Sabit Oranlar Kanunu

Sabit Oranlar Kanunu Ders Notu Konu Özeti İndir

SABİT ORANLAR KANUNU

Lavoisier in deneysel çalışmaları sonucunda kimya biliminin nicel çalışmaları hızla devam etti.

1799 yılında Joseph Proust elementlerin birbirleri ile bileşik oluştururlarken belirli oranda birleştiklerini buldu.

Bugün sabit oranlar yasası olarak bilinen yasaya göre; “Bir bileşik hangi yolla elde edilirse edilsin, bileşiği oluşturan maddelerin (atomların) kütleleri arasında basit tam sayılarla ifade edilen sabit bir oran vardır.”

H2  +  ½ O2   →   H2O

2g      16g          18g            1:8:9

1g       8 g          9g              1:8:9

0.5g    4 g          4.5g           1:8:9

 4g     32 g         36g            1:8:9

Soru : Demir ve oksijen elementleri içeren bir bileşiğin 15 gramının 10,5 gramı demir olduğuna göre, bileşikteki demirin oksijen kütlesine oranı kaçtır?

Cevap : 7/3

Soru : Karpit, kalsiyum ve karbondan oluşan (CaC2) bir bileşiktir. Kalsiyumun  karbonla kütlece birleşme oranı 5/3 dür?
Buna göre, 6 gr kalsiyumun tamamının kullandığı bir tepkime içinde,

a) Kaç gr karbon tüketilmiştir?

b) En fazla kaç gr bileşik oluşur?

Cevap: a) 3,6 gr b) 9,6 gr

Soru : Bakır ile oksijen arasında oluşan bir bileşikte bakır kütlesinin oksijen kütlesine oranı 7/2 dir. Eşit kütleli bakır ve oksijenin tam verimli tepkimesinden 10,8 gr bileşik oluştuğuna göre, başlangıç karışımının kütlesi kaç gr dır?

Cevap: 16,8 gr

Soru : Kalsiyum karbonat (CaCO3) bileşiğinin kütlece %12 si karbon (C) dur.

Karbon kütlesinin oksijen kütlesine oranı mc / mo =1/4 olduğuna göre, aşağıdaki soruları yanıtlayınız.

a) Bileşikteki kalsiyumun kütlece % bileşimi kaçtır?
b) 24 gr kalsiyum kullanarak bileşik elde etmek için kaç gr karbon ve kaç gr oksijen gerekir?

Cevap: a) %40 b) 7,2 gr C 28,8 gr O

İşinize Yarayabilir

Kimya Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Maddenin Halleri ve Kimyasal Bağlar

Maddenin Halleri ve Kimyasal Bağlar Ders Notu Konu Özeti İndir

Maddenin Halleri ve Kimyasal Bağlar :

Maddeler tabiatta 3 temel halde bulunur: Katı, sıvı, gaz.

• Katılarda tanecikler birbiri ile sıkı sıkıya bağımlı, sıvılarda yarı bağımlı, gazlarda ise bağımsızdır.
• Maddeler taneciklerden (atom, molekül, iyon) oluşmuşlardır.
• Bu durum tanecikler arasındaki bağların kuvveti ile açıklanır.
• Katı halde tanecikler arası bağlar en sağlam, sıvı halde biraz daha zayıf, gaz halde ise yok kabul edilir.
• Tanecikleri arasındaki bağı kuvvetli olan maddeler oda koşullarında katı haldedir.Örneğin oda koşullarında yemek tuzu (NaCl) katı, su sıvı, oksijen gaz haldedir. Demek ki NaCl tanecikleri arasındaki bağ su molekülleri arasındaki bağdan daha kuvvetlidir.

Bazı Atomlar Neden Kimyasal Bağ Yapmaz?

• Periyodik cetvelde kimyasal tepkime verme eğilimi an az olan grup 8A Grubudur. Soy gazlar ya da asal gazlar olarak bilinirler.
• Soy gazların katman elektron dağılımı yapıldığında son katmanlarında  He’un 2, diğerlerinin 8 elektronu olduğu görülür. Soygazların dış katmanları  elektron açısından dolu olduğundan, kimyasal bağ yapmaya yatkın değildirler. Bu dizilime sahip atomlar elektron alıp vermek istemezler.

• Soy gazlar dışındaki elementlerin  katman elektron dağılımı 1-8 arasında değişir.
• Bu atomlar soy gazlara benzemek için elektron alış-verişi yaparak artı(+) veya (–) yükle yüklenirler.
• İşte element atomlarının elektron dizilimlerini asal gaz elektron dizilimlerine benzetebilmek için aralarında elektron  alıp vermeleri sonucunda bir elektriksel çekim olur. Bu elektriksel çekim kimyasal bağ oluşturur.

Elektriksel Çekme İtme Kuvvetleri :

• Bileşikler içerdikleri bağ türüne göre iyonik ve kovalent bileşikler diye ikiye ayrılır.
• İyonik bileşikler artı(+) ve eksi(-) yüklü iyonların çekim gücü ile oluşmuşlardır.
• Aynı yükler birbirini iter, farklı yükler birbirini çeker.
• İyonik bileşikler de iyonlar arası bu çekme itme kuvvetlerinden kaynaklanır.

İşinize Yarayabilir

Kimya Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Kütlenin Korunumu Kanunu

Kütlenin Korunumu Kanunu Ders Notu Konu Özeti İndir

Maddenin yapısını ve özelliklerini inceleyen bilim dalına kimya denir.

Lavoisier kendinden önceki kimyacılardan farklı olarak, kimyasal olayları gözlemlemekle kalmamış deneylerde nicel verilere oturtmaya çalışmıştır.
Bir deneyinde miktarı belli olan kalay (Sn) parçasını  içinde bir miktar hava bulunan bir fanusa  koyarak tarttı. Daha sonra fanusu içindekilerle birlikte ısıttı  ve ısınan kalayın beyaz bir toz haline (SnO) dönüştüğünü gözlemledi. Oluşan beyaz tozu ve fanusu tekrar 
tarttığında başlangıçta belirlediği kütle ile eşit olduğunu belirledi.

Daha sonra benzer deneylerle aynı sonuca ulaştı. Oluşan beyaz tozu (kalay oksit ) benzer yolla ısıttığında ise başlangıçta fanusa koyduğu kalayın kütlesine eşit kütlede kalay elde ettiğini gözlemledi ve kendisini unutulmaz yapan  şu sonuca vardı: “Madde yoktan var edilemediği gibi, vardan da yok edilemez. Sadece birinden ötekine dönüşebilir”

Bu ifade “Kütlenin Korunumu Yasası” diye bilinir.

Bugünkü ifadesi ile;

   Kimyasal olaylarda, tepkimeye giren maddelerin  kütleleri toplamı, tepkime sonunda oluşan maddelerin kütleleri toplamına eşittir.  Bu olaya KÜTLENİN KORUNUMU KANUNU denir.
  
   Sn   +   ½ O2   →    SnO  

118 g +   16 g     =    134 g

   H2  + ½ O2  →  H2O
  2 g   + 16 g  =    18 g

Soru : İçinde nemli hava bulunan bir cam kaba 11,2 gr demir talaşı atılıyor. Belli bir süre sonunda kaptaki toplam katı kütlesi 16 gr olduğuna göre, kapta tüketilen O₂ gazı kaç gramdır?

Cevap: 4,8 gr

Soru : CaCO₃ ₍k₎      →         CaO₍k₎ + CO₂₍g₎
CaCO₃  katısı ısıtıldığında yukarıdaki tepkimeye göre ayrışmaktadır. Ağzı açık bir kapta 24,4 gr CaCO₃ katısı bir süre ısıtılıyor. Toplam kütlede 4,4 gr azalma olduğu anda kaptaki katı kütlesinin % 28 inin CaO olduğu analiz ediliyor.
Buna göre , kaç gr CaCO₃ ayrışma tepkimesi vermiştir?
Cevap: 10 gr

Soru : 13 gr Zn talaşı 17 gr HCl çözeltisinde tamamen çözündüğünde kapta 29,6 gr’lık sıvı bir karışım oluşurken tepkimede oluşan H₂ gazı 500 ml hacim kaplıyor.Bu koşullarda toplanan H₂ gazının yoğunluğu kaç gr/lt dir?
Cevap: 0,8 gr

İşinize Yarayabilir

Kimya Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

 Kovalent Bağlar

 Kovalent Bağlar Ders Notu Konu Özeti İndir

Kovalent Bağlar
Elektronegatiflikleri birbirine yakın veya aynı olan atomların elektronlarını ortaklaşa kullanmaları sonucunda oluşan bağa kovalent bağ denir. H2, F2, Cl2, O2, P4 , S8 kovalent bağlı moleküllerdir.

Lewis kuralına göre;

Cl ile Cl  birer elektronlarını ortaklaşa kullanarak kovalent bağ oluşturur. Bu elektron çifti bağ olarak çizgi şeklinde gösterilir. Cl-Cl

Aynı iki atom arasında bir elektron çiftinden daha fazla elektron ortaklaşa kullanılabilir. Buna çoklu kovalent bağ ismi verilir. Çift bağda, iki atom arasında iki elektron çifti, üç bağda ise üç elektron çifti bulunur.

Kovalent Bağlı Moleküllerden Oluşan Maddelerin Özellikleri
Kovalent bağlı moleküllerden oluşan maddeler, iyonik ve metalik bağlı maddelere göre daha düşük kaynama ve erime noktasına ve ayrıca daha düşük erime ve buharlaşma ısılarına sahiptirler. Çünkü bir iyonik bileşiği eritirken çok kuvvetli olan iyonik bağları kırmak için yüksek sıcaklığa ısıtmak gereklidir. Halbuki moleküllerden oluşan bir katı maddeyi eritmek için iyonik bağa göre çok daha zayıf olan moleküller arası çekim kuvvetlerini yenmek, gerekeceğinden daha düşük bir sıcaklığa ısıtmak yeterli olacaktır. Düşük yoğunlukludurlar, gaz, sıvı ve katı haldedirler. Katı halde iken kırılgan ve zayıf yumuşak veya mumsu bir yapıları vardır. Elektrik ve ısıyı çok az  iletirler. Genellikle organik çözücülerle çözünebilirler.

Polar kovalent Bağlar :

Elektronegatiflikleri birbirinden farklı iki atomun oluşturduğu kovalent bağlarda ortak kullanılan elektron çifti eşit olarak paylaşılmaz. Daha elektronegatif olan atom tarafından bu elektron çifti daha fazla çekilir ve böylece  polar kovalent bağ oluşur.

Bazı atomlar arasındaki elektronegatiflik sırası aşağıda verilmiştir.

F > O > N > Cl > Br > C > I > H

Cl (klor) atomunun elektronegatifliği H (hidrojen) atomundan çok fazla olduğu için ortak elektronlar klor atomu tarafından daha çok çekilir ve hidrojen kısmi pozitif yükle yüklenirken, klor kısmi negatif yükle yüklenir. Böylelikle dipol moment oluşur.Dipol momenti olan moleküller polardır.

Koordine Kovalent Bağlar :

Bağ yapmak için elektronlar tek atom tarafından veriliyorsa, bu tür kovalent bağlara koordine kovalent bağ  denir.

N (azot) atomu üç bağ yapabilir. N atomu üzerinde bulunan ortaklanmamış elektron çifti hidrojenle dördüncü bağ yapımında kullanılır. Böylece bu bağın oluşumunda elektronlar azot tarafından sağlanmış olur.

İşinize Yarayabilir

Kimya Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Kimyasal Bağ Kavramının Tarihsel Gelişimi

Kimyasal Bağ Kavramının Tarihsel Gelişimi Ders Notu Konu Özeti İndir

Kimyasal Bağ Kavramının Tarihsel Gelişimi :

• Empedokles‘e göre; tabiatta bulunan 4 elementi (toprak, hava, ateş, su) bir arada tutan  güç “aşk” ve birbirinden  ayıran güç ise “nefret” tir.Tabiatta madde ve kuvvet iki ayrı ilkedir.
• Empedokles’in açıklamaları yaklaşık 2000 yıl geçerliliğini korumuştur.
• Atom fikrini ilk ortaya atan kişiler Leucippus ve Democritus’tur.
• Daha sonra bu düşünürlerin fikirlerini Epicurus desteklemiştir.
• Bu üç Yunanlı düşünüre göre maddelerin sertlik esneklik sertlik tat şekil gibi özelliklerini belirleyen atomlardır. Örneğin tuz; atomları tuzlu olduğu için tuzludur.
• Demokritus’a göre her bir atomun şekil ve büyüklüğü diğerlerinden farklıdır.
• Bazı atomlarda çengeller ve yuvalar bazılarında ise toplar ve oyuklar vardır. Atomlar bir araya geldiğinde çengellerin birbirine takılması ya da topların oyuklara girmesiyle atomlar bir arada tutulur.
• Bugün için saçma görünmesine rağmen o zaman için atomların bağlanma fikrini ortaya atması açısından Democritus’un fikirleri çok önemlidir.
• 17. Yüzyılın ortalarında Fransız bilim adamı Descartes bu görüşleri yeniden gündeme getirdi ve su molekülünün oluşumunu açıklamak için kullandı.
• Dalton atom teorisine göre Democritus ve Descartes’ ın fikirleri kabul edilemez. Çünkü Dalton atomları bölünemez ve içi dolu küreler olarak tanımladı.
• Ancak küre şeklindeki taneciklerin bir arada tutunması ve değişik şekiller verilebilmesi mümkün görünmüyordu.
• Bu nedenle Dalton Atom Teorisi ile atomların bağlanma  olgusu açıklanamadı ve bu durum Dalton Atom Teorisinin en büyük eksiği olarak kabul edildi.
• Benjamin Franklin‘in yıldırım ile yaptığı deneyler ve statik elektrik ile ilgili yaptığı deneyler sonucunda maddelerde yüklü taneciklerin bulunması gerektiği fikri ortaya çıktı.
• Stone atomun yapısında olduğuna inanılan eksi(–) yüklü tanecikleri “elektron” olarak tanımladı.
• Bununla birlikte atomların daha küçük taneciklerden oluşmuş olması hipotezi çok yaygınlaşmıştır.

Thomson Atom Modeli : Thomson “Atomlar atom altı taneciklerden oluşur” hipotezi doğrultusunda kendi teorisini geliştirmiş, atomlar “artı(+) ve eksi(–) yüklü tanecikler içerir ve bu yükler atomun içerisinde eşit olarak dağılmışlardır.” demiştir. dersimiz.com

Rutherford Atom Modeli : Thomson’un öğrencisi olan Rutherford kendi atom teorisini ortaya attı ve “Atomda proton adı verilen artı(+) tanecikler çekirdek denilen kısımda toplanmışlardır. Elektron adı verilen eksi(–) yüklü tanecikler ise çekirdeğin etrafında dağılmışlardır.” dedi.

Bohr Atom Modeli : Rutherford atom modelindeki eksiklikleri Bohr kendi atom modeli ile kapatmaya çalıştı. Bohr’a göre “Atomun çekirdeğinde artı(+) yüklü protonlar bulunur. Elektronlar ise çekirdekten belli uzaklıklardaki katmanlarda sürekli hareket halindedir. Isı ve ışığın etkisiyle bu elektronlar çekirdekten uzaklaşabilir. Elektron tekrar eski katmanına dışarıya ışık yayar.”

• Bu atom teorisiyle birlikte atomların birbirine bağlanabilirliği açıklanabilir oldu.
• Bugün biliyoruz ki kimyasal bağ; atomların elektron alış verişleri  veya ortaklaşa kullanmalarıyla oluşmuştur.

İşinize Yarayabilir

Kimya Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar

Kimyanın Bilim Olma Süreci

Kimyanın Bilim Olma Süreci Ders Notu Konu Özeti İndir

Kimyanın Bilim Olma Süreci
Astronomi, mekanik, fizik bilimlerinin bilim olarak kabul edilmesi 17. yüzyılda olmuştur. Kimyanın pratik geçmişi bu bilimlerden çok daha geriye dayanmasına rağmen bilim olarak kabul edilmesi 18. yüzyılın sonunu bulmuştur.Bunun iki sebebi vardır.
 1) Kimya ile uğraşanlar batıl ve mistik düşüncelerinden arınamamışlardır.
 2) 17 ve 18. yüzyılda ortaya çıkan yeni yanma teorisidir.

Johan J Becher ve Georg E. Stahl isimli Alman kimyacılara göre yanma yanan maddenin ateş maddesi yani phlogiston çıkarmasıdır.
  * Madde yandığında az kül kalmışsa çok phlogiston içeriyor demektir. Phlogiston u çok ise madde çok yanıcı maddedir.
  * Dört elementin benimsendiği dönemler için oldukça kabul edilebilir olan bu teorininde bazı eksikleri ortaya çıkmıştı.

Phlogiston uçan bir şeyse bazı maddeler yandığında kütleleri azalırken, neden bazı maddeler yandığında kütlesi artar?
Buna açıklama getirmeyen Kimyacılar yeni bir Phlogiston  teorisi ortaya attılar: Phlogiston serbest kaldığında diğer maddeler gibi yerin merkezine doğru değil, gökyüzüne doğru çekilir. (phlogiston göksel niteliktedir ve negatif kütle taşımaktadır.)

Ancak bu teoride tatmin edici olmadığı için deneysel çalışmalara hız verdiler.

• Yanma olayını açıklayan ve dönüm noktası olan deney 1774’ te Joseph Priestley tarafından yapıldı.
•  Priestley kırmızı civa oksidin ısıtılmasıyla oluşan gazın içerisinde maddelerin daha iyi yandığını keşfetti.
• Bu gaza “phlogistonu uzaklaştırılmış hava” olarak adlandırıldı.
• Aynı yıllarda İsveç’te Carl W.Scheele oksijen olarak bildiğimiz bu gaza “yakıcı hava” dedi.
• Ancak her iki kimyacıda deneyi yorumlamakta yeterli olamadılar.
• Fransız bilim adamı Lavoisier , aynı deneyi tekrarladı ve yanma olayında maddelerin oksijen gazı ile etkileştiğini söyledi.
• Böylece phlogiston teorisi çürütülmüş oldu ve Lavoisier kimyanın kurucusu olarak anıldı.
• Üç bilim adamı aynı deneyi yapmış olmasına rağmen doğru yorumlamayı başararak Lavoisier kimyanın bilim olma sürecini başlatmıştır.

İşinize Yarayabilir

Kimya Ders Notları, Çalışma Notları, Konu Özetleri Ana Sayfa
Ders Kitabı Cevapları
Tüm Dersler Test Pdf İndir ve Online Test Çöz
Yazılı Soruları Tüm Sınıflar