Yaratıcı Dramanın Genel Amaçları

Yaratıcı Dramanın Genel Amaçları Ders Notu Konu Özeti İndir

YARATICI DRAMANIN GENEL AMAÇLARI

• Yaratıcılığı ve hayal gücünü geliştirmek.

• Kendini tanımak, gerçekleştirmek, başkalarıyla iletişim geliştirmek. Katılımcılar yapılan çalışmalarda birbirlerini kabul etmeyi, değerlendirmeyi ve motive etmeyi öğrenirler. Birbirinden farklı düşüncelerin paylaşılması ve toplumsal sorunların çözülmesi için olanaklar sunar.

• Demokratik tutum ve davranış geliştirmek. Yaratıcı drama süreçlerine katılan birey demokratik toplum değerlerinin ne olduğunu bilir ve bu değerleri benimser. Bu değerlerden bazıları insan onuruna saygı gösterme, insan haklarına saygı duyma, açık düşünceli olma, özgürlüklere inanma ve değer verme, ortak kararlara saygı duyma, herkesin yasalar karşısında eşit haklara sahip olduğuna inanma, ahlaki değerleri benimseme, bilimsel düşünme, hoşgörülü olma vb.

• Eleştirel ve bağımsız düşünebilme becerisini geliştirmek. Yaratıcı drama bir grup çalışması olmasına karşın her bireyin toplamından oluşur ve bir bütünü oluşturan her parça önemlidir. Grup birlikte planlayarak her üyeye kendi düşüncelerini aktarma cesareti verir. Lider her katılımcının ortaya koyduğu çalışmayı önemser, önyargıda bulunmaz.  Katılımcısını çalışmada ortaya çıkan karakterlerin kim olduğu, neye benzediği, niçin öyle davrandıkları, niçin bu mekânı ya da eylemi seçtikleri vb. sorular sorarak onların düşünme becerilerinin gelişmesine katkıda bulunur.

• İşbirliği yapabilme ve birlikte çalışma becerisini geliştirmek.

• Sosyal duyarlılık yaratmak.  Duyarlılık  geliştirmenin bir yolu kendini başkasının yerine koymadır. Zamanla bir katılımcı bir karakterin kim olduğuna, neden öyle davrandığına, diğer insanlarla nasıl ilişki kurduğuna, sorunları hangi yolla ele aldığına daha kolay karar verebilir.

• Duygunun sağlıklı bir biçimde boşalımı ve kontrolü. Yaratıcı drama çalışmalarında oyunlara katılım rol almalar, doğaçlamalar içinde olmak kaygı durumlarını, korkma ve öfkeye kapılma hallerini, kıskanma gibi davranışlarını rahatça ortaya koymalarını sağlayabilir. Bu da katılımcıların bir tür sağlıklı yollarla arınmasına yardım eder.

• Dil gelişimi, sözel ve sözel olmayan ifade becerisini geliştirmek.

Özetle yaratıcı drama kişinin kendi bedenine, duygularına, düşüncelerine ve çevresine, olup bitenlere karşı bilinçli olmasını amaçlar. Uyum, özgüven, karar verme becerilerini kazandırma, farklı olay ve durumlarla ilgili deneyim kazanma, problem çözme ve karşılaşılan problemleri yeni bakış açısıyla inceleme, bireyler arası farklara hoşgörüyle bakabilmeyi sağlama, içinde yaşanılan dünyayı daha kolay ve somut olarak görmeyi ve anlamayı sağlama, hoşlanılmayan durum, olay ya da olgularla nasıl başa çıkılacağını gösterme gibi amaçları vardır.

Kaynakça:
Eğitimde Yaratıcı Drama / Prof. Ömer Adıgüzel
Yaratıcı Drama Öğretmenimin Günlüğü / Prof. Tülay Üstündağ

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Yaratıcı Dramanın Belirgin Özellikleri

 Yaratıcı Dramanın Belirgin Özellikleri Ders Notu Konu Özeti İndir

YARATICI DRAMANIN BELİRGİN ÖZELLİKLERİ

• Bir grup etkinliğidir.

• Katılımcıların tecrübelerine dayalıdır ve katılımcıları merkeze alır. Gerçek yaşamın bir provasıdır. Özellikle rol oynama ve doğaçlama etkinliklerinde katılımcı günlük yaşamda karşılaşacağı sorunları deneyimleme ve gerçek yaşamda içinde olacağı sonuçları yaşamadan öğrenme şansını elde edebilir. Yaparak yaşayarak hissederek duyular yoluyla öğrenme ona tüm yaşamı boyunca benzer yaşantılarda karşılaştığı sorunları çözmede kolaylık sağlayacaktır.

• Canlandırma odaklıdır. Bu da -mış gibi yapmaya, kurguya, spontaniteye(kendiliğindenliğe) doğaçlama ve rol yapmaya dayanır.

• Sonuç değil, süreç odaklı bir çalışmadır. Sahneye koyma, seyirci yoktur.  Doğaçlamalar o an yapılır ve ezberlenmez. Yapılan çalışmalarda ne kadar iyi bir performans ortaya konduğunun bir önemi yoktur. Önemli olan çalışmaların süreç içinde katılımcılara anlamlı yaşantılar katmasıdır.

• Çalışmalar lider/eğitmen önderliğinde planlanır ve uygulanır.

• Tiyatro yapmak demek değildir ama tiyatrodan sürekli beslenir.

• Oyunların tüm genel özelliklerinden faydalanır. Bu özellikler – mış gibi yapma, kurallar içinde özgürlük, yarışma, çatışma, dramatik anlar ve eğlencedir.

• Bir mesleğin de adı olan “oyunculuk”  yapmak demek değildir.

• Drama çalışması ısınma ve iletişim-etkileşim oyunlarıyla başlar sonra canlandırma süreçlerine geçilir.

• Psikodrama gibi tedavi amaçlı katılımcının öznel yaşantısına odaklı çalışmalar yapmak demek değildir. Bu tür çalışmaları doğrudan amaç olarak taşımaz.

Kaynakça:
Eğitimde Yaratıcı Drama / Prof. Ömer Adıgüzel
Yaratıcı Drama Öğretmenimin Günlüğü / Prof. Tülay Üstündağ

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Yaratıcı Drama

   Yaratıcı Drama Ders Notu Konu Özeti İndir

YARATICI DRAMA

Yaratıcı Drama Nedir?

Bir grubu oluşturan üyelerin yaşam deneyimlerinden yola çıkarak, bir amacın, düşüncenin, doğaçlama, rol oynama vb. tekniklerden yararlanılarak canlandırılmasıdır. Bu canlandırıma süreçleri bir lider/eğitmen eşliğinde yürütülürken kendiliğindenliğe(spontanite), -mış gibi yapmaya dayalıdır. Amacı oyuncu yetiştirmek değil, eğitimde yaşamın bir pratiğini vermek olan katılımcıların hayal etmelerini sağlamak ve deneyimlerini göstermek için bir  lider tarafından  yönlendirilen, ön hazırlık süreci olmayan, süreç odaklı bir formdur. Önceden yazılmış bir metin olmaksızın katlımcıların kendi yaratıcı buluşları, özgün düşünceleri, öznel anıları ve bilgilerine dayanarak oluşturdukları eylem durumları ve doğaçlamalardır.  Yaratıcı drama çocukların doğal dünyasını, yaratıcı oyunlarını merkeze alır. Bir yaşam pratiğidir. Katılımcılara hem kendileri hem de insan olmak hakkında derin anlamlar verir. Eğitimde yaratıcı drama katılımcıya kendini tanımayı, kendini onların yerine koyabilmeyi, bir olguyu çeşitli yönleriyle irdelemeyi, oynayarak, yaşayarak öğrenmeyi sağlamaktadır.

Yaratıcı drama etkinliğine katılanların en başta grup içi bir çalışmaya hazır olmaları, kendilerini rahat ve güvende duyumsamaları, kendilerinde yeni ve değişik yönler keşfetmeye hazırlıklı olması gerekir. Bu tür bir etkinliği yönetecek grup liderinin de oyunculuk ve tiyatro yapma hakkında az da olsa bir eğitim almış olması gerekir.

Drama çalışmalarında tiyatroda olduğu gibi bir başlangıç ve son bölümü olmak zorunda değildir. Ama bildiğimiz çocuk oyunlarında olduğu gibi belli kuralları ve bu kurallar içindeki sonsuz özgürlükleri içerir. Drama süreçlerinde ortaya çıkan şeylerin doğrusu yanlışı yoktur. Kısaca dramada yanlış yapma korkusu yoktur. Bireyin yaratıcılığının gelişmesi de burada başlar. Yanlış yapacağından, mahcup olacağından korkmayan bireyin yaratıcılığının kapıları açılmış olur.

Yaratıcı Drama Bir Sanat Eğitimi Alanıdır

Sanat eğitimin temel taşlarından biridir. Bu temel taşın eksikliği kişilik gelişmesinde eksiklikler bırakacaktır. Sanat eğitimin önemi üç noktada toplanabilir: düşünmeyi öğrenme, kişilik gelişmesi ve kişiye yaratıcılık yollarının açılması. Sanat eğitimi her şeyden önce duyuların eğitilmesi demektir. Yaratıcı dramada duyuların eğitimine önem verilir. Yaratıcı drama ilk başta görmeyi öğreten bir süreçtir. Görmenin buradaki anlamı düşünmeyle bütünleşmektir. Görmeyi öğrenmiş, gördüklerini düşünmeyle birleştirmiş olan, müzik dinlerken, öykü okurken de o sanat yapıtını daha kolay anlayacaktır. Yaratıcı drama ayrıca işitme eğitimi için de olanaklar yaratır. İşitme eğitimi demek her şeyden önce dinlemeyi öğrenmektir. Birey konuşurken kendi sesine kulak vermeyi ve çevresindeki sesleri bilinçli olarak algılamayı dinlemeyi öğrenme sürecinde yaşamaya başlar.

Yaratıcı Drama Bir Öğretim Yöntemidir.

Öğretim yöntemi öğrenciyi hedefe ulaştırmak için izlenen yoldur. Günümüz öğretim yöntemlerinde öğretmene düşen görev geleneksel yöntemlerden farklıdır. Öğretmen öğrencinin öğrenmesini kolaylaştırma, öğrenciye rehberlik etme ve onu güdülemekle yükümlüdür. Yaratıcı drama bu değişen eğitim anlayışında öğretmene yardımcı olabilmektedir. Öğretimde amaç öğrenciyi edilgin durumdan çıkarmak, konuları canlandırarak yaşanır duruma getirmek olduğuna göre yaratıcı drama uygun bir seçenek olarak görünmektedir. Bu yüzden yaygın eğitimde dersler içinde bir öğretim yöntemi olarak giderek yaygınlık kazanmaktadır.

Yaratıcı Drama Öğrenme ve Duyu Organları Arasındaki İlişkiler

Araştırma sonuçlarına göre insanlar okuduklarının %10’unu, duyduklarının %20’sini, gördüklerinin %30’unu, hem görüp hem duyduklarının %50’sini görüp, duyduklarının ve söylediklerinin %80’ini, görüp duyup yapıp söylediklerinin %90’ını hatırlar. Yaratıcı dramada birey farkında olmadan bir yandan duyularını eğitme sürecindedir, diğer yandan da öğrenme sürecinde etkin katılımcıdır. Öğrenci kendi yaptığıyla öğrenirken duyu organlarını harekete geçirir ve unutulmayacak yaşantılar kazanır. Bu yaşantıların kazanılması bireyin sözel ve sözel olmayan iletişim becerilerini de geliştirmesi demektir.

Yaratıcı Dramada Kullanılan Araç ve Gereçler

Yaratıcı drama sürecünde her türlü araç ve gereç kullanılabilir. Bu kullanım araç ve gereçlerin aslından farklı amaçlar için kullanılması, biçiminin değiştirilmesi şeklinde olabilir. Örneğin bir kalem katılımcının elinde bir uzay mekiği gibi kullanılabilir. Bir çift kol düğmesi dinleme aygıtına dönüşebilir. En çok kullanan araç CD, video gibi müzik dinlenen araçlardır. Bunun yanı sıra resim, poster, karton, kukla, boya, oyuncak, kitap, dergi, gazete, afiş, broşür, fotoğraf da önemli araçlardandır.

Kaynakça:
Eğitimde Yaratıcı Drama / Prof. Ömer Adıgüzel
Yaratıcı Drama Öğretmenimin Günlüğü / Prof. Tülay Üstündağ

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Yaratıcı Drama Süreçlerinde Kullanılan Tekniklerden Bazıları

  Yaratıcı Drama Süreçlerinde Kullanılan Tekniklerden Bazıları Ders Notu Konu Özeti İndir

YARATICI DRAMA SÜREÇLERİNDE KULLANILAN TEKNİKLERDEN BAZILARI

Oyun: İnsanı diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerinden biri oyun oynamasıdır. Yaratıcı dramada oyun belli kuralları olan eğlenceli etkinlikleri içerir. Kurallara uymayan için oyuna bir süre devam etmek söz konusu olmayabilir. Oyun yeteneği insanın düş gücü ile gelişir. Yaşam boyu yapılan, düşlenen, söylenen her şeyde oyunsu öğeler vardır.

Rol oynama: Bir grup önünde gruptan seçilen üyelerin bir konuyu canlandırması etkinlikleridir. Bu sırada rol oynayan kişi bir başkası gibi hissetmeye, onun gibi düşünmeye onun gibi davranmaya çalışır.

Rol oynarken dikkat edilmesi gerekenler : Rolden hiçbir biçimde çıkılmamalıdır. Abartı, klişe ve bayağılıktan uzak durulmalıdır. Başka kişi yada kişilerin rolleri çalınmamalı ve biri konuşurken abartılı devinimlerde bulunmamalıdır.

Doğaçlama: Bir yazılı metini değil zihinde canlananı oynama demektir. Kesinleşmiş evreleri olmayan özgün bir süreçtir. Herhangi bir olayı, durumu, anı düşünmeden yaşama ve olay, durum bittikten sonra nasıl yaşadığımızı düşünmek gibi bir durum söz konusudur. Doğaçlamada doğallık ve içtenlik önemlidir. Büyük bir yaratıcı potansiyeli harekete geçirdiğinden, kişiyi özgürleştirdiğinden, kişinin bakış açısını ve kendini ifade etme yeteneğini geliştirdiğinden doğaçlama tahmin edilemez bir değerdedir.  Diğer yandan katılımcıların sözcük dağarcığının gelişmesine, akıcı ve anlamlı konuşmalarına katkı sağlamaktadır. Doğaçlama konuları genellikle yaşanmışlıklardan çıkarılır. Bu yolla oyuncular kendi kişisel dünyalarının bilincine varırlar. Her doğaçlama bir rol oynamayı içerir ama her rol oynama doğaçlamayı içermeyebilir. Çünkü tiyatro, sinema gibi canlandırmalarda doğaçlamaya dayanmayan rol oynamalar da vardır.

Doğaçlama yaparken dikkat edilmesi gerekenler:

• Doğaçlamalar boyunca amaç akıldan hiç çıkarılmamalıdır.
• Öğrenci dikkatin karşısındaki diğer öğrenciye vermeli, kendisini izleyenler varsa onlarla hiç ilgilenmemelidir. İzleyicilerin ne düşündüğü değil, verilen durumun dürüstçe canlandırılması önemlidir.
• Doğaçlama içinde tutarlılık önemlidir. Bir öğrenci evli olduğunu söyleyip sonra onunla uyuşmayan bir şey söyleyemez.
• Doğaçlama yapan kişi için “kötü satıcı” “şaşkın arkadaş” gibi sıfatlar kullanmaktan kaçınmalıdır.
• Öğretmenin dur dediği zamana kadar doğaçlama sürdürülmelidir.
• Yaratıcı drama sürecinde oyunlar grubun birbiriyle iletişimini güçlendirmek ve sürece hazırlamak açısından önemli işlevler yüklenir. Rol oynamalar empati yeteneğini geliştirir, kişi başkasında kendini görür ve tanır. Doğaçlamalar ise grup etkinliklerinin can alıcı noktalarını oluşturur.

Kaynakça:
Eğitimde Yaratıcı Drama / Prof. Ömer Adıgüzel
Yaratıcı Drama Öğretmenimin Günlüğü / Prof. Tülay Üstündağ

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Yaratıcı Drama İle İlgili Bazı Kavramlar ve Anlamları

 Yaratıcı Drama İle İlgili Bazı Kavramlar ve Anlamları Ders Notu Konu Özeti İndir

YARATICI DRAMA İLE İLGİLİ BAZI KAVRAMLAR VE ANLAMLARI

Dram: Acıklı, üzüntülü olayları, bazen güldürücü yönlerini de katarak konu alan sahne oyunu veya televizyon filmi.

Drama: İçinde eylem olan bir ya da birden çok insanın birbiriyle, doğayla ya da başka nesnelerle etkileşerek yaşadıkları içsel ve dışsal deneyimlerdir. Drama sözcüğünün kökeni Yunanca drandır. Dran yapmak, etmek, eylemek anlamına gelir. Drama, çağdaş öğretme sistemlerinde son yıllarda sıklıkla kullanılan yeni bir oluşumdur. Drama bir düşünceyi beden diliyle, hareket ederek, devinimle anlatımdır. Diğer bir ifadeyle drama; insanın kendini başkalarının yerine koyarak çok yönlü gelişmesi, bireyin eğitim ve öğretimde aktif rol alması, kendini ifade edebilmesi, araştırma istek ve arzusunun artması, yaratıcı olması, yaşamı çok yönlü algılaması, bireyin angarya haline dönüşebilen eğitim ve öğrenme isteğinin artmasını sağlayan eğitim yöntemidir. Drama ‘yaparak-yaşayarak öğrenme’ bakımından en etkili eğitim yöntemlerinden biridir.

Drama ve eğitim: Eğitimde, ülkemizde en çok başvurulan yöntem öğretmenin anlatıp öğrenenlerin dinlediği klasik yöntemdir. Bu yöntem birçok konuda işe yaramakla birlikte bazı konularda yetersiz kalmaktadır. Günümüzde teknolojik gelişmeler, günlük yaşam nedeniyle bireyin sosyalleşme sürecinde aile, komşular, akrabalar vb. yakınların etkisi azalmıştır. Bu nedenle akrabalık ve komşuluk ilişkileri sırasında yaşantılar yoluyla edinilen bilgilerin bireye kazandırılması ve bireyde olumlu değişmeler sağlanması amacıyla drama tekniğinin eğitimde uygulanması zorunluluk haline gelmiştir. Ezbere dayalı bir eğitim çocuğun zihinsel gelişimini, araştırmasını, paylaşmayı öğrenmesini engeller. Geleneksel eğitimin yığmacı eğitim yöntemine göre öğrenci öğrenme sürecinde bir özne olmayıp bilginin yerleştirildiği bir nesnedir. Bu yığmacı eğitim yöntemi baskıcı toplumun birçok özelliğini taşır. Öğretmen öğretir ve öğrencilere öğretilir. Öğretmen düşünür, öğrenciler hakkında düşünülür. Öğretmen öğrenme sürecinin öznesi öğrenciler nesnesidir. Bu eğitim anlayışı aşırı ussal, ezbere yönelik, bilgi yüklü, okul yaşamından zevk almaya yönelmeyen, öğrenmenin duyuşsal ve sezgisel yanın savsaklayan, öğrencinin yaşayarak öğrenip kendi sentezlerine varamadığı anlayıştır.  Oysa bir toplumda yeni ürünler ortaya koyabilecek, her alanda etkinliğini sürdürecek yaratıcı bireylere ihtiyaç vardır. Bu durum bireyin yaratıcı yönünün gelişmesiyle doğru orantılı olup eğitime yaratıcı yönün gelişmesi için uygun ortamları hazırlamak gibi bir sorumluluğu da yüklemektedir. Drama çocuğu geliştiren, yetiştiren, onun yaratıcı yönünü ortaya çıkaran başlı başına bir eğitim alanıdır. Yaratıcı drama çalışmaları öğrencilerin kendilerini ve insanı tanımada, iletişim ve işbirliğini öğrenmede, empati, yaratıcılık ve sorunlara çözüm bulma becerilerinin gelişmesinde yardımcı olacaktır.

Dramatik: etkileyici, ani olan, genellikle sürpriz hissi veren heyecanlı an, içinde gerilim, çatışma, karşıtlıklar b ulunan, coşku verici, gerilim yaratıcı olaylardır.

Yaratıcılık:  Yaratıcılık; kalıpların dışına çıkma, ana yoldan ayrılma, varsayımlar kurma, hayal etme, bunları deneme ve gerektirdiğinde değiştirme gibi özelliklere sahiptir. Yaratıcı bireyler öğrenmeye hazır olurlar, esnek ve özgürdürler, merak, sezgi, hayal gücü, deneme, araştırma, sınama, kalıplardan kurtulma, yeni düşünceler üretme belirgin özellikleridir. Her insan yaratıcı olabilme şansına sahiptir. Bunun için dahi olmak gerekmez. Yaratıcı olma küçük çocuğun çevresindeki eşyaları tanımak amacıyla onlara dokunduğu ilk andan itibaren başlar. Küçük çocuklar kolayca yap inan dünyasına girerler ama büyüdükçe kurguya dayalı bu gerçekliklere inanmak kolay olmaz. Zamanla insandaki yaratıcılık çeşitli nedenlerle geriler, yok olur.  Yaratıcı dramanın bireylerin kendilerini tanımasına, kendilerini ifade etmede özgür hissetmesine ve yaratıcılığın gelişimine yardım eder.

Empati: Bir insanın kendisini karşısındaki insanın yerine koyması, onun rolüne girerek olaylara onun gözüyle bakması demektir. Drama çalışmalarında katılımcı kendini daha önce hiç olmadığı ya da sadece gözlemlediği bir rol içinde bulabilir. Bu tip yaşantılar empati becerisinin gelişmesine olanak sağlar.

Rol: bir kimsenin gerçekleştirmek durumunda olduğu herhangi bir eylemde yapması gereken görev, gerçek olmayan davranıştır. Dramada rol oynamak için aktörlük eğitiminin gerektirdiği bir donanıma sahip olmak gerekmez. Spontan olarak role ilişkin gereken tutumla uyumlu olunması o kişiliğin rolünün oluşturulmasını sağlar. Role uygun olarak katılımcılar geleceğe ya da geçmişe adım atarlar, pek çok konuda çeşitli düşünceler üretebilirler. Böylece katılımcıların empati becerileri güçlenir, bir başkası gibi düşünüp davranabilirler. Bir rolün oynanması durumunda katılımcıların bakış açıları da ortaya çıkar. Bir rolü üstlendiğimizde kendimizden çok uzak olmayız çünkü. Canlandırma anlarında kendimizi gülerken veya kıkırdarken bulmamız rolün bakış açısına yeterince inanmayışımız veya yeterince yoğunlaşmadığımızı gösterir. Rol oynama sürecinde oluşturulan öyküyü kabul etmek ve ona inanmak gerekir.  İlk başlarda arkadaşınızı babanız gibi kabul etmek gülünç gelebilir. dersimiz.com Bu durum canlandırma sürecine yeni başlayan biri için kolay değildir ama bunun kısa bir süre içinde geçeceğini ve etkinliklere katıldıkça katılımın daha da kolaylaştığını göreceksiniz. Gerçek yaşamda ne kadar çok rol değiştirdiğimizi, ve drama süreçlerinde rol oynamanın, canlandırma yapmanın hem  bizi hayata hazırlamak, dünyayı başkasının gözünden görmek hem de kendimizi tanımak anlamında yaptığı katkıları unutmayınız.

Oyun: Drama ile oyun iç içedir. Drama oyunun pek çok özelliğini barındırır. Oyun, çocuk için yemek, içmek kadar önemlidir. Drama süreci içinde çeşitli oyunlar da yer alabilir. Çocuk, oyunda ben, sen ve biz kavramlarını öğrenir. Paylaşma, yardımlaşma, yenme ve yenilmeyi yaşayarak öğrenir. Oyun kız erkek çocuklar arasındaki ayrımın, çekişmenin azalmasını sağlayabilir. Güven duyma, karar verme, iletişim kurma drama ile oyun arasındaki ortak noktalardır. Dramanın kökeninde oyun kavramı bulunduğuna göre eğitimde dramada da kültürel ve evrensel oyunlardan yararlanılır. Oyundaki etkileşim ile toplumsal yaşantıdaki etkileşimin benzer olması, oyunun eğitimde dramada kullanılmasına neden olmuştur. Eğitimde drama grupla yapılan oyunsu süreçlerdir.   Bu durumda dramanın kökeninde oyun bulunur diyebiliriz.  Oyun grup bilincini geliştiren, insanın kendini doğal hissettiği, yaşayarak öğrendiği, yaratıcılığını ortaya koyduğu bir alan olması sebebiyle drama çalışmalarında önemlidir. Ama dramanın sadece oyun olduğunu düşünmek yanlıştır. Yaratıcı drama doğaçlama, rol yapma vb. teknikleri de kullanır. Drama süreçlerinde oynama, oyunculuk da söz konusudur.  Ama bu metin ezberlerinin yapıldığı sahneye çıkmak amaçlı olan tiyatro oyunculuğu değildir. Dramada ezber ve sahneleme yoktur.

Kaynakça:
Eğitimde Yaratıcı Drama / Prof. Ömer Adıgüzel
Yaratıcı Drama Öğretmenimin Günlüğü / Prof. Tülay Üstündağ

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Sağlık Hizmetleri ve Yararlanma Yolları (Sağlık Bilgisi)

   Sağlık Hizmetleri ve Yararlanma Yolları (Sağlık Bilgisi) Ders Notu Konu Özeti İndir

SAĞLIK HİZMETLERİ VE YARARLANMA YOLLARI

Sağlık hizmetleri; koruyucu sağlık hizmetleri, tedavi hizmetleri ve rehabilitasyon hizmetleri olarak üç grupta incelenebilir.

a. Koruyucu sağlık hizmetleri

Bireyi ve toplumu bilgilendirerek hastalıklardan korunmayı, çeşitli çalışmalarla hastalıkları önceden önlemeyi amaçlayan sağlık hizmetleridir.

Koruyucu sağlık hizmetleri, kişiye ve çevreye yönelik olarak ikiye ayrılır:

KİŞİYE YÖNELİK KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ:

Hastalıkları engellemek ve tedavi etmek için verilen bu hizmetler, eğitilmiş sağlık personeli tarafından yürütülür. Sağlık eğitimi, yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması, aile planlaması, bulaşıcı hastalıkların kontrolü, periyodik muayeneler, toplum içi araştırmalar ve istatistiksel çalışmalar, yaşlı bakımı, erken teşhis ve tedavi çalışmaları bu grupta yer alır. Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri birincil, ikincil ve üçüncül koruma olarak üçe ayrılır.

Birincil koruma: Kişiyi hastalıklardan korumak için alınan önlemlerdir. Örneğin, yeterli ve dengeli beslenme öğretilerek yanlış beslenmenin önüne geçilebilir. Böylece yanlış beslenme sonucu ortaya çıkabilecek hastalıklar engellenmiş olur.

Birincil koruyucu sağlık hizmetleri adı altında insanlara bulaşıcı hastalıklardan, kanserden korunma ile ilgili bilgi verilir. Bu hizmetler içinde aşının yararları anlatılarak hastalık oluşumu önlenebilir.

İkincil koruma: Hastalık belirtileri ortaya çıkmadan önce veya bu belirtilerin hafif olduğu dönemde teşhis edilerek gereken tedavinin yapılmasına yönelik çalışmalardır.

Üçüncül koruma: Hastalıkların olumsuz sonuçlarının sınırlandırılması ve sakatlıkların önlenmesi için yapılan çalışmalardır.

ÇEVREYE YÖNELİK KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ:

Çevrede bulunan ve insan sağlığını olumsuz etkileyen etmenlerin ortadan kaldırılmasına veya zararsız hâle getirilmesine yönelik çalışmalardır.

Çevre şartlarının düzeltilmesi, besin kontrolü, okul hijyeni, konut hijyeni, iş sağlığı ile ilgili çalışmalar bu grupta yer alır. dersimiz.com Bu hizmetler; çevre mühendisleri, doktorlar, veterinerler, biyologlar, endüstri mühendisleri gibi birçok meslek grubunun iş birliği ile gerçekleştirilir.

b. Tedavi hizmetleri
İlaç ve diğer tıbbi yöntemlerle hastalık ve sakatlıkların iyileştirilmesi çalışmaları, tedavi olarak isimlendirilir. Tedavi hizmetleri; birinci basamak, ikinci basamak ve üçüncü basamak tedavi hizmetleri olarak üçe ayrılır.

Birinci basamak tedavi hizmetleri: Bu basamaktaki tedavi hizmetleri; toplum sağlığı merkezlerinde, aile sağlığı merkezlerinde, polikliniklerde ve muayenehanelerde gerçekleştirilir. Bu kurum ve kuruluşlar, hastaların ilk başvurdukları merkezlerdir. Burada ayakta tedavi edilebilecek hastaların tanısı konularak tedaviye başlanır.

İkinci basamak tedavi hizmetleri: Birinci basamaktaki kurumlarda teşhis konulamayan ve tedavi edilemeyen hastalar hastanelere gönderilir. Çünkü hastaneler daha kapsamlı araştırma ve tetkikleri yapabilecek araç ve gerece sahiptir.

Üçüncü basamak tedavi hizmetleri: Daha ayrıntılı tetkik ve tedavi uygulamalarını gerektiren hastalar ise yüksek teknolojiye sahip eğitim ve araştırma hastaneleri ile üniversite hastanelerine gönderilirler. Bazı hastanelerde ise özel ihtisas hizmetleri sunulur. Kanser, verem, ruh sağlığı gibi ihtisas dallarıyla ilgili yüksek teknolojiye sahip kuruluşlarda hastaya daha fazla yardımcı olunur.

Hasta olan bir kişinin şifa ararken diğer hastaların tedavilerini geciktirmemesi veya engellememesi için bu basamakları sırasıyla izlemesi gerekir. Doğrudan üniversite hastanelerine başvurması, bu kuruluşların çalışmalarını ve hastaların buralardan yararlanma olanaklarını önemli ölçüde azaltır.

c. Rehabilitasyon hizmetleri

Kişiler, hastalık veya kazalar sonucu sakat kalarak iş yapabilme gücünü tamamen ya da kısmi olarak kaybedebilirler. Bu kişilerin sakatlıklarının giderilmesi ve bedensel yeteneklerinin artırılması için sağlık hizmeti verilir. Aynı zamanda onlara yeni beceriler kazandırılması, sosyal uyum ve iş uyumu sağlanarak kendi kendilerine yeterli duruma getirilmeleri için de çalışılabilir. Bu hizmetlerin tümüne rehabilitasyon (esenlendirme) hizmetleri denir. Rehabilitasyon hizmetlerinde genellikle doktor ve sosyal hizmet uzmanları tarafından hastanın önceki iş yapabilme gücüne veya ona yakın bir güce sahip olabilmesine çalışılır. Örneğin, felç geçiren kişinin önce ilaçla tedavisine başlanır. Daha sonra masaj, egzersiz gibi yöntemlerle hastaya rehabilitasyon uygulanır. İş yapabilme gücüne kavuşamayan hastalara, sahip olduğu bedensel olanaklara uygun işler temin edilir veya önerilir. Örneğin, tekerlekli sandalye ile hayatını devam ettirecek bir inşaat işçisine, el becerilerini kullanmaya yönelik meslek edindirilebilir.

Sağlık hizmetleri bir bütün olarak sunulursa etkin olabilir. Sadece koruyucu hekimlik, bireyi hastalıklardan koruyamaz. Mevcut hastalıkların da tedavi edilmesi gerekir. Sakatlıkla sonuçlanmış hastalıklarda ise kişiler rehabilitasyon hizmetlerinden yararlandırılmalıdır. Sonuç olarak sağlık hizmetler; koruyucu, tedavi edici ve rehabilitasyon hizmetleri şeklinde bir bütün olarak ele alınmalıdır.

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Sağlığın Tanımı ve Sağlığa Etki Eden Bünyesel Etmenler (Sağlık Bilgisi)

   Sağlığın Tanımı ve Sağlığa Etki Eden Bünyesel Etmenler (Sağlık Bilgisi) Ders Notu Konu Özeti İndir

SAĞLIĞIN TANIMI

Dünya Sağlık Örgütü [WHO, World Health Organization,Sağlık sadece hasta veya sakat olmamak değil; bedenen, ruhen ve sosyal yönlerden tam bir iyilik hâlinde bulunma şeklinde tanımlamıştır.

SAĞLIĞA ETKİ EDEN ETMENLER VE SAĞLIĞIN ÖLÇÜLEBİLİRLİĞİ

Bir ülkede sağlığı etkileyen etmenler ve sağlık düzeyini gösteren değişik ölçütler vardır. Bunlar, sağlık olaylarının objektif ve sayısal olarak tespit edilmesini sağlar.

A. SAĞLIK ÖLÇÜLEBİLİR BİR KAVRAMDIR

Sağlık hizmetlerinin değerlendirilebilmesi sağlık sorunlarının sayısal olarak tespiti ile mümkündür. Ancak bu yolla sağlık sorunlarının çözümüne yönelik planlar yapılabilir. Sağlıkla ilgili problemlerin tespit edilmesi, çözümlerinin planlanması ve verilen sağlık hizmetlerinin değerlendirilebilmesi için gerekli sayısal değerlere sağlık ölçütleri denir. Sağlık ölçütleri, düzenli tutulan sağlık kayıtları yardımıyla elde edilir.

Bir ülkenin sağlık ölçütleri ölüm, hastalık, doğum, sakatlık gibi olaylardan sağlanan verilerle belirlenir. Başlıca sağlık ölçütleri; ana ölüm hızı, kaba doğum hızı, kaba ölüm hızı, bebek ölüm hızı ve nüfus artış oranıdır.

Toplumların en önemli zenginliği, sağlıklı ve nitelikli insan gücüdür. Dolayısıyla sağlıkla ilgili harcamalar masraf olarak görülmemelidir. Tam tersine insan gücüne yapılan yatırımdır. Çünkü bu harcamalarla üretici, katılımcı ve nitelikli insan gücü yetiştirmek amaçlanmaktadır.

B. SAĞLIĞA ETKİ EDEN ETMENLER

İnsan sağlığına etki eden etmenler iki grupta incelenebilir. Bunlar bünyesel ve çevresel etmenlerdir.

BÜNYESEL ETMENLER

Bireyin vücuduyla ilgili etmenleri kapsar. Bu etmenler metabolizma hastalıklarından, hormonal düzensizliklerden veya genetik bozukluklardan oluşur. Genetik bozukluklar, kalıtım yoluyla geçen hastalıklar veya kromozom bozuklukları şeklinde olabilir. İktiyozis (balık pulluluğu hastalığı) ve renk körlüğü genetik bozukluklara örnek verilebilir. Hormonal düzensizliklere bağlı olan çeşitli hastalıklar vardır. Örneğin; tiroitbezinin düzensiz çalışmasına bağlı olarak guatr, pankreasın düzensizliğine bağlı olarak da şeker hastalığı oluşur. Protein fazlalığından kaynaklanan gut hastalığında olduğu gibi vücut metabolizmasının bozulmasına bağlı hastalıklar da görülebilir.

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Sağlığa Etki Eden Çevresel Etmenler (Sağlık Bilgisi)

   Sağlığa Etki Eden Çevresel Etmenler (Sağlık Bilgisi) Ders Notu Konu Özeti İndir

SAĞLIĞA ETKİ EDEN ÇEVRESEL ETMENLER

Çevresel etmenler çok çeşitlidir. Bunlar, temel madde eksiklikleri; sosyal, kültürel ve ekonomik etmenler; psikolojik, fiziksel, kimyasal, biyolojik etmenler olarak sınıflandırılabilir.

Temel madde eksiklikleri

Yetersiz ve dengesiz beslenme, sağlığa olumsuz etki eden faktörlerdendir. Örneğin, aşırı karbonhidratlı ve yağlı besinler, fazla kiloya ve çeşitli hastalıkların ortaya çıkmasına neden olur. Vücut için gerekli olan besin ve mineral eksikliği, bebekler ile çocuklarda büyüme, gelişme ve zekâ geriliğine yol açar. Gebelerde düşüklere veya ölü doğumlara neden olur.

Sosyal, kültürel ve ekonomik etmenler

Bireyin sosyal durumu, evli veya bekâr oluşu, çocukları, arkadaşları ve bunlarla ilişkileri, onun ruh sağlığını etkiler. Bireyin işi, hobileri ve tutkuları, kişiliğini yansıtır. Kişiliğin de sağlıkla bağlantısı vardır. Ruhsal çalkantılar ve stres, sağlığı bozar.

Kültürel etmenler de sağlığa etki eder. Örneğin, yurdumuzun değişik yörelerinin çeşitli yemek alışkanlıkları vardır. Güneydoğu yöresine ait yemeklerden çiğ köfteyi sık yiyen insanlarda bağırsak parazitlerine daha fazla rastlanmaktadır.

Ekonomik etmenleri de göz ardı etmemek gerekir. Bireyin sağlıklı yaşayabileceği ortamda bulunabilmesi, ekonomik durumunun uygun olmasına bağlıdır. Ekonomik nedenlerden dolayı kötü koşullar altında yaşamak zorunda kalan kişilerin sağlıkları daha çabuk bozulabilir.

Kimyasal etmenler

Zehirler, kanser yapıcı maddeler vb. kimyasallar da insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen önemli etmenlerdendir. Havada, toprakta veya suda bulunan zehirli atıklar insan sağlığını tehdit eder. Solunum, sindirim ve boşaltım organlarında çeşitli hasarlara yol açar.

Biyolojik etmenler

Biyolojik çevre, çevremizdeki canlıları ve bazı canlılardan elde edilen ürünleri içerir. Biyolojik çevre, beş grupta incelenebilir:

• Mikroorganizmalar
• Vektörler
• Hayvanlar
• Bitkiler
• Hayvansal ve bitkisel ürünler

Mikroorganizmalar: Gözle görülemeyen küçük canlılardır. Doğada çok sayıda mikroorganizma vardır. Bunların bir kısmı yararlı, bir kısmı ise zararlıdır. dersimiz.com Zararlı olanlara patojen mikroorganizma da denir. Patojen mikroorganizmalar, bulundukları organa veya vücudun tümüne zarar vererek hastalık oluşturur. Kolera, tifo, çocuk felci, difteri, verem, kuduz, kabakulak, kızıl, kızamık gibi pek çok hastalığın etkeni bu mikroorganizmalardır.

Vektörler: Patojen mikroorganizmaları insanlara taşıyan sivrisinek, tahtakurusu, bit, pire, hamam böceği, kene, çeçe sineği gibi eklem bacaklılar ve fare, sıçan gibi kemiricilerdir.

Sıtma, anofel cinsi sivrisineğin dişisi tarafından insanlara taşınan bir hastalıktır. Vebayı genellikle fare, sıçan gibi bazı kemiricilerin vücutlarındaki pireler insanlara bulaştırır.

Hayvanlar: Etinden, sütünden, yumurtasından yararlandığımız hayvanlar bazen sağlığımızı tehdit edebilir. Örneğin; Malta humması (brusella), hastalıklı hayvanın süt ürünleri ile insanlara bulaşır. Yılan, akrep ve zehirli örümceklerin ısırmaları, sağlığımızı olumsuz yönde etkiler. Kuduz mikrobu taşıyan kedi, köpek gibi hayvanların ısırması veya tırmalamasıyla kuduz mikrobu insanlara bulaşır.

Bitkiler: Bitkiler yaşam kaynağıdır. Bitkiler olmasaydı yaşam olmazdı. Kendileri besin kaynağı olan bitkiler, aynı zamanda protein kaynağı olan hayvanların da beslenmesini sağlar. Ayrıca bitkiler fotosentezle solunum için gerekli oksijenin sirkülasyonunu sağlar. Bitkilerden ilaç yapımında da büyük ölçüde yararlanılmaktadır . Bunların yanı sıra bazı zehirli bitkiler ve uyuşturucu madde yapımında kullanılan bitkiler sağlığımızı olumsuz etkiler.

Hayvan ve bitkilerden elde edilen besinler: Hayvan ve bitkilerden elde edilen besinler, uygun hijyenik koşullarda üretilmeli ve bozulmadan saklanmalıdır. Tüketiciye bu koşullarda ulaştırılmalıdır. Besin sağlığı kurallarına uymayan hayvansal ve bitkisel ürünler, insan sağlığını olumsuz yönde etkiler. Bozuk olan veya hastalıklara yol açabilecek yiyeceklerden sakınılmalıdır.

Fiziksel etmenler
İnsan sağlığını tehdit eden fiziksel etmenler şunlardır: ısı, ışık, radyasyon, kanalizasyon suları, çöpler, gürültü, iklim şartları vb. Su, giyim eşyaları, taşıtlar, toplu hâlde bulunulan yerler, mezarlıklar, yaşadığımız ev, lokanta ve plaj gibi yerlerdeki kirlilik sağlığımızı olumsuz yönde etkiler. Bu yerlerin temiz olması ise sağlığımızı olumlu yönde etkiler. Fiziksel etmenlerin olumsuzluklarını ortadan kaldırmak kendi elimizdedir.

Psikolojik etmenler
Günlük hayatta sık duyduğumuz ve karşılaştığımız stres, ruhsal zorlama vb. durumlardır. Psikolojik etmenler çevresel olabildiği gibi bünyesel de olabilir.

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Dramanın Dünyada ve Türkiye’deki Gelişiminin Kısa Tarihçesi

  Dramanın Dünyada ve Türkiye’deki Gelişiminin Kısa Tarihçesi Ders Notu Konu Özeti İndir

DRAMANIN DÜNYADA VE TÜRKİYE’DEKİ GELİŞİMİNİN KISA TARİHÇESİ

Eğitimde insancıl ve çocuk merkezli olmaya, kendi kendine ve yaşayarak öğrenmenin özgürleştirici gücüne dair düşünceler ilk olarak 19.yy sonu – 20.yy başlarında İngiltere’de ortaya çıktı. 1870’lerden başlayarak eğitimde yapılan yenilikler çocuk merkezli eğitim kavramının ortaya çıkmasını sağladı. İngiltere’de çocuk oyunlarından yola çıkılarak hazırlanan etkinliklere önem verilmiş ve derslerde öğrencinin daha aktif olduğu etkinliklere yer verme anlayışı bu ülkeden Avrupa’ya yayılmıştır.

Ülkemize gelince, Cumhuriyet dönemiyle başlayan temsil, dramatizasyon, müsamere, okul tiyatrosu gibi kavramlar çoğu kez yaratıcı drama ile karıştırılır ama canlandırmaya ilişkin ilk izlerin görüldüğü Cumhuriyet dönemindeki çalışmaların tamamen yaratıcı drama olarak adlandırılmaması gerekir. Türkiye’de yaratıcı dramanın çağdaş anlamda başlangıcı üniversite öğretim görevlisi olan İnci San ile tiyatro oyuncusu Tamer Levent’in bir araya geldiği 1980’li yıllara uzanır. Tamer Levent’in önderliğinde eğitim bilimleri öğrencilerinden bir grup oluşturularak verilen drama eğitimiyle ülkemizde drama çalışmalarına ilk akademik ivme kazandırılmış olur. Sonraki yıllarda yapılan seminerler ve hazırlanan tezlerle konu hakkındaki kavramsal donanım geliştirilmiştir. Drama eğitiminin pratiğe yayılması ise 1990’lı yıllarla birlikte çeşitli öğretmen yetiştiren fakültelerde dramanın ders olarak okutulması ve Milli eğitim Bakanlığı’nın ilköğretim okullarına seçmeli drama dersini koymasıyla gerçekleşir. 1985’te kurulan Çağdaş Drama Derneği yaratıcı dramanın yaygınlaştırılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Dernek bünyesinde liderlik eğitimi haricinde engelliler dâhil olmak üzere çocuk, ergen ve yetişkinlere yönelik drama çalışmaları yürütülmekte, kadın odaklı çalışmalara ağırlık verilmekte, ev kadınları atöylesi uzun bir zamandır sürdürülmektedir.

Kaynakça:
Eğitimde Yaratıcı Drama / Prof. Ömer Adıgüzel
Yaratıcı Drama Öğretmenimin Günlüğü / Prof. Tülay Üstündağ

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Drama ve Oyun Arasındaki Farklar

Drama ve Oyun Arasındaki Farklar Ders Notu Konu Özeti İndir

DRAMA VE OYUN ARASINDAKİ FARKLAR

• Dramada belli eğitsel, sanatsal v.b. hedef ve amaçlar vardır ve bunlar lider ya da öğretmen tarafından belirlenir. Oyunda çoğunlukla belli bir amaç olmayabilir.

• Drama bir grup yaşantısıdır. Oyun tek başına da oynanabilir.

• Drama da çok kesin kurallar yoktur. Kurallar esnektir. Katılımcıların kendilerinden bir şeyler katmalarına izin verilir. Ödül veya yanlış yapma söz konusu değildir. Oyunlarda en basitten karmaşığa kadar birtakım kurallar vardır. Kurallara uymayanlar oyun dışında bırakılabilir.

• Dramanın bir başlangıç ve sonuç bölümü olmayabilir. O anda yaratılır. Ortaya çıkan ürün ilk kez oluşur. Oyunda bir başlangıç ve sonuç vardır. Çoğunlukla bir başarı söz konusudur.

• Dramada doğru – yanlış, güzel – çirkin v.b. yoktur. Sonuç değil, süreç önemlidir. Oyunlarda çoğunlukla sonuç önemlidir.

• Drama da bir lider (öğretmen) vardır. Grubun kendini keşfetmesine, geliştirmesine, kendini ortaya koymasına rehberlik eder. Oyunda yönlendirici yoktur. Bu görevi daha çok oyunculardan biri üstlenir.

• Dramada estetik kaygı belirgindir. Bunun için sürecin içinde ve sonunda estetik biçimlere ulaşılabilir. Oyunda estetik kaygıdan çok, rahatlama, enerji boşalımı gibi öğeler yer alır.

• Drama sürecinde gözden geçirme ve tartışma yer alır. Oyunda ise bu öğeler yer almaz.

Kaynakça:
Eğitimde Yaratıcı Drama / Prof. Ömer Adıgüzel
Yaratıcı Drama Öğretmenimin Günlüğü / Prof. Tülay Üstündağ

İşinize Yarayabilir

Karışık Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar