9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 217 Cevapları

DERSE HAZIRLIK

1. Yazar ya da herhangi bir müzisyen, ressam, heykeltıraş vb. sanatçının mektuplarını okumak ister miydiniz? Neden?

Cevap: İsterdim, çünkü onların mektuplarından onlarla ve yaşadıkları dönemle ilgili her türlü bilgi, yorum ve gelişmeyi öğrenme şansım olurdu. Bundan dolayı ünlü kişilerin mektupları bence tarihi birer belge niteliğindedir.

2. Sanatçıların mektuplarını okumak, toplumun sanat ve kültür bakımından gelişmesinde nasıl etkili olur? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Sanatçıların yaşamlarını, çalışmalarını öğrenme ve o yolları yeniden değerlendirme imkanı sunulur okura. Bu da insanları hem bilgilendirir hem de ilham vererek insanların sanatsal üretimlerde bulunmalarına yardımcı olur.

3. Aşağıda verilen mektup örneğinde anlatılanlar başka hangi metin türleriyle ya da iletişim araçlarıyla ifade edilebilirdi? Bu ifadenin bu kadar etkili olup olmayacağı hakkındaki görüşlerinizi sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Günümüzde artık mesaj, e-mail ya da görüntülü video yollama teknikleriyle de verilebilirdi. Ancak mektubun kendine özgü bir sıcaklığı ve değeri vardır. Bence günümüzdeki mailler mektubun sıcaklığını ve etkisini sağlayamamaktadır.

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı  Sayfa 218 Cevapları

1. Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili kelimelerin anlamını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Daha sonra tahminlerinizi TDK Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz.

• Ehemmiyet: nitelik ve nicelikçe değeri olma durumu.
• Mukavele: sözleşmek eylemi.
• abes: gerçeğe, sağduyuya, akla aykırı.
• İtina: bir şeyi yaparken, onun elden geldiğince iyi olmasına, onu özenerek yapmaya çalışma.

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı  Sayfa 219 Cevapları

2. Okuduğunuz metnin yazılış amacını ve hedef kitlesini bulunuz.

Cevap: Yazılış amacı yazarın söz vermiş olduğu bir kitap çıkarma mevzusunda yayıncı arkadaşına yazmış olduğu bir mektuptur hedef kitle ise arkadaşıdır.

3. Okuduğunuz metnin ana düşüncesini bulunuz.

Cevap: Kitap çıkarma konusunda yazarın müsaitlik durumudur.

4. Okuduğunuz mektup için “Belge niteliği taşımaktadır.” denilebilir mi? Buradan hareketle mektubun yazıldığı döneme ait sanat, edebiyat ve fikir olayları hakkında ne gibi çıkarımlarda bulunulabilir?

Cevap:  Evet denilebilir. Çünkü yazarın kendi ağzından hem edebi görüşleri anlatılmaktadır hem de eserin yazılış süreci ile ilgili edebiyat tarihçilerine bilgi verilmektedir.

5. Aşağıdaki parçanın örtük iletisini bulunuz. Okuduğunuz metnin örtük ileti bakımından yoğun olup olmadığını tartışınız.

Şimdi öyle ki hangimiz hangimizin çocuğuyuz pek bilmiyorum. Fakat hayatlarından ve bilhassa kitap denen toplu hayatlarından daha ziyade benim mesul olduğum aşikâr. Kitap bütünlüğü mühim bir şey. Bunu sen benden iyi bilirsin. Hülasa bir daha gözden geçirmem, tasfiye edilecekleri tasfiye etmem, değiştirilecekleri değiştirmem, değiştiremeyeceklerime razı olmam lazım.

Cevap: Kitap çıkarmanın her yazar için farklı bir anlayışla yapılması anlatılmaktadır.

6. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın hayatı ile ilgili sayfa 221’de verilen bilgiler ışığında okuduğunuz metni değerlendirerek yazar ile metin arasında nasıl bir ilişki olduğunu belirtiniz.

Cevap:  Tanpınar, eserlerini oluştururken bir kuyumcu hassasiyetle çalışan bir işçi gibi davranan önemli bir edebiyatçıdır. Bu mektubundan da okuyacağımız üzere eserini oluştururken her ayrıntıyı düşünmekte işini aceleye getirmemektedir.

1. ETKİNLİK 

Aşağıda verilen ölçütlere göre Sabahattin Ali ile Ahmet Hamdi Tanpınar’ın mektuplarını karşılaştırarak özel mektup ile edebî mektup arasındaki benzerlik ve farklılıkları belirleyiniz. 

Sabahattin Ali’den Karısı ve Kızına Mektuplar

Konusu:
Teması:
Yazılış amacı:
Hitap şekli:
Üslubu:
Biçim özellikleri:
Planı:

Hüsamettin Bozok’a Mektuplar

Konusu:
Teması:
Yazılış amacı:
Hitap şekli:
Üslubu:
Biçim özellikleri:
Planı:

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 220 Cevapları

Aşağıda Stefan Zweig’ın (Sitefın Zıvayg) Maksim Gorki’ye yazdığı bir mektup verilmiştir. Bu mektubu, incelediğiniz mektuplarla içerik ve biçim bakımından karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini belirleyiniz.

Cevap:  Diğer mektuplara göre daha mesafeli bir anlatım söz konusudur. Diğerleri tanışan aralarında duygusal bağ olan kişiler arasındaki fikir ve duyguların paylaşımı iken bu mektupta ise bir edebiyatçının bir başka edebiyatçıya duygularını aktarması vardır. 

2. ETKİNLİK 

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 221 Cevapları

1. Okuduğunuz metinde nokta, virgül, kısa çizgi ve kesme işaretinin kullanıldığı yerleri bularak bunların hangi işlevlerde kullanıldığını tespit ediniz. 

• Virgül: Fakat aklı başında herkes, uzak görüşlü her insan, bu suskunluğa saygı duyacaktır.
• Kesme İşareti: Fakat bana dostça inanın, inanmanızı dilerim, sizi seven, tanıyan ve sayan hiç kimse, aklı başında hiçbir insan, İstrati’nin size karşı ileri sürdüğü bu gülünç gerekçeleri doğru bulduğunu söylemeyecektir

3. ETKİNLİK 

Siz de okuduğunuz mektuptaki çekimli fiilleri bularak bunların kiplerini belirleyiniz. Bir yazıda farklı kipte çekimlenmiş fiil kullanılmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?: 

• basıyor: bas-ı-yor: Şimdiki zaman
• anıyorum: Anlı-yor-um : Şimdiki zaman ve ı. tekil kişi eki vardır.

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 225 Cevapları

DERSE HAZIRLIK

1. Herhangi bir resmî kuruma dilekçe yazdınız mı? Yazarken nelere dikkat ettiniz.

Cevap: Evet yazdım, okuldayken öğrenci belgesi almak için okul idaresine dilekçe yazmıştım. Yazarken dile ve hitap cümleleri ile tarih imza bölümlerine dikkat ederek yazmıştım.

2. Aşağıdaki elektronik postanın gönderiliş amacını söyleyiniz. Bu amacın başka yollarla gerçekleşip gerçekleşemeyeceğini tartışınız.

Cevap: İstanbul’da gerçekleştirilecek konferanstan dolayı katılımcılara konaklama yeri zamanı ve şekli ile ilgili bilgi verilmektedir. 

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 226 Cevapları

1. Okuduğunuz e-posta bilgilendirme amaçlı mı yoksa uyarı amaçlı mıdır?

Cevap: Bilgilendirme amaçlı yapılmaktadır. Konaklama hakkında bilgi verilmiştir.

2. Okuduğunuz e-postanın konusunu ve hedef kitlesini bularak bunların metnin türüyle ilişkisini tartışınız.

Cevap: Konusu İstanbul’da gerçekleştirilecek konferanstan dolayı katılımcıların konaklama koşullarının bildirilmesidir.

3. Okuduğunuz e-postanın özel bir mektupla benzer ve farklı yönlerini belirleyiniz.

Cevap: Özel mektuptan farkı öncelikle dilidir. Çünkü özel mektuplardaki duygu yoğunluğu ve samimi ifadeler bu resmi e-postada yerini açıklayıcı ve göndergesel bir dile bırakmıştır. Hedef kitlenin farklılığı da bu seçimde önem teşkil eder. 

4. Metindeki ifadelerin açıklık ve kesinlik düzeylerini, metinde terim, kavram ve gündelik hayatla ilgili kelimelerden nasıl yararlanıldığını belirleyiniz.

• Metindeki açıklık ve kesinlik düzeyi en üst düzeydedir. Çünkü verilmek istenen mesajın en net şekilde anlaşılabilmesi için bu şekilde bir anlatımın tercih edilmesi gerekmektedir.
• “Lütfen bu yazılara dikkat ediniz.” gibi uyarı cümleleri kesinlik düzeyine dikkat çekmek için kullanılmıştır.

5. E-posta türünün ortaya çıkmasında sözlü ve yazılı kültürün, toplumsal değişimlerin ve etkileşimlerin, yayın organlarının ve teknolojinin ne gibi etkisi olduğunu belirleyiniz.

Cevap: Özellikle 2000’lerin başı itibariyle teknolojinin hayatın her alanına girmesi, sadece bireylerin gündelik yaşamını değil aynı zamanda toplumsal yaşamı da bir dönüşüm sürecine tabi tuttu. Bu gelişmeler elbette iletişim alanında da kendini gösterdi. İnsanlar artık mektuplaşmak yerine daha hızlı olan ve hemen geri dönüt imkanı veren e-posta ile iletişim yöntemini tercih etmişlerdir.

6. Okuduğunuz e-postada “öyküleme, betimleme, açıklama, tartışma” anlatım biçimlerinden hangisinin kullanıldığını bularak bu anlatım biçiminin metnin türüyle ilişkisini belirtiniz.

Cevap:  Açıklama anlatım biçimi daha çok tercih edilmiştir. Çünkü amaç bilgi vermektir.

1. Okuduğunuz e-postadaki fiilleri bulunuz ve bunları anlamlarına, kiplerine ve yapılarına göre inceleyiniz.

• dâhildir: dahil isimdir isimden fiil olmuştur türemiş fiil vardır.
• karşılayacaklardır: fiil kökenli bir yüklem vardır.

2. Okuduğunuz e-postada belli başlı hangi noktalama işaretlerinin kullanıldığını ve bunların işlevlerini belirleyiniz.

Cevap: Virgül, üç nokta ve nokta kullanılmıştır. Virgül hitap cümlesinin ardından nokta biten cümlelerin sonuna üç nokta ise bitmeyen ifadelerden sonra kullanılmıştır.

3. Okuduğunuz e-postada varsa yazımı yanlış olan kelimeleri bularak düzeltiniz.

Cevap: Yoktur.

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

DERSE HAZIRLIK

1. Dilimize önceden geçmiş ve yerleşmiş yabancı kelimelerin bugün yazı ve konuşma dilinde kullanılması hakkında neler düşünüyorsunuz?

Cevap: Bence çok doğal bir süreçtir.Çünkü her dil komşu kültür ve dillerden sözcükler alır ve bu sözcükler çok uzun yıllar dilde kaldığı için artık o dilin bir kelimesi gibi olurlar. Bu yüzden yabancı kelimelerin konuşma ve yazı dilinde kullanılması beni şaşırtmamaktadır.

2. Aynı yazarın kaleminden, çıkmış olmasına rağmen bütün eserlerin aynı başarıyı yakalayamamış olması nasıl açıklanabilir?

Cevap: Çünkü bir yazarın her eserinin aynı duygu ve düşünceyle yazılması pek mümkün değildir bunun yanında her eserinin de çok güzel olması beklenemez. Bazen bazıları çok iyi bazıları da çok kötü olabilir.

3. En az iki eserini okuduğunuz bir yazar var mı? Varsa bu iki eser arasındaki en büyük fark sizce nedir?

Cevap:  Var. Yaşar Kemal’in Teneke ve Ağrı Dağı Efsanesi adlı eserlerini okudum. Farklı olan kısımlardan en önemlileri işlenen konu, kahramanlarının yapısı ve üsluptaki değişikliklerdir. 

4. Bugün yaşadığınız önemli bir olayı anlatacak olsanız bu olay ne olurdu?

Cevap: Küçükken annemi kaybetmiştim muhtemelen bu olay olurdu. 

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

DERSE HAZIRLIK

1. Türk tarihini anlatan eserler okumak ya da bunları konu edinen tiyatro ve film izlemekten hoşlanır mısınız? Neden?

Cevap: Öncelikle kişisel fayda açısından okumak her zaman faydalıdır. Devamında tiyatro ya da film olarak izlenebilir. Okumak, faydalıdır çünkü konuyu  öğrenip yanı sıra okumaktan elde ettiğimiz kazançlar illa ki olacaktır.

2. Tarihî bir olayın tiyatro metni yazılıp sahnede canlandırılmasının izleyiciye katkıları neler olabilir? Tartışınız.

Cevap: Görselliğin katkısı vardır. Doğru aktarılırsa önümüze tarihle ilgili süreci tam anlamıyla koyar ve rahat anlamamıza fayda sağlar.

3. Aşağıda, Arif Nihat Asya’nın “Fetih Marşı” şiirinden bir bölüm verilmiştir. Bu şiirle ilgili duygu ve düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

9. Sınıf Sonuç Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 168 Cevabı

1. Françez, Notaras ve Kostantin’in hangi konuda bir görüş ayrılığı yaşadığını söyleyiniz?

Cevap: Osmanlının saldırma ihtimaline karşı Batı’dan yardım istemek mi yoksa kale kendi başlarına savunmak mı?Eğer yardım isterlerse Batı, onları değiştirme ihtimali çok fazla ve kendilerinin de halktan uzaklaşma.Fakat kalıp kaleyi savunsalar buna da güçleri yetmeme ihtimali vardır.

2. “Fatih” metninin konusunu ve temasını bulunuz.

Cevap: Konusu İstanbul’un fethi olup teması Osmanlının adaletidir.

3. Tiyatro metinlerinde olay örgüsüne dramatik örgü denir. Buna göre, okuduğunuz metnin dramatik örgüsünü belirleyiniz.

• Fatih’in kardeşinin Bizans’ın elinde olması
• Kardeşini bahane edip sürekli vergiyi arttırması
• Fatih’in İstanbul’u fethetmekte başka çaresi olmaması
• Rumeli Hisarı’nın yapılması
• Bizans’ın hisarı yapılmasını engel olmaya çalışması
• Olamayınca Batı’dan yardım istemesi
• Fetih günü savaş başlaması
• Batı yardımlarına karşı Osmanlının gemileri karadan yürütmesi
• Fethin gerçekleşmesi.

4. Okuduğunuz tiyatronun dil, anlatım ve sunum özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Dil sade olup anlatım dramatik şiir dediğimiz bir uslüpla yapılmıştır.

9. Sınıf Sonuç Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 169 Cevabı

5. Aşağıdaki diyalogdan hareketle Türklerin hangi değerlere sahip çıktığını söyleyiniz.

FRANÇEZ:
Dini, töresi, her şeyi yabancı Türklere mi açalım kucağımızı?

NOTARAS:
Hiçbir ulusun dinine, töresine Karışmamıştır onlar bugüne dek.
Türklerin dünyaya getirdiği yeni düzen Bizi biz yapan her şeyi koruyacaktır.

Cevap:Türklerin azınlıklara karşı adaleti davrandığı onların dini,töresine karışmadığı ifade etmiştir.

6. Aşağıda, Akşemsettin’in Mehmet (Fatih) hakkındaki düşünceleri verilmiştir. Bu replikten hareketle Fatih’in hangi özellikleri ön plana çıkartılmak istenmiştir? Akşemsettin’in bu sözleriyle yazarın üzerinde durduğu evrensel değer nedir?

Cevap: Düşmanına üstün gelirken değerlerinden vazgeçmemeyi öğretir. Kazanmak sadece kendin için değil savaştığın kişi için de geçerlidir.

7. Akşemsettin’in “Hayatın hakkını tam vermek için hem güvercin hem şahin olmak gerek.”, “Tanrı buyruğuyla davrananları dünyada hiçbir güç durduramaz.”, “Ayakların Tanrı yolunda toza bulanırsa sular boğamaz seni, ateşler yakamaz!” repliklerinde hangi örtük iletiler olduğunu bulunuz.

• Hayatın hakkını tam vermek için hem güvercin hem şahin olmak gerek: Bu hayatta ezilmek de gerekir güçlü olmak da. Av da avcı da…
• Tanrı buyruğuyla davrananları dünyada hiçbir güç durduramaz: Tanrı’nın dediği olur.
• Ayakların Tanrı yolunda toza bulanırsa sular boğamaz seni, ateşler yakamaz: Tanrı hizmetinde yapılırsa her şey yolunda gider. Tanrı kendi yolundan gidenleri gözetir.

1. ETKİNLİK 

Okuduğunuz metindeki repliklerden yola çıkarak aşağıda verilen kişilerin özelliklerini belirleyiniz.

9. Sınıf Sonuç Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 170 Cevabı

2. ETKİNLİK 

Bu parçada altı çizili kelime grupları fiili durum, miktar, zaman gibi bakımlardan belirterek zarf olmuştur. Fiillerin, fiilimsilerin, sıfatların ya da kendi türünden olan kelimelerin anlamlarını türlü yönlerden (yer-yön, zaman, durum, miktar, soru) etkileyen; onları belirten, dereceleyen kelimelere zarf denir.

Siz de okuduğunuz metindeki zarfları bularak metne katkısını tartışınız.

Cevap: ZAĞANOS:Devletimiz varlığını duyurduğundan beri  (ZAMAN )

Avrupa zaten birleşik bize karşı.

AKŞEMSETTİN (Mehmet’e doğru):

Baban bir ağaç dikti senden önce,  (ZAMAN )

meyvesini devşirmeyecek misin?

HALİL:

Biz Bizans’ı kuşatırken hünkârım (DURUM )

ya güçlü bir Avrupa ordusu gelip

arkamızdan vurursa bizi? O zaman (ZAMAN )

bu devlet belini doğrultamaz bir daha. (MİKTAR )

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 222 Cevapları

DERSE HAZIRLIK

1. Kitap, bilişim, pazarlama vb. ulusal ya da uluslararası fuarlar hangi amaçlarla düzenlenir?

Cevap: Firmaların yürüttükleri pazarlama ve tanıtım aktivitelerinin çok önemli bir rolü bulunmaktadır.  Ticari ihtisas fuarları, günümüz Pazar koşullarında üretici ile tüketicileri, alıcı satıcıları karşı karşıya getirebilen, bu gruplar arasında karşılıklı, yüz yüze bir ilişki kurulmasını sağlayabilen nadir aktivitelerden bir tanesidir. İhtisas fuarları sayesinde katılımcı firmalar, iş yaptıkları müşterileri ile yüz yüze iletişim kurmakta, onların firmaları ve ürünleri hakkında düşündüklerini ilk kaynaktan öğrenme şansına sahip olmakta ve firma tanıtımlarını bizzat müşterilerin kendilerine, araya başka herhangi kişi ya da kitle iletişim aracını sokmadan gerçekleştirebilmektedir.

2. E-postalar günümüzde neden çok tercih edilen bir haberleşme aracı olarak kullanılmaktadır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Çünkü en hızlı haberleşme aracı e-postalardır. Bu e-postaların en önemli bir diğer özelliği de resmi olarakbelge niteliğinde de kullanılabilmesidir.  Ayrıca hemen cevap verilebilmesi de ayrı bir avantajıdır.

3. E-posta yazarken kişisel bilgilerin güvenlik altına alınması konusunda neler düşünüyorsunuz?

Cevap: Çok önemli buluyorum Çünkü insanların bireysel gizlilikleri özel hayat alanları vardır. Bu alanlara saygı duyulmalı ve ona göre davranılmalıdır. Bazen şirket e-postaları bazen de özel e-postalarda yapılan konuşma ve verilen kişisel bilgilerin bir başkasının eline geçmemesi için gereken önlemler alınmalıdır.

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 224 Cevapları

1. Okuduğunuz e-postanın konusu ile başlığının uyumlu olup olmadığını değerlendiriniz.

 Bence çok uyumlu. Çünkü e-postadaki verilmek istenen fuar bilgisinin okurun hemen konuyu kavraması amacıyla başlıkta da Kitap Fuarı şeklinde yer aldığını görürüz.

2. Metnin içeriğinden hareketle gönderen ile alıcının birbirini tanıyıp tanımadığı hakkında ne söyleyebilirsiniz?

Hayır tanımamaktadır. Çünkü bir kurumun değerli konuklarımızı bekliyoruz şeklinde e-postayı bitirdiğini görürüz. Bu da bir kurumdan gelen bu mesajın kitap fuarıyla ilgilenecek herkese her kitleye itafen yazıldığını göstermektedir. 

3. Okuduğunuz e-posta üzerinde gönderen, alıcı, konu ve tarih bölümlerini gösteriniz.

• Gönderici: Feza Gürsey Bilim Merkezi duyuru@e.fezagurseybilimmerkezi.com
• Alıcı: ANNE-BABALAR
• Konu: Ankara’nın en büyük kitap fuarı Altınpark’ta açılması.
• Tarih: 15:52 (7saat önce)

4. Metinde kullanılan resmin e-postanın içeriğini destekleyip desteklemediğini tartışınız.

Cevap: Desteklemektedir. Çünkü içeriğin konusu olan Kitap fuarının yeri zamanı ve kitap görselleriyle süslenen resmin okurun dikkatini çektiğini görürüz.

5. Okuduğunuz metni, e-posta yazılırken dikkat edilecek hususlara uyulup uyulmadığı bakımından değerlendiriniz.

Cevap: Bence uyulmuştur. Çünkü hem hitap cümlesi vardır hem de içerikle ilgili çok fazla lafı uzatmadan okura bilgi verilmektedir.

6. E-postada tercih edilen anlatım biçimini ve dilin hangi işlevde kullanıldığını belirleyiniz.

Cevap: Açıklama anlatım biçimi ağır basmaktadır. Dil göndergesel işlevde kullanılmıştır. Çünkü amaç bilgi vermektir.

1. ETKİNLİK 

Okuduğunuz e-postayı aşağıdaki davet mektubuyla biçim ve içerik bakımından karşılaştırınız. Okuduğunuz e-posta için bir davet mektubu denilebilir mi? Neden?

Cevap:  İçerik yönünden benzememekte ancak biçimsel açıdan bazı yönlerden benzerlik göstermektedir. Mesela içerik olarak e-postada kitap fuarına isteyenlerin katılması için bilgilendirici bir mesaj verilmişken davet mektubunda bir durum hakkında direk bilgi verilmekte ve durumun kabul edilmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır.

2. ETKİNLİK 

Siz de okuduğunuz e-postadaki fiilleri yapı bakımında inceleyiniz.: 

• yapılıyor: gelecek zaman eki vardır basit fiildir
• yer alıyor: bileşik fiildir
• sürüyor: şimdiki zaman eki yor olan basit bir fiildir.

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

DERSE HAZIRLIK

1. Sizce aile bireylerini bir arada tutan en büyük etken ne olabilir?

Cevap: Beslenme , bakım , sevgi ihtiyacı , duygusal gelişim , psikolojik gelişim , eğitim ,kültürel değerleri kazanma gibi kavramlar aile bireylerini bir arada tutar.

2. Yakın çevrenizdekilerin sizin düşüncelerinize veya kurduğunuz hayallere yönelik eleştirileri oluyor mu? Bu kişilerin eleştirileri karar vermenizde etkili midir? Arkadaşlarınızla sözlü olarak paylaşınız.

Cevap:Evet oluyor. Mesela bazı arkadaşlarım gerçekleşmeyecek hayaller kurmamdan dolayı çoğu zaman üzüleceğimi söylüyorlar. Ya da bazı hayallerimiz imkansız buluyorlar. Oysa ben katılmıyorum onlara. Kendi hayallerimin peşinde koşmak daha mutlu ediyor beni.

3. Can Yücel’in aşağıdaki şiirinde hangi öğütler verilmektedir? Bir insanın mutlu olabilmesi, hayata gülümseyebilmesi için bunlar yeterli midir? Neden?

Cevap: Yaşama sarıl, acele etme ve ne yaşıyorsan tadını çıkar.

9. Sınıf Sonuç Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 182 Cevabı

1. Okuduğunuz metnin konusunu bularak konunun güncelliğini koruyup korumadığını söyleyiniz.

Cevap: Kıt kanaat geçinen bir ailenin bireyleri arasında yaşanan çatışmaları anlatır.Tüm olumsuzluklara rağmen aile bir arada durmaya çalışır.

2. “Ocak” metninin temasını metnin dramatik örgüsünden, hareketle belirleyiniz. Bu temanın insan ve gerçeklikle ilişkisini açıklayınız.

Cevap: Zorluklar karşısında aile teması. Toplumsal gerçekliğe uygundur.

9. Sınıf Sonuç Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 183 Cevabı

3. Okuduğunuz metinde zaman ve mekân nasıl verilmiştir?

Cevap: Zaman ve mekan bir bütünlük içerisinde verilmiştir. Zamanın ileleyişi olaylarla uyum sağlamıştır.

4. Tarık, oyun boyunca çevresi, ailesi ve kendisiyle çatışma içindedir. Tarık’ın çevresiyle ve kendisiyle olan çatışmalarına metinden örnekler gösteriniz.

Cevap: Tarık, çocuk ruhlu bir adam. Hayallerinin içinde yaşayan, yalnızca gerektiği zamanlarda hayal perdesini aralayıp gerçek dünyaya adım atmayı tercih eden bir karakter.

5. Nihat’ın ve Safiye’nin kişilik özelliğini en iyi yansıtan repliklerini bulunuz. Bu repliklerde hangi özelliklerinin ön plana çıkarıldığını söyleyiniz.
SAFİYE — Tabii oğlum, çalışmak insanın içini açar.
NİHAT — İlgisi bile yok. Bir sazan balığı, bir kırlangıç, bir yonca tarlası gibi mutluyum.(Tabii) Çünkü bugün istifa ettim.
SAFİYE — (Bir tabureye çöker) Neden?

NİHAT — Bastım istifayı, çıktım geldim. Oh, dünya varmış.

SAFİYE — (Soluğu kesilmişcesine) Neden ama?

NİHAT — (Şirin) Eee, yürümedi anne. Zaten ta başından biliyordum. Bunu bilip dururken kalkıp işe gitmek düpedüz ikiyüzlülük. Sonra ben öyle saatle filan iş yapamam. Delilik bu. Yağmur saatle mi yağıyor, rüzgâr takvimle mi esiyor?

SAFİYE — Bunu nasıl yapabildin?

NİHAT — Gayet kolay, yarın gelmiyorum dedim. İnanır mısın, gık bile diyemediler.

SAFİYE — Ya Fazıl?

NİHAT — Merak etme, ona ben anlatırım.

SAFİYE — İçerde, banyoda.

6. Tarık’ın ve çocukların bir işte dikiş tutturamaması, ailenin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntı, Sevda’nın evden kaçması gibi dramatik örgü ile Tarık’ın her şeye rağmen mücadele etmesi arasında
nasıl bir ilişki olduğunu belirleyiniz.

Cevap: Tarık ne kadar olumsuzluklar yaşasa da yaşam boyunca mücadele etmiş ve bundan da yılmamıştır . Aslında  orta halli bir ailenin başından geçene olaylardır. Olumsuzluklar yaşanılır ve bununla mücadele ederk hayatta kalmaya çalışılır.

7. Okuduğunuz tiyatroda yazarın vermek istediği ileti nedir? Bu iletinin metnin yazıldığı dönemin gerçekliğini yansıtan unsurlar olup olmadığını tartışınız.

Cevap: Eserde, 1960’lı yılların Türkiye’si resmediliyor.  Dönemin siyasi ve ekonomik koşullarının etkisi ile yaşamına devam etmeye çalışan bir aile.Olumsuzluklar karşısında mücadele edilmelidir.

8. Tiyatro yazarları kişilerinin repliklerini verirken onları kişiliklerine göre konuşturmayı amaçlar. Yazarın kişileri konuştururken izleyiciyi etkilemek için nasıl bir tutum izlediğini açıklayınız.

Cevap: Sanki izleyicilerin de oyunda olduklarını hissettirecek bir tutum izlemektedir.

9. Yazar, oyun boyunca gerilimi canlı tutmak için hangi unsurları ön plana çıkarmıştır?

Cevap: Sürekli bir çatışma içinde olunmuş. Hep bir hayal kurulmuş ve sonunda hüsrana uğrama söz konusu olmuştur.Ayrıca aile bireyleri arasında da kişisel farklılıklar vardır. İki çocuğun bir gerçekçi iken diğeri hayalcidir. Bir çalışmayı severken diğeri sevmez. Bu da gerilimi canlı tutmuştur.

10. Modern tiyatroda belirlenen bütün sahne yerleştirmeleri ve hareketlerini destekleyecek dekor, kostüm, aksesuar, ışık, makyaj gibi teknik konularla ilgilenecek olan tasarımcılar bu süreçte yazar,
yönetmen, yapımcı, oyuncu ve teknik ekiple fikir alışverişinde bulunur. Mümkün olduğu kadar taslaklar çizerek bu sürece dâhil olur. Buna göre “Ocak” parçasını sahneye koyacak olsanız nasıl bir
çalışma yapardınız? Açıklayınız.

Cevap: Öncelikle bütün ekibi toplar onlara nasıl bir oyun çıkarmak istediğimi benim için başarının ne kadar önemli olduğunu anlatırdım. Sonra da en iyi dekoru kostümü ortaya koyarak oyunu en iyi şekilde en iyi oynayan oyuncularla sergilemeyi amaçlardım.

11. Aşağıdaki parçada Tarık’ın davranışı “kendine, çevresine, ailesine, vatanına karşı sorumlu olma”
duygusundan hangisinin ya da hangilerinin bir sonucu olarak değerlendirilebilir.

ARIK — Hay Allah razı olsun. Kıza ne aldım biliyor musunuz? (Kutudan bir guguklu saat çıkarır.) Guguklu saat. (Güler.) Ne dersin Safiye zevkime, inceliğime? (…) neşem oldu mu, üstüme yoktur dünyada. Bir taneyim be. Kıza karşı mahcubum. Yolda gelirken dedim ki kendi kendime…

SAFİYE — (Ayağa kalkar.) Biz onunla konuştuk, anlaştık.

TARIK — Olsun. Bana “baba” dedi ya. Hani, “git yap” dedi. Yolda uçtum (…). (Saati asar.)Nasıl, ne güzel durdu değil mi? (Zincirini çeker.) Safiye bak, bak nasıl kuruluyor (…). (Gevrek gevrek güler.) Bizim araba gibi… Tıkır tıkır… Fazıl yarın sabah işbaşı yapıyoruz. Tamam mı?

9. Sınıf Sonuç Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 186 Cevabı

DİL BİLGİSİ
1. “Ocak” metninden zarf görevinde kullanılan kelime ve kelime gruplarına örnekler bularak bunları birer cümlede kullanınız.

Açlıktan ölüyorum. >Durum Zarfı

bir yonca tarlası gibi mutluyum. >Durum Zarfı

Bunu nasıl yapabildin? >Soru Zarfı

İçerde, banyoda. >Yer Yön Zarfı

Kuş gibi hafifledim. >Durum Zarfı

belki bir gün bir sepet sahici inci ile dönerdim >Durum Zarfı

2. “Ocak” metninde kullanılan yay ayraç, üç nokta ve virgüllerin işlevlerini söyleyiniz.

S. SAY — Bugünlerde saatsiz yaşıyorum ( .  ) Acıkınca yiyorum ( , ) uykum gelince uyuyorum (. )

S. FİNCANCIBAŞI — Duruşmanız nasıl geçti ( ? )

S. SAY — Değişik bir şey yok ( . )

S. FİNCANCIBAŞI — Yani ( … )

S. SAY — Umutsuz görünüyor ( . )

S. FİNCANCIBAŞI — Ben başlangıçtan beri umutsuzdum ( . )

S. SAY — Doğrusunu isterseniz tam anlamıyla ilgilenemiyorum da (. )

S. FİNCANCIBAŞI — İzin verirseniz bir de ben gireyim araya ( . ) Ortaklarınızla bazı anlaşma yolları bulunabilir ( . )

S. SAY — Teşekkür ederim Sadri Bey ( . ) Avukatım elinden geleni yapıyor ( . ) Siz yorulmayın ( . ) Ne yapalım ( , ) gerekirse ben de bir iş bulur çalışırım ( . )

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

DERSE HAZIRLIK

1. Biyografik filmleri izlemeyi sever misiniz? Bu filmlerin izleyiciye katkısı ne olabilir?

Cevap:Severim. Çünkü bana önemli insanları tanıma şansı verir. Mesela çok ünlü bir bilim adamını ya da edebiyatçıyı anlatan filmi izlediğim o zaman o kişi hakkında çok değerli bilgiler edinilebilir. Bize böyle imkanlar sunulmaktadır bu filmlerle. 

2. Sporcu, yazar, ressam, müzisyen, iş adamı, sosyal girişimci vb. kişilerden hangisinin ya da hangilerinin hayatını okumak hoşunuza gider? Neden?

Cevap: Özellikle ünlü yazarların, iş adamlarının başarı hikayelerini okumak hoşuma gider. Çünkü bana ilham verirler. Onların hayat karşısındaki zorlukları yenerek başarı basamaklarını çıkmalarını okumak bana ilham verir. 

9. Sınıf Sonuç Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 197 Cevabı

1. Okuduğunuz metinde Bedri Rahmi Eyuboğlu hakkında hangi bilgilere yer verilmiştir? Bu bilgiler öznel bir anlatımla mı yoksa nesnel bir anlatımla mı verilmiştir?

Cevap: Nerede doğup, nerede öldüğü, ailesi hakkındaki bilgiler, eğitim ve öğretim hayatı, çalışmış olduğu meslekler, kimlerin yanında yaşadığı, hangi sanatlarla uğraştığı anlatılmıştır. 

2. Bedri Rahmi Eyuboğlu hangi güzel sanat Eyüboğludallarında eserler vermiştir? Bu sanat dallarının birbiriyle nasıl bir ilişkisi olabilir?

Cevap: Resim, edebiyat ve mozaik gibi güzel sanat dallarında eserler vermiştir. 

3. Bu incelemeleri “güzel”in aynı zamanda “yararlı” da olabileceği, “yararlı” olmanın “güzel”in gücünü eksiltmeyeceği düşüncesine ulaşmasına yol açtı. Bu düşünce ise onun bundan sonraki sanat görüşünü tümüyle etkiledi, yönlendirdi.
Yukarıdaki parçada ileri sürülen görüşe katılıp katılmadığınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Eyüboğlu’na göre sanat eseri güzel olmasının yanında aynı zamanda yararlı da olabilir. Hatta olmalıdır da. Çünkü sanatın amacı insana fayda sağlamasıdır. İnsanların iyiliği ve faydası için sanat eserleri yaratılmalı ve ortaya konmalıdır anlayışı hakimdir. 

4. Okuduğunuz metinde hangi anlatım biçimi ya da biçimleri kullanılmıştır?

Cevap: Açıklayıcı ve betimleyici anlatım biçimi kullanılmıştır. Yazar hakkında bilgi verilen yerlerde açıklayıcı anlatım varken yazarın fiziksel ve ruhsal olarak tanıtılmasında ise betimleyici anlatımdan faydalanılmıştır. 

5. Okuduğunuz metni akıcılık, yalınlık, nesnellik, öznellik, duygusallık, coşkunluk, zenginlik, sıcaklık, kuruluk gibi hususlara göre değerlendirerek yazarın üslubu hakkında bilgi veriniz.

Cevap: Metin akıcı bir dille oluşturulmuştur. Sade ve yalın bir dil tercih edilmiştir. Bunun yanında nesnel ifadeler ağırlıktadır. Son olarak bu kitabı hazırlayanlar hangi kafada bilmiyoruz ama elli yıllık edebiyatçıyız ne kuruluk ne de sıcaklık bakımından bir eserin incelenmesi gibi bir aptallıkla karşılaşmadık.Bizce kitabı hazırlayanların bu kısımda kafaları güzel ya da okurla dalga geçmektedirler. 

1. ETKİNLİK 

Aşağıdaki parçada “kesme işareti, nokta, yay ayraç, tırnak işareti, kısa çizgi”nin hangi işlevde kullanıldığını belirleyiniz. Bu noktalama işaretlerini aynı işlevde kullanarak defterinize örnek cümleler yazınız.

• KESME İŞARETİ (’) :Özel adlara eklenen çekim eklerinden önce kullanılmıştır.
• NOKTA: Biten cümlelerin sonuna konulmuştur.
• TIRNAK İŞARETİ (“ ”): Alıntılarda kullanılmıştır.
• KISA ÇİZGİ (-): Arasözlerin başına ve sonuna konulacaktır.

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

9. ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

A. Aşağıdaki soruları yukarıda verilen parçaya göre cevaplayınız.

1. Yazar, yazma amacını nasıl belirtmiştir?

Cevap: Okurlar için ve düşünceler yok olmasın kağıda geçsin diye yazmaktadır.

2. Parçada hangi konu işlenmiştir? Bu konu okuyucunun ilgisini çeker mi? Neden?

Cevap: Yazı yazmanın önemi. Bence çeker.

3. Yazarın “Kâğıda geçmeyen bir düşünce, düşünce değildir.” görüşüne katılıyor musunuz? Neden?

Cevap: Çünkü uçucu olacaktır yani kalıcı olmayacaktır. Bu yüzden yazıya geçirilmesi gerektiğini düşünmekteyim.

4. Sizce günlük yazıları kimin için yazılmalıdır? Duygu ve düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: İki farklı görüş olsa da bence insanın kendisi için kendini rahatlaması için yazılmalıdır.

5. Parçada hangi anlatım biçimi kullanılmıştır? Neden bu anlatım biçiminin tercih edildiğini söyleyiniz.

Cevap: Betimleyici ve öyküleyici anlatım biçimleri kullanılmıştır.

6. Parçada dil hangi işlevde kullanılmıştır?

Cevap: Sanatsal işlevde kullanılmıştır.

7. Parçada daha çok hangi kip ve kişi kullanılmıştır? Bu kullanımın parçanın türüyle bir ilgisi olabilir mi?

Cevap: Birinci tekil kişi ile geniş zaman kipi kullanılmıştır.

B. Aşağıdaki yargılar, yukarıda verilen parçaya göre doğru ise cümlenin başına “D”, yanlış ise “Y” yazınız.

(D) 1- Bu parça yaşanan olayların, izlenimlerin günü gününe yazılması İle oluşmuştur

(D) 2- Konuşma diline yakın bir dil kullanılmıştır.
(D) 3- Duygu ve düşünceler üçüncü kişi ağzından anlatılmıştır.
(Y) 4- Gerçekler, yaşananlar değiştirilmeden olduğu gibi aktarılmıştır.
(D) 5- Nesnel anlatıma başvurulmuştur.
(Y) 6- İnandırıcı, içten ve samimi bir üslup kullanılmıştır.
(D) 7- Dolaylı bir anlatım yöntemi benimsenmiştir.
(D) 8- Açıklayıcı anlatım biçiminden yararlanılmıştır.

C. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle doldurunuz.

1. Yazarın bir bakıma kendi kendisi ile konuştuğu, içinde bulunduğu doğal ve toplumsal çevreden
yakındığı, yaşadığı duygusal coşkunluğu dile getirdiği günlüklere içe dönük (ruh bilimsel) günlük denir.
2. Asıl olarak günlüklerin, Batı edebiyatındaki biçim ve içeriğiyle Türk edebiyatında yer alması, Tanzimat Dönemi’ne denk gelmiştir. Direktör Ali Bey’in Seyahat Jurnali adlı gezi kitabı Batı’daki anlamıyla Türk edebiyatında görülen ilk günlüktür.
3. Günlüklerde öyküleyici, betimleyici ve açıklayıcı anlatım türleri kullanılır.

Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1. Aşağıdaki eserlerden hangisinin yazarı yanlış verilmiştir?
A) Gündökümü – Tomris Uyar
B) Günler – Cemal Süreya
C) Yaşamak – Cahit Zarifoğlu
D) Seyahat Jurnali – Nurullah Ataç
E) Yüryüzü Korkusu – Oktay Akbal

Cevap: D

2. Bu defteri bugün satın aldım. Artık Sevin olmadığına göre ve kimseyle konuşmak istemediğime göre bu defter kaydetsin beni. Kimse dinlemiyorsa beni-ya da istediğim gibi dinlemiyorsa- günlük tutmaktan başka çare kalmıyor. Canım insanlar! Sonunda bana bunu da yaptınız. Peki, bu adam ne yapsın? Yıllarca benim yaptığım gibi yaşamasın mı?

Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen yazının bir günlükten alındığını göstermek için kullanılamaz?
A) Açıklayıcı anlatım tercih edilmiştir.
B) Gözlemci bakış açısı kullanılmıştır.
C) Dil, konuşma diline yakın kullanılmıştır.
D) Anlatanın duygularına yer verilmiştir.
E) Olay, yaşayan kişi tarafından anlatılmıştır.

Cevap: C

3. Ören, 6 Temmuz
Başkalarını tanımam ya bugün kendimi de tanımadığımı anladım. Ankara’da iken günlüğüme, yaşantım boyunca aynaya ilk kez baktığımı yazmıştım. Meğer doğru değilmiş bu. Ben de bir ayna çocuğu imişim. Kendi üzerimdeki bu gözleme şöyle vardım: Dün gece saat dokuzda Ören’e gelmiştim. İçeri girer girmez musluğa koşarak yüzümü yıkadım. İlkin hiçbir şeyin farkında değildim. Ama yüzümden sabunları akıttıktan sonra gözlerim benden habersiz musluğun üzerine kaydı. Ayna gibi bir şeyler aradı. Bulamayınca da bir hoş oldu.

Yukarıda verilen parça için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Günlük yazı türünden alındığı
B) Öznel ifadelere yer verildiği
C) Öğretici metinlerin özelliklerini taşıdığı
D) Olaya tanık olan kişi tarafından anlatıldığı
E) Fiillerin 1 .tekil kişi ile çekimlendiği

Cevap: D

4. (I) İnsanlar gazetelerini okuyorlar. (II) Ben gazeteleri buruşturup bir yana koyuyorum. (III) Eski bir defter açıyorum. (IV) Yarım kalmış bir öykünün kişileri karşımda. (V) Tanıyamıyorum onları, aylar geçmiş tanışalı.
Oktay Akbal, Anılarda Görmek
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde çekimli fiil kullanılmamıştır?
A) I B) II C) III D) IV E) V

Cevap: D

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME CEVAPLARI

9.  Sınıf Sonuç Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 207 Cevabı

A. Aşağıdaki soruları yukarıda verilen parçaya göre cevaplayınız.

1. Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili kelimelerin anlamını metnin bağlamından hareketle söyleyiniz. 

• Bu mülakatlar daha önce Servet-i Fünûn, Donanma, Türk Yurdu mecmuaları ile (…) gazetesinde neşrolunmuştur.

neşrolunmuştur:  gazete, dergi, kitap gibi, genellikle okunacak şeyleri basıp ya da bastırıp okura sunmak

• İçindeki yazılar daha önce (…) gazetesi ile Talebe Defteri mecmuasında neşrolunmuştur.

mecmua: sayfa sayısı, düzeni, biçimi ve içindeki yazılar bakımından gazeteden ayrı özellikler gösteren, genellikle aylık, on beş günlük ya da haftalık gibi belli zaman aralarıyla yayımlanan süreli yayın.

• Muharririn 1916-1918 yılları arasında, devrin ünlü şair ve edipleriyle yaptığı mülakatları ihtivaeder.

• muharririn: bilim, sanat ve yazın alanlarında kitap yazan kimse.
• ihtiva: içine alma, içinde bulundurma, kapsama.
• edip: bilim, sanat ve yazın alanlarında kitap yazan kimse.

2. Okuduğunuz parçada Ruşen Eşref Ünaydın hakkında hangi bilgilere ulaşılmaktadır?

Cevap Yazı hayatının nasıl başladığı, 1916-1918 yılları arasında yayımladığı eserleri, Batum’a yapmış olduğu gezi ve eserleri hakkında bilgi verilmektedir.

3. Okuduğunuz parçada anlatım kim tarafından yapılmıştır?

Cevap: Üçüncü tekil şahıs anlatımı vardır. Tarafsız bir bakış açısı ile gözlemci bakış açısı ile kaleme alınmıştır.

4. Ruşen Eşref Ünaydın hakkında verilen bilgilerde öznel mi yoksa nesnel bir anlatım mı hâkimdir? Bu hâliyle belge niteliği taşır mı? Açıklayınız.

Cevap:Nesnel bir anlatım hakimdir. Çünkü torum yoktur sadece bilgiler verilmiştir amaç okura sadece bilgi vermek yazarı tanıtmaktır.

5. Parçadan günümüz yazım kurallarına uymayan kelimeleri bularak bunların günümüzdeki yazımını gösteriniz.

Cevap: Servet-i Fünûn: Servet-i Fünun u nun şapkası yoktur.

9.  Sınıf Sonuç Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 208 Cevabı

Aşağıdaki yargılar doğru ise cümlenin başına “D”, yanlış ise “Y” yazınız.

Monografide herhangi bir yer, bir eser, bir yazar, tarihî bir olay, bilimsel bir alana ait bir sorun, özel bir görüşle veya bakış açısıyla değerlendirilebileceği gibi bir konu üzerinde derinlemesine bir inceleme de yapılabilir. (D)

Otobiyografisi yazılan kişinin sanatı, düşünceleri, yaptığı işler vb. hakkında bilgiler verilir. (D)

“Heşt Behişt”, Ali Şîr Nevâî’nin tezkire türünde verdiği eseridir. (Y)

Öz geçmiş yazılırken kişinin aldığı ödüllere, referanslara, iletişim bilgilerine de yer verilebilir. (D)

Bir iş görüşmesinde öz güven, ses tonu, kıyafet seçimi, oturuş şekli, beden dili, sorulara açık ve net cevaplar verme vb. hususlara dikkat edilmelidir. (D)

Tezkireler günümüz araştırmaları için birer belge ve kaynak olarak değerlendirilebilir. (D)

C. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle doldurunuz.
1. Bir tezkirede yazıldığı çağın sosyal, kültürel, sanatsal ortamına dair bilgilere yer verilir.
2. Türk edebiyatında tezkire yazma geleneğinin temeli Ali Şîr Nevâî’nin “Mecâlisü’n-
Nefâis” adlı eserine dayanır.
3. Edebiyat, sanat, siyaset, ticaret gibi alanlarda haklı bir üne kavuşmuş, tanınmış insanların hayatlarını, eserlerini, başarılarını okuyucuya duyurmak amacıyla yalın bir dille, tarafsız bir görüşle yazılan inceleme yazılarına biyografi/ yaşam öyküsü denir. Eskiden bu tür yazılara “tercüme-i hâl” denirdi.
4. Öz geçmiş yazarkenisim, doğum tarihi ve yeri, medeni durumu, askerlik durumu gibi kişisel bilgilere yer verilmelidir.

Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1. Cevap: C

2. Cevap: D

3. Cevap: B

4. Cevap: E

5. Cevap: A

6. Cevap: A

7. Cevap: D

8. Cevap: C

9. Cevap: D

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 242 Cevapları

DERSE HAZIRLIK

1. Gün boyu yaşadıklarınızdan ilginç bulduklarınızı arkadaşlarınıza anlatınız.

Cevap: Geçen gün internetten arkadaşımla sohbet ediyordum. Birden elektrikler gitti. Ben de canım sıkıldığı için kitap okudum. Okuduğum kitabın konusu ise evde elektrikler kesik olduğu için kitap okuyan bir çocuktu. Tesadüfün böylesine denk geldiğim için çok garibime gitmişti.

2. Yolculuk sırasında yanınızda en çok nelerin olmasını istersiniz? Niçin?

Cevap: Kitabımın, telefonumun şarj aleti ile kulaklığımın olmasını isterim bir de uğurlu yastığım var onun da olmasını isterim.

3. Şimdiye dek hangi şehirleri gezdiniz? Bu şehirlerden hangisini çok beğendiniz? Bu şehri sizin için özel kılan yönleri nelerdir? Söyleyiniz.

Cevap: Ankara ve İstanbul’u gezmiştim. En çok İstanbul’u beğendim. Çünkü hem tarihi hem de doğal güzelliği ile hemen her şeyi bulabilme şansımdan dolayı çok sevdim. 

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 243 Cevapları

1. Yazar, Adana’yı neden diğer şehirlere tercih etmektedir? Bir şehri sevmek için yazarın ileri sürdüğü gerekçe yeterli midir?

Cevap: Çok sevdiklerim varmış orada, aynı zamanda ingin yani daha sessiz daha sakin bir yermiş yaşadığı yerlere göre. Bence sadece bu sebepler bir şehri sevmek için yetmez. Huzur bulduğu veya hemen her şeyinden mutlu olduğu yeri sever insan. 

2. Yazar, ömrü boyunca hangi yazara ve niçin özenmektedir?

Cevap: Yazar, bütün ömrünce yalnız Monsieur Léautaudʼya benzemek, onun gibi yazmak istemiştir. Çünkü Monsieur Léautaud cesaretli bir adam. Aklından her geçeni söylüyor, kimseyi üzmekten, kırmaktan çekinmiyor. Tam özgür bir adam olduğu için.

3. Aşağıdaki parçada yazarın yolculuk sırasında kitap okuma hakkındaki görüşlerine katılıp katılmadığınızı söyleyiniz.

Cevap:Katılıyorum. Çünkü gerçekten insan yolculuk sırasında yanında getirdiği kitabı okumaktan çok etrafı izlemekle etrafı doya doya seyretmekle meşgul olmaktadır. Okumak isteniyorsa evin odalarının bu iş için daha uygun olduğunu düşünmektedir.

Birkaç kitap alıyorum yanıma, saymadım ya, onu, on ikiyi aşkın. Bırakamıyorum, tam çantamı kapatırken şu da kalmasın diyorum. Biliyorum ki okuyamayacağım, çantamı götürdüğüm gibi getireceğim, açmadan. Yolculukta okuyabileceklerini sananlar yanılırlar. Gördüğü yerler ilgilendirir kişiyi, kitap okumağa vakit kalmaz. Hem okuyacak olduktan sonra neden yolculuğa çıkmalı? Evimiz, odamız o işe daha elverişli değil mi? Ama olmuyor işte, yanımda kitap bulunmadı mı, bir eksiklik duyuyorum. Okumayayım, ama yanımda dursun…
4. Nurullah Ataç’ın aşağıdaki yazısından hareketle yazarın, düşüncelerini “Yolculuk” metnine ne ölçüde yansıttığını değerlendirerek günlük yazılarının içerik kapsamı hakkında çıkarımlarda bulununuz. “Her gün ne yaptığımı mı anlatacağım? Hayır. Her gün benim ne yaptığımdan kime ne? Okuduklarım bana bir şeyler düşündürürse onu yazacağım. Okuduklarım yahut gördüklerim, duyduklarım. Olur a! Kimi de kendiliğinden bir şey esiverir.”

9. Sınıf Sonuç Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 244 Cevapları

5. Okuduğunuz metnin ana düşüncesi ve yardımcı düşüncelerini belirleyiniz.

• Ana düşünce bir yazarın kendisi ile ilgili düşüncelerini okurla paylaşmasıdır.
• Yardımcı düşünceler ise yazarın seyahat etme alışkanlığı, yazarın örnek aldığı yazarlar olmak istediği yazarlar üzerine olan düşünceleridir.

6. “Yolculuk” metninde anlatılanların yaşanma zamanı ile günlüğün yazılma zamanı arasında bir fark olup olmadığını belirleyiniz.

Cevap: Hayır çünkü yazar yolculuğa çıkmadan önce günlüğünü yazmaktadır. O yüzden bir gün öncesidir zaman.

7. Okuduğunuz günlüğü, yazar kendisi için mi yoksa okuyucu için mi yazmıştır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Okuyucu için yazmıştır. Çünkü hitap ettiği kesim okuyuculardır. Onlara bilgi vermek durumunu izah etmek ve düşüncelerini aktarmak için tutmuştur günlüğünü.

8. İçe dönük günlüklerde yazar, gözlerini kendi içine çevirir, kendini tanımaya çalışır. Dışa dönük günlüklerde ise yazar, gözlerini kendi içine değil, dışa çevirir. Hemen hemen her olay, olgu, ya da insanlık durumundan söz açar. Özel günlük de denilen bu tür yazılara yazar, okuduğu bir kitaptan, bir dostundan ya da arkadaşından bile söz ederken sürekli olarak kendini öne çıkarır. Buna göre “Yolculuk” metninin içe dönük mü yoksa dışa dönük mü olduğunu belirleyiniz.

Cevap: İçe dönük günlük örneğidir. Çünkü yazar gözlerini kendisine çevirmiştir. Özel günlük de diyebileceğimiz bir türe yakın metinler kaleme almıştır.

9. Okuduğunuz metinde ağırlıklı olarak hangi anlatım biçimi (öyküleyici, betimleyici, tartışmacı, açıklayıcı) kullanılmıştır? Bu tercih, günlük yazılarının hangi özelliğini ortaya koymaktadır? Açıklayınız.

Cevap: Ağırlıklı olarak betimleme ve öykülemeden faydalanılmıştır. Bu tercih samimi bir havadan ayrıca da var olan durumların ya da kişilerin ayrıntılı tasvirlerinden kaynaklanmaktadır.

10. Okuduğunuz metnin son paragrafında ortaya konanlardan hangilerinin yazarın yorumu hangisinin bilgi olduğunu belirleyiniz.

• Bilgi: Bu son günlerde Monsieur Paul Léautaudʼnun Passe Tempsʼını okuyorum, yeni değildir o kitap,ama şimdiye kadar getirtememiştim.
• Onu okumuştum ama otuz yıldan çok oluyor hem de kitap hâlinde değil, (…) dergisinde okudum.
• Yorum: Şüphesiz büyük bir şey söylemiyor, öyle derin bir düşünür değil ama süsten, edebiyattan uzak, sade bir söyleyişi var, her sayfasına vuruluyor insan.
• Bir kere bende onun cesareti yok, aklından her geçeni söylüyor, kimseyi üzmekten, kırmaktan çekinmiyor.

1. ETKİNLİK 

Yolculuk” metninden aşağıdaki dil ve anlatım özelliklerine örnek cümleler gösteriniz.

Yalınlık: Bir türlü fırsat olmadı, büyük yolculuklara çıkamadım
Öznellik: Şüphesiz büyük bir şey söylemiyor
Nesnellik: Yeni değildir o kitap,ama şimdiye kadar getirtememiştim.
Duygusallık: Bencileyin bir yerde oturanlarda bile bir serüvenci var
Sıcaklık: Bencileyin bir yerde oturanlarda bile bir serüvenci var

1. Metinde geçen fiilleri bularak yapı bakımından inceleyiniz.

• gösteriyor: basit fiil
• diyorum: basit fiil
• olmuyor: basit fiil

2. Yazarın üslubundan kaynaklı bazı kelimelerin günümüz yazım kurallarına göre yanlış olduğu görülmektedir. Bu kelimeleri bularak günümüz yazımındaki karşılığını defterinize yazınız.

• İngin: Dingin.

3. Metinde geçen noktalama işaretlerinin hangi işlevlerde kullanıldığını belirleyiniz.

• Nokta: Biten cümlelerin sonuna konulmuştur.
• Soru işareti: Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna konulmuştur.
• Üç nokta: Adı hatırlanmayan şeyler için parantez içinde kullanılır.

9. SINIF SONUÇ YAYINLARI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI CEVAPLARI