplumuna örnek olmaya çalıştı.

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918), 1. Dünya Savaşı’nın Sonuçları

 Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918), 1. Dünya Savaşı’nın Sonuçları Ders Notu Konu Özeti İndir

MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (30 Ekim 1918)

• Bulgaristan’ın savaştan çekilmesiyle ittifak devletleri arasındaki irtibat kesilmişti.
• Bu durumda savaşa devam etmeye imkan yoktu. Zaten müttefikler de yenilmişti.
• İşte bu ortamda Bahriye Nazırı Rauf Bey başkanlığında bir heyet İngilizlerle gerekli görüşmeler yaparak ateşkesi imzaladılar.
• Ateşkes Limni Adası’nın Mondros Limanında yapıldı.
• İtilaf Devletleri adına İngiliz Amirali Calthorpe yetkili idi.

Antlaşmaya göre;

1. Boğazlar haberleşme istasyonları, demiryolları itilaf devletleri tarafından denetim altına alınacak.
2. İtilaf devletleri; yağ, kömür, akaryakıt gibi maddeleri Anadolu’dan sağlayacak.
3. Osmanlı orduları terhis edilecek, cephedeki askeri birlikler itilaf devletlerine teslim olacak.
4. En tehlikeli maddesi yedinci maddedir. Buna göre itilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durum ortaya çıkarsa istedikleri yerleri işgal edebileceklerdi.(Bu madde, Anadolu’yu işgallere açık hale getirmiştir.)
5. Tehlikeli olan bir diğer madde de 24. maddedir. Buna göre; Vilayet-i sitte’de (Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ-Sivas-BESDEV) karışıklık çıkarsa itilaf devletleri bu yerleri de işgal edebileceklerdi. (Bu madde doğuda bir Ermeni devletinin kurulmasına imkan hazırlayan özellik taşımaktadır.)

YORUM :

• Osmanlı Devleti bu antlaşma ile fiilen sona ermiştir.
• Mondros bir ateşkesten çok antlaşma niteliği taşımaktadır.
• Mondros’tan hemen sonra itilaf devletleri işgallere başladı. İngiltere Musul’u işgal ederek ilk işgali gerçekleştirdi.
• Bu işgallere karşı Türk halkının ilk tepkisi bölgesel direniş cemiyetleri etrafında toplanmak olmuştur.
• İşgallerin resmen başlaması Kurtuluş savaşının başlamasına neden oldu.

Ateşkes Antlaşması : Barış antlaşması imzalanıncaya kadar silahların susmasıdır. Geçici sözleşmedir. Eğer barış sağlanamaz ise bu antlaşma bozulur ve savaş tekrar başlar.

I. DÜNYA SAVAŞI’NIN SONUÇLARI :

• Devletler arasındaki siyasi ve güç dengeleri bozuldu.
• Yugoslavya, Polonya, Çekoslovakya, Macaristan gibi yeni devletler kuruldu.
• Milli devletler kurulmaya başlandı.
• Yeni rejimler ortaya çıktı.
• Askeri teknoloji gelişti. (I. Dünya savaşı sırasında ilk kez kimyasal silahlar, denizaltı, uçak ve tanklar kullanılmıştır.)
• Osmanlı Devleti Ortadoğu’daki topraklarını kaybederek (Arap dünyası) Anadolu’ya çekildi.
• II. Dünya Savaşı’na zemin hazırladı.
• Dünya barışını korumak için Milletler Cemiyeti kuruldu.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın Uygulanması.

İtilaf devletleri, barış antlaşmasının imzalanmasını beklemeden, Mondros’a dayanarak Osmanlı topraklarını işgal etmeye başladılar.

ANADOLUNUN İŞGALİ
İngilizler              Fransızlar              İtalyanlar              Yunanlılar
Musul                     Dörtyol               Antalya                İzmir
Urfa                   Adana                 Fethiye                 Aydın
Antep                Mersin                 Bodrum                Edirne
Maraş               Urfa                      Konya
Batum              Antep 
Samsun           Maraş 
Kars  
Merzifon  
– İngilizler işgal ettiği Urfa, Antep ve Maraş’ı daha sonra Fransa’ya bıraktı.
– 13 Kasım 1918’de itilaf donanması İstanbul’a geldi.

PARİS BARIŞ KONFERANSI (18 Ocak 1919)

• Konferansı yönlendiren devletler; Amerika, İngiltere, Fransa, Japonya ve İtalyadır.
• Asıl amaç itilaf devletlerinin mağlup devletlerle yapacakları antlaşmaların ilkelerini belirlemektir.
• Ancak konferansta daha çok Osmanlı topraklarının paylaşımı görüşülmüştür.
• Sömürge yolları üzerinde güçlü bir devlet istemeyen İngiltere, savaş sırasında İtalya’ya verilen Batı Anadolu’nun Yunanistan’a verilmesini istemiştir.
• Böylece itilaf devletleri arasında ilk anlaşmazlıklar başlamıştır.
• Konferansta; Milletler Cemiyeti’nin kurulması kararlaştırılmıştır.
• Milletler Cemiyeti’nin kuruluş amacı dünya barışını sağlayabilmek ve insanlığın bir daha Birinci Dünya Savaşı gibi felaketlere sürüklenmesini önlemekti. (Türkiye bu cemiyete 1932 yılında üye oldu.)

I. DÜNYA SAVAŞI SONUNDA İMZALANAN BARIŞ ANTLAŞMALARI :

Versay Antlaşması (28 Haziran 1919) :

İtilaf devletleri ile Almanya arasında imzalanmıştır.

Almanya’ya askeri ve ekonomik kısıtlamalar getirildi.

Bu antlaşma ile Almanya, Avrupadaki topraklarının bir kısmıyla bütün sömürgelerini kaybetmiştir.

Alsace-Loren bölgesi Fransa’ya bırakıldı.

Bu durum Almanya’da rejim değişmesine, silahlanmanın başlamasına ve II. Dünya savaşına zemin hazırlamıştır.

Saint Germain Antlaşması (10 Eylül 1919):   İtilâf devletleri ile Avusturya arasında imzalandı. Bu antlaşma ile Avusturya-Macaristan imparatorluğu parçalanmış Avusturya bir cumhuriyet haline getirilmiştir.

Triyanon Antlaşması (6 Haziran 1920): İtilaf devletleri ile Macaristan arasında imzalanmıştır.

Nöyyi Antlaşması (27 Kasım 1919): Bulgaristan’ın Ege Denizi ile olan bağlantısı kesildi. Balkan Savaşları sırasında elde ettiği toprakları kaybetti.
Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): İtilaf devletleri Osmanlı devleti ile yapacakları antlaşmanın esaslarını San Remo Görüşmesi ile belirleyerek 10 Ağustos 1920’de Osmanlı Devletine kabul ettirdiler.

Bu antlaşmanın geç yapılmasının sebebi, itilaf devletlerinin Osmanlı topraklarının paylaşılması konusunda anlaşmazlığa düşmeleridir.

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi-2

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi-2 Ders Notu Konu Özeti İndir

AMASYA GENELGESİ ( 22 HAZİRAN 1919)

Ali Fuat Paşa (Cebesoy), Rauf Bey(Orbay), Refet Bey(Bele) tarafından imzalanan, ayrıca Kazım Karabekir’in de onayının alınması sonrası sivil ve askeri makamlara yayınlanan genelgedir.

Genelgenin Amacı: Doğuda ve batıda başlayan bölgesel kurtuluş hareketlerinin tek çatı altında birleştirilmesini sağlamak ve ulusal Kurtuluş Savaşı’nı halka mal ettirmektir.

Amasya Genelgesinde Alınan Kararlar :

1. Vatanın bütünlüğü, ulusun bağımsızlığı tehlikededir. İstanbul’daki hükümet, üzerine aldığı görevi yerine getirememektedir. Bu durum ulusumuzu yok olmuş gibi göstermektedir.
2. Ulusun bağımsızlığını yine ulusun azim ve kararı kurtaracaktır.
3. Ulusun durumunu ve davranışını göz önünde tutmak ve haklarını dile getirip, bütün dünyaya duyurmak için her türlü etki ve denetimden kurtulmuş ulusal bir kurulun varlığı gerekmektedir.
4. Her yönden Anadolu’nun en güvenli yeri olan Sivas’ta ulusal bir kongrenin tez elden toplanması kararlaştırılmıştır.
5. Her ilden ulusun güvenini kazanmış üç temsilcinin derhal yola çıkması gerekmektedir.
6. Herhangi bir durumla karşılaşılabileceği düşünülerek, bu iş ulusal sır gibi tutulmalı ve temsilciler kimliklerini gizli tutmalıdır.

Amasya Genelgesi’nin Önemi

1. Kurtuluş Savaşı’nın yöntem ve gerekçesini içeren bir program özelliği taşımaktadır. ( I. madde: gerekçe, II. madde: yöntem )
2. II. Maddede İstanbul hükümetinin güçsüzlüğünden bahsedilmiş ve IV. Maddede onun yerine milli bir kurulun kurulmasının gerekliliği üzerinde durulmuştur.
3. III. Maddede yer alan “ulusun bağımsızlığını yüne ulusun azim ve kararı kurtaracaktır.” Maddesi, Kurtuluş Savaşı’nın yöntemini belirlerken, aynı zamanda tam bağımsızlık ve ulusal egemenlik düşüncesini ön plana çıkartmıştır.

Sonuçları:

1. M. Kemal, yayınladığı Amasya Genelgesi ile görev ve yetkilerini aşmıştır. Bu nedenle İngilizlerin de artan baskıları ile 23 Haziran 1919’da çağrıldığı halde İstanbul’a gitmediği ve halkı hükümete karşı kışkırttığı gerekçesi ile İstanbul hükümeti tarafından görevinden alınmıştır.
2. İstanbul hükümeti M. Kemal’i yakalatmak için Elazığ Valisi Ali Galip’i görevlendirmiş ancak Ali Galip başarılı olamamıştır.
3. İstanbul hükümeti ile M. Kemal arasında gidip gelen telgraflar sırasında padişah, 9.Ordu Müfettişliğinden uzaklaştırılma kararını uygun bulmadığını belirterek, İstanbul’a gelmeye çekinmesi halinde barış imzalanıncaya kadar istediği yerde oturmasını istemiştir. Ancak M. Kemal görevinden ve Anadolu’dan ayrılmayacağını bildirmiştir. Bunun üzerine 7 Temmuz 1919’da M. Kemal’e görevinden alındığını bildiren buyruk gelmiş, kendisi de 8 Temmuz’da Harbiye Nezareti’ne çektiği telgrafında hem resmi görevinden hem de askerlik görevinden ayrıldığını bildirmiştir.

ERZURUM KONGRESİ (23 TEMMUZ- 5 AĞUSTOS 1919)

Toplanma Amacı: Doğu Anadolu’da bir Ermeni devletinin kurulmasına engel olmaktır. (bölgesel amaçlı)

1. M. Kemal bir endişesi vardı; acaba sivil statüyle yine sivil ve askeri kesim üzerinde etkili olabilecek miydi? M. Kemal’in bu endişesi15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir’in “Ben ve kolordum, hepimiz buyruğumuzdayız Paşam” sözleriyle sona ermiştir.
2. 10 Temmuz’da toplanması planlanan kongre, bazı üyelerin gecikmesi yüzünden Meşrutiyet bayramı olan 23 Temmuz’da Erzurum, Trabzon, Sivas, Bitlis ve Van illerinden 56 temsilcinin katılımıyla toplanmıştır.
3. İlk gün 38 oyla M. Kemal başkan seçilmiştir.

Erzurum Kongresi’nde Alınan Kararlar

1. Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür (ilk kez milli sınır kavramından bahsedilmiştir).
2. Her türlü işgale karşı millet birleşecek ve karşı koyacaktır.
3. Manda ve himaye kabul edilemez (tam bağımsızlık fikri benimsenmiştir.).
4. Kuvay-ı Milliye’yi geçerli ve milli iradeyi hakim kılmak esastır.
5. Osmanlı hükümeti bağımsızlığı sağlayamazsa geçici bir hükümet kurulacaktır.
6. Hıristiyanlara siyasi dengemizi bozucu haklar verilmeyecektir.(Ermeni devleti kurulmasına karşı çıkan ve kapitülasyon mantığını reddeden maddedir.
7. İstanbul hükümeti vatanın bağımsızlığını koruyamazsa geçici bir hükümet kurulacaktır. Hükümet üyeleri Milli Kongre tarafından seçilecektir. Kongre toplanmamışsabu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır.

Sonucu ve Önemi

1. Kongre kararlarını uygulamak üzere 9 kişilik Temsil Kurulu seçilmiştir.
2. Doğu’da birlik ve beraberliğin sağlanması için Doğu Anadolu’daki tüm ulusal direnişler birleştirilmiştir.
3. Toplanma amacı niteliği açısından bölgesel, aldığı kararlar açısından ulusal bir özellik taşımaktadır.
4. Geçici bir hükümet kurulmasından ilk kez bahsedilmiştir.
5. Sivas Kongresi ve Misak-ı Milli kararlarına zemin hazırlamıştır.

SİVAS KONGRESİ (4-11 EYLÜL 1919)

Kongrenin Amacı: ülke genelinde faaliyet gösteren milli cemiyetleri tek çatı altında birleştirmek, milli birlik be beraberliği sağlamak ve Temsil Heyeti’nin yetkilerini arttırmaktır.

Kongre 38 temsilcinin katılımıyla başlamıştır. 11 Eylül’e kadar süren  kongre çalışmalarında iki önemli sorun göze çarpmıştır.

Başkanlık sorunu: Rauf Bey’inde içinde bulunduğu bir grubun üyelerinin M. Kemal’i başkan seçtirmek istememeleri

Manda sorunu: Bazı delegelerin ABD mandasını savunmaları ve bunun tek yol olduğunu savunmaları.

Sivas Kongresi’nde Alınan Kararlar

1. Erzurum Kongresinde alınan kararlar aynen kabul edilmiştir.
2. Mondros Ateşkesi ile belirlenen sınırlarımız ayrılmaz bir bütündür.
3. Milli gücü etken, milli iradeyi hakim kılmak esastır.
4. Her türlü işgale karşı hep birlikte karşı konulacaktır.
5. Osmanlı hükümeti görevini yapamadığı takdirde hilafet ve saltanatın, vatan ve milletin korunması için korunması için her türlü tedbir alınmıştır.
6. Osmanlı Mebusan Meclisi derhal toplanmalıdır.
7. Tüm yararlı cemiyetler tek bir çatı altında birleştirilmiştir (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti)
8. Temsil Heyeti yurdun bütününü temsil eder.

Sonuçları:

1. Toplanışı ve kararları bakımından ulusaldır.
2. Türk ulusu adına söz söyleme yetkisi Temsil Heyeti’ne verilmiştir.
3. Tüm yararlı cemiyetlerin birleştirilmiş olması Kurtuluş Savaşı’nı tek elden yürütmek, bütünlüğü ve beraberliği sağlamak amacı taşımaktadır.
4. İrade-i Milliye adlı bir gazete çıkarılarak halka doğru haber aktarmak amaçlanmıştır.
5. Sivas Kongresi TBMM’nin ilk provası niteliğindedir.

             Kongre >> TBMM         Temsil Heyeti >> Hükümet

1. Kongre sonrası M. Kemal, Temsil Kurulu başkanı sıfatı ile Anadolu’daki tüm vilayetlerin İstanbul ile bağlantılarını kesmeleriniistemiştir. 22 gün süren bu protesto sonucu Damat Ferit Paşa istifa etmek zorunda kalmıştır.
2. Temsil Heyetinin İstanbul Hükümetine karşı kazandığı ilk siyasi başarıdır.

AMASYA GÖRÜŞMELERİ (PROTOKOLÜ) 20-22 EKİM 1919

          Damat Ferit istifa edince yerine Ali Rıza Paşa sadrazamlığa getirilmiştir. Ali Rıza Paşa Anadolu’nun tuttuğu vatansever bir kişiliğe sahipti. Anadolu’daki Milli Mücadele ile yazışmalar başladı. Ancak bazı konularda anlaşma sağlanamayınca İstanbul hükümeti adına Bahriye Nazırı Salih Paşa’yı Temsil Kuruluyla görüşmeler yapmak üzere Amasya’ya gönderdi. Temsil Heyeti adına M. Kemal, Rauf Orbay ve Bekir Sami Bey katıldı.

Alınan Kararlar

1. İstanbul Hükümeti Temsil Heyetini tanıyacak ve Sivas Kongresi kararlarını kabul edecektir.
2. İstanbul hükümeti, temsil heyetinin rızası olmadan barış görüşmelerine katılamayacak ve barış antlaşması imzalanmayacaktır.
3. Azınlıklara hiçbir şekilde ayrıcalık verilmeyecektir.
4. Türk vatanının bütünlüğü ve bağımsızlığı kazanılacaktır.

Sonuçları:

1. İstanbul hükümeti bu görüşmeye katılıp protokolü imzalamakla Temsil Kurulu’nu ve Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ni resmen tanımıştır.
2. Milli davaya karşı çekingen davranan birçok kişinin tereddütleri ortadan kalkmış ve bunlar milli hareketin yanında yer almışlardır.
3. Halk egemenliği kavramı ön plana çıkmıştır.

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi-1

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi-1 Ders Notu Konu Özeti İndir

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi-1

KURTULUŞ SAVAŞI HAZIRLIK DÖNEMİ

KUVAY-I MİLLİYE

Amacı; hiçbir devletin egemenliğini kabul etmemek, Türk milletinin kendi bayrağı altında özgür ve bağımsız yaşamasını sağlamaktır.

Kuvay-ı Milliye Birliklerinin Özellikleri

• Bölgesel nitelikteki gönüllülerden oluşmuş küçük bir askeri birliktir.
• İhtiyaçları halk tarafından karşılanmıştır.
• Askeri bir disiplinden geçmemişlerdir.
• İşgalleri önleyememiş fakat yavaşlatmıştır.
• Düzenli ordu kuruluncaya kadar düşman kuvvetlerini oyalamıştır.
• TBMM’ye karşı çıkan isyanların bastırılmasında önemli rol oynamıştır (Düzenli ordu kurulduktan sonra görevi sona ermiştir.)

ÖRGÜTLENME AŞAMALARI

• M. Kemal Mondros Ateşkesi’nin imzalanmasından sonra Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı’na atanmış ve kısa bir süre sonra İstanbul’a çağırılmıştır.
• M. Kemal İtilaf Devletleri’nin İstanbul’u işgal ettiği gün İstanbul’a geldi. İşgal güçlerinin donanmasını İstanbul önlerinde görünce yanındakilere “Geldikleri gibi giderler.” demiştir.
• Arkadaşı Fethi Okyar ile beraber Minber(Kürsü) adlı bir gazete çıkararak kamuoyunu aydınlatmak ve halk üzerinde yönlendirici bir etkide bulunmayı amaçlamıştır. Ayrıca Şişli’deki evinde arkadaşları Rauf Orbay Fethi Okyar, K. Karabekir, İsmail Canbulat, Ali Fuat Cebesoy ve İsmet İnönü ile görüşerek, sarayı ve hükümeti etkilemek, başkentte önemli görevler almak için çözümler üretmeye çalışmışlar ve sonuçta İstanbul’da istenilen sonucun elde edilemeyeceğini, çözümün Anadolu’da aranması gerektiği fikrini benimsemişlerdir. Bu dönemde padişah Vahdettin ordu üzerinde yoğunlaşan kuşkularını ortadan kaldırabilmek için üç kez M. Kemal ile görüşmüş ancak ortaya somut bir sonuç çıkmamıştır.
• Ülkenin genel durumuna bakıldığında kurtuluş için farklı çareler üretilmiştir. Bunlar:
  1. İngiliz himayesine girmek
  2. Amerikan mandasını kabul etmek
  3. Bölgesel çabalarla düşman işgallerini önlemekti.
• M. Kemal bu kurtuluş çarelerinden hiç birinin Türk milletini ve vatanını bağımsızlığa götürmeyeceğini görmüştür.

M. Kemal arkadaşları ile birlikte Anadolu’ya geçerek burada halkı örgütleme kararı almıştır.

MUSTAFA KEMAL’İN SAMSUN’A ÇIKIŞI (19 MAYIS 1919)

• Samsun ve çevresindeki Pontus Rum çeteleri Türklere karşı saldırını arttırmıştır. Bölgedeki Türklerin can ve mal güvenliği tehlike altındadır. Türklerin haklarını savunmasını, asayişin bozulması gibi gösteren İngilizler o bölgedeki olayların önlenmesini, aksi takdirde işgal edeceklerini bildirirler. Bunun üzerine M. Kemal’e Samsun’a gitmesi için İstanbul Hükümeti 9. Ordu Müfettişliği görevini vermiştir. M. Kemal’in 9. Odu Müfettişi olarak görevi Samsun ve çevresindeki karışıklığı gidermek, o bölgedeki dağınık halde bulunan silah ve cephaneyi toplayarak korunma altına almak ve bölgedeki direniş hareketlerini engellemekti.
• M. Kemal 16 Mayıs 1919’da İstanbul’dan Bandırma Vapuru ile ayrılmıştır. 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ulaşmıştır.
• M. Kemal, Samsun’dan İstanbul’ gönderdiği telgraflarda İngilizlerin ateşkes hükümlerine aykırı davranışlarından, İzmir’in işgalinin Türk ulusunu ve ordusunu derinden yaralamasından bahsetmiş, bir yandan da Anadolu’daki silah arkadaşları ile bağlantı kurmaya başlamıştır.
• 25 Mayıs 1919’da İngiliz birliklerinin bulunduğu Samsun’un pek de güvenli olmadığını düşünerek Erzurum’a doğru yola çıkmış ve bu yolculuktaki ilk durağı olan Havza’ya gelmiştir.

HAVZA GENELGESİ ( 28 MAYIS 1919)

Genelgede yer alan hükümler:

• İşgaller protesto edilecek
• Gösteriler sırasında düzenin korunmasına dikkat edilecek ve Hıristiyan halka karşı saldırı yapılmamasına önem verilecek
• Bütün devletlerin temsilcilerine ve İstanbul Hükümetine uyarı telgrafı çekilecek.

Genelgenin Amacı: halkın bilinçlenmesini sağlamak ve işgallere karşı duydukları tepkiyi gerçekleştirmektir.

Sonuç: 8 Haziran 1919’da Harbiye Nezareti’nden gelen telgraf ile M. Kemal İstanbul’a geri çağırılmıştır (İngilizlerin baskısıyla). M. Kemal ise kömür ve benzin yokluğun nedeniyle gecikeceğini ileri sürerek bir oyalama taktiği uygulamış ve Havza’dan Amasya’ya geçmiştir.

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi Ders Notları

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi Ders Notları Ders Notu Konu Özeti İndir

KUVAYI MİLLİYE HAREKETİ
Düşman işgalleri karşısında yurdun çeşitli yörelerinde ortaya çıkan milli direniş teşkilatlarına Kuvayı Milliye denir. İlk direnişler, güney cephesinde Fransızlara karşı başlamıştır. Kuvayı Milliye, teşkilat olarak batıda Yunan işgallerine karşı ortaya çıkmıştır.
İstanbul Hükümeti’nin işgaller karşısındaki çaresizliği, Mondros Ateşkes Antlaşması ile orduların dağıtılması Kuvayı Milliye’nin ortaya çıkmasına neden olan etkenlerdir.
1919’un Temmuz ve Ağustos aylarında yapılan Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde Kuvayı Milliye’nin insani ve maddi yönden desteklenerek ortak bir cephe oluşturulması kararlaştırıldı ve böylece Batı Cephesi meydana geldi.
Sivas Kongresi’nden sonra Ali Fuat Paşa, düzenli orduların oluşturulmasından sonra da İsmet Paşa Batı Cephesi komutanlığına getirilmişlerdir.
MUSTAFA KEMAL’İN SAMSUN’A ÇIKIŞI (19 Mayıs 1919)
I.Dünya Savaşı’nda Suriye’de görev yapan Mustafa Kemal , Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası İstanbul’a geldi.İstanbul’dan vatanın kurtuluşunu mümkün görmeyen Mustafa Kemal Anadolu’ya geçmeye karar verdi.
Samsun ve çevresinde Türkler ile Rumlar arasındaki çatışmaları önlemek isteyen İstanbul Hükümeti, Mustafa Kemal’i  9.Ordu Müfettişi olarak görevlendirdi.
Mustafa Kemal,Doğu Anadolu’da sivil ve askeri kurumlara emretme yetkisini de alarak 16 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a hareket etti.
Asıl amacı milli mücadeleyi başlatmak ve organize etmek olan Mustafa Kemal arkadaşlarıyla birlikte 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a ayak bastı.
Bu tarih ,Kurtuluş Savaşı’nın başlangıç tarihi olarak kabul edilir.
HAVZA BİLDİRİSİ (28 Mayıs 1919)
M.Kemal,milli bilincin uyandırılması amacıyla yayınladığı bildiriyle,bütün yurtta işgallerin protesto edilmesini ve mitingler tertiplenmesini istedi.
AMASYA GENELGESİ (22 Haziran 1919)
M.Kemal ile Rauf Paşa,Ali Fuat Paşa ve Kazım Karabekir haberleşerek ortak bir genelge yayınladılar.
Bu genelgenin maddeleri şunlardır:
a- Vatanın bütünlüğü ve milletin istiklali tehlikededir.
b- İstanbul Hükümeti üzerine düşen vazifeyi yerine getirememektedir.
c- Milletin istiklalini ,milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
d- Vatanın her türlü etki ve denetimden uzak bir bölgesinde (Sivas’ta) milli bir kurul toplanmalıdır.
e- Her ilden milletin güvenini kazanmış üç kişi seçilerek acele ve gizli olarak bu kurula gönderilmelidir.
ÖNEMİ
1- Kurtuluş Savaşı’nın sebebini ve yöntemini açıklar.
2- Kurtuluş Savaşı’nın resmen ilanıdır.
3- Milli egemenlik yolunda ilk adımdır.
NOT: Yetkilerini aştığı gerekçesiyle İstanbul’a geri çağırılan Mustafa Kemal,dönmeyince görevinden alındı.M.Kemal, hem görevinden, hem de askerlikten istifa ettiğini bildirdi.(7-8 Temmuz 1919)
ERZURUM KONGRESİ (23 Temmuz 1919)
Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından Ermenilere karşı düzenlenen bu kongreye Mustafa Kemal de katılmış ve başkan olarak seçilmiştir.
Kongrede alınan kararlar şunlardır:
1- Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür bölünemez.
2- Vatanın bağımsızlığını İstanbul Hükümeti sağlayamazsa geçici bir hükümet kurulacaktır.
3- Manda ve himaye kabul edilemez.
4- Milli iradeyi hakim, Kuvayı Milliye’yi etken kılmak esastır.
5- Azınlıklara, milli bütünlüğü ve egemenliği zedeleyici ayrıcalıklar verilemez.
6- Meclisin toplanmasına çalışılacaktır.
NOT: Kongre sonunda “Temsil Heyeti” seçilmiş ve Mustafa Kemal heyet başkanı olmuştur.

SİVAS KONGRESİ (4-11 Eylül 1919)
Yurdun her tarafından temsilcilerin katıldığı kongrede, Erzurum Kongresi kararları kabul edilmiştir.Manda meselesi uzun tartışmaların ardından reddedilmiştir.Bütün cemiyetler, “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adıyla birleştirilmiştir.
Temsil Heyeti, sayıca genişletilmiş, yetkileri artırılmış ve başkanlığına yine Mustafa Kemal getirilmiştir.
Sivas Kongresi Kararları
– Milli sınırları içinde vatan bölünmez bir bütündür; parçalanamaz.
– Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı millet top yekün kendisini savunacak ve direnecektir.
– İstanbul Hükümeti, harici bir baskı karşısında memleketimizin herhangi bir parçasını terk mecburiyetinde kalırsa, vatanın bağımsızlığını ve bütünlüğünü temin edecek her türlü tedbir ve karar alınmıştır.
– Kuvay-ı Milliye’yi tek kuvvet tanımak ve milli iradeyi hakim kılmak temel esastır.
– Manda ve himaye kabul olunamaz.
– Milli iradeyi temsil etmek üzere, Meclis-i -Mebusan’ın derhal toplanması mecburidir.-
– Aynı gaye ile, milli vicdandan doğan cemiyetler, “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı altında genel bir teşkilat olarak birleştirilmiştir.
– Genel teşkilatı idare ve alınan kararları yürütmek için kongre tarafından Temsil Heyeti seçilmiştir.
OSMANLI HÜKÜMETLERİ VE TEMSİL HEYETİ
Anadolu’da, işgallere karşı çıkanlar, Mustafa Kemal ve arkadaşlarının etrafında bir araya geliyorlardı.Bu ilk tepkiler zamanla yerini direnişe ve mücadeleye bıraktı.İstanbul Hükümetleri, Anadolu’da işgallere karşı çıkma eylemi olarak başlayan ve milli mücadele olarak adlandırılan bu hareketten rahatsız oldular.İtilaf Devletleri’nin bu direnişe kızacağını ve tüm yurdun da elden gideceğini savunan İstanbul Hükümetleri, işgalci devletlerin baskılarıyla mili mücadeleyi baltalamaya çalışmışlardır.Bu hükümetlerden en fazla milli mücadele karşıtlığı yapan, Damat Ferit Paşa Hükümetidir.
Anadolu’da ise Temsil Heyeti, milli bir hükümet gibi, T.B.M.M. açılana kadar görevini yapmıştır.
AMASYA GÖRÜŞMELERİ (22 Ekim 1919)
Ali Rıza Paşa Hükümeti’nin temsilcisi, Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Mustafa Kemal arasında Amasya’da yapılmıştır.Aşağıdaki şu konularda bir anlaşma sağlanmıştır:
1.Türk vatanının  bütünlüğünün ve bağımsızlığının korunması.
2.Müslüman olmayan azınlıklara devletin birliğini bozacak ayrıcalıklar tanınmaması.
3.Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin İstanbul Hükümeti’nce tanınması.
4.Mebuslar Meclisi’nin Anadolu’da, güvenli bir yerde toplanması.
5.İtilaf Devletleri’yle Osmanlı Devleti’nin barış amacıyla yapacağı konferansa Temsil Heyeti’nce de uygun görülecek kişilerin gönderilmesi.
        İstanbul Hükümeti, anlaşma maddelerini benimsediği halde, meclisin Anadolu’da toplanmasını kabul etmedi.
ÖNEMİ: İstanbul Hükümeti görüşmelere katılmakla Temsil Heyeti’nin varlığını tanımış oldu.
TEMSİL HEYETİ’NİN ANKARA’YA GELİŞİ (27 Aralık 1919)
Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti, yakın bir tarihte toplanacak olan Osmanlı Mebuslar Meclisi’nin çalışmalarını yakından takip edebilmek amacıyla Ankara’ya geldiler.Coğrafi konumu, ulaşım ve haberleşme kolaylığı ile Batı Cephesi’ne yakın oluşu nedeniyle Ankara merkez olarak kabul edilmiştir.
SON OSMANLI MEB’USAN MECLİSİ VE MİSAK-I MİLLİ
Mustafa Kemal İstanbul’un işgal altında olması nedeniyle buradaki meclisin rahat çalışamayacağını, sıhhatli kararlar alamayacağını, alınsa bile uygulanamayacağını söylemiştir.
Başşehrin İstanbul olması, padişahın varlığı ve anayasa gereği meclis,12 Ocak 1920’de İstanbul’da toplandı.
Kendisi İstanbul’a gidemeyen Mustafa Kemal, meclis başkanı seçilmek ve Müdafaai Hukuk Grubu kurulmasını istediyse de bu mümkün olmadı.Osmanlı mebusları, kendi aralarında Felah-ı Vatan Grubu’nu oluşturdular.Bu grup, Misak-ı Milli adlı bir bildiri yayınlayarak bunu mecliste ilan ettiler.
MİSAK-I MİLLİ KARARLARI
1-Türklerin çoğunlukta olduğu yerler Türk vatanıdır.
2-Halkının çoğunluğu Arap olan ülkelerde ve vatandan koparılmak istenen Batı Trakya ve Doğu Anadolu’da kaderini tayin için halk oylaması yapılmalıdır.
3-Kapitülasyonlar kaldırılmalıdır.
4-Azınlıklara, dışarıdaki Türklere verilen haklar kadar hak verilebilir.
5-Güvenliği sağlanmak şartıyla boğazlar dünya ticaretine açılabilir.
ÖNEMİ: Misak-ı Milli, milli mücadelenin hedefini, vatanın sınırlarını ve bağımsızlık esaslarını benimseyip gerçekleştirmeye çalışmıştır.
İSTANBUL’UN İŞGALİ (16 Mart 1920)
Meclisin kendi yararlarına karar alacağını uman İtilaf Devletleri, Misak-ı Milli kararlarının geri alınması için önce Ali Rıza Paşa, sonra da Salih Paşa hükümetlerine baskı yaptılar.
Bir sonuç alamayınca İstanbul’u resmen işgal ettiler, meclisi basarak, kimi milletvekillerini Malta’ya sürdüler.
ÖNEMİ:
1. İstanbul’un işgali Mustafa Kemal’in haklılığını ortaya çıkardı.Kaçabilen bir çok mebus, aydın komutan ve gazeteci Anadolu’ya geçti.
2. T.B.M.M.’nin açılması için ortam oluştu.
3. M.Kemal,  işgali protesto ederek yeni seçimlerin yapılmasını istedi.
TBMM’NİN AÇILIŞI (23 Nisan 1920)
Yeni seçimlere gidildi.Meclis, yeni seçilenler ve Osmanlı meclisinden kaçabilenlerin katılmasıyla Ankara’da toplandı.T.B.M.M. Türk milletini temsil ettiğini ve kendi üstünde güç kabul etmediğini tüm dünyaya ilan etti.

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

I. Dünya Savaşında Savaştığımız Cepheler

I. Dünya Savaşında Savaştığımız Cepheler Ders Notu Konu Özeti İndir

I. DÜNYA SAVAŞINDA CEPHELER

Topraklarımızda Savaştığımız Cepheler :

1. Kafkas Cephesi

2. Çanakkale Cephesi

3. Kanal Cephesi

4. Irak Cephesi

5. Filistin Cephesi

6. Hicaz-Yemen Cephesi

7. Suriye Cephesi

Topraklarımız dışında savaştığımız cepheler :

 1. Makedonya

 2. Galiçya

 3. Romanya

Doğu ve Kafkas Cephesi Cephenin Açılma Nedenleri;
1- İttihatçıların Anadolu’daki Türklerle Orta Asya’daki Türkleri birleştirmek istemeleri
2-  Almanların Baku petrollerini ele geçirmek istemesi

•  Osmanlı Devleti’nin ilk taarruz cephesidir,
• Osmanlı orduları bu cephede Ruslara karşı savaştılar.
• Gerekli hazırlıkların yapılmayıp tedbirlerin alınmaması nedeniyle Türk ordusu iklime mağlup olmuştur.

* Sonuçta, Erzurum, Muş, Bitlis, Trabzon, Erzincan ve Van Rus işgaline uğradı. Çanakkale başarısından sonra Diyarbakır’a gönderilen Mustafa Kemal, burada Rus ileri harekatının durdurulmasında ve Muş’un kurtarılmasında etkili oldu.

* Bu sırada doğuda Ruslardan destek alan Ermenilerin katliama girişmesi üzerine çıkarılan 1915 Tehcir (göç) Kanunu ile Ermeniler güvenli olan yerlere göç ettirildi.

* Rusya’da çıkan Bolşevik İhtilali Rusya’nın savaştan çekilmesine neden oldu. İmzalanan 3 Mart 1918 Brest Litowsk Antlaşması ile bu cephe kapanmıştır. Böylece bu cephe Osmanlı devleti lehine sonuçlandı. Doğu Anadolu’da birlik sağlandı.

Kanal Cephesi

• Almanya’nın isteği ile Süveyş Kanalı’nda açılan bir cephedir.
• Amacı İngiltere’nin Hindistan sömürge yollarıyla bağlantısını kesmektir. Bu cephede başlayan mücadeleler Temmuz 1916’de Osmanlı devleti aleyhine sonuçlandı.

Çanakkale Cephesi

• 19 Şubat 1915’te başlayan Çanakkale harekatı ile itilaf devletlerinin,
• Osmanlı Devleti’ni saf dışı bırakmak
• Rus ordusuna gerekli askeri yardımı ve malzemeyi ulaştırmak.
• Balkan Devletleri’ni savaşa çekmek
• Savaşı kısa zamanda sonuçlandırmak gibi önemli amaçları vardı.
• 18 Mart 1915 günü başlayan asıl hücumları sonuçsuz kaldı. İtilaf donanmasını bozguna uğradı.
• Boğazı geçemeyeceğini anlayan itilaf devletleri, Gelibolu’ya asker çıkardılar.
• Gelibolu’daki mücadeleler sekiz ay kadar devam etti.
• Mustafa Kemal’in 19. Tümen Komutanı olarak bulunduğu Türk ordusu; Conkbayırı ve Anafartalar’da zaferler kazanarak düşman ilerleyişini durdurdu.
• İngiliz ve Fransız güçleri 8-9 Ocak 1916’da Çanakkale’yi tamamen boşalttılar.

Sonuçları:

1. I. Dünya savaşı uzadı.
2. Düşman Çanakkale’yi geçemedi ve Rusya’ya yardım ulaştıramadı.
3. Mustafa Kemal’in tanınmasına ve Milli Mücadele’nin lideri olmasına ortam hazırladı.
4. Savaş sırasında gizli antlaşmalar ilk kez ortaya çıktı.
5. Yarım milyona yakın insan hayatını kaybetti.
6. Balkan devletlerinin tutumları değişmiş, Bulgaristan İttifak Devletlerinin yanında savaşa girmiştir. (Amacı; I. Balkan savaşı sonunda kazandığı toprakları tekrar alabilmektir.)
7. İtilaf devletleri güçlerini Çanakkale’ye yığdıklarından Almanya rahatladı.

Filistin Cephesi :

Osmanlı Devleti’nin kanal harekatında başarılı olamaması üzerine üstünlük İngiltere’ye geçmiş İngiltere, Araplarla işbirliği yaparak Osmanlı ordusunu Şam’a kadar çekilmeye zorlamıştır.

Irak Cephesi :

• Bu cephe İngilizler tarafından açıldı.
• Amaç, Kuzey yönünde ilerleyip Kafkaslardaki Rus kuvvetleriyle birleşmekti.
• Böylece Türk kuvvetlerinin İran’a girerek Hindistan’ı tehdit etmesini önlemiş olacaktı.
• İngiltere ayrıca Abadan petrollerini korumak istiyordu. Kasım 1915’te Türk kuvvetleri Kut-ül Amara’da İngilizleri yendiler.
• Ancak sonuçta Türk ordusu başarısız oldu ve İngilizler Bağdat’ı işgal ettiler.

Yemen – Hicaz   Cephesi

• Türk birlikleri bu cephede hem İngilizlerle hem de ayaklanan Araplarla savaşmak zorunda kalmıştır.
• Bu cephedeki savaşlar İslam dünyasında ümmetçilik düşüncesinin sona erdiğini, yerine milliyetçiliğin güçlenmesine sebep olmuştur.

Suriye Cephesi

• Filistin Cephesinin devamıdır.
• Mustafa Kemal bu cephede Yedinci Ordu Komutanı olarak bulunuyordu.
• Mustafa Kemal, Halep’in kuzeyinde bir savunma hattı kurarak İngiliz ve Arapların saldırılarını önledi.

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

ABD’nin 1. Dünya Savaşına girmesi, Wilson İlkeleri (8 Ocak 1918)

ABD’nin 1. Dünya Savaşına girmesi, Wilson İlkeleri (8 Ocak 1918) Ders Notu Konu Özeti İndir

1. Dünya Savaşı Sırasındaki Önemli Gelişmeler

• İtalya savaş öncesi ittifak devletleri tarafında iken savaş başlayınca tarafsızlığını ilan etmiş, İngiltere’nin bol vaatleri sonucu Londra antlaşmasıyla (1915) itilaf devletleri yanında savaşa katılmıştır.
• İtilaf devletleri Osmanlı devletinin topraklarını paylaşmak için gizli anlaşmalar yaptılar.
• Savaşın başında ABD tarafsızlığını ilan etmiş, Almanya ile arası açılınca itilaf devletleri yanında savaşa girmiştir.

ABD’nin 1. Dünya Savaşına girmesiyle ;

• Savaşın gidişatı ittifak devletleri aleyhine değişti.
• Bulgaristan savaştan çekildi.(İttifak devletleri bloğundan çekilen ilk devlettir.)
• Savaşın ömrü kısaldı.
• ABD’nin ardından Yunanistan itilaf devletleri yanında savaşa girdi.
• 1917’de Rusya’da Bolşevik ihtilali çıkmış ve Çarlık Rusyası yıkılmıştır.
• Bu sebeple ittifak devletleri ile Brest-Litowsk (3 Mart 1918) barışını yapan Rusya savaştan çekilir.
• Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti 1878 Berlin Antlaşması ile kaybettiği Kars, Ardahan ve Batum’u (Elviye-ı Selase) geri almıştır.

WİLSON İLKELERİ (8 Ocak 1918)

Amerika Başkanı VVilson, savaş henüz sona ermeden, barış ilkelerini açıklamıştır.

Bu ilkeler;

1. Savaş sonunda yenen devletler yenilen devletlerden toprak almayacak
2. Barış antlaşmaları açık olacak, gizli antlaşmalar yapılmayacak.
3. Devletlerarası sorunları uluslararası platformda çözmek için uluslararası bir cemiyet kurulacak. (Milletler cemiyeti)
4. Osmanlı devleti’nde Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere kesin egemenlik hakkı tanınmalıdır.
5. Silahlanma yarışına son verilecek ve devletler birbirine garanti verecek.
6. Osmanlı topraklarında yaşayan azınlıkların çoğunlukta oldukları yerlerde bağımsız devlet kurmalarına imkan verilecektir.
7. Boğazlar Dünya devletlerine açık olacak.

• Bu ilkeler başarıya ulaşamamıştır. Çünkü; İngilizler, Fransızlar ve İtalyanlar bu ilkelerin kendi çıkarlarına ters düştüğünü anlamışlardı.
• Bir yandan ABD’ye ters düşmemeye çalışırken bir yandan da gizli antlaşmaları uygulamaya çalıştılar.
• İşgallerini gizleyebilmek için mandacılık rejimini ortaya attılar.

Savaşın Sona Ermesi:

• İttifak grubu artık savaşı devam ettiremeyeceğini anlamıştı. İlk önce Bulgaristan savaştan çekildi.
• Müttefiklerinin yenilgiyi kabul etmesi üzerine Osmanlı Devleti, Mondros Ateşkesini (30 Ekim 1918) imzalayarak savaştan çekildi.
• Ardından Avusturya ve son olarak da Almanya’da savaştan çekildiler.

İşinize Yarayabilir

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar