Uzak Doğu’da Yeni Bir Güç: Japonya

 Uzak Doğu’da Yeni Bir Güç: Japonya Ders Notu İndir

Meiji Restorasyonu:

Bu dönemin önemi Japon modern tarihinin temellerinin atılmasıdır. 1868 Meiji Restorasyonu ile yeni bir dönem başlamıştır. İmparator Meiji, Japonya’da feodal rejimi ortadan kaldırdı, mutlak monarşi yerine meşruti monarşi yönetimini getirip yeni bir anayasa yaptı. Batıdan akademisyen-uzman ve teknisyen getirterek çalıştırmaya başlayan Japonya, kendi uzmanlarının da batıda eğitilmesine önem verdi. Böylece Japonya 25–30 yılda teknik ve teknolojik olarak dünya arenasında söz sahibi olmaya başladı.

Sonuç:

Meiji dönemi, Japonya’nın modern ve güçlü bir devlet haline gelmesini sağlayan gelişmelerin temelini oluşturmuştur. Bu dönemde Japonya, Batının yüzyıllar içinde kurduğu modern sanayileri bürokratik ve politik kurumları 20–30 yılda oluşturmayı başarmıştır. Bu durum Japonya’yı büyük devletlerarasına sokmuştur.

Dipnot: “Doğunun ahlakı-Batının teknolojisi” Japonların sloganı olmuştur

    ABD’nin Uzakdoğu Politikası: 

I.Dünya savaşından sonra Monroe Politikasına geri dönen ABD, daha çok uzak doğu ile ilgilenmeye başlamıştı. Çünkü I. Dünya Savaşından karlı çıkan Japonya uzak doğuda yeni bir güç olarak bölgede etkin bir rol oynamaya başlamıştı (Yayılmacı hareketlere girişen Japonya, Almanya’nın uzak doğudaki sömürgelerinin bir bölümünü ele geçirmişti). Böylece ABD için bir rakip ülke olmuştur.

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

SSCB’nin Kuruluşu

SSCB’nin Kuruluşu Ders Notu İndir

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Soğuk Savaş Dönemi, Nedenleri

Soğuk Savaş Dönemi, Nedenleri Ders Notu Konu Özeti İndir

2. Dünya Savaşı sonunda ABD ve SSCB dünyanın iki süper gücü haline geldi. SSCB liderliğinde “Doğu Bloğu”, ABD liderliğinde “Batı Bloğu” oluştu. 1945’den 1991’e kadar SSCB liderliğindeki Doğu Bloğu ile ABD liderliğindeki Batı Bloğu arasında süren  gerginlik dönemine “Soğuk Savaş Dönemi” adı verilmiştir. Soğuk Savaş olarak adlandırılmasının sebebi her iki tarafın da birbirlerine direkt olarak savaş açmaması bunun yerine birbirlerini bölgesel olarak desteklediği vekalet savaşları şeklinde olmasıdır.

2. Dünya Savaşı’ndan hemen sonra SSCB, komünist ideolojisi ve doktrininin dünyada taraftar bulması için mücadele etti.  Türkiye ve Yunanistan gibi ülkeler üzerinde de etkili olmaya çalışıyordu. Ancak SSCB’nin bu politikaları Batı Avrupa ülkelerinde güvenlik ve rejim kaygısı oluşturdu.  Bu kaygı onların ABD yanında yer almasını sağladı. ABD, SSCB’nin etki alanının genişlememesi için Batı Avrupa ülkelerine yardım planı hazırlarken, Türkiye ve Yunanistan gibi ülkelere de ekonomik ve askeri yardım planı geliştiriyordu.

Uzak Doğu’da ise Çin Halk Cumhuriyeti önceleri Sovyetler’e yakın olsa da sonraları farklı bir yol izleyerek dünya politikasına ağırlığını koydu. 2. Dünya Savaşı’nda büyük bir darbe alan Japonya ise kendini tamamen ekonomik gelişmelere verdi. 

Soğuk Savaş Dönemi’nde Afrika ve Asya’da bulunan birçok sömürge bağımsızlığa kavuştu. Bu ülkelerin bazılarının (Hindistan, Mısır, Yugoslavya) önderliğinde “Bağımsızlar” adı verilen Doğu-Batı blokları dışında üçüncü bir güç ortaya çıktı. 

SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ NEDENLERİ

1) SSCB’YE Bağlı sosyalist yönetimlerin (Bulgaristan, Doğu Almanya, Kuzey Kore vb.) iktidara gelmesi.
2) ABD’nin komünizmi tehdit olarak algılaması.
3) ABD’nin Truman Doktrinini ve Marshall Planını uygulamaya koyması.
4) ABD’de CIA’nın, SSCB’de KGB’nin Kurulması. (İSTİHBARAT ÖRGÜTLERİ)
5) Batı blogunda NATO, Doğu blogunda VARŞOVA’NIN kurulması.
6) SSCB’nin Atom bombası üretmesi.
7) SSCB’nin müttefiklerin denetiminde bulunan Batı Berlin’i kuşatması.
8) Çin ve Kuzey Kore de komünist rejimlerin kurulması.

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Mahatma Gandhi Kimdir? Gandhi İlkeleri Nelerdir?

 Mahatma Gandhi Kimdir? Gandhi İlkeleri Nelerdir? Ders Notu Konu Özeti İndir

Mohandas Karamchand Gandhi, Hindistan ve Hindistan Bağımsızlık Hareketi’nin siyasi ve ruhani lideridir.

Mohandas Karamchand 

Gandhi, 2 Ekim 1869 – 30 Ocak 1948 tarihleri arasında yaşamıştır. Geɾçek ve kötülüğe kaɾşı aktif ama şiddet unsuɾu içeɾmeyen diɾeniş ile ilgili olan Satyagɾaha felsefesinin öncüsüdüɾ. Bu felsefe Hindistan’ı bağımsızlığına kavuştuɾmuş ve dünya üzeɾinde vatandaşlık haklaɾı ve özgüɾlük savunuculaɾına ilham kaynağı olmuştuɾ. Gandhi Hindistan’da ve dünyada, Tagoɾe taɾafından veɾilen ve yüce ɾuh anlamına gelen mahatma ve baba anlamına gelen baρu adlaɾıyla anılıɾ.

Mohandas Karamchand Gandhi Porbandar’da bir Hindu Modh ailesinin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Babası Karamchand Gandhi, Porbandar’ın diwanı yani başveziriydi. 

Dindar bir anne ile geçirdiği çocukluk döneminde çevresinde Gucarat’ın Cayna etkileriyle Gandhi canlılara zarar vermeme, etyemezlik, kişisel arınma için oruç tutma ve farklı inanç ve kast üyeleri arasında karşılıklı tolerans gibi öğretileri öğrenmiştir. Doğuştan vaişya ya da çalışanlar kastına mensuptur.

13 yaşındaki Kasturba Makhanji ile evlendi. İlki bebekken ölen beş çocukları oldu. Ahmedabad Üniversitesi’nde okudu. Londra’da hukuk öğrenimi gördü. İmparatorluk başkenti Londra’da geçirdiği zaman içinde, etten ve alkolden uzak durma gibi Hindu kurallarına uyacağına dair, Cayna keşiş Becharji‘ nin önünde annesine verdiği sözün etkisinde kalmıştır. Sonra Bombay’da avukatlık yaptı. 1893-1914 yılları arasında Güney Afrika’da oturdu. Bu ülkede yaşayan 150.000 Hindu’nun haklarının savunucusu oldu.

Güney Afrika savaşları sırasında örgütlenmesine yardım ettiği bir Hindu hastane birliğiyle İngiliz kuvvetlerine hizmet etti. Güney Afrika’da yaşayan Hindular arasında itaatsizlik yarattığı gerekçesiyle İngilizler tarafından hapsedildi, fakat bu arada onlar üzerindeki bazı kısıtlamaların kaldırılmasını sağladı. I. Dünya Savaşı’nda İngiltere’deki Hintli öğrencileri batı cephesinde hastane birliklerinde topladı. 1915’te Hindistan’a döndü ve politik-dinî nitelikli bir hareket örgütledi. 

Hükümetle şiddete dayanmayan bir mücadele içine girdi. Hindistan Ulusal Kongre Partisi’ne başkan oldu. 1922’de 6 yıl hapse mahkûm edildi. 1924’te serbest bırakıldı. II. Dünya Savaşı sırasında Nazileri şiddetle eleştirdi. Hindistan’ın bağımsızlığı için İngilizler ile uzun süren bir mücadeleye giren Gandhi, İngiliz kumaşı kullanmama, İngiliz okullarını boykot gibi barışçıl yolları öneriyor ve savunuyordu. 1947’de Hindistan’a bağımsızlığı verildi. Ancak Gandhi’nin şiddetle karşı çıkmasına karşın Pakistan, Hindistan’dan ayrı bir devlet olarak kabul edildi. Gandhi, gerici bir Hindu tarafından vurularak öldürüldü.

Mahatma Gandhi ilkeleri

Doğruluk: Gandhi hayatını doğruluğu ya da “Satya” ‘yı bulmaya adadı. Gandhi’nin felsefesinde Satya (Doğruluk) “Tanrı”dır.

Pasif direniş: Mahatama Gandhi pasif direniş ilkesinin bulucusu değildir ancak muazzam bir ölçekte siyasi alanda ilk uygulayandır.

Etyemezlik: Gandhi küçük bir çocukken et yemeyi denemiştir. İnek sütünden elde edilen süt ürünlerini hiçbir zaman kullanmamıştır.

Brahmaçarya: Büyük suçluluk duyduğu “çifte utanç” olayı ile Gandhi hâlâ evliyken 36 yaşında cinsellikten vazgeçer ve bekârlığı seçer.
Gandhi Brahmaçaryayı Tanrı’ya yakınlaşma ve kendini kanıtlama yolunda ana temel olarak görmüştür. Gandhi için Brahmaçarya “duyguların düşünce, söz ve eylemde kontrolü” demekti.

Sadelik : Gandhi topluma hizmet veren bir kişinin sade bir hayatı olması gerektiğine yürekten inanmıştı. Bu sadelik o kişiyi brahmaçaryaya ulaştıracaktır. 

İnanç: Tüm dinlerin eşit olduğuna inanmıştır. Gandhi Hindu olarak doğdu, tüm yaşamı boyunca Hinduizm’i uyguladı ve ilkelerinin çoğunu Hinduizm’den aldı. Müslümanlık için; “Muhammed’in hadisleri yalnızca Müslümanlar için değil tüm insanlık için birer hikmet hazinesidir.” demiştir. 
Yaşamının daha sonraki dönemlerinde bir Hindu olup olmadığı sorulduğunda şöyle yanıtlamıştır:
“Evet öyleyim. Aynı zamanda Hristiyan, Müslüman, Budist ve Yahudiyim.”

      Söylediklerinize dikkat edin; düşüncelere dönüşür… 
      Düşüncelerinize dikkat edin; duygularınıza dönüşür… 
      Duygularınıza dikkat edin; davranışlarınıza dönüşür… 
      Davranışlarınıza dikkat edin; alışkanlıklarınıza dönüşür… 
      Alışkanlıklarınıza dikkat edin; değerlerinize dönüşür… 
      Değerlerinize dikkat edin; karakterinize dönüşür… 
      Karakterinize dikkat edin; kaderinize dönüşür.

      Mahatma Gandhi

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 İki Savaş Arası Dönemde Avrupa

 İki Savaş Arası Dönemde Avrupa Ders Notu Konu Özeti İndir

a) CEMİYET-İ AKVAM’IN KURULUŞU (1920)

ABD Başkanı Wilson’un yayımladığı ilkeler doğrultusunda dünya barışını korumak amacıyla Paris Barış Konferansında kurulmasına karar verildi. Milletler Cemiyeti, Uluslararası iş birliğini geliştirmek, uluslararası barış ve güvenliği sağlamak amacıyla Cenevre’de kurulmuştur.

Genel barışı korumak amacıyla kurulan bu kuruluş “Cemiyet-i Akvam” olarak da bilinir. Ancak büyük devletlerin çıkarlarını korumaya yönelik taraflı davrandığı ve II. Dünya savaşının çıkmasını engelleyemediği için dağılmıştır. II. Dünya Savaşından sonra BM adıyla kurulacaktır (1945).

b) LOCARNO ANTLAŞMASI (1925)

Fransa’nın, Almanya’ya olan güvensizliği sonucunda imzalanan bir antlaşmadır. Versay Antlaşması sonrası bir gerginlik devresine giren Fransız- Alman ilişkileri ancak bu antlaşma ile toparlanabilmiştir. Alsas-Loren bölgesini geri alan Fransa, Almanya’nın kendisine karşı bir saldırıda bulunmasından endişelenmiş ve ittifak arayışına girmiştir. Almanya da savaş tazminatı konusunda kendisine kolaylık sağlanması için Fransa ile yakınlaşma içine girmiştir. Bu antlaşmadan sonra Almanya 1926’da Milletler Cemiyetine girmiştir. Böylece 1930’a kadar barışı korumanın amaçlandığı bir dönem olmuştur.

c) BRİAND-KELLOG PAKTI (1928)

Fransız Dışişleri Bakanı Briand ile ABD Dışişleri Bakanı Kellog’un mimarı oldukları paktır. Amaç, savaşı ulusal politikaların bir aracı olmaktan çıkarmaktır. Bu pakt, ABD’nin öncülüğünde imzalanmış, pakta daha sonra SSCB ve Türkiye’de katılmıştır. Kellog Paktı barış ve silahsızlanma çabalarında önemli bir adımdır. Barışın sürekliliğini sağlamak ve devletlerarası ilişkilerde barışçı yollara başvurmak dünyada kalıcı bir barış ortamı oluşturmak amaçlanmıştır

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 II. Dünya Savaşı Sonunda Kurulan Uluslararası Örgütler

 II. Dünya Savaşı Sonunda Kurulan Uluslararası Örgütler Ders Notu Konu Özeti İndir

1) Birleşmiş Milletler (BM)

Nisan 1945’te ABD’nin San Fransisko kentinde yapılan konferans ile BM resmen kuruldu. Merkezi ABD’nin New York şehridir. BM anayasası bu konferansta ABD-İngiltere-Rusya-Fransa ve Çin tarafından hazırlandı. Bu yüzden bugün bile BM’nin Güvenlik Konseyinde sadece bu 5 devletin veto hakkı vardır. Anayasa’da herhangi bir değişikliğin yapılabilmesi için Genel Kurul’un 3’te 2 çoğunluğu gerekir. Ancak Güvenlik konseyinin devamlı üyesi olan beş devletin de bu üçte iki çoğunluğun arasında olması gerekir. BM’nin başlıca 7 tane alt kuruluşu vardır.

Genel Kurul: Bu kuruluşa tüm üyeler katılır. Her üye devletin 5 temsilcisi vardır. Her devletin 1 oy hakkı vardır. Yılda bir kez toplanır. Tavsiye kararı alabilir. Yeni ülkelerin kabulü, BM bütçesi ve barışın korunması için ayrılan bütçe gibi önemli konularda kararlar çoğunluğun üçte ikisi ile alınır. Diğer konular, salt çoğunlukla karara bağlanır.

Güvenlik Konseyi: Barış ve güvenlikten sorumludur. Kararları tüm üye ülkeler İçin bağlayıcıdır. 15 üyeden oluşur. 5 tanesi beş büyük devlettir. Diğer 10 üye ise Genel kurul üyeleri arasından 2 yıllık bir dönem için seçilir. Karar için 9 oy gerekir. Beş büyük devletten biri aleyhte oy verirse karar veto edilir.

Ekonomik ve Sosyal Konsey: Ekonomik ve sosyal kalkınmayı amaçlar. 54 Üyeden oluşur. Üyelerin hizmet süresi 3 yıldır.

Vesayet Konseyi: Henüz kendi kendini idare edecek güce sahip olamayan milletlerin ilerlemesini sağlar. Onları sömürmeye kalkışacak ülkelerden korur. Bugün işlevini kaybetmiştir.

Adalet Divanı: BM’nin en yüksek yargı organıdır. Hollanda’nın Lahey Şehri’nde bulunur. Her biri ayrı milletten 15 yargıcı bulunur. Yargıçlar 3 yıl süre ile görev yaparlar. Buradaki karar daha çok tavsiye kararı niteliğindedir. AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi) ile karıştırılmamalıdır.

Sekreterlik: Kuruluşun idari şefidir.

İnsan Hakları Konseyi: 19 Haziran 2006’da 47 üye olarak kuruldu.

BM EKONOMİK VE SOSYAL KONSEYİNE BAĞLI BAŞLICA KURULUŞLAR

1950 BM Çocuklara Yardım Fonu (New-York) UNICEF
1950 BM Mülteciler Yüksek Komiseri (Cenevre) UNHCR
BM ve FAO Dünya Gıda Programı (Roma) FAO
1965 BM Eğitim ve Araştırma Enstitüsü (New-York) UNİTAR
1980 BM Silahsızlanma Araştırmaları Enstitüsü (New-York) UNİDIR
BM Kalkınma Programı (New-York) UNDP
1967 BM Sinaî Kalkınma Örgütü (Viyana) UNİDO
1975 BM Üniversitesi (Tokyo) UNU
1985 Kadın İçin Uluslararası Araştırma Eğitim Enstitüsü INSTRAW
1957 Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (Viyana) IAEA
1919 Uluslararası Çalışma Örgütü (Cenevre) lLO
1945  BM Besin ve Tarım Örgütü (Roma) FAO
1946  BM Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (Paris) UNESCO
1948 Dünya Sağlık örgütü (Cenevre) WHO
1960 Uluslararası Kalkınma Birliği (Vaşington) IDA
1945 Uluslararası Bayındırlık KalkınmaBankası(Vaşington) IBRD
1956 Uluslararası Finans Birliği (Vaşington) IFC
1945 Uluslararası Para Fonu (Vaşington) IMF
1947 Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (Montreal) ICAO
1874 Evrensel Posta Birliği (Bern) UPU
1865 Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (Cenevre) lTU
1873 Dünya Meteoroloji örgütü (Cenevre) WHO
1883 Dünya Düşünsel Haklar Örgütü (Cenevre) WIPO
1974 Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (Roma) IFAD
1948 Gümrük Tarifeleri Ticaret Genel Anlaşması (Cenevre) GATT
 

2) NATO – 1949(Kuzey Atlantik Paktı)

4 Nisan 1949’da Washington’da toplam 12 devletin, ABD, İngiltere, Fransa, Kanada, Belçika, İtalya, Hollanda, Lüksemburg, Danimarka, Norveç, İzlanda, Portekiz katılımı ile kuruldu.
Paktın amacı barışın korunmasıdır. Bu yüzden savunma amaçlıdır. Yalnız askeri işbirliği değil, ekonomik işbirliğini de öngörür. Türkiye 1952’de Yunanistan ile beraber NATO’ya üye olmuştur. Türkiye’nin 1950’de Kore’ye 1 Tugay asker göndermesi Türkiye’nin NATO’ya girişinde etkili olmuştur. 1954’te Almanya Federal Cumhuriyeti ve 1982’de İspanya’nın da katılımı ile üye sayısı 16’ya çıktı.
Fransa’nın 1966’da Askeri Kanattan çekilmesi ile paktın merkezi Paris’ten Brüksel’e alındı. Fransa ve İzlanda sadece sivil kanata üyedir.
1999’da Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Polonya’nın da katılması ile üye sayısı 19’a yükseldi.
 

NATO Konseyi:
a) Sivil Kanat: Fransa, İzlanda ve diğer 17 üye
b) Askeri Kanat: 17 Üye
NATO konseyi üye ülkelerin dışişleri bakanlarından oluşur. En yetkili karar organıdır. Kararlar oy birliği ile alınır. Her üye ülkenin veto hakkı vardır. En üst düzeydeki memuru Genel Sekreterdir.
NATO Parlamenterler Asamblesi ise üye ülkelerin parlamenterlerinden oluşur. Parlamenterler arası işbirliğini sağlar. Sivil kanada bağlıdır. Türkiye’nin burada 9 parlamenteri vardır.
NATO’nun en yüksek organı Askeri komitedir. Askeri kanada bağlıdır. Askeri savunma ile ilgili önlemleri NATO Konseyi’ne sunar.
 

ÖNEMLİ NOT: NATO bugün hala faaliyetine devam etmektedir.
 

Türkiye’nin NATO’ya Girişi

ABD II. Dünya Savaşı sonunda SSCB ile girdiği soğuk savaş neticesinde Truman yardımları denen yardımlarla Türkiye’yi kendine çekmeye başladı. 1947’de Truman yardımları neticesinde Türkiye’ye 100 Milyon dolarlık yardım yapıldı.
1948–52 yılları arası da ABD dışişleri bakanı George Marshall’ın ismi ile anılan Marshall Yardımları çerçevesinde ABD Türkiye’ye 352 milyon dolar daha yardım yaptı. Bu yardımlar Ekonomik Kalkınma adı altında yapılıyor. Fakat asıl amaçlanan Türkiye’yi soğuk savaşta kendi yanlarına çekebilmekti.
1950’de SSCB koruyuculuğundaki Kuzey Kore ile ABD koruyuculuğundaki Güney Kore savaşmaya başladı. ABD ve 15
BM üyesi buraya asker çıkardı. ABD’den sonra buraya en çok asker gönderen devlet Türkiye’dir. Türkiye buraya
Tuğgeneral Tahsin Yazıcı komutasında 1 Tugay asker gönderdi (6000 asker). Türkler burada Kunurri Muharebesi’nde 8. Amerikan Tugayının imha edilmesini engellediler. 1953’te ateşkes yapıldı. Türkler 721 şehit, 672 yaralı, 234 esir ve 175 de kayıp verdiler.
Türkiye’nin Kore’ye asker göndermesi Anayasa’ya aykırıdır. Çünkü Türkiye 1950’de Kore’ye asker gönderdiğinde henüz NATO üyesi değildi. Türkiye Kore’ye asker gönderdikten sonra 1952’de NATO’ya üye oldu. NATO’ya aynı yıl Yunanistan’da katıldı. 1999’da Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Polonya’nın da katılımı ile üye sayısı 19 oldu.
 

3) VARŞOVA PAKTI (1955)
 

SSCB, Bulgaristan, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Macaristan, Polonya, Romanya ve Arnavutluk arasında kuruldu. Bu devletler kendi aralarında NATO’ya karşı Birleşik bir Askeri Komutanlık oluşturdular. Bu devletlerin hepsinde SSCB askerleri bulunacaktı. 1990’da Macaristan Pakttan ayrıldı. Aynı yıl Doğu Almanya da pakttan ayrılınca 1991’de Prag’da son bir zirve ile pakt kendi kendini sona erdirdi.
 

4) COMECON (1949)
 

Ocak 1949’da SSCB, Bulgaristan, Çekoslovakya, Macaristan, Polonya ve Romanya arasında kuruldu. Şubat 1949’da Arnavutluk da katıldı. 1950’de Doğu Almanya, 1962’de Moğolistan, 1972’de Küba, 1978’de Vietnam üye oldu. Bu paktın amacı ise üye ülkeler arasında Ekonomik işbirliğini sağlamaktı. Bu pakt da 1991’de sona erdi.
 

5) CENTO

Türkiye ile Irak arasında yapılan karşılıklı işbirliği antlaşmasıdır. Aynı zamanda bir bölgesel savunma ve işbirliği örgütüdür. 1955’te İngiltere ve İran da katıldı. 1959’da Irak pakttan çekildi. Aynı yıl 1959’da ABD de CENTO’ya katıldı. 1979’da İran İnkılâbına kadar bu pakt devam etti. CENTO NATO’nun bir bölgesel uzantısı özelliğindedir.

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Francisco Franco Kimdir? Hayatı

Francisco Franco Kimdir? Hayatı Ders Notu İndir

(1892 El Ferrol/Galicia-1975 Madrid), İspanyol diktatörü. Bir deniz subayı olan babasının teşvikiyle 1907’de Toledo Askerî Akademisi’ne girdi. 1910’da gönüllülerle birlikte Fas ayaklanmasını bastırmaya gitti. Fas’ta görev yapan İspanyol lejyonunun kumandan yardımcılığına yükseldi, 1927’de Zaragoza Askerî Akademisi’ne kumandan olarak atandı. Cumhuriyet’in kurulmasından sonra 1931’de Balear Adaları’na, 1936’da Kanarya Adaları’na atandı. 1936 Haziranı’nda iç savaşın patlak vermesi üzerine Fas’taki birliklerle birlikte İspanya’ya geçti. Aynı yıl Burgos cuntası tarafından Cumhuriyet’e karşı ayaklanan birliklerin komutanlığına atandı. General Sanjurjo’nun ölümünden sonra ayaklanmanın tek yöneticisi durumuna geldi. Almanya ve İtalya’nın da yardımlarıyla Cumhuriyetçileri yenerek 1939 yılı Mart ayında Madrid’i ele geçirdi. Başbakan ve kral naibi oldu. “Caudillo” (Başbuğ) unvanını aldı. Kral naibi olarak yanında tutmak istediği Prens Juan

Carlos  dışında tüm krallık ailesini sürgüne yolladı. II. Dünya Savaşı başladığında tarafsızlığını duyurdu. 1941’de Hitler ile buluştuktan sonra gönüllülerden kurulu “Mavi Tümen”i Almanların yanında savaşmak üzere cepheye yolladı. 1942’de Cortes meclisini kurdu. 1943’te Almanya’nın yenileceğini anlayarak yeniden tarafsızlığını duyurdu ve “gönüllü” taburunu geri çekti.

Fas’a çıkarma yapan ABD’ye bir dostluk mesajı yolladı. Birleşmiş Milletler Barış Konferansı’na katılma isteği reddedildi. 1945’te Japonya ile ilişkilerini kesti. 1947’de, “ölünceye dek” devlet başkanı oldu ve halefini seçme hakkı da kendisine verildi. Ordunun, kilisenin, Falanjist Parti’nin (Falange) ve sanayicilerin desteğiyle tam bir diktatörlük kurdu. 1953’te ABD ile ekonomik ve askerî işbirliği antlaşmaları imzaladı. Franco’nun yönettiği İspanya, 1955’te Birleşmiş Milletler’e alındı. Franco, sağlığında İspanya kralının tahta dönmesine izin vermedi. 1969’da Prens Juan Carlos’un kendisi öldükten sonra kral olacağını kabul etti. 1973’te hükümet başkanlığından çekildi, ancak ölümüne kadar devlet başkanı olarak yönetimi elinde tuttu.

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Benito Mussolini Kimdir? Hayatı

Benito Mussolini Kimdir? Hayatı Ders Notu Konu Özeti İndir

BENİTO MUSSOLİNİ

(1883 Predappio/Romagna-1945 Como), İtalyan diktatör. Fakir bir ailenin oğluydu. Doğduğu yöre cumhuriyetçi geleneğiyle tanınırdı. Mussolini, yaşadığı toplumun koşullarından hoşnut değildi. Gençlik dönemi bir arayış içinde geçti. İsviçre ve Avusturya’ya gitti. 1910 yılında İtalyan Sosyalist Partisi’nin Forli örgütünün sekreteri oldu ve La Lotta di Classe (Sınıf Mücadelesi) adlı bir dergi çıkarmaya başladı.

Sosyalist hareket içinde hızla yükselen Mussolini, partinin yönetim kuruluna girdi ve 1912’de de partinin resmî yayın organı Avanti’nin başına getirildi. I. Dünya Savaşı’nın başlaması, Mussolini’yi bir ikilemle karşı karşıya bıraktı. Savaşın yol açabileceği devrimci durumları görüyor, bir yandan da İtalya’nın da savaşa girmesi gerektiğini savunuyordu. 1914’te İl Popolo d’İtalia adlı gazeteyi kurdu. Aynı dönemde, partiden atıldı. Savaşın yarattığı hoşnutsuzluklardan yararlanmayı amaçladı. 1919 Mart ayında, Fasci di Combattimento hareketini kurdu. Hareket önceleri fazla ilgi görmedi, bu arada Mussolini de, parlamentoya adaylığını koymuş, ancak seçimlerde bozguna uğramıştı. Buna karşın, Mayıs 1921’de yapılan seçimlerde Milano’dan milletvekili seçildi. Bu arada, kurduğu hareket de zayıf hükümetlerin olumsuz politikaları ve yürütülen terör ve sindirme kampanyası sonucu gelişmemişti. Hükümetin güçsüzlüğünün sürmesi ve parlamenter sistemin iflâsa doğru gitmesi, 28 Ekim 1922’de ünlü “Roma’ya Yürüyüş”e yol açtı. Faşist militanlarla birlikte Roma’ya yürüyen Mussolini, parlamentonun da onayıyla başbakanlığa getirildi (Kasım 1922). Bu tarihten sonra, Mussolini’nin ve İtalyan devletinin öyküsü giderek özdeş bir hâle geldi.

Muhalefet, sistemli bir biçimde, özellikle de sosyalist milletvekili Giacomo Matteotti’nin öldürülmesiyle, sindirildi ve yok edildi. Yapılan anayasa değişiklikleri sonucu hükümet başkanı olan Mussolini, artık parlamento yerine krala karşı sorumluydu. Tüm hak ve özgürlükleri kısıtlayarak, ülkede geçici bir süre için düzeni sağladı. İktidara gelişinden 10 yıl kadar sonra, Avrupa’daki karışık durumdan yararlanmak amacıyla Habeşistan’a saldırdı (1935). Milletler Cemiyeti’nin İtalya aleyhinde aldığı tüm kararlara karşın, Habeşistan bütünüyle işgal edildi. Mussolini daha sonra İspanya İç Savaşı’na da müdahale etti ve faşist güçleri açıkça destekledi (1936-1939). Giderek Nazi Almanyası’na bağımlı hâle geldi. İtalya, Fransa’nın işgalinden sonra (1940) II. Dünya Savaşı’na katıldı. Savaş koşulları İtalya’da büyük bir hoşnutsuzluk yarattı. Mussolini, 1943 Temmuz ayında kralın emriyle tutuklandı, faşist idarenin sona erdiği açıklandı. Otto Skorzeny yönetiminde bir Alman komando birliği, Mussolini’yi planörler aracılığıyla hapsedildiği dağ otelinden kaçırdı. Mussolini kuzeyde, tümüyle bir Alman kuklası niteliğindeki İtalyan Sosyal Cumhuriyeti’ni kurdu. Nazi Almanyası’nın çöküşünden ve İtalya’nın kurtuluşundan sonra İsviçre’ye kaçmak isterken yakalandı. Partizanlar tarafından metresiyle birlikte kurşuna dizildi ve cesedi Milano’da bacaklarından asılarak teşhir edildi.

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Adolf Hitler Kimdir? Hayatı

Adolf Hitler Kimdir? Hayatı Ders Notu İndir

ADOLF HİTLER (1889 – 1945)

(1889 Braunau/Avusturya – 1945 Berlin), Alman diktatörü ve devlet adamı. Babası Avusturya’da küçük bir gümrük memuru idi. İlkokuldayken çok çalışkan bir öğrenci olmasına karşın, lise öğrenimi hiç de parlak geçmedi. Babasının ölümünden sonra okulu terk ederek Linz kentinde düzensiz olarak resim ve çizim işleriyle uğraştı. Ressam olmak istiyordu. Bu amaçla Viyana’ya gitti (1905). Ancak Viyana Güzel Sanatlar Akademisi’ne giremedi. Viyana’daki hayatı yoksulluk içinde geçti. Bu maddî ve manevî yoksulluk ortamında Yahudi düşmanı akımların etkisi altında kaldı. Azılı bir Yahudi düşmanı kesildi.

1913’te Münih’e yerleşti. I. Dünya Savaşı çıkınca Bavyera ordusuna gönüllü olarak katıldı. Savaş sırasında iki kez yaralanan, onbaşılığa yükseltilen ve gösterdiği yararlıklardan ötürü Alman Demir Haç nişanı ile de iki kez ödüllendirilen Hitler, bir zehirli gaz saldırısı sırasında geçici bir körlüğe uğradı ve savaş bitinceye kadar hastanede kaldı. 1919 – 1920 yıllarında Alman Ordusu’nda Bolşevikler’le mücadele ve milliyetçilik propagandası yapmakla görevlendirildi. Bu görev onun topluluklar karşısında konuşma ve toplulukları etkileme yeteneğini geliştirdi. Bu yıllarda (1919) Münih’te küçük, adı bile duyulmamış olan Alman İşçi Partisi’ne yedinci üye olarak girdi. Gerçekte partinin varlığı ile yokluğu birdi. Fakat Hitler bu partiye yepyeni bir canlılık ve ruh getirdi. Kısa bir süre içinde partinin tek şefi ve lideri oldu.

I. Dünya Savaşı yenilgisi, savaştan sonra İngiltere ve özellikle Fransa’nın tazminatları ve nihayet işsizlikten bunalmış, şaşkına dönmüş Almanları, ortaya attığı sloganlarla etkilemeyi bildi. Partinin adını Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi olarak değiştirdi (1920). Reich ordusu ve işveren sendikalarıyla parti adına yararlı ilişkilere girişti. Yarı askerî bir örgüt olan hücum taburlarını (S.A.) kurdu. 

8 Kasım 1923’te General Erich Ludendorff ile birlikte Bavyera hükümetini devirmeye teşebbüs etti. Fakat başaramadı. Beş yıl hapse mahkûm edildi. Bu mahkûmiyetinin ancak bir yılını hapiste geçirdi. Affa uğrayıp çıkmasına kadar geçen bir yıllık hapis süresince Alman faşizminin temel kitabı olan “Mein Kampf”ın (Kavgam) birinci cildini Rudolf Hess’e dikte ettirdi. 

Hapisten çıkınca, 1925 yılında Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’ni yeniden kurdu. Partinin vurucu güçleri olarak da S.A. ve S.S. (Güvenlik Birlikleri) örgütlerini faaliyete geçirdi. Yasal yollardan iktidara gelmenin çarelerini araştırdı. Çok etkili bir propaganda mekanizması geliştirdi. İşsizliği daha da artıran 1929 ekonomik bunalımından yararlanmasını bildi. Nazi Partisi’nin 1928’de 12 olan milletvekili sayısı, 1930 seçimlerinde 107’ye, Temmuz 1932 seçimlerinde de 230’a kadar yükseldi. Her seçimde partisini daha büyük başarılara ulaştıran Hitler, 30 Ocak 1933’te en güçlü partinin lideri olarak Reich Şansölyesi (Başbakan) oldu. Hitler iktidara geldikten sonra önce parlamentoyu feshetti. Komünistler yasadışı ilân edildi. Yeni meclis, şansölyeye dört yıl süreyle tam yetki tanıdı. 30 Haziran 1934 gecesi (Uzun Bıçaklar Gecesi) tüm siyasî hasımlarını ortadan kaldırttı. 2 Ağustos 1934’te Cumhurbaşkanı Hinderburg öldü. 

Hitler, başvurduğu plebisitle oyların % 88’ini kazanarak Führer unvanıyla başkanlık ve şansölyelik yetkilerini kendinde topladı (Ağustos 1934). Gestapo adlı devlet polis örgütünü kurdu ve toplama kampları açtı. Dış politikadaysa, savaşa girmeden önce Almanya ve Avusturya – Macaristan imparatorluklarına ait olan yerleri ilhak etme, Almanya’yı Versailles Antlaşması hükümlerinden kurtarma yollarını izlemeye başladı. Avusturya’yı (13 Mart 1938) işgal etti. Kademeli olarak 30 Eylül 1938’de Çekoslovakya’yı işgale başladı ve 22 Mart 1939’da işgali tamamladı. Alman-Rus saldırmazlık paktını imzaladıktan (23 Ağustos 1939) sonra da, Polonya’yı istilâya başlayınca (1 Eylül 1939) İngiltere ve Fransa, Almanya’ya savaş açtılar.

Böylece II. Dünya Savaşı başladı. Alman zaferleri birbirini kovaladı. Almanya, Avrupa’nın üstünde egemenlik kurdu. İşgal ettiği ülkelerde, işbaşına kukla hükümetler getirdi. 22 Haziran 1941’de Sovyetler Birliği’ne saldırdı. Savaş 1941 ve 1942 sonuna kadar Alman başarılarıyla sürdü. Ama Stalingrad bozgunundan (2 Şubat 1943) ve Normandiya’da ikinci cephenin açılmasından sonra (6 Haziran 1944) Almanya’nın yenilmesi kaçınılmaz hâle geldi. 20 Temmuz 1944’te Hitler’e başarısız bir suikast yapıldı. 20 Nisan 1945’te Almanya’nın kesinlikle yenildiğini anlayınca, yüksek komutayı Amiral Dönitz ile Göring’e verdi. 29 Nisan’da sevgilisi Eva Braun ile evlendi ve Dönitz’i kendine halef olarak bıraktı. 30 Nisan 1945’te de Eva Braun ile birlikte intihar etti.

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 1929 Dünya Ekonomik Krizi

 1929 Dünya Ekonomik Krizi Ders Notu Konu Özeti İndir

Dünya Ekonomik Buhranı, Amerika’da 1929’da New York Borsasının çöküşü ile başlayan ve etkileri on yıl boyunca dünyada devam eden ekonomik krizdir.

Krizin nedenleri şunlardır:
a) ABD ekonomisinin %50’sinin 200 kadar Holding’in kontrolünde olması ve bir tanesinin dahi batmasının ülke ekonomisini etkilemesi
b) Bankaların kötü yapılanmış olması, mali yapıdaki yasaların yetersizliği (bankaların ölçüsüzce verdiği kredilerin engellenememesi)
c) ABD’nin tüm dünyaya kredi veren tek ülke olması ve bu konuda büyük hatalar yapması (dünya devletlerine verdiği kredileri geri alamaması)
d) ABD Başkanı Hoower yönetiminin zafiyeti ve ekonomi alanındaki tecrübesizliği
Yatırımcıların 21 Ekim günü ellerindeki hisse senetlerini satması ve bunun sonucunda ortaya bir panik havası “Kara Perşembe” olarak anılan 24 Ekim 1929 Perşembe günü New York borsasının çöküşüne yol açmıştır.
Dünya ekonomik krizi başta Kuzey Amerika ve Avrupa olmak üzere tüm dünyayı ekonomik açıdan olumsuz etkilemiştir. Bu bunalımdan en çok etkilenen devlet Almanya olmuştur.

Sonuç:
1929 Bunalımı sonucunda o gün ki paraya göre 4,2 milyon dolar yok oldu. 4 bin banka battı. Binlerce insan mal varlığını kaybetti. Piyasada para olmadığından takas usulüne geri dönüldü. İşsizlik arttı. İnşaat faaliyetleri durdu. Önce tüketim sonra üretim düştü. Uluslararası ticaret durma noktasına geldi. Buhranı en fazla hisseden alan madencilik oldu.
 

Amerika’da durum:
Amerikalılar bu çöküşün faturasını Başkan Hoower’e kestiler. 1933’te Başkan Roosevelt ekonomik sistemde köklü değişiklikler vadeden “New Deal” projesi ile iş başına geldi. Bu planla ilk kez devlet ekonomiye müdahale ediyordu. Bu doğrultuda ilk kez Merkez Bankası kuruldu.
 

Almanya’da durum: 
Yaşanan kriz Hitler’in Almanya’da iktidarı ele geçirmesine yol açtı. Hitler, Versay Antlaşması’nın Almanya’yı sınırlayan ekonomik hükümlerini tanımadığını açıklayarak yayılmacı bir politika izlemeye başladı.
 

Türkiye’de durum: 
Bu kriz karşısında Türkiye kalkınmasını sağlayabilmek için ihracat ve ithalatını arttırmak zorunda kaldı. Kliring ve takas sistemi uygulandı. Bu sistemle Türkiye ile ticaret ve ödeme anlaşması yapan ülkelerden ithalata öncelik verildi. İhraç mallarına kalite kontrol sistemi getirildi 1934’te bu iş için “Türk Ofis” kuruldu. Yerli Malı Haftası ilan edildi.

İşinize Yarayabilir

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar